15 01 250625

*Z061F28D9DA* Raadsvoorstel Raadsvoorstel Jaarstukken 2024, Actualisatie begroting 2025 en concept begroting 2026 Datum: 25 juni 2025. Agendapunt: 15 Behandeling: Besluitvormend Onderwerp:

Portefeuille-

Bolding, Henk Jan Winter - Bol, Nellie Zaaknummer: Z.HHL.092122 houder(s): Steller:

1. Samenvatting De Veiligheidsregio Groningen (VRG) is een gemeenschappelijke regeling (GR) van alle Groninger gemeenten. Het gezamenlijke doel is om onder meer de brandweerzorg, crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen gemeenschappelijk te organiseren. Elk jaar stelt het Algemeen Bestuur van de VRG de jaarstukken over het afgelopen jaar vast. Ook maakt het bestuur elk jaar een begroting voor het volgende jaar. Soms zijn er ontwikkelingen waardoor de begroting van het lopende jaar aangepast moet worden. De jaarstukken en de begrotingsstukken worden aan de raad voorgelegd. Op de begrotingsstukken kan de raad besluiten een zienswijze in te dienen. 2. Gevraagd of voorgesteld besluit Kennisname van de jaarstukken 2024 en geen zienswijze indienen op de actualisatie begroting 2025 en concept beleidsbegroting 2026. 3. Inleiding 3.1 Aanleiding Het Algemeen Bestuur van de VRG heeft de jaarstukken 2024 vastgesteld. Daarnaast stelt het Algemeen Bestuur de begroting voor het komende jaar 2026 vast. Verder geven een aantal ontwikkelingen aanleiding om de lopende begroting van 2025 te actualiseren. De jaarstukken over 2024 en de begrotingsstukken over 2025 en 2026 treft u als bijlage aan.

3.2 Bevoegdheid raad In lijn met artikel 34b van de Wet gemeenschappelijke regelingen wordt de jaarrekening 2024 ter kennisname toegestuurd aan de raden van de deelnemende gemeenten. Ook de actualisatie begroting 2025 en conceptbeleidsbegroting 2026 worden naar de raad gestuurd. Op de begrotingsstukken kan de raad een zienswijze indienen. Dit moet uiterlijk op 27 juni 2025 bij het bestuur van de VRG binnen zijn. Het Algemeen Bestuur van de VRG stelt de begroting vast op 11 juli 2025. Postbus 26

9980 AA Uithuizen

088 345 8888

gemeente@hethogeland.nl

www.hethogeland.nl

3.3 Wettelijk of beleidskader Zie 3.2 3.4 Historische context De Veiligheidsregio Groningen (VRG) is een gemeenschappelijke regeling (GR) van alle Groninger gemeenten. Het gezamenlijke doel is om onder meer de brandweerzorg, crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen gemeenschappelijk te organiseren. 4. Beoogd resultaat (of effect) Het is resultaat is een duurzame inzet van de Veiligheidsregio. Waarbij een goede brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening en crisisbeheersing op een robuuste manier worden georganiseerd. 5. Toelichting 5.1 Argumenten/motivering Resultaat over 2024 Brandweerzorg De brandweer richt zich op brandbestrijding, technische hulpverlening, gevaarlijke stoffen en waterongevallen vanuit 39 kazernes. De VRG investeert in paraatheid, vakbekwaamheid en materiaal. Er zijn ook 5 jeugdbrandweerploegen actief. Het financieel resultaat voor 2024 is positief met een overschot van €3,4 miljoen. Crisisbeheersing De VRG werkt aan het beheersen van crises die de samenleving bedreigen. Er zijn veranderingen in de aard van crises, wat meer flexibiliteit vereist. Het resultaat van 2024 is positief, met een overschot van €60.000. Gemeentelijke Kolom Groningen (GKG) De VRG voert het programma Bevolkingszorg uit voor gemeenten in het kader van rampenbestrijding en crisisbeheersing. Het resultaat is positief, met een overschot van €204.000.

Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR) De GHOR coördineert de publieke gezondheidszorg bij rampen en crises. In 2024 was het resultaat licht negatief met een tekort van €14.000. Weerstandsvermogen en Risicobeheersing De weerstandsratio is lager dan 1. Dit betekent dat de VRG niet genoeg financiële middelen heeft om onverwachte risico’s zelf op te vangen zonder externe bijdragen. De risicoanalyse laat zien dat er € 7,16 miljoen nodig is om risico’s op te vangen, zoals kosten voor FLO, onzekerheden over het vrijwilligersbeleid, en het risico van korting op de Brede Doeluitkering Rampenbestrijding. Onderhoud Kapitaalgoederen De VRG is bezig met onderhoud en nieuwbouw van kazernes, met specifieke projecten zoals de kazerne in Baflo. De kosten voor onderhoud waren in 2024 iets hoger dan begroot, maar belangrijke aankopen zoals nieuwe voertuigen werden gerealiseerd. Het onderhoudsbudget voor 2024 was € 1.196.000, maar de werkelijke uitgaven kwamen uit op € 1.278.000 door onverwachte kosten. Pagina 2/6

Financiering De VRG heeft elf uitstaande leningen ter waarde van € 10,9 miljoen en een krediet- en depotarrangement van € 3,3 miljoen bij BNG. Er wordt strikt gewerkt binnen de kasgeldlimiet, en de renterisiconorm wordt nageleefd. Bedrijfsvoering De VRG heeft gewerkt aan de versterking van de informatievoorziening en cyberveiligheid, en een nieuw Strategisch Huisvestingsplan werd opgezet. Daarnaast heeft de VRG een loonstijging van 6,4% gerealiseerd en meer aandacht voor duurzame inzetbaarheid van personeel, met extra programma's voor mentale gezondheid. Communicatie In 2024 heeft de VRG gewerkt aan meer transparantie en zichtbaarheid. Er werden initiatieven ontwikkeld om burgers voor te bereiden op crises, en belangrijke evenementen werden ondersteund. Verbindingen met andere partijen: De VRG heeft bestuurlijke betrokkenheid bij de Stichting Brandweeropleidingen Noord (BON), waar verbeteringen in de structuur en bedrijfsvoering worden doorgevoerd. Financieel overzicht 2024 Er zijn verschillende ontwikkelingen geweest in 2024, zoals hogere kosten door de nieuwe cao. Andere ontwikkelingen zijn extra kosten voor opleidingen van (brandweer)personeel. Hierdoor is er een tekort van € 125.000 ontstaan in het resultaat. Het totaal aan vaste bezittingen, zoals gebouwen en voertuigen, daalde licht tot € 39 miljoen. Dit kwam vooral door afschrijvingen.

Tegelijk werd er geïnvesteerd in nieuwe machines en apparatuur. De vlottende bezittingen, zoals openstaande betalingen, stegen naar ruim € 1 miljoen. Dit betekent dat de organisatie iets meer geld beschikbaar had. Toch bleef er weinig geld in kas: € 118.000. De VRG bouwde meer reserves op, vooral voor huisvesting. De totale bestemmingsreserves kwamen uit op € 6 miljoen. Er is minder gebruikgemaakt van de FLOregeling (vroegpensioen voor brandweerpersoneel) dan eerder verwacht. Op basis van de hernieuwde uitgangspunten kan daarom een bedrag van € 3,7 miljoen worden vrijgemaakt en geoormerkt ten gunste van de algemene reserve. Deze vrijval moet nog worden goedgekeurd door het bestuur. Hoewel er nu een vernieuwde en goed onderbouwde systematiek is voor de FLO-regeling, vindt de VRG het belangrijk om toekomstige risico’s te blijven afdekken. Daarom is het voorstel om, na goedkeuring van het bestuur, het vrijgevallen bedrag toe te voegen aan de algemene reserve. Deze reserve bedraagt momenteel bijna € 9,8 miljoen. Alles bij elkaar betekent dit dat de VRG over 2024 een positief resultaat heeft van € 3.647.000. Door het algemeen bestuur is besloten om het positieve resultaat toe te voegen aan de algemene reserve. De accountant heeft over de jaarrekening van 2024 een positief oordeel gegeven.

Actualisatie begroting 2025 De bijdrage van de gemeente Het Hogeland stijgt in 2025 met € 20.544 naar € 4.683.873. Dit komt door hogere lonen en prijzen. Andere aanpassingen in de begroting hebben geen effect op de gemeentelijke bijdrage.

Pagina 3/6

Concept begroting 2026 De begroting voor 2026 is gemaakt op basis van de uitgangspunten in de kaderbrief 20252028. Daarin zitten nog wel een aantal regionale en landelijke ontwikkelingen die zorgen voor financiële onzekerheden. De VRG houdt vast aan een ‘nullijn’ (geen groei), maar dit is niet haalbaar voor kosten rond huisvesting en FLO. De begroting van 2026 wordt beïnvloed door landelijke ontwikkelingen zoals de versterkingsmiddelen BDuR, indexering van de begroting en onzekerheden rondom de huisvesting en de effecten van de herijking van het gemeentefonds. Nieuwe taken of veranderingen worden per geval bekeken. Niet-beïnvloedbare ontwikkelingen worden in de begroting verwerkt. Beïnvloedbare ontwikkelingen gaan naar het bestuur, samen met een overzicht van risico’s en kosten. Hierbij geeft de VRG een realistische invulling aan de wettelijke taken. De VRG zoekt waar mogelijk externe financiering om kosten te beperken. Versterkingsmiddelen BDuR Sinds 2023 krijgen veiligheidsregio’s extra geld van het Rijk om beter voorbereid te zijn op crisissituaties. Dit zijn de versterkingsmiddelen voor de Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDuR) van het Rijk. Voor de VRG is dit € 2.300.000 in 2026. In de voorjaarsnota moet duidelijk worden hoe de korting van 10% uit het regeerprogramma uitgewerkt wordt. Voorlopig gaat de VRG uit van status quo.

Deze middelen hebben geen effect op de gemeentelijke bijdrage. Wanneer de situatie anders uitvalt t.o.v. de verwachte status quo (korting op de BDuR uitkering) kan dit invloed hebben op de gemeentelijke bijdragen. Mogelijk heeft dit ook invloed op de taken van de VRG. Indexering 2026 De begroting is verhoogd met 3,04% door loon- en prijsstijgingen. Dit komt neer op € 1.587.000 extra kosten. Huisvesting en vastgoed Sinds 2023 wordt jaarlijks € 100.000 gereserveerd voor de rentekosten van een voorbereidingskrediet. Omdat de plannen voor nieuwbouw aan de Sontweg vertraging hebben opgelopen, is dit krediet in 2023 nog niet gebruikt. Er is nog geen nieuwe berekening gemaakt, waardoor de begroting nog steeds gebaseerd is op de cijfers uit 2023. De geplande investeringen zijn al opgenomen in het overzicht, maar er moet nog een besluit worden genomen over de vervolgstappen. Voor 2024 is € 1.300.000 gereserveerd voor het Strategisch Huisvestingsplan, bedoeld voor de komende tien jaar. Naar verwachting zal in 2025 geld worden geleend voor de voorbereidingsfase. De bespaarde rentekosten uit 2023 zijn toegevoegd aan de reserve voor huisvesting. Hierdoor is het in 2026 niet nodig om de gemeentelijke bijdrage te verhogen. In de geactualiseerde begroting van 2026 volgt een nadere toelichting.

Herijking gemeentefonds/effecten op verdeelsleutel Vanaf 2026 worden de gemeenten geconfronteerd met een oplopend tekort in de financiën, doordat de kosten stijgen en het Rijk gemeenten minder middelen geeft om taken naar behoren uit te voeren. De eventuele effecten van deze landelijke ontwikkeling voor 2026 en verder voor de VRG zijn op dit moment nog niet in te schatten. Wanneer de herijking van het gemeentefonds en eventueel effecten op de verdeelsleutel wel duidelijk worden, kan dit een wijziging in de bijdrage aan de VRG betekenen voor de gemeente. Rapport Cebeon Sommige gemeenten binnen de VRG krijgen tot en met 2025 extra geld (suppletie-uitkering) om de gevolgen van veranderingen in het gemeentefonds op te vangen. Pagina 4/6

Voor gemeente Het Hogeland is deze ontwikkeling kleiner dan bij andere gemeenten. Dit komt doordat een groot deel van hun extra geld vastzit aan een specifiek onderdeel, namelijk Brandweer & Rampenbestrijding (B&R). Omdat dit bedrag niet verandert, daalt het aandeel van Het Hogeland binnen de VRG van 9,0% naar 8,8%.

Ontwikkeling deelnemers bijdrage Het Hogeland De deelnemersbijdrage wordt weergegeven in de onderstaande tabel. Bijdrage VRG*

2026

2027

2028

2029

€ 4.826

€ 5.003

€ 5.173

€ 5.348

* Bedragen x € 1.000 In onze begroting 2026 is een bijdrage van € 4.819.084 opgenomen voor de VRG. In onze meerjarenraming loopt de bijdrage op tot € 5.110.581. Het advies is om de begroting van Het Hogeland in lijn te brengen met de meerjaren voorgestelde bijdragen aan de VRG. Conclusie De financiële situatie van de VRG is gemengd, met positieve resultaten in bepaalde sectoren, maar er zijn ook financiële uitdagingen, zoals het beperkte weerstandsvermogen en de stijgende kosten voor huisvesting en het Functioneel Leeftijdsontslag (FLO). De organisatie is afhankelijk van extra bijdragen van gemeenten bij grote financiële tegenvallers, wat de stabiliteit van de VRG op langere termijn beïnvloedt. De plannen voor 2025 en 2026 worden aangepast om de toekomstige uitdagingen aan te gaan, zoals stijgende kosten en onzekerheden rondom de gemeentefinanciën. 5.2 Risico’s Niet van toepassing 6. Financiële aspecten en wijze van dekking De gemeentelijke bijdrage aan de Gemeenschappelijke Regeling van de Veiligheidsregio Groningen is opgenomen in de begroting van de gemeente. 7. Inbreng belanghebbenden De jaarstukken worden voorgelegd aan de gemeenteraad ter kennisneming. De actualisatie begroting 2025 en concept begroting 2026 worden voorgelegd aan de deelnemende gemeenteraden met de mogelijkheid voor het indienen van zienswijzen. 8.

Vervolgtraject 8.1 Uitvoering De gemeenteraad mag een zienswijze geven op de aangepaste begroting voor 2025 en de conceptbegroting voor 2026. Uw raad moet besluiten hier al of niet een zienswijze op in te dienen. Een eventuele zienswijze wordt doorgegeven aan de Veiligheidsregio Groningen. Dit moet uiterlijk op 27 juni 2025 gebeuren. Naar aanleiding van bovenstaande analyse wordt voorgesteld om kennis te nemen van de jaarstukken 2024 en geen zienswijze in te dienen op de actualisatie begroting 2025 en conceptbegroting 2026. 8.2 Tijdspad Pagina 5/6

Een zienswijze op de actualisatie begroting 2025 en conceptbegroting 2026 dient uiterlijk 27 juni 2025 aan de VRG verzonden te zijn. Het Algemeen Bestuur stelt, met inachtneming van eventuele zienswijzen, de actualisatie begroting 2025 en concept begroting 2026 vast op 11 juli 2025. 8.3 Communicatie Er wordt bericht gegeven aan de Veiligheidsregio Groningen over het indienen van eventuele zienswijzen. 8.4 Evaluatie Bij de volgende ronde in 2026 kan worden teruggekeken op het jaar 2025 in de jaarstukken. Bijlage(n): 1. Aanbiedingsbrief jaarstukken 2024 VRG 2. Jaarstukken 2024 Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Groningen 3. Accountantsverslag 2024 Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Groningen 4. Aanbiedingsbrief concept actualisatie begroting 2025 en concept beleidsbegroting 2026 VRG 5. Concept Actualisatie begroting 2025 Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Groningen 6. Cebeon rapport behorende bij actualisatie begroting 2025 Veiligheidsregio Groningen 7. Concept Beleidsbegroting 2026 Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Groningen

Winsum, 13 mei 2025 Burgemeester en wethouders van de gemeente Het Hogeland, Gemeentesecretaris,

Burgemeester,

Paul van Vilsteren

Henk Jan Bolding

Pagina 6/6