Wk11-12 C 2

*Z06758FCCB9* Memo Raad Gemeenteraad College van B&W PFH: Wethouder H. Hefting & wethouder K. Hansems Datum: 5 maart 2026 Onderwerp: Raadsmemo inzet sociale cohesie en nazorg in het aardbevingsgebied Zaaknummer: Z.HHL.097865 Aan: Van:

Geachte leden van de raad, Tijdens de behandeling van het Lokaal Plan Versterking op 14 januari j.l. heeft het college u toegezegd in een apart plan van aanpak aandacht te hebben voor de sociale aspecten van de versterking. Deze toezegging zullen we binnenkort gestand doen in de vorm van een bestedingskader voor de middelen voor sociale en emotionele ondersteuning (Maatregel 23 van Nij Begun). Met deze memo geven wij alvast een overzicht van de ondersteuning die er nu al is voor inwoners die te maken hebben met de versterking van hun woning. Sinds 2019 zijn aardbevingscoaches actief. Zij ondersteunen inwoners tijdens het versterkingstraject. Verderop in deze memo leest u hier meer over. De aardbevingen en de gevolgen ervan hebben veel invloed op de mentale gezondheid van onze inwoners. Ook hebben ze effect op de sociale samenhang in buurten en dorpen. Door de versterkingsoperatie moeten veel mensen tijdelijk of definitief verhuizen. Regelmatig keren zij niet terug op dezelfde plek in de straat of buurt, en soms zelfs niet naar hetzelfde dorp. Hierdoor kennen buren elkaar niet meer en kunnen buurten ontwricht raken. Daarom is het belangrijk om te blijven investeren in sociale cohesie in buurten en wijken, zowel tijdens de versterkingsoperatie als daarna. Hiervoor ontvangt de gemeente jaarlijks middelen vanuit Maatregel 23 van Nij Begun, in ieder geval tot en met 2030.

Het gaat om een bedrag van ongeveer € 900.000,- per jaar. Met deze middelen zijn sinds 2023 aardbevingscoaches actief in onze gemeente. Deze aardbevingscoaches zijn in dienst van Mensenwerk Hogeland. Zij ondersteunen inwoners individueel en zijn daarnaast ook actief in de buurten en dorpen. Ze versterken de sociale cohesie door bijvoorbeeld activiteiten te organiseren, vragen te beantwoorden en inwoners met elkaar in contact te brengen. Dit doen ze vanaf het moment dat de versterking start, tijdens de periode van tijdelijke huisvesting en ook nadat inwoners zijn teruggekeerd naar hun (nieuwe) woning. Wij informeren u graag dat deze opdracht per 1 januari 2026 met vier jaar is verlengd, met een totaalbudget van €2.000.000,-. Dit is een belangrijke uitbreiding van de opdracht. Daardoor kunnen de aardbevingscoaches hun inzet verder uitbreiden en nog meer inwoners ondersteunen. Pagina 1/3

Omdat de versterking goed op stoom is in Het Hogeland, zetten we nadrukkelijk in op zowel de sociale cohesie als de mentale gezondheid van inwoners. Dat doen we onder andere op de volgende manieren: -

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Nog voordat inwoners verhuizen, wordt een opruimactie georganiseerd. Dit gebeurt, zoals gebruikelijk, wanneer er een hele wijk of straat tegelijk verhuist. Tijdens deze actie kunnen inwoners hun grofvuil wegbrengen. Voor veel inwoners is dit ook een eerste contactmoment met de aardbevingscoaches. In Kantens wordt samen met andere overheden gewerkt aan een integrale dorpsagenda. Hiervoor zijn eerst de wensen van het dorp opgehaald. Deze worden gecombineerd met de plannen van de gemeente en andere (semi)overheden. Op deze manier werken we aan verbeteringen voor het hele dorp, dus ook buiten het gebied waar sloop en nieuwbouw plaatsvinden en buiten de overige versterkingsmaatregelen. In Kantens loopt dit proces momenteel. De voorbereiding om hiermee ook in Zandeweer te starten is inmiddels begonnen. Een belangrijk onderdeel van de integrale dorpsagenda is een multifunctionele accommodatie in Kantens. In dit gebouw krijgen verschillende verenigingen en doelgroepen een gezamenlijke ontmoetingsplek. Dit wordt onder andere gefinancierd vanuit Maatregel 14. Het proces om te komen tot een gezamenlijk gebouw en een gedeelde exploitatie draagt al bij aan het versterken van de sociale cohesie, nog voordat het daadwerkelijk in gebruik wordt genomen. Vanuit dezelfde gelden (M14) zal ook een nieuw onderkomen voor de scouting in de wijk Menkema in Uithuizen worden gerealiseerd.

Dit wordt een ontmoetingsplek voor de buurt en een toekomstbestendig onderkomen voor de scouting. Daarmee wordt het aantrekkelijker voor huidige leden en voor nieuwe, toekomstige leden. Om de sociale ondersteuning van inwoners van het aardbevingsgebied verder te versterken, zijn recent twee vacatures geplaats om het team van aardbevingscoaches uit te breiden. In Kantens en Uithuizen zijn door de aardbevingscoaches Thuiskamers gestart. Dit zijn laagdrempelige ontmoetingsplekken waar inwoners binnen kunnen lopen voor een kop koffie en een gesprek. De aardbevingscoach is hier regelmatig zelf aanwezig. Daarnaast sluiten af en toe ook medewerkers aan van Geestelijk Verzorgers in Aardbevingsgebied en het Intituut Mijnbouwschade Groningen. Inwoners die te maken hebben met sloop en nieuwbouw hebben vaak (nog) weinig ruimte hebben om na te denken over gezamenlijke activiteiten in de buurt. Daarom zijn de afgelopen jaren activiteiten georganiseerd op tijdelijke woonterreinen. In Zandeweer is hierdoor inmiddels meer contact tussen de inwoners dan voorheen. Dit komt mede doordat ze op het tijdelijke terrein samen activiteiten hebben georganiseerd. Nu de inwoners terug wonen in de wijk, worden opnieuw activiteiten georganiseerd, dit keer nu met de volledige straat of buurt. Er wordt gewerkt vanuit de kracht van de groep inwoners.

Inwoners worden gestimuleerd om ook zelf activiteiten te organiseren. Dit is bijvoorbeeld succesvol gebeurd in fase 1 in Uithuizen-Noord. Daar wordt inmiddels al nagedacht over de organisatie van een volgend moment. In de Wilgenbuurt in Uithuizen is na de terug verhuizing de buurtvereniging nieuw leven ingeblazen. Dit is gebeurd met begeleiding van een aardbevingscoach. De vereniging is zeer actief. In de wijk Menkema in Uithuizen zijn voor de kinderen activiteiten georganiseerd, zoals lasergamen gehouden en dit jaar is ook in hun wijk georganiseerd. Omdat de buurtvereniging minder inkomsten had doordat er veel bewoners (tijdelijk) waren Pagina 2/3

-

verhuisd, zijn deze activiteiten door de aardbevingscoaches kosteloos georganiseerd. In de komende periode kunnen de aardbevingscoaches met hun nieuwe en uitgebreide opdracht nog meer initiatieven ondersteunen. Hiervoor is binnen de middelen voor sociale en emotionele ondersteuning (maatregel 23) budget gereserveerd. In een latere fase van de versterkingsoperatie (2028-2030), en ook nadat deze is afgerond, zal extra worden ingezet op sociale cohesie en nazorg.

Op dit moment wordt gewerkt aan een bestedingskader voor de middelen voor sociale en emotionele ondersteuning (maatregel 23) voor de periode 2026 tot en met 2030. Dit bestedingskader wordt in een volgende raadsvergadering ter informatie met u als de raad gedeeld. Dit bestedingskader voorziet in het toegezegde aparte plan van aanpak met aandacht voor de sociale aspecten van de versterking.

In de veronderstelling u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd, Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders,

P.P.M. van Vilsteren Gemeentesecretaris

J.C.F. Broekhuizen Burgemeester

Pagina 3/3