Voorstel 8.1 Beleidsplan Mantelzorg 2026 - 2030

Zaaknummer

2025-0098718

Agendapunt

8.1

Datum vergadering

Maandag 9 maart 2026 om 20:00 uur

Aan

Gemeenteraad

Betreft

Beleidsplan Mantelzorg 2026 - 2030

Portefeuillehouder

Van Die

Vertrouwelijk:

Nee

Voorgesteld besluit 1. Het beleidsplan 'Mantelzorg in Hendrik-Ido-Ambacht 2026 – 2030' vast te stellen.

Toelichting Beknopte samenvatting Mantelzorgers vervullen een belangrijke rol in onze samenleving. Ze zorgen ervoor dat veel kwetsbare inwoners in Hendrik-Ido-Ambacht hulp en ondersteuning krijgen. Als gemeente willen we mantelzorgers hierin zo goed mogelijk ondersteunen. We willen voorkomen dat mantelzorgers niet meer voor een naaste kunnen zorgen, doordat ze overbelast zijn of dreigen te raken. Naast het ondersteunen van mantelzorgers willen we mantelzorgers ook waarderen voor hun inzet. In het beleidsplan Mantelzorg staat hoe de gemeente in de periode 2026 - 2030 invulling geeft aan het ondersteunen en waarderen van mantelzorgers.

Inleiding Het mantelzorgbeleid uit 2019 is toe aan een actualisatie. Verschillende onderdelen uit die nota vragen om een actualisatie. Ook zijn we als gemeente tot enkele nieuwe inzichten gekomen op het gebied van de ondersteuningsbehoefte van de lokale mantelzorgers. Dit op basis van de evaluatie van het uitvoeringsplan 2023 - 2025. Daarnaast hebben wij input opgehaald bij lokale mantelzorgers en onze aanbieders van onderdelen van het mantelzorg-aanbod (MEE-mantelzorg consulent en makelaar, Bureau Sociale Raadslieden, Sophia Sociaal Team, de Blije Borgh en Zorgmies) over de knelpunten die in de praktijk ervaren worden. De input vanuit de evaluatie is leidend geweest bij het opstellen van het nieuwe mantelzorgplan voor de jaren 2026 - 2030. Met dit plan hebben we als gemeente een beleidskader dat aansluit bij wat er speelt bij de lokale mantelzorgers. We bouwen daarbij voort op de goedlopende onderdelen uit de vorige nota en anderzijds sluiten we aan bij de actuele situatie van mantelzorgers. Voor het waarderen en ondersteunen van mantelzorgers in de periode 2026 - 2030 zetten we in op: Vroeg signalering & preventie Daarmee versterken we de mogelijkheid om vroegtijdig (jonge) mantelzorgers te kunnen (h)erkennen en te kunnen ondersteunen. Ook voorkomen we dat mantelzorgers overbelast raken. Het bieden van ontmoeting versterkt de zelf/samenredzaamheid van mantelzorgers.

Verbreden van mantelzorg vervangende ondersteuning & respijtzorg We breiden het aanbod uit voor zorg ter (tijdelijke) vervanging/verlichting van de mantelzorger.

Waarderen & herkenbaarheid We handhaven de activiteiten rondom de ´Dag van de Mantelzorg´ (bloemenactie) en de mantelzorg waardering (VVV Bon). We hebben hier extra aandacht voor het bereiken en waarderen van de jonge mantelzorger. We stellen bedragen vast op € 100, -- voor volwassenen vanaf 18 jaar en € 25, -- voor kinderen onder 18 jaar. Jonge Mantelzorgers We hebben de jonge mantelzorger beter in beeld en het doel is om in 2028 een verhoging te realiseren van het aantal jonge mantelzorgers dat wij in beeld hebben van 60 naar 100 in 2028. We werken hier samen met het onderwijs en de jongerenwerkers en ontwikkelen hiervoor een traject in samenwerking met MEE mantelzorg. Werk en mantelzorg Naar aanleiding van een onderzoek starten we een lokale coalitie ´Werk & Mantelzorg´ waar we werkgevers en ondernemersverenigingen bij ´het ontwikkelen van bewustwording en mantelzorgvriendelijke beleid´ zullen betrekken. Toegang tot ondersteuning, zorg en regelgeving We gaan door met de inzet van Bureau Sociaal Raadslieden en de Mantelzorgmakelaar voor het bieden van ondersteuning aan mantelzorgers. De ondersteuning is gericht op het voorkomen van onnodige lange procedures voor toegang tot (respijt)zorg en ondersteuning.

Mentale gezondheid & veerkracht We bieden mantelzorgers een programma aan dat gericht is op het behoud van mentale gezondheid en versterking van veerkracht en zelf- en samenredzaamheid. Hiervoor ontwikkelen we een aanbod van trainingen en lotgenotencontact. Deze acties en voorzieningen staan in het beleidsplan Mantelzorg nader toegelicht. Een deel daarvan is een voortzetting van het huidige beleid en een deel is nieuw beleid. In de nota wordt dat aangeduid. Na ieder jaar evalueren we deze acties en voorzieningen op gebruik en kosten. Op basis daarvan kijken we of eventuele aanpassingen nodig zijn. Eind 2028 zal een tussenevaluatie worden opgemaakt en aangeboden aan de wethouder. De eindevaluatie wordt aangeboden aan de raad.

Beoogd effect Mantelzorgers in Hendrik-Ido-Ambacht moeten zich gezien, gesteund en gewaardeerd voelen – zodat zij hun zorgtaak op een duurzame manier kunnen blijven vervullen. Met de acties en de voorzieningen in de nota streven we de volgende doelen na: • Alle Mantelzorgers vroegtijdig in beeld krijgen; • Het aanbod aan mantelzorgondersteuning verdiepen en verbreden; • Het voorkomen en tijdig signaleren van overbelasting bij mantelzorgers; • Structureel de inzet van mantelzorgers waarderen, stimuleren en faciliteren; • Het aanbod sluit aan bij de ondersteuningsbehoefte van mantelzorgers en wordt jaarlijks na evaluatie eventueel bijgesteld of aangepast; • Voor de lange termijn een strategie bedenken om het capaciteitsprobleem op te lossen.

Argumenten Erkennen en waarderen van de mantelzorger Wij zijn ons bewust van de veelheid aan taken en verantwoordelijkheden van de mantelzorger. Door het tonen van erkenning en waardering door bijvoorbeeld het mantelzorgcompliment of de Dag van de Mantelzorg laten we zien hoe waardevol zij zijn en door ons beleid aan te passen aan de behoefte van de mantelzorger maken we het mogelijk dat zij de mantelzorgtaken voor hun naaste kunnen blijven uitvoeren.

Duurzame verbinding en samenwerking Door formele en informele netwerken te versterken kunnen we gerichter ondersteuning bieden aan een mantelzorger die overbelast dreigt te raken of door ziekte de mantelzorgtaken niet meer kan uitvoeren. Het tijdig kunnen bieden van aanvullende of vervangende zorg zodat de mantelzorger tot rust kan komen of kan herstellen, de mogelijkheid te bieden voor een gesprek met gelijkgestemden of een luisterend oor en het aanbod van cursussen, het aanbod van ontspanning en ontmoeten kan ervoor zorgen dat de mantelzorger na herstel de taken weer kan oppakken met meer inzicht en het gevoel er niet alleen voor te staan maar zich gedragen en gesteund voelt. Ondersteuning op maat Door tijdelijke situaties waarin het voor de mantelzorger niet meer lukt om voor de naaste te zorgen moet respijtzorg en/of vervangende zorg voor korte of langere tijd beschikbaar zijn. Als een mantelzorger geen gebruik kan maken van een vangnet of niet zelf kan kiezen voor een passende vervangende zorg dan lopen wij het risico dat de mantelzorger blijvend de taken niet meer kan uitvoeren met grote gevolgen voor de mantelzorger maar ook voor de zorgvrager. Zicht houden op de verschillende doelgroepen Er zijn veel verschillende doelgroepen binnen de mantelzorgers.

De jonge mantelzorger die zorgt voor een ziek familielid binnen het gezin, de volwassen mantelzorger die voor een gehandicapt kind zorgdraagt, of een mantelzorger die de taken combineert met werk en gezin en de oudere mantelzorger die zorgt voor de demente partner. Wanneer we geen zicht hebben op deze mantelzorgers, weten we niets af van hun situatie en kunnen we ook niet signaleren of een situatie uit de hand dreigt te lopen of dat er hulp geboden moet worden.

Kanttekeningen Stijging van de kosten Het beleidsplan Mantelzorg 2026 - 2030 heeft als doel om mantelzorgers meer in beeld te brengen en ze te ondersteunen en waarderen. Momenteel zijn nog niet alle mantelzorgers in beeld en missen wij nog een aantal jonge mantelzorgers. Dit nieuwe beleid zal ervoor zorgen dat het aantal mantelzorgers die wij in beeld hebben zal stijgen. Ook natuurlijk omdat de zorgvraag zal stijgen doordat het aantal zorgvragers op termijn groter wordt. Om de ondersteunende zorg en waardering te kunnen bieden zal wellicht op termijn het huidige budget niet toereikend zijn.

Consequenties van het voorstel Begrotingswijziging Nee

Duurzaamheid N.v.t.

Financiën In de begroting is structureel een bedrag opgenomen van € 226.500,-. Dit bedrag is voldoende om het voorliggende beleidsplan te kunnen uitvoeren.

Juridisch Niet van toepassing.

Communicatie en participatie Na vaststelling van het beleidsplan Mantelzorg 2026 – 2030 wordt het besluit lokaal bekend gemaakt in een persbericht voor de media.

Vervolgstappen Planning van de vervolgstappen Na vaststelling van het beleidsplan Mantelzorg 2026 - 2030 volgt publicatie en worden inwoners geïnformeerd. Ook start dan de uitvoering.

Verantwoordelijkheid voor uitvoering Team Sociaal Domein

Bijlagen 1. 2. 3. 4. 5.

Voorstel 8.1 Bijlage 1 - Evaluatie mantelzorg 2019 2025 Voorstel 8.1 Bijlage 2 - Nota mantelzorg beleid 2026 2030 Voorstel 8.1 Bijlage 3 - ASD - Advies mantelzorgbeleid Voorstel 8.1 Bijlage 4 - Voorstel antwoord op advies ASD Voorstel 8.1 Bijlage 5 - Samenvatting_Nota_mantelzorgbeleid_2026_2030

Burgemeester en wethouders van Hendrik-Ido-Ambacht De secretaris,

De burgemeester,

P. Kalkman

P. van der Giessen

RAADSBESLUIT

De raad van de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht;

Gezien het voorstel van burgemeester en wethouders, voorstelnr. 2025-0098718

besluit:

1. Het beleidsplan 'Mantelzorg in Hendrik-Ido-Ambacht 2026 – 2030' vast te stellen.

Aldus besloten door de raad der gemeente Hendrik-Ido-Ambacht in zijn openbare vergadering van 9 maart 2026.

De griffier,

De voorzitter,

J.G. Honcoop

P. van der Giessen