09 01 280126

Raadsvoorstel Instellen jongerenraad Het Hogeland Datum: 28 januari 2026 Agendapunt: 9 Behandeling: Besluitvormend Onderwerp:

Woord

R.M. Zuidema-Verweij K. Brands Zaaknummer: Z.HHL.096693 voerder: Steller:

1. Samenvatting De gemeenteraad van Het Hogeland wil jongeren meer betrekken bij de lokale politiek. De werkgroep Jeugd en Politiek, bestaande uit vijf raadsleden en een medewerker van de griffie, zet zich hier al enkele jaren voor in. Zo bezoeken basisschoolklassen regelmatig de raadszaal en gaan raadsleden op bezoek bij basisscholen. De werkgroep is nu toe aan een volgende stap: het betrekken van jongeren in de leeftijd van 12 tot 18 jaar. Het doel is om zowel de politieke betrokkenheid van jongeren als de betrokkenheid van de politiek bij jongeren te vergroten. Daarom wil de gemeenteraad een onafhankelijke jongerenraad instellen, die de gemeenteraad gevraagd en ongevraagd adviseert. De jongerenraad krijgt ook een actieve adviesrol: de gemeenteraad kan hen benaderen voor advies over onderwerpen op de agenda die jongeren raken. Zo wordt het perspectief van jongeren structureel meegenomen in de besluitvorming. 2. Gevraagd of voorgesteld besluit De raad wordt voorgesteld: 1. in te stemmen met het instellen van een onafhankelijke jongerenraad die gevraagd en ongevraagd advies uitbrengt aan de gemeenteraad; 2. jaarlijks een budget van € 5.000,- beschikbaar te stellen voor de jongerenraad. 3. Inleiding 3.1 Aanleiding De gemeenteraad van Het Hogeland wil jongeren actiever betrekken bij de lokale democratie.

Op dit moment richt de politieke educatie zich vooral op het basisonderwijs. Er is behoefte om ook jongeren van 12 tot 18 jaar structureel te betrekken. Onder leerlingenraden van vijf middelbare scholen in Het Hogeland is onderzocht of er belangstelling is voor een jongerenraad. Leerlingen gaven aan hier graag aan deel te willen nemen. Ook schooldirecties zijn bevraagd over het concept. Zij zien een jongerenraad als een waardevolle leerervaring, die zowel de betrokkenheid bij de school als bij de gemeente vergroot.

Postbus 26

9980 AA Uithuizen

088 345 8888

gemeente@hethogeland.nl

www.hethogeland.nl

Pagina 1/4

De jongerenraad bepaalt zelf zijn prioriteiten, werkwijze en manier van adviseren. De werkgroep Jeugd en Politiek werkt samen met de griffie en onderhoudt het contact met de jongeren en de scholen. De jongerenraad vormt geen volledige afspiegeling van alle jongeren in Het Hogeland, maar brengt bewust jongeren van verschillende scholen en opleidingsniveaus samen. De jongerenraad fungeert als klankbord en kan signalen ophalen bij andere jongeren in de gemeente. 3.2 Bevoegdheid raad De gemeenteraad is bevoegd om te besluiten over vormen van participatie ter ondersteuning van de eigen besluitvorming. 3.3 Wettelijk of beleidskader Voor het instrument jongerenraad bestaat geen specifiek wettelijk kader. De jongerenraad kan worden ingericht en uitgevoerd binnen de bestaande kaders van de Gemeentewet. 3.4 Historische context In maart 2024 is de raadswerkgroep Jeugd en Politiek in contact gekomen met student Siebren Boerhave van Het Hogeland College in Warffum. Hij is lid van het Jongerencollege van Het Hogeland en wilde onderzoeken hoe jongeren meer betrokken kunnen worden bij gemeentelijke onderwerpen. Hiervoor nam hij contact op met de griffie. In november 2024 presenteerde hij aan de werkgroep Jeugd en Politiek een voorstel om de mogelijkheden voor een jongerenraad te onderzoeken.

Samen met de griffie zijn onderzoeksvragen opgesteld, die in januari 2025 zijn voorgelegd aan de directies en leerlingenraden van vijf middelbare scholen in Het Hogeland. In maart 2025 zijn aanvullende gesprekken gevoerd met de jongerenraad van de gemeente Tynaarlo. Op 14 mei 2025 presenteerde Siebren Boerhave zijn onderzoeksresultaten aan de gemeenteraad. De reacties waren zeer positief. Op 9 juli 2025 volgde een presentatie aan het college van burgemeester en wethouders. Tijdens de raadsvergadering van 12 november 2025 deed de voorzitter van de werkgroep Jeugd en Politiek een oproep om een jongerenraad in te stellen. Alle fracties reageerden positief. De jongerenraad onderscheidt zich van bestaande initiatieven doordat deze direct is verbonden aan de gemeenteraad en specifiek is gericht op advisering aan de raad. Op basis hiervan adviseert de werkgroep de raad om een jongerenraad op te richten. 4. Beoogd resultaat (of effect) Met dit besluit geeft de gemeenteraad jongeren een stem in de beleidsvoorbereiding, de uitvoering van beleid en het besluitvormingsproces. In Het Hogeland functioneert een onafhankelijke jongerenraad, samengesteld uit jongeren van verschillende opleidingsniveaus, die de raad gevraagd en ongevraagd adviseert en zo de maatschappelijke en politieke participatie van jongeren bevordert.

De gemeenteraad bespreekt de uitgebrachte adviezen en zorgt voor terugkoppeling aan de jongerenraad, zodat duidelijk is wat met de adviezen wordt gedaan. Daarnaast kan de gemeenteraad de jongerenraad op specifieke onderwerpen die jongeren raken om advies vragen, zodat het perspectief van jongeren actief wordt meegenomen in de besluitvorming.

Pagina 2/4

5. Toelichting 5.1 Argumenten/motivering Met het instellen van een jongerenraad: - wordt de politieke betrokkenheid van jongeren vergroot; - wordt de betrokkenheid van de politiek bij jongeren vergroot; - neemt de kennis van jongeren over de lokale politiek toe; - kan de gemeenteraad de jongerenraad op specifieke onderwerpen die jongeren raken om advies vragen, waardoor beleid beter aansluit bij de leefwereld van jongeren; - doen jongeren waardevolle ervaring op met democratische processen; - wordt de betrokkenheid van scholen bij de gemeente versterkt; - krijgt de gemeente een vast aanspreekpunt voor jongeren; - voldoet de gemeente aan het uitgangsdpunt van jeugdparticipatie, zoals bedoeld in de Wet versterking participatie op decentraal niveau. 5.2 Risico’s De jongerenraad bestaat bij voorkeur uit minimaal 11 en maximaal 15 jongeren. Indien minder dan 11 jongeren zich aanmelden, wordt geen jongerenraad ingesteld. Als er tijdelijk te weinig leden zijn, bekijken we of nieuwe leden kunnen worden toegevoegd. De jongerenraad wordt alleen ingesteld wanneer bij de start voldoende draagvlak bestaat. 6. Financiële aspecten en wijze van dekking De jongerenraad ontvangt jaarlijks een bedrag van € 5.000,-. Het budget wordt ingezet voor facilitaire kosten zoals locatiegebruik, begeleiding, communicatie en zichtbaarheid van de jongerenraad.

Het betreft een jaarlijks budget dat via de reguliere begrotingscyclus door de raad kan worden heroverwogen. 7. Vervolgtraject 7.1 Uitvoering Werving van leden De griffie neemt contact op met de leerlingenraden van de volgende scholen: - Het Hogeland College, J.Cohenstraat 25 in Uithuizen - Het Hogeland College, A.G. Bellstraat 2 in Warffum - Het Hogeland College, Meeden 35 in Winsum - AOC Terra, Hamrik 4a in Winsum - AOC Terra Praktijkonderwijs, Onderdendamsterweg 43a in Winsum Per locatie worden twee jongeren voorgedragen, met uitzondering van AOC Terra Praktijkonderwijs, waarvoor drie jongeren worden gevraagd. De selectie van de jongeren ligt bij de scholen. Zittingsduur Een jongere is minimaal één jaar en maximaal drie jaar lid van de jongerenraad. Herbenoeming is mogelijk. De leeftijdsgrens van 12 tot 18 jaar sluit aan bij het voortgezet onderwijs en de doelgroep die minder wordt bereikt met bestaande educatieve activiteiten. Bij tussentijdse uitval van leden kan de betreffende school een vervanger voordragen. Bijeenkomsten Er wordt gekozen voor laagdrempelige bijeenkomsten op wisselende locaties in de gemeente, dicht bij de leefwereld van jongeren. Bewust wordt gesproken over bijeenkomsten in plaats van vergaderingen.

Pagina 3/4

Frequentie De werkgroep Jeugd en Politiek en de jongerenraad komen vijf keer per jaar bijeen. Tijdens de eerste bijeenkomst worden thema’s opgehaald bij de jongeren. De uiteindelijke frequentie wordt afgestemd op de wensen van de jongerenraad. Contact en communicatie Over tussentijds contact worden afspraken gemaakt in overleg met de jongeren. Hierbij wordt gebruikgemaakt van toegankelijke communicatiemiddelen, zoals WhatsApp en beeldbellen. De jongerenraad maakt onderling afspraken over de wijze en frequentie van contact, om op deze manier zo zelfstandig mogelijk te functioneren. Bij onderwerpen op de raadsagenda die jongeren raken, kan de gemeenteraad de jongerenraad om advies vragen. De raad en de jongerenraad stemmen hierover af via de werkgroep Jeugd en Politiek en de griffie. Rollen werkgroep en griffie Na de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2026 wordt een nieuwe werkgroep Jeugd en Politiek ingesteld, bestaande uit minimaal vijf raadsleden. Aan elke school wordt één raadslid gekoppeld als aanspreekpunt. De voorzitter van de werkgroep is een medewerker van de griffie. Deze persoon treedt ook op als voorzitter tijdens bijeenkomsten met de jongerenraad. De griffie vervult een ondersteunende en faciliterende rol en bewaakt de onafhankelijkheid van de jongerenraad. De inzet van de griffie past binnen de bestaande taken op het gebied van raads- en participatieondersteuning.

Raadsleden treden op als aanspreekpunt en verbinder, niet als inhoudelijk sturend orgaan. Eigen identiteit De jongerenraad krijgt een eigen identiteit, met een eigen pagina op de website van de gemeenteraad. Hierop worden de leden voorgesteld met een foto, een korte persoonlijke tekst en hun belangrijkste thema’s. Daarnaast krijgt de jongerenraad een eigen e-mailadres. 7.2 Tijdspad Gestreefd wordt naar de oprichting van de jongerenraad in het tweede kwartaal van 2026. 7.3 Communicatie De griffie is verantwoordelijk voor communicatie over de jongerenraad. Er wordt gecommuniceerd via bestaande kanalen, zoals De Ommelander, de sociale media van de raad en de website van de gemeenteraad. 7.4 Evaluatie Na één jaar vindt een eerste evaluatie plaats met de jongerenraad zelf. Na twee jaar volgt een brede evaluatie om te beoordelen of de jongerenraad voorziet in een behoefte en effectief functioneert. De uitkomsten van de evaluaties worden gedeeld met de gemeenteraad. Op basis hiervan kan de raad besluiten de werkwijze aan te passen, de jongerenraad voort te zetten of te beëindigen.

Uithuizen, 19 december 2025

Rose-Marie Zuidema-Verweij Woordvoerder Werkgroep Jeugd en Politiek Pagina 4/4