Wk7 C 1

*Z05F6957BE0* Memo Raad Gemeenteraad College van B&W PFH: wethouder H. Hefting Datum: 11 februari 2025 Onderwerp: Raadsmemo inzake financiën Oekraïne Zaaknummer: Z.HHL.089064 Aan: Van:

Geachte leden van de raad,

Naar aanleiding van de Raadsvergadering van afgelopen december, waarin de raad aangegeven heeft graag te horen hoe de gemeente Het Hogeland er financieel gezien voorstaat met betrekking tot de opvang van Oekraïense Ontheemden, sturen wij u hierbij deze memo. Via deze memo informeren wij u graag over de opvang van Oekraïense Ontheemden en geven wij een financiële stand van zaken. Opvang Oekraïense Ontheemden In de provinciale bestuursovereenkomst (2025-2026 “Opvang Asielzoekers en Oekraïense ontheemden”) zijn afspraken gemaakt over het aantal bedden dat elke gemeente moet organiseren. Het Hogeland moet minimaal 140 bedden beschikbaar stellen voor vluchtelingen uit Oekraïne. Momenteel zijn er 163 bedden beschikbaar in de gemeentelijke opvanglocaties. In totaal vangt Het Hogeland 197 vluchtelingen uit Oekraïne op. Vluchtelingen die niet in de Gemeentelijke opvang verblijven worden opgevangen bij een gastgezin of familie of huren zelfstandig een woonruimte. De Oekraïners zijn verdeeld over meerdere locaties. Zij worden opgevangen in kleinschalige verzamellocaties (10-21 bedden per locatie) en tijdelijke huurwoningen die verspreid zijn door heel de gemeente. Deze tijdelijke huurwoningen zijn genomineerd voor sloop of restauratie.

Dit geeft voor de vluchtelingen zelf een grote mate van privacy en zelfstandigheid maar brengt ook de onrust van de tijdelijkheid met zich mee en het vaker moeten verhuizen met alle gevolgen van dien op gebied van werk, school en sociale activiteiten. Aan het einde van 2024 is er een anonieme bewoners enquête gehouden in onze gemeentelijke opvang. Hierin is gevraagd naar de mening over onze manier van huisvesting, de informatievoorziening en of ze tips of opmerkingen hebben. Als gemiddeld eindcijfer is er een 8,97 gegeven naast een duidelijk signaal dat het vele verhuizen voor onrust zorgt onder de ontheemden. De verhuizingen zorgen daarnaast ook voor veel druk op het team Oekraïne, met name de grote onzekerheid in het aanbod dat wordt gedaan vanuit de woningcorporaties. Op deze manier door blijven gaan brengt ook het risico met zich mee dat we op termijn moeten uitwijken naar een meer complexe en duurdere vorm van opvang. Het is verstandig om te onderzoeken of er mogelijkheden zijn voor een langdurige vorm van opvang.

Pagina 1/3

De Richtlijn Tijdelijke Bescherming is verlengd tot en met 6 maart 2026. Tot een jaar na afloop van deze richtlijn zijn gemeenten verantwoordelijk voor de opvang van Oekraïense ontheemden. Dit betekent dat wij in elk geval tot en met 6 maart 2027 zorg dragen voor de Oekraïense ontheemden die in onze gemeente verblijven. Financiële situatie Om de opvang van de Oekraïense ontheemden mogelijk te maken heeft het Rijk normbedragen vastgesteld die gemeenten ontvangen per dag per gerealiseerde opvangplek (bed). Uit het normbedrag betaalt de gemeente naast de huisvestingskosten ook de uitvoeringskosten voor de opvang, inzet eigen en ingehuurd personeel. Daarnaast kunnen de kosten voor leefgeld binnen de gemeentelijke opvang sinds 1 januari 2024 apart gedeclareerd worden, bovenop de normbedragen. Dit heeft ook bijgedragen in het bijstellen van de normbedragen naar beneden. Hieronder de normbedragen: Normbedragen per persoon in de gemeentelijke opvang • Tot 15 oktober 2022, een normbedrag van €100,- (incl leefgeld) per dag per opvangplek; • Vanaf 15 oktober 2022, een normbedrag van €83,- (incl leefgeld) per dag per opvangplek; • Vanaf 1 januari 2024, een normbedrag van €61,- (excl leefgeld) per dag per opvangplek; • Vanaf 1 januari 2025, een normbedrag van €44,- (excl leefgeld) per dag per opvangplek.

Normbedragen per persoon in de particuliere opvang • Tot 1 januari 2024, een normbedrag van €210,- (incl leefgeld) per persoon per maand; • Vanaf 1 januari 2024, een normbedrag van €92,- (incl leefgeld) per persoon per maand; • Vanaf 1 januari 2025, een normbedrag van €48,- (incl leefgeld) per persoon per maand. Vanaf 1 januari 2025 is Het Hogeland gestart met het innen van een Eigen Bijdrage onder volwassen Oekraïense vluchtelingen die in de gemeentelijke opvang wonen en eigen inkomsten hebben. Deze groep ontvangt geen leefgeld meer. Dit is een wettelijke taak die extra is opgelegd in de Tijdelijke Wet in 2024. Dit zijn door het rijk vastgestelde bedragen van €105,- per volwassene per gezin met een maximum van €210,- per gezin. Hierbij dragen de Oekraïense vluchtelingen bij in de kosten voor hun eigen opvang. Gemeente Het Hogeland heeft met de ontvangen bekostiging de opvang van Oekraïense Ontheemden ruim kunnen dekken, zoals in onderstaande tabel is uiteengezet.

Ontvangen rijksvergoeding Gemaakte kosten Overschot

2022 € 4.293.000 € 2.320.000 € 1.973.000

2023 € 4.741.000 € 1.722.000 € 3.019.000

Ook al is alle informatie van 2024 nog niet volledig, er zijn voorlopig nog geen signalen dat wij de kosten voor de opvang niet dekkend krijgen. De verwachting is dat wij ook over het jaar 2024 weer een ruim overschot zullen houden.

Pagina 2/3

Het overschot wordt gestort in de reserve voor vluchtelingen en wordt breed ingezet voor het programma Huisvesting, Integratie en Inburgering waar de opvang van Oekraïners ook onder valt. Op dit moment maken wij veel gebruik van sloop- en restauratiewoningen vanuit woningcorporaties voor de opvang van Oekraïners. Dit aanbod wordt hard minder en ook de in gebruik zijnde woningen moeten veelal terug naar de corporaties. Concreet betekent dit dat we op zoek moeten naar andere vormen van opvang. We kijken nu naar veelal grotere panden die we duurzamer in kunnen zetten. Deze vorm van opvang zal in eerste instantie duurder zijn wegens extra investeringen in de vorm van verbouwingskosten. Op de lange termijn zal deze duurzamere vorm van opvang voordeliger zijn omdat we besparen op de te betalen huur, minder hoeven te verhuizen en ook strategisch willen kijken naar mogelijkheden voor andere bewoning dan de Oekraïense vluchtelingen.

Wij nemen aan u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders,

H.J. Bolding Burgemeester

P.P.M. van Vilsteren Gemeentesecretaris

Pagina 3/3