09 07 140525 Bijlage 5

Voorstel aan Dagelijks Bestuur Datum DB-vergadering: Agendapunt: Voor akkoord Secretaris:

11 april 2025

Nummer:

4c

A.A. Swart

Datum 21 maart 2025

Paraaf

Onderwerp: Rapportage 2024 Havenmeester Inleiding De verantwoordelijkheid voor de publieke taken van de GR Havenschap Groningen Seaports is belegd bij de Havenmeester. De havenmeester heeft een dienstbetrekking bij Groningen Seaports NV, waar ook het Nautisch Service Centrum is ondergebracht. In de statuten van GSP NV (artikel 16b5)1 is vastgelegd dat de havenmeester jaarlijks voor 1 maart aan het DB van de GR en de bestuursorganen die hem bevoegdheden hebben opgedragen, verslag doet over de wijze waarop de publieke taken zijn vervuld. Recent heeft u de rapportage ontvangen. Doel van de rapportage Het belangrijkste doel van de rapportage is om inzichtelijk te maken hoe het niveau van vlotheid, veiligheid en de milieubelasting van het scheepvaartverkeer zich in het afgelopen jaar heeft ontwikkeld. De Havenmeester beoogt daarmee inzicht te geven in de kwaliteit van de taakuitoefening en het verloop van de nautische taken die bij hem zijn belegd. Host Nation Support In de afgelopen jaren heeft de Eemshaven zich ontwikkeld tot een strategische locatie voor militaire logistieke operaties en ondersteuning in Noord-Nederland. De haven speelt een sleutelrol in het kader van Host Nation Support (HNS), een internationaal samenwerkingsprogramma waarbij gastlanden militaire en civiele ondersteuning bieden aan geallieerde troepen op hun grondgebied.

Naast Vlissingen en Rotterdam is de Eemshaven, met zijn diepwaterfaciliteiten en uitgebreide infrastructuur, een ideaal knooppunt voor militaire logistiek. In het bijzonder is de haven voorbereid op het ontvangen en doorvoeren van groot materieel, zoals voertuigen, schepen en zelfs luchttransportmiddelen via nabijgelegen vliegvelden. In de Eemshaven is als een permanent militair object “PMO” gevestigd. Dit PMO is een stuk terrein wat onder het gezag en beveiliging van defensie valt. Dit terrein kan eventueel uitgebreid worden naar de omliggende terreinen en zal dan een tijdelijk militair object worden “TMO”. Omdat de beveiliging onder defensie valt, kan het terrein bewaakt worden de gewapende militairen.

1 Bij de verzelfstandiging van de NV is middels de oprichtingsakte in de statuten het volgende opgenomen:

HAVENMEESTER Artikel 16b 16b.1 Door de vennootschap wordt een havenmeester aangesteld. 16b.2 Indien en voor zover de vennootschap zorg heeft te dragen voor het feitelijk (doen) uitvoeren van publieke taken binnen en in verband met het beheergebied van de GR, voor zover verband houdende met nautisch beheer, de scheepvaart, de havens en vaarwegen en voor wat betreft de uitvoering van enig publiekrechtelijke taak van de GR, de provincie Groningen, de gemeente Eemsmond en/of de gemeente Delfzijl, danwel enig ander overheidsorgaan, danwel rechtstreeks ingevolge de wet zullen die taken door en onder verantwoordelijkheid van de havenmeester en andere daartoe bij de vennootschap werkzame personen worden vervuld. 16b.3 De havenmeester is terzake van de wijze van vervulling van die publieke taken uitsluitend verantwoording verschuldigd aan de organen die de vervulling van die publieke taken aan hem hebben opgedragen. 16b.4 De ten behoeve van de vervulling van publieke taken bij de vennootschap werkzame personen zullen in een afzonderlijke organisatie-eenheid werkzaam zijn en binnen de vennootschap kan uitsluitend de havenmeester hen in verband met de uitoefening van die publieke taken instructies geven.

16b.5 De havenmeester doet jaarlijks, voor één maart, schriftelijk verslag aan het dagelijks bestuur van de GR en de bestuursorganen die hem bevoegdheden hebben opgedragen over de wijze waarop de in artikel 16.b.2 bedoelde publieke taken zijn vervuld. Een kopie van dat verslag verschaft de havenmeester aan de directie.

Veiligheid Het Nautisch Service Centrum speelt een cruciale rol in het waarborgen van de veiligheid en het efficiënt gebruik van de havens. De havenmeester staat daarbij centraal, met uitgebreide bevoegdheden die voortkomen uit internationale, nationale en lokale wet- en regelgeving. Sanctiebeleid Rusland Het sanctiebeleid tegen Rusland is een actueel en complex onderwerp, waarin onder andere veiligheid en economische belangen samenkomen. Het sanctiebeleid tegen Rusland is een reeks van maatregelen die door de Europese Unie, de Verenigde Staten, en andere landen is opgelegd in reactie op de acties van Rusland, zoals de grootschalige invasie van Oekraïne in februari 2022. Deze sancties hebben als doel Rusland economisch en politiek onder druk te zetten om zijn agressieve beleid en schendingen van internationaal recht te stoppen. De havenmeester ziet toe op het naleven van de gestelde maatregelen die de toegang van Russische schepen tot Nederlandse havens beperken. Dit omvat een verbod op Russische schepen die onder Russische vlag varen of eigendom zijn van Russische bedrijven. Schepen die goederen vervoeren of lading aan boord hebben die voldoet aan de sanctievoorschriften kan ervoor zorgen dat het schip wordt vastgehouden of de toegang word geweigerd. Volgens recent onderzoek door Pointer is de Nederlandse aanpak aangescherpt naar aanleiding van zorgen over Russische spionage.

Russische schepen, zoals vissersschepen en koelschepen, worden beschuldigd van het uitvoeren van spionageactiviteiten en het faciliteren van hybride oorlogsvoering. Dit heeft geleid tot strengere regels, zoals het weigeren van ontheffingen voor Russische schepen in Nederlandse havens, waaronder de Eemshaven, die strategisch belangrijk is vanwege infrastructuur zoals datakabels en LNG-terminals. Apparatuur Naast het reguliere onderhoud aan de apparatuur in het HCC is in 2024 de aanbesteding van het nieuwe radarsysteem uitgezet. Hierop hebben in eerste instantie 2 partijen een aanbieding gedaan via tendernet en 1 partij was net te laat met het aanleveren van de offerte binnen de gestelde tijd en was daardoor van deelname uitgesloten. Omdat van de beide partijen de onderhouds- en servicekosten dusdanig hoog waren en niet geheel duidelijk gespecifieerd waren, is in overeenstemming met beide partijen de aanbesteding gestaakt. Eind 2024 is de aanbesteding opnieuw via tendernet uitgezet en hebbende eerste 3 partijen en 1 nieuwe partij zich aangemeld Incidenten Binnen het NSC worden incidenten geregistreerd op nautisch gebied en op gebied van Port security. Incidenten zijn niet altijd grote onverwachte gebeurtenissen zoals een aanvaring of brand maar kunnen ook verdacht gemelde situaties of kleine oppervlaktewater verontreinigen zijn.

In 2024 is, in vergelijking met voorgaande jaren, een toename van het aantal incidenten waargenomen in de Eemshaven en onder de categorie 'overige'. Deze stijging is grotendeels het gevolg van een gerichte inspanning tijdens bijeenkomsten, zoals op het gebied van ondermijning en havenoverleg, waarin het belang van het melden van elk incident of verdachte situatie is benadrukt. Dergelijke meldingen kunnen namelijk bijdragen als een klein puzzelstukje in het grotere geheel. Als gevolg hiervan rapporteren steeds meer bedrijven en individuen verdachte situaties of incidenten. Opvallende incidenten zijn: - Brand in een kantoorpand van ESD-SIC in Farmsum; - Palmolie morsing in Farmsum, een incident plaats waarbij ongeveer 500 liter palmolie in het Afwateringskanaal terechtkwam; - Demonstratie bij RWE activisten van Extinction Rebellion op het terrein van de RWE-centrale. EcoPorts Groningen Seaports heeft als eerste havenbeheerder ter wereld voor de negende (achtereenvolgende) keer het EcoPorts-certificaat toegekend gekregen. Dit is een wereldwijd keurmerk voor duurzame havens die iedere twee jaar voortgang boeken in hun milieuprestaties en wordt uitgereikt door de European SeaPorts Organisation (ESPO).

Met de toekenning van het negende EcoPorts-certificaat, wordt de rol van Groningen Seaports op het gebied van duurzaamheid en milieuprestaties ook door andere organisaties gezien en erkend. Volgens Lloyds Register, de controlerende organisatie namens ESPO, doet het havenbedrijf veel om duurzaamheid en milieumaatregelen in haar gebied te ontwikkelen en te waarborgen.

Voorstel: 1. Vertrouwelijkheid op te leggen ten aanzien van het verslag van de havenmeester over het jaar 2024; 2. Voor het overige de rapportage de rapportage voor kennisgeving aan te nemen.