16 04 101225

Aan het college van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Het Hogeland

Uithuizen, 07-10-2025 Onderwerp: gevraagd advies beleidsplan schuldhulpverlening

Geacht college, De Adviesraad Sociaal Domein het Hogeland is gevraagd (Z.HHL.087072) advies uit te brengen over het nieuwe beleidsplan schuldhulpverlening. Daarbij zijn wij verzocht specifiek mee te denken over de toegankelijkheid van de schuldhulp en de voorstellen voor preventie van financiële problemen bij verschillende groepen burgers. Het nieuwe beleidsplan schuldhulpverlening 2026-2029 heeft de bemoedigende titel “Samen sterker: financiële veerkracht en perspectief voor alle inwoners”. De Adviesraad waardeert de gekozen benadering om naast de burger te staan met oog voor onderliggende problemen en de intentie om de schuldhulpverlening snel, eenvoudig en toegankelijk te laten zijn voor alle burgers. De Adviesraad ziet echter een groot risico in de onzekerheid over de diensten die nu nog door de Groningse Kredietbank worden uitgevoerd. Haar dienstverlening is specifiek, technisch en niet zomaar uitvoerbaar door een andere partij. Maar de snelle en toegankelijke hulp die de gemeente wil kunnen leveren aan haar burgers hangt er wel van af. De Adviesraad vreest dat het maken van een plan van aanpak en het binnenhalen (of uitbesteden) van deze expertise, zoals aangegeven in het beleidsplan, te lang gaat duren en van invloed zal zijn op het vastgestelde totaalbudget voor de schuldhulpverlening. Daarmee brengt het de basis van de schuldhulpverlening in gevaar.

Daarnaast zal het omzetten van de positieve uitgangspunten uit het voorliggende beleidsplan naar de uitvoering niet eenvoudig zijn. Het wantrouwen van burgers ten aanzien van de overheid zit diep en de gemeente zal op alle mogelijke manieren moeten bewijzen dat het nu echt anders gaat. Zo zal de gemeente verschillende media (plaatselijke nieuwsbladen, folders, RTV-Noord, persoonlijke post, social media) moeten gebruiken om te laten weten dat ze naast de inwoners wil staan en hulp wil bieden in plaats van controle en maatregelen. Daarbij is de keuze van woorden erg belangrijk: vanuit vertrouwen, samen krachtig, wij helpen... Om het vertrouwen van burgers te winnen, zou de gemeente nog meer de samenwerkingsverbanden met korte onderlinge lijnen kunnen stimuleren, zoals ook andere gemeentes doen. Samenkrachtig Eemsdelta, met als uitwerking de Geldwijzer Eemsdelta, is daarvan een mooi voorbeeld. Door de samenwerking met andere partijen (vrijwilligersorganisaties, bibliotheken, Thuiskamers, multifunctionele centra) kan de gemeente Het Hogeland dichter bij de burger komen te staan. Vooral in het kader van armoede en financiële problemen moet de 'gemeente op loopafstand' staan en loketten voor informatie en doorverwijzing inrichten op locaties waar mensen regelmatig binnenlopen.

Die loketten hoeven niet dagelijks geopend te zijn, maar de folders (bondig geschreven, over afgebakende onderwerpen, positief en eenvoudig geformuleerd) moeten voor het grijpen liggen en het moet duidelijk zijn wanneer iemand kan terugkomen voor een gesprek. <07/10/2025>

Adviesraad Het Hogeland

Pagina 1 van 2

Communicatie met de burger is cruciaal in de uitvoering van de schuldhulpverlening. Dus train de gemeentelijke medewerkers die in contact staan met burgers, bevraag ervaringsdeskundigen om te leren welke woorden, vragen, folders nodig zijn zodat mensen zich veilig, waardig en gehoord voelen, wees consequent op alle beleidsgebieden en in de diverse media, noteer op de envelop dat mensen hulp kunnen krijgen en misschien wel het allerbelangrijkste: lever vanaf het moment dat het beleid ingaat en laat zien dat het de gemeente menens is. Ook voor een effectieve vroegsignalering en preventie draait het om communicatie. Vanwege de schaamte rondom het onderwerp is het belangrijk dat informatie op verschillende manieren gepresenteerd wordt, dat de eerste informatie duidelijk maakt dat mensen geen problemen zullen krijgen als ze toenadering zoeken tot de gemeente en dat het hulpaanbod divers is. Dit kan door folders in publieke ruimtes en supermarkten, specials gericht op jongeren via social media, succesverhalen in plaatselijke kranten en contactinformatie via RTV Noord en TV Hogeland. Het beleidsplan maakt onderscheid tussen particuliere en zakelijke schuldenproblematiek (3.3) en ondernemers vallen buiten dit beleidsplan.

Maar juist kleine ondernemers en zelfstandigen zijn financieel kwetsbaar en gebeurtenissen in het privé- en zakelijk leven zijn verstrengeld en versterken elkaar, waardoor de problematiek al snel uit de hand loopt. Dit vraagt om extra aandacht in de voorlichting en vroegsignalering, want juist voor kleine ondernemers is hulp die focust op het wel of niet voortzetten van het bedrijf onvoldoende. Tenslotte is het voor de vroegsignalering en preventie belangrijk dat de gemeente niet alleen op papier naast de kwetsbare burger staat, maar ook praktisch. De Adviesraad pleit voor een witgoedfonds, om de aanschaf van een wasmachine of koelkast bij mensen met beperkte financiële reserves (gedeeltelijk) te vergoeden en zo schulden en/of hoge maandaflossingen te voorkomen. Want financiële problemen ontstaan juist als mensen voor onvoorziene uitgaven komen te staan. De Adviesraad staat positief tegenover de beleidsvoornemens uit het plan “Samen sterker: financiële veerkracht en perspectief voor alle inwoners” en hoopt dat de gemeente deze ambities naar concreet beleid weet te vertalen.

Namens de Adviesraad Sociaal Domein Het Hogeland, E. Wierenga, voorzitter

Adviesraad Het Hogeland

Pagina 2 van 2