Document · PDF

03 15 040625

Raadsvergadering 4 juni 2025, gemeente HetHogelandBij agendapunt: Onderzoeksporen maatregelenpakket2.369 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Memo Aan: Van: Cc: Datum:

College Hetty Vlessert & Johan Knol & Marijke Rosier

01 mei 2025

Onderwerp: Bezuinigingsspoor 10. Kostendekkendheid secretarieleges en leges VTH Zaaknummer: Status: Concept

Aanleiding In onze begroting zien we dat veel leges en tarieven niet kostendekkend zijn. Dat geldt voor onze leges in brede zin. De leges omgevingsvergunningen vragen hierbij speciale aandacht, aangezien in 2024 de Omgevingswet van kracht is geworden en de effecten op onze legesinkomst op het moment van opstellen van de begroting een grote onzekere factor was. Dit memo gaat in op de secretarieleges en de leges die geheven worden bij VTH en op de tarieven voor toeristenbelasting. Onderzocht wordt welke speelruimte we hebben en of er verantwoorde voorstellen voor hogere tarieven kunnen worden gedaan. Onderzoek Secretarieleges Bij de secretarieleges zijn de tarieven gemaximaliseerd, alleen de tarieven voor huwelijken e.d. zouden aangepast kunnen worden, echter deze zijn net aangepast in 2025 en de aantallen zijn dermate laag dat het effect minimaal te noemen is. Leges VTH en toeristenbelasting V.w.b. de leges VTH en o.a.

toeristenbelasting zijn 3 zaken onderzocht : • Welke ruimte is er om de opbrengsten reëler te begroten, wanneer we kijken naar de realisaties van de afgelopen jaren; • Wat is de kostendekkendheid van de huidige tarieven leges bouwactiviteiten en leges omgevingsplanactiviteiten en wat zijn scenario’s om die te verhogen • Hoe verhouden zich de legestarieven voor activiteiten omgevingswet, APV/BW en toeristenbelasting zich met andere Groninger gemeenten en welke effecten hebben hogere tarieven hierop. Reëler begroten: Gezien het feit dat er de afgelopen jaren fors meer opbrengsten uit de leges VTH worden gehaald dan begroot lijkt het haalbaar om de begrote opbrengsten met € 200.000,- te verhogen, zonder tarieven te verhogen. Bij de tariefvergelijking is gebruik gemaakt van de tarieven uit de legesverordeningen van de Groninger gemeenten.

Postbus 26

9980 AA Uithuizen

088 345 8888

gemeente@hethogeland.nl

www.hethogeland.nl

Pagina 1/10

Om de kostendekkendheid te bepalen is uitgezocht welke functies er in en buiten het team VTH zich bezig houden met deze activiteiten. Deze personeelskosten zijn verhoogd met een opslagpercentage van 72% voor overhead, zoals genoemd in de Begroting 2025 en zoals gebruikelijk bij andere onderzoeken m.b.t. kostendekkendheid. Bevindingen omgevingsvergunning Kostendekkendheid De huidige kostendekkendheid bedraagt 56%,door de begrote opbrengsten met € 200.000,te verhogen, stijgt dit percentage naar 63%. In het overzicht hieronder staan een aantal scenario’s weergegeven qua tariefstijgingen en bijbehorend percentage kostendekkendheid te realiseren. Het scenario van 25% stijging benadert het meest het midden van de Groninger gemeenten (=mediaan). Situatie na verhogen begrote opbrengsten met € 200.000,-.

tariefstijging totale opbrengsten 20% € 2.445.301 € 25% € 2.547.189 € 30% € 2.649.076 €

opbr opbr. bouwact omgevingsplanact 1.480.411 € 964.891 1.542.094 € 1.005.094 1.603.778 € 1.045.298

kostendekkendheid 75% € 78% € 81% €

extra opbrengsten tov begroot 407.550 509.438 611.325

Pagina 2/10

Vergelijking tarieven Groninger gemeenten (N.B. als gevolg van de overgang naar de Omgevingswet zijn de exacte data moeilijk op te leveren) bouwsommen in Het Hogeland in 2024, waarmee de verwachte opbrengsten per Groninger gemeente zijn bepaald. Sommige gemeenten zijn (deels) niet meegenomen omdat de tariefstructuur niet vergelijkbaar is met die van HHL. HUIDIGE SITUATIE KOSTENDEKKENDHEID

57%

obv cijfers van bouwsommen 2024 van bouwactiviteiten!! (incomplete gegevens) Totaal leges bouw en omgevingsactiviteiten Het Hogeland Westerkwartier Pekela Eemsdelta Oldambt Veendam Stadskanaal Groningen Gemiddelde overige gemeenten Mediaan overige gemeenten

afwijking tov HHL

in %

€ 1.165.042 € 1.475.418 € 1.735.589 € 1.016.856 € 1.324.949 geen vergelijkbare tariefstructuur) geen vergelijkbare tariefstructuur) € 2.938.470 € 1.698.256 € 1.475.418

€ 310.376 € 570.547 € -148.186 € 159.907

27% 49% -13% 14%

€ 1.773.428

152%

KOSTENDEKKENDHEID STIJGING TARIEF

68% 20%

afwijking tov HHL

in %

€ 1.396.884 € 1.475.418 € 1.735.589 € 1.016.856 € 1.324.949 geen vergelijkbare tariefstructuur) geen vergelijkbare tariefstructuur) € 2.938.470 € 1.698.256 € 1.475.418

€ 78.533 6% € 338.705 24% € -380.029 -27% € -71.936 -5%

€ 1.541.586 110%

Pagina 3/10

KOSTENDEKKENDHEID STIJGING TARIEF

71% 25%

afwijking tov HHL

in %

€ 1.454.846 € 1.475.418 € 1.735.589 € 1.016.856 € 1.324.949 geen vergelijkbare tariefstructuur) geen vergelijkbare tariefstructuur) € 2.938.470 € 1.698.256 € 1.475.418

KOSTENDEKKENDHEID STIJGING TARIEF

€ 20.572 € 280.743 € -437.990 € -129.898

1% 19% -30% -9%

€ 1.483.624

102%

74% 30%

afwijking tov HHL

in %

€ 1.512.810 € 1.475.418 € 1.735.589 € 1.016.856 € 1.324.949 geen vergelijkbare tariefstructuur) geen vergelijkbare tariefstructuur) € 2.938.470 € 1.698.256 € 1.475.418

€ -37.392 -2% € 222.779 15% € -495.954 -33% € -187.861 -12%

€ 1.425.661

94%

N.B. Gemeente Groningen zorgt in deze vergelijkingen voor een forse verhoging van de gemiddelde tarieven.

Pagina 4/10

Bevindingen Toeristenbelasting In onderstaand overzicht is achtereenvolgens weergegeven welke tarieven in de provincie worden gehanteerd en welke opbrengsten op basis van de huidige tarieven in Het Hogeland in 2024 werden gerealiseerd. Tarieven 2024 Provincie Groningen Wel toeristenbelasting Groningen Eemsdelta Midden-Groningen Het Hogeland Oldambt Westerwolde Stadskanaal

hotels, B&B etc. € 4,00 € 1,65 € 1,60 € 1,50 € 1,50 € 1,25 € 1,50

camping

€ 1,00

Geen toeristenbelasting Pekela Veendam Westerkwartier

Hieronder hebben we berekend wat de financiële meeropbrengst is van het hanteren van één gelijk tarief van € 1.75 voor camping en hotel.

op basis van totaal aantal overnachtingen 2024 met uitgangspunt dat tariefstijgingen geen invloed hebben op het aantal overnachtingen 1 tarief van € 1,75 voor camping en hotel

opbrengsten € 572.493,25

extra opbrengsten t.o.v. 2024 € 168.702,75

Bevindingen producten APV en Bijzondere Wetten Het gaat hierbij om met name de evenementen- en alcoholvergunningen. De overige producten (veelal ontheffingen) zijn dusdanig van aard dat het kleine tarief minimaal omhoog kan en geen belangrijke voordelen met zich meebrengt. Hieronder de aantallen vergunningen die verleend worden:

Tabel 12: Overzicht grotere ingediende APV gerelateerde aanvragen. Categorie Aantal 2022 Aantal 2023 Aantal 2024 Evenementen 192 189 186 vergunningen Alcoholvergunning 16 28 21 Evenementenvergunning De kosten voor deze vergunningen zijn in de verordening van 2025 al verhoogd. Overwegingen om mee te nemen in de afweging tot een eventuele verdere verhoging zijn: -

Organisatoren zijn vrijwilligersorganisaties Lang niet alle organisaties kunnen toegang heffen tot hun evenement Organisaties voelen zich al zwaar belast omdat materiaal, verkeersregelaars enz. voor eigen rekening komt Evenementen zijn belangrijk voor de leefbaarheid

beveiliging,

Pagina 5/10

De systematiek van gemeente Groningen ziet er op het eerste gezicht aantrekkelijk uit maar door de aard en omvang van de evenementen in onze gemeente minder goed toepasbaar. Risico is dat organisatoren hun evenement in hun aanvraag proberen af te schalen om de legeskosten laag te houden. Categorie C-evenementen hebben wij in onze gemeente niet of nauwelijks. Een gemiddelde is in de provincie brede tarieven nauwelijks te vinden. Onze kleine vergunningen komen voor verhoging in aanmerking.

Hieronder de tarieven zoals die gelden in de diverse gemeenten. Gemeente

Kosten Evenement

Het Hogeland

Groot: € 200,00; kleiner: € 24,30 (komt van 48,40 en 23,70 in ’24)

Westerkwartier

A: € 21,95, B: € 55,05, C: € 110,10

Pekela

Klein: € 45,00 Groot: € 798,75

Eemsdelta

A: € 16,20; B: € 32,45, C: € 184,00 € 110,00

Oldambt Veendam

A: € 173,35; B: € 441,50; C: € 900,90

Stadskanaal

A: € 50,00; B: € 100,00; C: € 200,00 a. indien het betreft een evenement met 0 tot 200 bezoekers € 64,00 b. indien het betreft een evenement met 200 tot 1.000 bezoekers € 350,00 c. indien het betreft een evenement met 1.000 tot 2.000 bezoekers € 1.082,00

Groningen

d. indien het betreft een evenement met 2.000 tot 10.000 bezoekers € 2.655,00 e. indien het betreft een evenement met 10.000 tot 25.000 bezoekers € 6.368,00

f. indien het betreft een evenement met meer dan 25.000 bezoekers € 7.640,00

met dien verstande dat de leges niet worden geheven indien de aanvraag van de vergunning betrekking heeft op straat- en wijkfeesten, kinderactiviteiten

Pagina 6/10

Alcoholvergunning Dit betreft een gering aantal vergunningen. Mogelijk loopt het aantal dit jaar op omdat we werken aan een check op alle verleende vergunningen. De gemiddelde prijzen in de provincie bedragen voor een nieuwe vergunning € 556,56 en voor een wijziging € 181,96. Gemeente Het Hogeland Westerkwartier Pekela Eemsdelta Oldambt Veendam Stadskanaal Groningen Westerwolde

Kosten Alcoholvergunning Wijziging Alcoholvergunning € 273,15 € 122,95 € 275,35 € 56,35 € 1.054,60 € 263,85 € 338,35 € 157,50 € 281,00 € 84,00 € 1.034,90 € 360,70 € 450,00 € 150,00 € 745,10 € 260,30 € 275,00 € 75,00

Conclusies De leges zoals wij die heffen in het Hogeland zijn niet kostendekkend. Wanneer wij richting kostendekkendheid gaan, gaan we richting het tarief van de stad Groningen. Het risico is dat we hiermee te hoog uitkomen voor de markt. Het is wellicht reëler om een prijsstelling te hanteren rond het provinciale midden. De meeste mogelijkheden voor het verhogen van de legesinkomsten liggen bij de omgevingsvergunningen. We zien hier dat de meeste gemeenten de omgevingsplanactiviteit (OPA) hoger geprijsd hebben dan de gemeente Het Hogeland en de bouwactiviteit lager. In de afgelopen jaren zijn de inkomsten aan leges omgevingsvergunning steeds fors hoger dan de raming in de begroting. Vandaar dat het realistisch is om de ramingen voor de komende jaren met € 200.000,- te verhogen. Ook wordt hier opgemerkt dat de meeropbrengsten in leges afgelopen jaren in zeer grote mate werden veroorzaakt door de (vrij onvoorspelbare) komst van een zeer klein aantal grote/dure plannen. Aan te bevelen valt verder te onderzoeken of door een grotere kostendekkendheid de kleinere plannen niet overmatig belast worden met hoge legeskosten en of er meer voorspelbaarheid is aan te brengen in de komst van ‘grote jongens’. Een tweede spoor met mogelijkheden is de toeristenbelasting.

Globaal gerekend levert een verdubbeling van de gedifferentieerde tarieven (camping en overig) zoals wij die kennen in Het Hogeland € 278.547 op. Te overwegen valt om deze tarieven stapsgewijs ter verhogen. Met de ambities zoals Het Hogeland die op dit gebied heeft, groeit het tarief dan mogelijk mee met de kwaliteit van de voorzieningen op het gebied van de vrijetijdseconomie en is de verhoging op die manier beter te motiveren. De financiële effecten van een legeskostenverhoging voor evenementen- en horecavergunningen zijn relatief laag en hieronder a.d.h.v. het uitgangspunt gemiddeld tarief in de tabel opgenomen, terwijl ook hier een verantwoorde invoering alleen stapsgewijs slagen kan.

Pagina 7/10

Risico’s Een te ruime verhoging kan ons uit de markt prijzen en het vestigingsklimaat beïnvloeden. Niet uitgesloten kan echter worden dat ook andere gemeenten met het ravijnjaar in zicht hun tarieven zullen gaan verhogen. Overwogen kan worden de kostendekkend in de meerjarenbegroting jaarlijks wat te laten groeien. Wanneer de andere acties uit het maatregelenpakket opgepakt zijn (kaders, efficiency werkprocessen, omgevingswet geland) kan aan de kostenkant winst worden behaald hetgeen de kostendekkendheid zou kunnen beïnvloeden. Vervolgstappen VJN 2024: De effecten van de te kiezen lijn verwerken in het maatregelenpakket bij de VJN. Na instemming van de raad, dit meenemen in de berekeningen voor de legesverordening van 2026 en daarmee dus in de begroting 2026. Financiële Effecten

Pagina 8/10

geschatte financiële effecten leges VTH begrote opbrengsten verhogen met € 200.000,- euro leges bouwactviteiten en omgevingsplanactiviteiten verhogen met 20 % verhogen tarieven toeristenbelasting naar € 1,75 voor hotel en camping leges evenementvergunningen en alcoholvergunningen op Groningere gemiddelde Totaal

geschatte financiële effecten leges VTH begrote opbrengsten verhogen met € 200.000,- euro leges bouwactviteiten en omgevingsplanactiviteiten verhogen met 25 % verhogen tarieven toeristenbelasting naar € 1,75 voor hotel en camping leges evenementvergunningen en alcoholvergunningen op Groningere gemiddelde Totaal

geschatte financiële effecten leges VTH begrote opbrengsten verhogen met € 200.000,- euro leges bouwactviteiten en omgevingsplanactiviteiten verhogen met 30 % verhogen tarieven toeristenbelasting naar € 1,75 voor hotel en camping leges evenementvergunningen en alcoholvergunningen op Groningere gemiddelde Totaal

€

200.000

€

407.550

€

168.703

€ €

10.000 786.253

€

200.000

€

509.438

€

168.703

€ €

10.000 888.141

€

200.000

€

611.325

€

168.703

€ €

10.000 990.028

Effecten op meerjarenbegroting Op basis van bovenstaande scenario’s schetsen we hieronder wat het afgeronde effect is van de laagste en hoogste variant. Uiteraard kan worden gekozen voor lagere of hogere percentages waarmee we de leges verhogen. In alle gevallen blijven we immers onder de 100% kostendekkendheid. De gewenste verhoging is daarmee vooral een politieke afweging. Bij de onderstaande effecten moet er een keuze gemaakt worden voor het gewenste percentage verhoging bij de leges voor de bouwactiviteiten en omgevingsplanactiviteiten.

Pagina 9/10

Mogelijke meeropbrengsten omgevingsvergunningen (scenario 1) 2026 2027 Autonome verhoging opbrengstraming € 200.000 € 200.000 Aanpassing tarieven (20%) € 410.000 € 410.000 Totaal meeropbrengst € 610.000 € 610.000

2028 € 200.000 € 410.000 € 610.000

2029 € 200.000 € 410.000 € 610.000

Mogelijke meeropbrengsten omgevingsvergunningen (scenario 2) 2026 2027 Autonome verhoging opbrengstraming € 200.000 € 200.000 Aanpassing tarieven (25%) € 510.000 € 510.000 Totaal meeropbrengst € 710.000 € 710.000

2028 € 200.000 € 510.000 € 710.000

2029 € 200.000 € 510.000 € 710.000

Mogelijke meeropbrengsten omgevingsvergunningen (scenario 3) 2026 2027 Autonome verhoging opbrengstraming € 200.000 € 200.000 Aanpassing tarieven (20%) € 610.000 € 610.000 Totaal meeropbrengst € 810.000 € 810.000

2028 € 200.000 € 610.000 € 810.000

2029 € 200.000 € 610.000 € 810.000

2027 € 170.000 € 170.000

2028 € 170.000 € 170.000

2029 € 170.000 € 170.000

2027 € 10.000 € 10.000

2028 € 10.000 € 10.000

2029 € 10.000 € 10.000

Meeropbrengst Toeristenbelasting naar 1 tarief Verhogen naar € 1,75 voor hotel en camping Totaal meeropbrengst

2026 € 170.000 € 170.000

Meeropbrengst Evenementen en Alcoholvergunning Naar Groninger gemiddelde Totaal meeropbrengst

2026 € 10.000 € 10.000

Pagina 10/10

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15630951/1