23.A35 Raadsmededeling Scenario's verruiming inkomensgrens bijzondere bijstand

RAADSMEDEDELING

Onderwerp: Datum:

Scenario's verruiming inkomensgrens bijzondere bijstand 12 april 2023

Samenvatting Tijdens de raadsvergadering van 15 december 2022 is de toezegging gedaan dat het college met een voorstel naar de raad komt met de verschillende varianten om de inkomensgrens bij de (individuele) bijzondere bijstand eventueel te verruimen. De toelatings- en inkomensgrens staat op dit moment op 110% van de bijstandsnorm. In een aantal scenario's worden de financiële effecten van de meerkosten weergegeven bij een verruiming van de inkomensgrens tot 120% en bij een inkomensgrens tot 130%. Aanvullend bieden wij, in het kader van de harmonisatie, ook scenario's aan om de huidige inkomensgrens eventueel te verruimen waar het gaat om de regeling Financiële tegemoetkoming Wmo. Deze regeling is bedoeld voor inwoners met een laag inkomen en die te maken hebben met extra (zorg)kosten vanwege hun chronische ziekte en/of beperking. Vooral ouderen doen een beroep op deze regeling. Voor deze regeling geldt op dit moment een inkomensgrens van 110% van het sociaal minimum. Dit in tegenstelling tot de overige minimaregelingen waar een inkomensgrens van 130% van het minimum geldt. Voor het realiseren van nieuw beleid of uitbreiding van bestaand beleid is voldoende financiële ruimte nodig. Het is daarom van belang dat de raad weloverwogen een integrale afweging kan maken om te bepalen welke gewenste activiteiten binnen de gemeente Heumen prioriteit hebben.

Als de inkomensgrens wordt verruimd, valt dit onder uitbreiding van bestaand beleid. De kadernota en de programmabegroting van 2024 zijn de eerstvolgende momenten waarop de raad deze integrale afwegingen kan maken. Afhankelijk van deze keuze volgt een wijziging van de begroting 2024. Het college neemt geen standpunt in voor een scenario. Bij het opstellen van kadernota wordt derhalve gerekend met scenario 0 (huidig beleid). Het is dan aan de raad bij de behandeling van de kadernota te amenderen en daarbij passende dekking aan te geven. Uw raad wordt hierbij in positie gebracht om een afweging te maken uit de verschillende varianten. De eventuele financiële consequenties, afhankelijk van de door u gekozen scenario's kan integraal worden afgewogen bij de kadernota. Toelichting 1. Scenario's verruiming inkomensgrens Individuele bijzondere bijstand In artikel 35 van de Participatiewet zijn de voorwaarden voor bijzondere bijstand vastgelegd. Bijzondere bijstand is bedoeld voor individuele bijzondere noodzakelijk kosten die niet via een andere regeling vergoed kunnen worden. Bijzondere bijstand is een vangnet voor alle mensen met een laag inkomen en die weinig of geen vermogen bezitten en is dus niet alleen voor inwoners die een bijstandsuitkering hebben mogelijk, maar ook voor inwoners met een minimumloon of een AOW pensioen. Gemaakte kosten moeten worden aangetoond.

Elke gemeente geeft een eigen invulling aan de uitvoering van de bijzondere bijstand. Zo bepaalt de gemeente welk bedrag de aanvrager eventueel zelf moet betalen (draagkracht) én wordt de hoogte van de bovengrens wat betreft het inkomen, de zogenaamde inkomensgrens, vastgelegd. Zaak Document

: :

163342 165799

De huidige inkomensgrens bij bijzondere bijstand staat in onze gemeente op 110% van de bijstandsnorm. Door middel van onderstaande scenario's kan de gemeenteraad de hoogte van de inkomensgrens om in aanmerking te komen voor de individuele bijzondere bijstand, in onze gemeente, heroverwegen. In onderstaande scenario’s worden op basis van prognose de financiële effecten weergegeven bij een eventuele verruiming van de inkomensgrens. Scenario’s Scenario 0: geen meerkosten Scenario 1: Verwachte uitgaven per jaar € 245.210 : 308 x 397 = € 316.066 Begroting 2023 e.v. Verwachte meerkosten

Gemiddeld Inkomensgrens aantal huishoudens

Toelichting

308 huishoudens

Inkomensgrens tot 110%

Geen wijziging, handhaven huidige inkomensgrens

397 huishoudens

Inkomensgrens tot 120%

Toelichting: bijlage tabel 1+2 308 bereikten uit de doelgroep van 110% ad 506 huishoudens (CBS). Dat is een bereik van 61%.

€ 260.000 € 56.066

61% x 650 huishoudens doelgroep 120% (CBS) is 397 huishoudens.

Scenario 2: Verwachte uitgaven per jaar € 245.210 : 308 x 485 = € 386.126 Begroting 2023 e.v. € 260.000 Verwachte meerkosten € 126.126

485 huishoudens

Inkomensgrens tot 130%

Toelichting: bijlage tabel 1+2 308 bereikten uit de doelgroep van 110% ad 506 huishoudens doelgroep 130% (CBS). Dat is een bereik van 61%. 61% x 795 huishoudens doelgroep 130% (CBS) is 485 huishoudens

Bij bovenstaande scenario’s is uitgegaan van -de gemiddelde uitgaven en huishoudens bijzondere bijstand over de afgelopen 2 jaren; en -de meest recente CBS cijfers waar het gaat om het aantal huishoudens met een laag inkomen. Zie onderaan: bijlage 1 t/m 4.

2. Scenario's verruiming inkomensgrens Financiële tegemoetkoming Wmo De regeling Financiële tegemoetkoming Wmo is bedoeld voor inwoners met een laag inkomen en die daarbij te maken hebben met een chronische ziekte en/of beperking, waardoor zij in het dagelijks leven te maken hebben met extra (zorg)kosten. Via deze regeling worden inwoners deels gecompenseerd in de meerkosten waar zij mee te maken hebben. Het is een ondersteuning van de zelfredzaamheid en de participatie en is in onze gemeente een forfaitair bedrag dat jaarlijks wordt verstrekt. De gemaakte kosten hoeven niet meer te worden aangetoond, het is aannemelijk dat deze inwoners door hun ziekte en/of beperking te maken hebben met extra (zorg)kosten.

Gemeenten kunnen op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 art.2.1.7, in de verordening een tegemoetkoming in de meerkosten opnemen. Dit is een keuze. In onze Verordening maatschappelijk ondersteuning en Jeugdhulp is deze tegemoetkoming al jaren opgenomen. Zo ook in huidige verordening van 2023, in artikel 18. Deze regeling is de afgelopen jaren diverse keren geactualiseerd, zie hieronder met de redenen. Bedrag per jaar Tot 1 januari 2019 Vanaf 1 januari 2020

€ 500 € 250

Toegangsgrens/inkomensgren s 130% van het minimum 130% van het minimum

Vanaf 1 januari 2021

€ 250

110% van het minimum

Scenario’s Scenario 0: geen meerkosten Scenario 1: Verwachte uitgaven per jaar € 35.862 : 167 x 215 = € 46.170

Reden wijziging

Wijziging bedrag i.v.m. de invoering abonnementstarief Wijziging inkomensgrens i.v.m. de bezuinigingstaakstelling (raad november 2020)

Gemiddeld Inkomensgrens aantal huishoudens

Toelichting

167 huishoudens

Inkomensgrens tot 110%

Geen wijziging, handhaven huidige inkomensgrens

215 huishoudens

Inkomensgrens tot 120%

Toelichting: bijlage tabel 1+3 167 bereikten uit de doelgroep van 110% ad 506 huishoudens (CBS). Dat is een bereik van 33%.

Verwachte meerkosten (€ 46.170 min € 35.862) € 10.308

33% x 650 huishoudens doelgroep 120% (CBS) is 215 huishoudens

Scenario 2: Verwachte uitgaven per jaar € 35.862 : 167 x 262 = € 56.263

262 huishoudens

Verwachte meerkosten (€ 56.263 min € 35.862) € 20.401

Inkomensgrens tot 130%

Toelichting: bijlage tabel 1+3 167 bereikten uit de doelgroep van 110% ad 506 huishoudens (CBS). Dat is een bereik van 33%. 33% x 795 huishoudens doelgroep 130% (CBS) is 262 huishoudens

Bij bovenstaande scenario’s is uitgegaan van -de gemiddelde uitgaven en huishoudens die een Financiële tegemoetkoming Wmo over de afgelopen 2 jaren ontvingen; -de meest recente CBS cijfers waar het gaat om het aantal huishoudens met een laag inkomen. Zie onderaan: bijlagen 1 t/m 4

Financiën Hierbij de financiële uitwerking van de scenario’s: Bijzondere bijstand PW

Scenario 0 (t/m 110%)

Scenario 1 (t/m 120%)

Scenario 2 (t/m 130%)

Materiële kosten Uitbreiding Formatie Totaal Dekking begroting 2023 Verschil (tekort)

€

260.000 € € 260.000 € -260.000 € -

€ € € € €

316.066 5.000 321.066 -260.000 61.066

€ € € € €

386.126 9.600 395.726 -260.000 135.726

€

265.311 € € 265.311 € -265.311 € -

€ € € € €

275.619 2.600 278.219 -265.311 12.908

€ € € € €

285.712 5.200 290.912 -265.311 25.601

€

€ € € € €

591.685 7.600 599.285 -525.311 73.974

€ € € € €

671.838 14.800 686.638 -525.311 161.327

Regeling financiële tegemoetkoming Wmo Materiële kosten Uitbreiding Formatie Totaal Dekking begroting 2023 Verschil (tekort) Totaal uitgaven aan bijzondere bijstand Materiële kosten Uitbreiding Formatie Totaal Dekking begroting 2023 (6630021-4341000) Verschil (tekort)

525.311 € € 525.311 € -525.311 € -

De te verwachten meerkosten per scenario is een prognose. We zijn uitgegaan van de meest actuele beschikbare informatie. Bij meer of minder gebruik van de bijzondere bijstand of de regeling Financiële tegemoetkoming Wmo kunnen de verwachte uitgaven afwijken. Beiden zijn een openeind-regeling. Des te meer inwoners we bereiken die vervolgens een beroep doen op de ondersteunende regelingen des te meer kosten gaan daar mee gepaard. Tabel 1. Armoedescan van het CBS: Aantal huishouden met een inkomen tot …% van het sociaal minimum % % van totaal aantal huishoudens Aantal huishoudens 1 jaar op dit niveau 101% 5% van 7.224 huishoudens 361 110%

7% van 7.224 huishoudens

506

120%

9% van 7.224 huishoudens

650

130%

11% van 7.224 huishoudens

795

Tabel 2. Verstrekte bijzondere bijstand in 2021 en 2022, bij een inkomensgrens tot 110% van de bijstandsnorm Jaar 2021 € 259.499 330 huishoudens Jaar 2022

€ 230.921

287 huishoudens

Gemiddeld verstrekte bijzondere bijstand

€ 245.210

308 huishoudens

Tabel 3. Verstrekte Financiële tegemoetkoming Wmo in 2021 en 2022, bij een inkomensgrens tot 110% van de bijstandsnorm Jaar 2021 € 36.809 177 huishoudens Jaar 2022

€ 34.915

157 huishoudens

Gemiddeld verstrekte Financiële tegemoetkoming Wmo

€ 35.862

167 huishoudens*

*Er wordt een lagere tegemoetkoming verstrekt, wanneer ook een tegemoetkoming van ca. € 180 per jaar wordt ontvangen via het UWV. Deze tegemoetkoming arbeidsongeschikten via het UWV brengen wij namelijk in mindering.

Tabel 4. Bereik bijzondere bijstand bij een inkomensgrens van 110% van de bijstandsnorm Bijzondere bijstand Aantal Inkomensgrens Toelichting: gemiddeld verstrekt in 2021 en 2022 Bereik van het aantal huishoudens bij huidig percentage (110%) huishoudens (tabel 2) Volgens gegevens tabel 1. CBS, armoedescan € 245.210

308

110%

308 huishoudens Betreft 61% van 506 huishoudens (volgens CBS armoedescan)

11 april 2023 burgemeester en wethouders

mr. J. de Graaf Gemeentesecretaris

mr. J.W.M.S. Minses Burgemeester