03 06 040625 Concept Memo 5

Memo

Cc:

College Robert de Vries Wubbo Haaijer, Maud Diemer

Datum:

01 mei 2025

Aan: Van:

Onderwerp: Bezuinigingsspoor 5.2: Doorbelastingen aan Aardbevingen en NPG Zaaknummer: Status: Concept

Aanleiding Het college staat voor de opgave om te bezuinigen en onderzoekt daarom de mogelijkheden om middelen uit de programma’s Aardbevingen en Nationaal Programma Groningen (NPG) nog beter in te zetten. Deze programma’s beschikken over aanzienlijke incidentele middelen, die mogelijk kunnen bijdragen aan het verlichten van de financiële druk op de staande organisatie. Onderzoek Voor dit onderzoekspoor hebben we gekeken naar twee componenten: • Doorbelastingen van salariskosten; • Mogelijkheden van investeringen die (al dan niet gedeeltelijk) vanuit het aardbevingsprogramma gedekt kunnen worden. Doorbelastingen van salarislasten Diverse maatregelen (SPUKS) binnen het programma Aardbevingen bevatten de mogelijkheid om personele lasten, die een relatie met de uitvoering van de betreffende maatregel hebben, ten laste van het budget van de betreffende maatregel te brengen. In het kort gezegd omdat het allemaal extra werk is wat er niet geweest was als we geen Aardbevingsproblematiek binnen onze gemeente hadden gehad. Voorwaarde hierbij is dat aangetoond moet (kunnen) worden dat de aan personele kosten bestede middelen ook echt betrekking op werkzaamheden voor de betreffende maatregel hebben. Het afgelopen jaar zijn de volgende doorbelastingen voor beide programma’s gedaan. Lumpsum gaswinning Inpassingskosten NPG (kernteam en projecten)

€788.860 €776.346 €449.693

Als de extra werkzaamheden die uit de betreffende maatregel voortvloeien ten koste gaan van reguliere werkzaamheden zal er ofwel werk niet gedaan worden ofwel vanuit de lijn of programma extra op ingehuurd moeten worden. Dan levert dat dus geen voordeel op de reguliere begroting op. Een voordeel levert het pas op als er sprake is van synergie tussen de extra werkzaamheden en activiteiten die we anders vanuit de lijn zouden bekostigen. Ook kunnen we wellicht de werkzaamheden vanuit leefbaarheid (maatregel 14) combineren met lijnactiviteiten. Ook de maatregel ter bekostiging sociale emotioneel ondersteuning biedt wellicht mogelijkheden. Waar bepaalde problematiek die vanuit de lijn (Jeugd/WMO) opgepakt wordt een link heeft met aardbevingsgerelateerde problemen (stress etc.) zou er een doorbelasting richting deze middelen plaats kunnen vinden. Postbus 26

9980 AA Uithuizen

088 345 8888

gemeente@hethogeland.nl

www.hethogeland.nl

Pagina 1/3

Investering in openbare ruimte i.r.t. de inpassingskosten Doordat in onze gemeente hele dorpen en/of woonwijken op de schop gaan en zijn gegaan moet ook de openbare ruimte opnieuw worden ingericht. Vervanging van bijvoorbeeld de riolering en het herstraten van voetpaden moet sowieso eens in de zoveel jaren gedaan worden, maar vanwege het feit dat dit in de versterkingsopgave al meegenomen wordt is er een voordeel in de kosten vanuit de reguliere gemeentelijke budgetten. Er is een afspraak gemaakt dat vanwege de ontijdigheid van dergelijke investeringen (i.r.t.) de versterkingsopgave deze zaken deels bekostigd. Hiervoor is een overzicht gemaakt aan de hand van de ouderdom van de riolering en wegen. Dat moet financieel gezien nog verder uitgewerkt worden richting de begroting. Risico’s: Risico’s zijn ook al aan de orde gekomen in voorgaande toelichting op mogelijke maatregelen. Hieronder nog een opsomming van de belangrijkste risico’s, waarvan de oorzaak in alle gevallen een niet te rechtvaardigen aanspraak op middelen bestemd voor het oplossen van de Aardbevingsproblematiek is: • Imagorisico/politiek risico: Als blijkt dat de middelen die voor het herstel van aardbevingsproblematiek (deels) aangewend zijn voor andere doeleinden. • Financieel risico: Als voorgaande het geval is dan zal er met terugwerkende kracht een verrekening van de betreffende middelen plaatsvinden.

Risico in de begroting. • Financieel risico: Als blijkt dat de middelen die nu ter beschikking zijn gesteld voor het oplossen van de Aardbevingsproblematiek (zowel bekostiging personeel als uitvoeringsmiddelen) ontoereikend zijn dan hebben we geen grond om aanvullende middelen te claimen, aangezien we hiermee tekorten elders gedicht hebben. Met het uitlopen van de versterkingsopgave is het een reële verwachting dat we voor onder meer de verlenging van de Lumpsum gaswinning -die tot 2028 loopt- wederom naar Den Haag moeten omdat deze in 2028 afloopt. Dan zal er aangetoond moeten worden hoe de middelen besteed zijn. Conclusie Het vervolgonderzoek betreft twee sporen: • Doorbelastingen van salariskosten; We gaan onderzoeken of er nog meer kosten zijn die we door kunnen belasten aan het programma Aardbevingen. Dit wordt al erg nauwgezet en scherp gedaan, maar wellicht biedt een nog iets creatievere denkwijze ook mogelijkheden voor bijvoorbeeld sociale problematiek. • Mogelijkheden van investeringen die (al dan niet gedeeltelijk) vanuit het aardbevingsprogramma gedekt kunnen worden. De verwachte opbrengst hiervan wordt echter beperkt door egalisatiereserves en voorzieningen (vb. rioleringsfonds). Het effect op de daadwerkelijke begroting en meerjarenperspectief hangt echter ook af van het feit op welke wijze dit nu in de begroting opgenomen is.

Dat zal nader onderzocht worden richting de begroting. Effecten inwoners, ondernemingen, politiek en organisatie Dit onderzoeksspoor heeft geen invloed op de inwoners of ondernemers in Het Hogeland. Het is een interne exercitie ten aanzien van het binnen de spelregels maximaal benutten van de mogelijkheden om Aardbevingsgerelateerde budgetten aan te spreken.

Pagina 2/3

Stappen richting de Voorjaarsnota/Begroting 2026 Bij de Voorjaarsnota nemen we de in deze memo beschreven onderwerpen mee als onderdeel van het maatregelenpakket, als gebleken is dat een financieel voordeel behaald kan worden. Bij de begroting 2026 en voor de jaren daarna kunnen de uitkomsten verwerkt worden in het meerjarenperspectief. Benodigde investeringen Dit onderzoeksspoor vraagt aan de voorkant geen aanvullende investeringen. Financiële effecten De financiële impact van de doorbelastingen van personeel zijn allen incidenteel van aard, doordat de maatregelen waaraan personele doorbelasting plaatsvindt (afhankelijk van de maatregel) tussen 2028 en 2030 stoppen. Dit omdat de betreffende maatregelen gekoppeld zijn aan de versterkingsopgave. Dat betekent dat het geen structureel effect heeft en daarmee dus niet bijdraagt aan de bezuinigingsopgave. Uiteraard is het wel zo dat zolang deze werkzaamheden lopen en we hieraan personeel doorbelasten er incidentele voordelen op de totale begroting zijn. Door hierin scherper te begroten zal de begroting een scherper beeld geven, hierin valt in onze ogen nog winst te behalen.

Pagina 3/3