Voorstel 7.5 Budget gemeenteraadsverkiezingen 2026
Tekst van het document
Zaaknummer Agendanummer
7.5
Datum vergadering
maandag 2 februari om 20:00 uur
Aan
Gemeenteraad
Betreft
Budget gemeenteraadsverkiezingen 2026
Portefeuillehouder
Burgemeester
Vertrouwelijk:
Nee
Voorgesteld besluit 1. Voor de gemeenteraadsverkiezingen 2026 incidenteel een aanvullend budget beschikbaar te stellen van €56.000,-; 2. De begroting 2026-2029 te wijzigen conform de bijgaande begrotingswijziging.
Beknopte samenvatting Voor de gemeenteraadsverkiezingen 2026 worden vanuit de griffie een aantal activiteiten en producten ontwikkeld. Dit met name ter bevordering van de opkomst, het faciliteren van de campagne en het voorzien in de benodigdheden voor raads- en commissieleden met het oog op het raads- en commissiewerk. In de begroting 2026-2029 is hiervoor een bedrag van €20.000,gereserveerd. Dit is onvoldoende. Voorgesteld wordt het budget op te hogen met €56.000,-.
Toelichting Inleiding Op 18 maart 2026 zijn er gemeenteraadsverkiezingen. Naast de reguliere kosten die de gemeente maakt bij verkiezingen (stempassen en -lokalen, verkiezingsborden) worden ook kosten gemaakt voor bijvoorbeeld het bevorderen van de opkomst, het afscheid van de oude en de installatie van de nieuwe raad, de collegevorming en het inwerkprogramma voor nieuwe raadsleden. Ook dienen er uitgaven gedaan te worden voor de aanschaf van devices (Ipads) voor raads- en commissieleden. Met deze kosten is in de begroting 2026-2029 onvoldoende rekening gehouden. Hierin is €20.000,gereserveerd. Onderstaand een overzicht van de te maken (aanvullende) kosten. Een deel hiervan (aangeduid met *), kan worden betaald uit de reguliere budgetten van de gemeenteraad/griffie voor het organiseren van bijeenkomsten en cursussen. Voor het resterende deel wordt de raad gevraagd een aanvullend budget van €56.000,- beschikbaar te stellen.
1
9 Format begroting Activiteiten Inhuren fotograaf Devices en ICT-ondersteuning voor raadsleden Werving nieuwe leden: Cursus Politiek Actief * Verkiezingsdebat(ten) Kieswijzer/ Stemwijzer Website inzetten voor informatievoorziening over verkiezingen en partijen Verkiezingsdag Verkiezingsavond Verkiezingskrant Afscheid raadsleden (bloemen, cadeaus, borrel) Beëdiging nieuwe raadsleden, wethouders, commissieleden (bloemen) VOG's op kosten gemeente nieuwe raadsleden/wethouder Aanbesteden screening risicoanalyse integriteit wethouders Kosten inhuur (in)formateur Kosten inwerkprogramma * Totaal
Geraamd bedrag € 2.000,00 € 37.750,00 € 0,00 € 4.500,00 € 6.000,00 € 0,00 € 0,00 € 2.000,00 € 10.000,00 € 5.000,00 € 1.000,00 € 750,00 € 6.000,00 € 1.000,00 PM € 76.000,00
* = kosten gedekt vanuit reguliere budgetten griffie
Beoogd effect • • • • • •
Hogere opkomst en kiezers die goed geïnformeerd zijn over de verschillen tussen de deelnemende partijen. Passend afscheid voor vertrekkende raadsleden Installatie van raad en college voor de periode 2026-2030 (Burger-)raadsleden zijn voorzien van de benodigde faciliteiten tbv het raads/commissiewerk Er is ervaren begeleiding bij de (in)formatiefase Nieuwe (burger-)raadsleden zijn ingewerkt
Argumenten Opkomst bij gemeenteraadsverkiezingen Hendrik-Ido-Ambacht heeft een relatief hoge opkomst bij gemeenteraadsverkiezingen (2022: 57,09%). Dat geldt wanneer wordt vergeleken met het landelijk gemiddelde (2022: 50,99%), maar niet als gekeken wordt naar de opkomst bij de landelijke verkiezingen in onze gemeente (2025: 82,9%). De conclusie die hieruit kan worden getrokken is tweeledig: we doen het goed, maar het kan in potentie beter. Om een terugval in de opkomst te voorkomen en deze waar mogelijk verder te bevorderen, is het zaak opkomstbevorderende activiteiten en producten te ontwikkelen. Verschillen zijn helder Verkiezingen zijn een uitgelezen moment voor de raad en de politieke partijen om met de samenleving in gesprek te gaan over de politieke agenda voor de komende periode. Via de verkiezingscampagne krijgt de kiezer helder wat de verschillen tussen de politieke partijen zijn. Door het organiseren van debatten, het uitgeven van een verkiezingskrant en het voorzien in een digitale stemhulp zijn kiezers beter in staat te bepalen op welke partij zij hun stem willen uitbrengen.
2
Afscheid en installatie Verkiezingen betekent dat een deel van de zittende raadsleden niet zal terugkeren en nieuwe (onervaren) raadsleden worden geïnstalleerd. Het ligt voor de hand dat van vertrekkende raadsleden op een passende wijze afscheid wordt genomen en de nieuwe raadsleden worden onthaald. Daarbij komt dat de nieuwe raad(sleden) moet(en) worden ingewerkt. Hiervoor wordt een speciaal inwerkprogramma opgesteld. Goede voorzieningen voor (burger)raadsleden Om het raads- en commissiewerk naar behoren te kunnen uitvoeren, hebben de raads- en commissieleden recht op een aantal faciliteiten (Rechtspositiebesluit Decentrale politieke ambtsdragers). Denk hierbij met name aan een IPad voor het digitaal vergaderen en de daarbij behorende accessoires en ondersteuning. Professionele begeleiding (in)formatie Direct na de verkiezingen start de raad met het opstellen van een raads- of coalitieakkoord en de formatie van een nieuw college. Het is van groot belang daarbij goed en professioneel begeleid te worden. Om die reden is een bedrag opgenomen ten behoeve van een (in)formateur. Terugkerende kosten Het gekozen pakket van activiteiten en producten komt grotendeels overeen met hetgeen in 2022 is ondernomen. De raming is dan ook in lijn met de uitgaven in andere verkiezingsjaren.
Kanttekeningen Geen garantie Het ontwikkelen van activiteiten en producten ter bevordering van de opkomst is noodzakelijk, maar geen garantie voor een hogere opkomst. Daar spelen te veel factoren een rol om te bepalen of en hoe effectief de genomen maatregelen zijn. Duidelijk is wel dat wanneer er geen opkomstbevorderende activiteiten worden ontwikkeld de kans aanzienlijk is dat de opkomst lager uitvalt, dan wanneer hier wel aandacht aan wordt besteed. Devices voor raads- en commissieleden Voor de aanschaf van de Ipads kan gebruik gemaakt worden van centrale inkoop in de regio. Daarbij wordt uitgegaan van een standaard device zoals ook wordt geleverd aan ambtelijk medewerkers. Dit geeft voor raads- en commissieleden te veel (onnodige) beperkingen en gaat gepaard met beperkte (of beperkt beschikbare) ondersteuning. Gekozen is daarom voor een lokale leverancier. De configuratie van de Ipads is besproken en afgestemd in het seniorenconvent (= stuurgroep gemeenteraadsverkiezingen 2026). Kosten inwerkprogramma De kosten voor het inwerkprogramma voor de raad zijn in deze berekening nog niet meegenomen. Er wordt vanuit gegaan dat deze voor het grootste deel gedekt kunnen worden uit de reguliere budgetten van raad en griffie voor opleidingen en congressen. Dit is echter mede afhankelijk van de gemaakte keuzes bij het inrichten van dit inwerkprogramma.
Consequenties van het voorstel Begrotingswijziging Ja
Duurzaamheid Niet van toepassing
3
Financiën De geraamde (aanvullende) kosten voor de verkiezingen bedragen in totaal €76.000,-. Daarnaast worden kosten gemaakt voor een inwerkprogramma. In de begroting 2026-2029 is reeds €20.000,opgenomen. Verder wordt er voorlopig vanuit gegaan dat de kosten voor het inwerkprogramma kunnen worden bekostigd uit de reguliere budgetten van raad en griffie. Gevraagd wordt om het resterende bedrag van €56.000,-.
Juridisch Het voorstel is in overeenstemming met de Verordening financieel beleid, beheer en organisatie Hendrik-Ido-Ambacht 2024 (art. 212 Gemeentewet).
Communicatie en participatie Niet van toepassing
Vervolgstappen Verantwoordelijkheid voor uitvoering Griffie in overleg met het seniorenconvent (stuurgroep).
Bijlagen 1. Bijlage 1 Begrotingswijziging
Seniorenconvent van Hendrik-Ido-Ambacht De griffier,
De burgemeester,
J.G. Honcoop
P. van der Giessen
4
RAADSBESLUIT De raad van de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht;
Gezien het voorstel van het seniorenconvent d.d. 17 december 2025;
besluit:
1. 2.
voor de gemeenteraadsverkiezingen 2026 een budget beschikbaar te stellen van €56.000,-; de begroting 2026-2029 te wijzigen conform de bijgaande begrotingswijziging.
Aldus besloten door de raad der gemeente Hendrik-Ido-Ambacht in zijn openbare vergadering van 2 februari 2025.
De griffier,
De voorzitter,
J.G. Honcoop
mr. P. van der Giessen
5