23 A28 Bijlage I Brief bewoners van de Sint Jacobsweg-Rijksweg

Brief met bijlage (verzonden via mail) Malden, 27 maart 2023 Geacht College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Heumen, geachte burgemeester Minses, Bij brief van 22 maart nodigde u ons als bewoners van de Sint Jacobsweg/ Rijksweg uit voor een bijeenkomst op 23 maart 2023. Tijdens deze bijeenkomst lichtte u ons in over het conceptbesluit van het College van B&W om te komen tot een tijdelijke noodopvangvoorziening voor vluchtelingen, in te richten door het Centraal orgaan Opvang Asielzoekers (COA) en te vestigen aan de St. Jacobsweg. U toonde die avond goede wil door met ons een open gesprek aan te gaan en gaf aan open te staan voor onze wensen en voorwaarden. Nadien hebben wij kennisgenomen van uw Raadsvoorstel t.b.v. de raadsvergadering op 30 maart 2023. Wij nemen de tekst van dit Raadsvoorstel als basis voor een reactie op uw voornemen om tijdelijke noodopvang te gedogen, gevolgd door een aantal nadere voorwaarden, wensen en ideeën. Deze zijn aangedragen door een dertigtal mensen.

De kern daarvan: Harde garanties voor de tijdelijkheid tot 1 dec 2023 en de afwezigheid van veiligelanders; ontsluiting van het terrein via de Rijksweg, niet via de St Jacobsweg; een eco-quickscan, met een nulmeting als basis voor eventueel noodzakelijke compensatie voor het verlies aan habitat en biodiversiteit in het gebied; waarborgen voor genoeg ambtelijke capaciteit voor de duur van de opvang, voor het mede-bewaken van de belangen van buurtbewoners en de ecologie; financiële compensatie in geval van schade of inkomstenderving bij de ondernemers in de directe omgeving van het perceel; garantie voor afvaardiging van bewoners (1 persoon, met mandaat van de buurt) bij het opstellen van het inrichtings- en verkeersplan (bijv hekken, verlichting, bereikbaarheid, verkeersstromen en ecologische maatregelen); opening van het gesprek over de toekomst van het terrein, na vertrek van de noodopvanglocatie. De punten worden in de bijlage toegelicht en onderbouwd, en van verdere vragen voorzien. Inmiddels is met de gemeentesecretaris afgesproken dat wij na de vergadering van het College van B&W op dinsdag 28 maart een eerste mondelinge reactie ontvangen op onze voorstellen. We kunnen dan nagaan welke actie van de kant van de buurt wellicht nog gewenst is in de richting van de Raadsvergadering van 30 maart. Namens de buurt,

Bijlage Reactie van de bewoners van de St. Jacobsweg en delen van de Rijksweg op het voornemen tot het starten van een noodopvangvoorziening voor vluchtelingen A) Deze reactie neemt het Raadsvoorstel van het College van B&W als uitgangspunt, zodat kan worden aangehaakt bij woorden van de gemeente die er al liggen, met voor nu als belangrijkste passages de alinea's over de tijdelijkheid van de noodopvang en de toelichting daarbij, en de alinea met de voorwaarden die het College van B&W zelf stelt aan medewerking met het COA:

1) Tijdelijkheid van de situatie [als] eis. "Het perceel St. Jacobsweg 10 en het omliggende gebied lenen zich niet voor een langdurige vorm van (grootschalige) huisvesting. Slechts voor een beperkte duur en voor deze zwaarwegende maatschappelijke omstandigheden wordt afwijken van de vigerende bestemmingsplanregels als acceptabel gezien. Het gebied heeft hoge natuurwaarden en vormt als onderdeel van Malden Noord onderwerp van politieke discussie rondom het toekomstige gebruik en invulling ervan" (onderstrepingen door de auteurs van deze reactie). 2) De voorwaarden zoals geformuleerd in het Raadsvoorstel, waarbij de onderdelen die onze buurt niet direct raken voor dit moment zijn weggelaten: "maximaal 800 personen waarvan 50 AMV' ers tot uiterlijk 1 december 2023 een kwalitatief goede huisvesting om privacy, leefbaarheid en veiligheid te waarborgen het voorkomen van huisvesting van vluchtelingen met heel weinig kans om hier te blijven (zogenoemde veiligelanders)" Hierbij past een kritische noot. In het goede en vertrouwenwekkende gesprek dat de buurt op 23 maart had met de burgemeester heeft deze diverse keren gesteld dat er geen veiligelanders zullen worden opgenomen, een punt waarop het Raadsvoorstel echter minder strikt is dan de bewoordingen van de burgemeester.

Het Raadsvoorstel: "Het volledig uitsluiten van veiligelanders in de opvang zal in de praktijk niet altijd mogelijk zijn, maar een inspanning van het COA om zoveel mogelijk te voorkomen dat deze groep wordt gehuisvest in deze noodopvanglocatie is randvoorwaardelijk." Het woord "inspanning" stelt de buurt niet gerust. Zij gaat ervanuit dat het bij het weigeren van veiligelanders en bij de datum van 1 december gaat om ononderhandelbare, harde garanties. Indien mocht blijken dat er lacunes zitten tussen de PowerPointPresentatie die op 23 maart werd gebruikt en de latere afspraken met het COA, zal de buurt rond de punten '1 december' en 'veiligelanders' vragen om schriftelijke vastlegging van de gedane uitspraken. Om e.e.a. te kunnen nagaan ontvangt de buurt graag, in lijn met de door de burgemeester toegezegde transparantie, op korte termijn de PowerPointPresentatie en zodra mogelijk de tekst van de afspraken die de gemeente met het COA gaat maken. Hierboven werd t.a.v. 23 maart gesproken over een "vertrouwenwekkend gesprek". Dat was na afloop een breed gedeeld gevoelen onder de toen aanwezigen. Daarom kwam het later als een verrassing, mede gezien de aard en openheid van het gesprek, dat op dat moment geen melding is gemaakt van het aanbod van de zijde van het COA m.b.t. Tiny Houses.

Tijdens het inloopspreekuur van 27 maart is dat punt in een gesprek met de burgemeester opgehelderd. B) De bijzondere karakteristieken van bet gebied

Het plangebied heeft een agrarische bestemming en ligt ingesloten tussen percelen met de bestemming 'natuur' en 'agrarisch met waarden'. In het Raadsvoorstel erkent het College de hoge natuurwaarden van het gebied. De St. Jacobsweg vertegenwoordigt in dat grotere geheel een bijzonder stukje migratieroute voor zowel mensen als dieren. Het gaat hier om een tracé met hoge belevings- en herinneringswaarde, de oudste Romeinse heirbaan naar het zuiden en het pelgrimspad naar Santiago. De weg is verder opgenomen in landelijke fietsroutes, vanwege de overgang van de stad Nijmegen naar het platteland en dient voor vele wandelaars en joggers als aangenaam recreatiepad en ontsluiting vanuit de wijk Grootstal naar de Elshof. Het plangebied ligt voorts midden in een waterwingebied met grote ecologische waarde. Die ecologische waarde blijkt uit de aanwezigheid van onder andere de volgende diersoorten: Reeën en dassen (meerdere dassenburchten liggen al 100 jaar in de buurt) Steenuilen, bosuilen, torenvalken en spechten Vleermuizen, waaronder de grootoorvleermuis Insecten en amfibieën Voor een veilige migratie van fauna in oost-westelijke richting is het extensieve karakter van de St. Jacobsweg een belangrijk aspect (dassenwissels, paddentrek, overstekende reeën).

Het plangebied is verder omringd door groene ondernemers die deze biodiversiteit nastreven, omarmen en benutten, en er ook economisch van afhankelijk zijn. De volgende ondernemers, allen toegankelijk vanuit de St. Jacobsweg, grenzen direct aan het perceel: B&B Het Vogeltjesbos biedt natuurhuisjes aan waarvoor de groene rustige sfeer een expliciete graadmeter is voor de geboden kwaliteit. Coöperatie Arbres ontwikkelt en beheert met een zorgproject het voedselbos van NSWlandgoed Grootstal. Arbres werkt in het landschap met prikkelgevoelige cliënten en met personen in het autisme-spectrum. Aan de overzijde van het pad, eveneens op NSW-landgoed Grootstal, bevindt zich aanpalend de zelfoogstmoestuin Het Heerlijke Land, met plek voor 200 oogstdeelnemers. Regeneratieve boerderij Bodemzicht - 5 ha, eveneens onderdeel van landgoed Grootstal is een lichtend voorbeeld van regeneratieve landbouw, in theorie en praktijk. Regeneratieve landbouw is een ecologische benadering van landbouw die het mogelijk maakt dat natuurlijke systemen en functies niet alleen worden vernieuwd, maar ook zichzelf vernieuwen. Het leercentrum combineert landbouwervaring en onderzoek om nieuwe manieren van herstellende (ipv schadelijke) landbouw in praktijk te brengen en de kennis daarover te verspreiden. Vanuit het LAB en de tuin worden ook drukbezochte lessen en rondleidingen gegeven.

De ruimtes op Landgoed Grootstal (#15 a en 13a) zijn de economische dragers voor de instandhouding van het landgoed en worden verhuurd voor kleinschalige bijeenkomsten en leergangen die rust en ruimte nodig hebben en waarvoor de kwaliteit van voorzieningen, landschap en omgeving onderscheidend zijn als onderdeel van de betekenis-economie die het landgoed nastreeft. In april opent Pantry, een onbemande winkel in de korte-keten aan de voorzijde van de St. Jacobsweg, die voor de regio een informatieve en voortrekkersrol vervult richting duurzame producenten en consumenten in de korte-keten.

Al deze ondernemers hebben zich samen verenigd in 'De Kop van Malden', en krijgen landelijke aandacht vanwege hun vaak vernieuwende bijdrage aan het debat over (kringloop)landbouw en het bijbehorende stikstofdossier. Het kampenlandschap in de Kop van Malden heeft met de bestemming 'natuur' en 'agrarisch met waarden' de kwaliteiten waarin de verweving van voedsel, menselijke schaal en andere maatschappelijke baten (zoals rust, educatie, zorg, gezondheid, landschapsbeleving en gemeenschapszin) op een unieke manier tot bloei komt. Landgoed Grootstal vertegenwoordigt in deze zone dichtbij de stad en op zowel regionale als nationale schaal een prachtig voorbeeld van meervoudig ondernemerschap en voedselproductie in samenhang met natuur-, bos-, water- en landbeheer, waar ook veel economische kansen liggen. Het streven naar samenhang, ook in de planologie, is een nieuw en een zwaarwegend maatschappelijk belang voor de toekomst van ons agrarische land en onze leefomgeving. De huidige telers concretiseren in dit overgangsgebied ook een nieuw verhaal over de relatie tussen landbouw, natuur en stad. Een verhaal over de interactie tussen sociale, economische en ecologische waarden.

De wijze van telen, bewerken, vervoeren, consumeren en circulair maken van processen staat niet voor niets zeer hoog op de diverse transitie-agenda's en is niet meer los te zien van grote dossiers van nu (zoals klirnaatadaptatie en stikstofreductie, energiebesparing en vitale ecologie) én van de toekomst (zoals de beschikbaarheid van water, voedsel en grondstotten en verantwoord land- en bodemgebruik). Het geuecntebestuur hccft al meerdere malen laten blijken trots te zijn op deze voortrekkersrol, die na decennia voorbereiding eindelijk voor een groot en divers publiek zichtbaar en beleefbaar is. De toekomst: De bijeenkomst van 23 maart heeft aan het College van B&W eens te meer duidelijk gemaakt dat het perceel dat voor de noodopvang is geselecteerd sinds jaar en dag een doom is in het oog van de buurt. Het is de buurt er veel aan gelegen indien, na opheffing van de noodopvangvoorziening, niet opnieuw een situatie ontstaat waarin het wachten is op nieuwe stappen van de eigenaren van het terrein. Het bestemmingsplan biedt de buurt gelukkig vele garanties, ook al kunnen die bij gewijzigde politieke inzichten niet afdoende blijken, maar dat is iets anders dan positieve actie om te komen tot integratie van het gebied in defilosofie van de Kop van Malden.

Graag ontvangt de buurt van B&W de toezegging dat nog tijdens de noodopvang of kort daarna met de grondeigenaren en de buurt het gesprek wordt geopend over een dergelijke aanpak. C) Voorwaarden, wensen en voorstellen i.v.m. het bijzondere karakter van het gebied Zoals hierboven aangegeven versterken de duurzame landbouwers in dit gebied natuurlijke processen die ruimte bieden aan ontelbare baten en variaties in het landschap. Hiermee zijn zij als collectief op menselijke schaal een inspirerend voorbeeld dat klirnaat-/stikstof- en biodiversiteit- en de gezondheidscrisis in één klap effectief weet aan te pakken. De ecologisch intensieve productiewijzen zijn afhankelijk van de functionele ecologie in het gebied. Denk aan de rol van vleermuizen voor het afvangen van schadelijke insecten, aan valken en uilen tegen muizenplagen, aan egels tegen slakken. Het treffen van dergelijke maatregelen maakt het gebruik van bestrijdingsmiddelen overbodig en de voedselproductie veerkrachtig, wat in deze tijd van grote waarde is voor de toekomst van de leefomgeving. Schone lucht en water en vitale bodems worden immers binnenkort randvoorwaarden voor alle ruimtelijke opgaven in Nederland. De zorgen van de buurt betreffen vooral de impact van de noodopvangvoorziening op het al decennialang zorgvuldig opgebouwde en gekoesterde ecosysteem.

Tegen deze achtergrond legt de buurt een aantal voorwaarden, wensen en voorstellen voor aan het College van B&W en vervolgens de Raad:

Eco-quickscan, zo spoedig mogelijk maar tenminste voorafgaand aan de start van de bouw, vergezeld van de toezegging te handelen in lijn met de uitkomst ervan (wellicht aanpassing van de inrichting van de locatie, oponthoud van de bouw, compensatie, al naar gelang de bevindingen; ofwel: herstel op basis van de te verrichten nulmeting). Het perceel is een belangrijk doorloopgebied voor in ieder geval dassen en reeën, broedplaats voor vogels, aanlegplaats voor de (Europees beschermde) grootoorvleermuis. De buurt gaat ervanuit dat de eco-quickscan dat alles aan het licht zal brengen en is zelf ook bereid gedetailleerde informatie te overleggen over looproutes etc. De buurt vraagt u met klem te onderzoeken- onder het motto "waar een wil is is een weg", zeker bij uitzonderlijke omstandigheden als de huidige - wat de mogelijkheden zijn om de toegang tot de noodopvanglocatie te regelen vanafde Rijksweg, omdat dat met afstand de minste nadelen oplevert voor bestaande ondernemingen en natuur. Bij ontsluiting via de Rijksweg zou de locatie als het ware met de rug naar de St. Jacobsweg geplaatst worden, met alle voordelen vandien voor de natuur en de bewoners en gebruikers van de St. Jacobsweg. De toegang zou kunnen verlopen over grofweg het midden van het (ruime) veld dat jaarlijks wordt gebruikt t.b.v.

de Vierdaagse, met daarnaast voor zowel vluchtelingen als niet-gemotoriseerd verkeer een in- en uitgang aan de zijde van het scoutingterrein (nog niet met betrokkenen besproken) en via de St. Jacobsweg. Tijdens de bijeenkomst van 23 maart werd nog uitgegaan van toegang tot het terrein via de St. Jacobsweg. De buurt acht dat zeer ongewenst, om bovengenoemde redenen, terwijl er logistiek gezien bovendien naar haar inzicht een veel beter alternatief beschikbaar is. Daar komt bij dat elke aanpak van de St. Jacobsweg die afwijkt van de huidige status eigenstandige juridische perikelen met zich meebrengt. Dit betreft een 'rangschikking' in de zin van de Natuurschoonwet 1928, waaraan de voorwaarde is verbonden dat de terreinen als één aaneengesloten gebied kunnen worden aangemerkt en niet worden gescheiden door verharde wegen breder dan 5 meter. Een inbreuk daarop kan leiden tot fiscale schade of een negatieve beoordeling van de NSW-status van het geheel. Verder gaat de buurt ervanuit dat binnen de vier beschikbare hectaren voldoende ruimte kan worden gevonden om alle parkeerproblemen op te lossen, van zowel vrachtverkeer, COA-medewerkers als de vrijwilligers die bereid zijn de asielzoekers te ondersteunen.

Graag hoort de buurt van de gemeente verder welke geluidseisen aan de opvanglocatie zullen worden opgelegd, bijvoorbeeld in situaties waarin generatoren nodig mochten zijn voor stroomvoorziening, alsook aan de nachtverlichting, met haar potentieel grote impact op de biodiversiteit. De buurt ontvangt van het College van B&W graag schriftelijke reacties op het bovenstaande. Ook vraagt zij het College om ten minste één stem vanuit de omwonenden/ondernemers te betrekken bij de plannen voor inrichting, afbakening en verlichting van het terrein.

D) De sociale aspecten

De stukken gaan uit van een kwalitatief hoogwaardige en voor iedereen veilige noodopvang. Het COA heeft echter al vaak aangegeven dat het onvoldoende personeel kan werven om de vele opvanglocaties te runnen volgens de eigen standaarden. Ook heeft de gemeente reeds aangegeven, onder meer in het Raadsvoorstel, dat de ambtelijke capaciteit beperkt is om voor optimale begeleiding zorg te kunnen dragen. Voor de buurt kan dit betekenen dat er geen garantie is dat er bij eventuele problemen adequaat wordt gereageerd. Kan de gemeente garanderen in lijn met het voornemen tot

herprioritering of afschaling van taken en werkzaamheden, zoals verwoord in het Raadsvoorstel - dat er een direct telefoonnummer beschikbaar komt van een of meer gemeenteambtenaren en dat er directe actie volgt bij eventuele calamiteiten. Graag zou de buurt ook de toezegging ontvangen dat de politie minimaal 5 maal per etmaal surveilleert op de St. Jacobsweg. De buurt maakt zich verder ernstige zorgen over het feit dat er in de nabijheid van het perceel geen vertier te vinden is voorjongeren en rekent erop dat daarin ruimschoots zal worden voorzien binnen de locatie. Dit betreft uiteraard primair een zaak van en taak voor het COA, maar de consequenties kunnen voor de buurt aanzienlijk zijn, indien het COA onvoldoende heeft te bieden. Op dat moment belandt e.e.a. alsnog op het bord van de gemeente. Van belang is ook dat aan de St. Jacobsweg een aantal kwetsbare ouderen woont die zich niet veilig voelen met de komst van de beoogde hoeveelheid vluchtelingen. Om overlast in de buurt te voorkomen is het ook voor hen belangrijk dat er voor vluchtelingen- naast onderwijs voor de kinderen - voldoende activiteiten zijn op de locatie of in de directe omgeving. In Noodopvang Heumensoord was de organisatie daarvan deels met vrijwilligers belegd bij Het Inter-lokaal en later Bindkracht l 0.

Om te voorkomen dat mensen zicl gaan vervelen cn doclloos gaan rondhangen, maar ook omdat de buurt het belangrijk vindt dat mensen zich welkom voelen, ziet zij graag dat er fors wordt geïnvesteerd in een activiteitenprogramma. Graag hoort de buurt tijdig, via de gemeente dan wel het COA, aan welke voorzieningen wordt gedacht.

E) Economische impact Zoals onder B) aangegeven kent de buurt diverse ondernemingen. Elk daarvan zal economische schade leiden als gevolg van de noodopvang. Enkele voorbeelden (niet uitputtend): De genoemde B&B grenst aan de geplande noodopvang en zal tijdelijk onverhuurbaar worden. Gasten komen er voor de natuurlijke omgeving en de rust, hetgeen betekent dat er geen nieuwe boekingen kunnen worden aangenomen - een negatieve review zal de B&B blijven achtervolgen-, terwijl er ook regelingen moeten worden getroffen met alle gasten die al hebben geboekt. De eigenaren van de B&B wensen een volledige schadeloosstelling voor de gederfde inkomsten. Voor de agrarische ondernemers zijn er zeer waarschijnlijk extra investeringen nodig in bewegwijzering, aanplant van heggen, omheining en mogelijk andere infrastructuur. Daarnaast is het zeer plausibel dat er dagelijks mensen door hun velden/projecten zullen lopen, hetgeen tijd vraagt om hen te woord te staan en ook (onbedoeld) kan leiden tot schade aan nieuwe aanplant en bestaande gewassen. Deze ondernemers willen graag in de gelegenheid zijn om eventuele verloren uren bij te houden - wetend dat tijd hun schaarste goed is- en schade te registreren, en vragen de garantie dat zij voor deze kosten zullen worden gecompenseerd. Het voedselbos de Heerlijke Bosgaard van Coöperatie Arbres is direct gelegen naast het beoogde perceel.

In het voedselbos wordt gewerkt met kwetsbare mensen, met een afstand tot de arbeidsmarkt en dat zal naar verwachting niet samengaan met de beoogde noodopvang. Dat betekent dat moet worden gezocht naar werkgelegenheid elders. Ook dat zal leiden tot extra kosten, met ook hier het

voorstel om een kostenstaat bij te houden en het verzoek voor aantoonbare kosten te worden gecompenseerd. De voorbeelden zijn hier genoemd ter illustratie. De buurt gaat ervanuit dat elk aantoonbaar economisch verlies zal worden gecompenseerd en ontvangt ook op dat punt graag een schriftelijke reactie van het College van B&W.