Voorstel 7.1 Bijlage 1 Jaarstukken 2025 definitief
Tekst van het document
Jaarstukken 2025
Inhoudsopgave JAARVERSLAG Inleiding
4
Infographic
6
I – Progamma verantwoording
7
Programma 1. Sociaal, welzijn en educatie
8
Programma 2. Ruimtelijke ordening, economie en wonen
23
Programma 3. Buitenruimte
35
Programma 4. Veiligheid, dienstverlening, bestuur en middelen
44
II – Paragrafen
51
1. Weerstandsvermogen en risicoparagraaf
52
2. Financiering
58
3. Lokale heffingen
62
4. Onderhoud kapitaalgoederen
69
5. Grondbeleid
78
6. Verbonden partijen
81
7. Bedrijfsvoering
98
8. Wet open overheid
106
9. Duurzaamheid
109
III – Overige onderdelen jaarverslag
113
Aanbevelingen rekenkamercommissie
114
Beleidskader
125
Bestuurlijke structuur per 31 december
129
Gebruikte afkortingen
131
Waar staat je gemeente.nl
134
Kengetallen
138
JAARREKENING
139
A. Overzicht van baten en lasten programma's
140
A1 Baten en lasten op programma
141
A2 incidentele baten en lasten & structurele mutaties reserves
144
A3 Kerngegevens
145
A4 Resultaatbestemming / verloop resultaat
145
B. Balans en toelichting
146
B1 Balans, waarderingsgrondslagen en toelichting
147
B2 Niet uit de balans blijkende verplichtingen en rechten
169
B3 Staat van gewaarborgde geldleningen
170
C. Rechtmatigheidsverantwoording
171
C1 Rechtmatigheidsverantwoording
172
D. Overige gegevens
173
D1 Accountantsverklaring
174
D2 Wet normering topinkomens
175
E. Verantwoording specifieke uitkeringen in het kader van de Sisa
177
F. Bijlagen Jaarrekening
185
Totaaloverzicht baten en lasten op taakveld
186
Overzicht van de investeringsbudgetten
187
Toelichting op de investeringsbudgetten
188
Staat van salarissen en formatie
196
Staat van opgenomen langlopende geldleningen
197
Staat van geactiveerde kapitaaluitgaven
198
EMU saldo
205
IV-3 Lasten
206
IV-3 Baten
207
Jaarstukken 2025
Hendrik-Ido-Ambacht
2
JAARVERSLAG
Jaarstukken 2025
Hendrik-Ido-Ambacht
3
Inleiding Voor u liggen de jaarstukken 2025 van de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht. Met deze jaarstukken legt het college verantwoording af over het in 2025 gevoerde beleid en de daarmee samenhangende financiële resultaten. De jaarrekening is opgesteld op basis van de Programmabegroting 2025-2028, zoals vastgesteld door de gemeenteraad, en ondersteunt de raad in het bijzonder bij zijn controlerende rol.
Laatste volledige begrotingsjaar Het jaar 2025 was het laatste volledige begrotingsjaar van deze raadsperiode. Voor het college stond 2025 dan ook in het teken van beheerst, maar daadkrachtig doorwerken aan onze ambities. Dit tegen de achtergrond van steeds vaker opdoemende en aanhoudende maatschappelijke en financiële onzekerheden. We hebben daarin altijd de balans bewaakt tussen een kwalitatief goede dienstverlening aan onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke instellingen versus het prudent omgaan met de steeds schaarser wordende financiële middelen. In deze jaarrekening leest u terug wat we in 2025 hebben kunnen realiseren.
Cascade Een belangrijk en zichtbaar project in 2025 was de start van de revitalisering van Cultureel Centrum Cascade. Na besluitvorming over het uitvoeringskrediet is medio 2025 begonnen met de ingrijpende verbouwing, waarmee Cascade wordt doorontwikkeld tot een toekomstbestendige ontmoetingsplek voor cultuur, educatie en maatschappelijke activiteiten.
Hi5Ambacht Op het gebied van sport, welzijn en jongerenwerk is in 2025 een nieuwe fase ingegaan met Hi5Ambacht. De stichting is verzelfstandigd en heeft een brede opdracht gekregen op het terrein van sport, cultuur en jongerenwerk. Met de keuze voor Hi5Ambacht als aanbieder van het jongerenwerk per april 2025 is ingezet op een preventieve aanpak en een sterke verbinding met het Sophia Sociaal Team en andere lokale partners.
De Sandeling Op bedrijventerrein De Sandeling is samen met ondernemers, de provincie Zuid-Holland en de Omgevingsdienst gewerkt aan een samenhangend pakket van maatregelen gericht op vergroening, waterbeheer en kwaliteitsverbetering. Deze maatregelen dragen bij aan het tegengaan van hittestress en wateroverlast en versterken tegelijkertijd de uitstraling en toekomstbestendigheid van het bedrijventerrein.
Wonen Op het terrein van wonen is in 2025 verder gebouwd aan een evenwichtige woningvoorraad. De Oranjebuurt is opgeleverd, terwijl de woningbouw op het terrein van Ambachts Lint in uitvoering is. Daarnaast heeft de raad met de vaststelling van de Kadernota 2026-2029 ingestemd met de invulling van drie IHP-locaties voor sociale woningbouw, gericht op doelgroepen met een kwetsbare positie op de woningmarkt, zoals jongeren en ouderen.
Jaarstukken 2025
Hendrik-Ido-Ambacht
4
Afval Op het terrein van afval en grondstoffen is het in 2025 ingevoerde recycletarief geëvalueerd. De evaluatie laat zien dat inwoners beter presteren dan vooraf verwacht, met meer milieuwinst en lagere kosten. Ook is het aangeboden gewicht aan restafval gezakt tot 94 kilo per inwoner. Een prestatie van formaat.
Laan van Welhorst We hebben in 2025 de verbetering van de Laan van Welhorst opgeleverd. Hierbij hebben aanpassingen bij het scholencluster en de aansluiting met de Jacobuslaan geleid tot een veiligere inrichting van deze beeldbepalende laan in onze gemeente.
Jeugdoverlast Een belangrijk aandachtspunt op het terrein van de openbare orde en veiligheid was de versterking van de samenwerking op het snijvlak van zorg en veiligheid. Dit heeft geleid tot de uitwerking van een actieplan gericht op de aanpak van jeugdoverlast in delen van onze gemeente.
Participatie Ook participatie heeft in 2025 nadrukkelijk aandacht gekregen. De Ambachtse Aanpak voor participatie is samen met de gemeenteraad geëvalueerd. De raad heeft daarbij waardering uitgesproken voor de ingezette lijn en leerpunten vastgesteld om participatie verder te borgen en te professionaliseren. Daarnaast zijn in 2025 diverse participatietrajecten met inwoners en organisaties uitgevoerd, onder andere bij de herinrichting van speeltuinen, de tijdelijke huisartsenpost, het Wijkuitvoeringsplan Aardgasvrij voor Kruiswiel en Oostendam, de woonzorgvisie en de gebiedsvisie voor de omgeving van het gemeentehuis. Hiermee is verder invulling gegeven aan een open en transparante bestuursstijl, waarin samenwerking met de samenleving centraal staat.
Financieel perspectief We sluiten het boekjaar 2025 af met een positief eindsaldo van € 3,6 miljoen, waarvan € 1,1 miljoen resultaat op de grondexploitaties. Dit is als volgt verdeeld over de programma’s: programma 1: Sociaal, Welzijn en Educatie - € 1,89 miljoen voordelig programma 2: Ruimtelijke ordening, economie en wonen - € 2,64 miljoen voordelig, waarvan € 1,1 miljoen voordelig resultaat op de grondexploitaties programma 3: Buitenruimte - € 0,02 miljoen nadelig programma 4: Veiligheid, dienstverlening, bestuur en middelen - € 0,91 miljoen nadelig De afwijkingen worden hoofdzakelijk veroorzaakt door uitgestelde activiteiten, lagere kapitaallasten, hogere opbrengsten en bijgestelde ramingen. Een nadere toelichting is opgenomen in het jaarverslag per programma.
Jaarstukken 2025
Hendrik-Ido-Ambacht
5
INFOGRAPHIC - Jaarrekening 2025 LASTEN Sociaal, Welzijn en Educatie
2024
2025
(x 1.000)
(x 1.000)
52.645
55.823
per inwoner
1.671
44%
Onderwijs, Sport, Cultuur, Recreatie, Inkomensregelingen, WMO, Jeugdzorg
Ruimtelijke ordening, economie en wonen
6.632
6.175
185
5%
Economie, bedrijvenloket, milieu, ruimtelijke ordening, wonen en bouwen
Buitenruimte
LASTEN Sociaal, Welzijn en Educatie Ruimtelijke ordening, economie en wonen Buitenruimte Veiligheid, dienstverlening, bestuur en middelen
16.289
16.576
496
13%
17.583
18.767
562
15%
Grondbedrijf Storting reserves
Verkeer en vervoer, openbaar groen, riolering, afval, begraafplaats
Veiligheid, dienstverlening, bestuur en middelen
3%
17%
Openbare orde, brandweer, bestuur en overhead, burgerzaken, treasury
Grondbedrijf
16.918
22.036
660
15%
Storting reserves
6.276
3.970
119
3%
Saldo
4.656
3.599
108
3%
120.999
126.945
3.801
100%
Totaal
KENGETALLEN Aandeel Samenwerkingsverbanden
44%
17%
De Volgerlanden, Ambachtsezoom en Centrumgebied
-
-
2024
2025
(x 1.000)
(x 1.000)
38.022
40.875
13%
5%
per inwoner
1.855
32%
GR Drechtsteden, Dienst Jeugd & Gezondheid, Veiligheidsregio, OZHZ
Eigen Vermogen per 31 dec
56.558
Materiële vaste activa per 31 dec
94.501
Langlopende schulden per 31 dec
81.501
Solvabiliteit (eigen vermogen / balanstotaal) Grondexploitaties (boekwaarde / totale baten exploitatie excl reserves)
33% 37%
60.919 106.046 73.550 35% 35%
aantal inwoners per 31 dec
32.868
aantal woningen per 31 dec
13.008
formatie (incl. griffie)
100,0
perc. ziekteverzuim
3,4%
perc. opleidingskosten t.o.v. loonsom
2,0%
33.400 13.072 97,5 2,8% 1,7%
BATEN Lokale belastingen en heffingen
2024
2025
(x 1.000)
(x 1.000)
18.965
18.953
2.765 4.812 3.338
per inwoner BATEN
567
15%
o.a. 7.024 OZB, 4.679 afval en 2.619 Riool
Rijksbijdragen
Rijksbijdragen 73.533
77.453
Grondbedrijf
2.319
61%
Overige inkomsten
Overige inkomsten Beschikking over reserves (excl saldo)
Algemene uitkering en bijstand (en oekraïne)
Grondbedrijf
Lokale belastingen en heffingen
19.351
23.054
690
3%
18%
3% 15%
4.937
4.278
128
3%
4.213
3.207
96
3%
120.999
126.945
3.801
100%
18%
o.a. verkoop overige gronden, verhuur en dividend
Beschikking over reserves (excl saldo)
Totaal
-
TARIEVEN
2024
-
2025
Rioolheffing Woningeigenaar
149,45
Meerpersoonshuishoudens
68,88
Eenpersoonhuishoudens
34,44
61%
153,63 70,8 35,4
BELASTINGE N EN HEFFINGEN O.Z.B.
Afvalstoffenheffing
Afval
Riool
2.967
Meerpersoonshuishoudens (vaste tarief)
368,98
Eenpersoonhuishoudens (vaste tarief)
254,58
381,45 263,18 7.752
Afval variabele tarieven Ontgrendeling 30 liter
1,25
Ontgrendeling 60 liter
2,50
Minicontainer 140 liter
5,85
Minicontainer 240 liter
10,00
1,25 2,50 5,85 10,00
5.060
Hondenbelasting Eerste hond
145,44
Volgende honden
145,44
116,11 116,11
98%
98%
Belastingcapaciteit
Jaarstukken 2025
Hendrik-Ido-Ambacht
6
I - Programmaverantwoording
Jaarstukken 2025
Hendrik-Ido-Ambacht
7
Programma 1 Sociaal, Welzijn en Educatie Wat willen we bereiken?
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Cascade Cultureel Centrum Cascade is dé centrale plek voor culturele activiteiten en verenigingen in onze gemeente. We zetten door op de ingezette lijn van revitalisering van Cascade. Samen met Cascade en de gebruikers werken we de plannen verder uit.
Cascade Begin 2025 heeft de gemeenteraad het uitvoeringskrediet beschikbaar gesteld en hebben we de aanbesteding om partijen te selecteren voor de realisatie van de revitalisatie van het Cultureel Centrum Cascade afgerond. Medio 2025 is de ingrijpende verbouwing gestart. De raad heeft in september de gelegenheid gekregen om een bezoek te brengen en kennis te nemen van de verbouwing. In december is de raad geïnformeerd over de voortgang en de aangepaste planning.
Cultuur We vinden het belangrijk dat onze jeugd de betekenis van onze lokale geschiedenis leert kennen en waarderen. We onderzoeken of het Historisch Genootschap en Hi5Ambacht hierin een rol kunnen spelen en de kennis over ons erfgoed nog meer toegankelijk kunnen maken. Het Historisch Genootschap en Hi5Ambacht hebben voor de scholen de leerlijn Erfgoed ontwikkeld. Daarnaast onderkennen we de maatschappelijke functie van cultuureducatie en cultuurparticipatie. Naast sport en bewegen is cultuur ook een instrument om mensen te bereiken en in beweging te brengen. Cultuureducatie en -participatie dragen bij aan talentontwikkeling, zelfbewustzijn, mentale en fysieke gezondheid, ontmoeting en signalering van ondersteuningsbehoeften.
Cultuur In december 2025 hebben we samen met de lokale cultuuraanbieders, de kwartiermaker en het Kunstgebouw een cultuurakkoord ondertekend. In het cultuurakkoord hebben de ondertekenaars afgesproken dat zij gaan samenwerken met als doel cultuureducatie te bevorderen, deelname aan culturele activiteiten te stimuleren en deelname mogelijk te maken voor alle inwoners van onze gemeente.
Jaarstukken 2025
Hendrik-Ido-Ambacht
8
Wat willen we bereiken?
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Hi5Ambacht We willen lokale alternatieven voor regionaal geïndiceerde zorg aanbieden voor het 0 100team. We vragen Hi5Ambacht en Jongerenwerk om deze lokale alternatieven in samenwerking met het 0 100- team te ontwikkelen.
Hi5Ambacht Aan de hand van een opdrachtovereenkomst is in 2025 voor het eerst samengewerkt met een verzelfstandigde stichting Hi5Ambacht.
We steunen Hi5Ambacht in het activeren, stimuleren en ondersteunen van cultuureducatie en cultuurparticipatie voor alle inwoners van Hendrik-Ido-Ambacht. We doen een onderzoek naar mogelijke verzelfstandiging van Hi5Ambacht. Vanwege de groei van Hi5Ambacht gaan we ook op zoek naar een passende accommodatie voor hen. Daaruit vloeit logisch voort dat we aan Hi5Ambacht en Jongerenwerk vragen om samen met de gebruikers van het Baxhuis een visie te ontwikkelen op de toekomstige functie van het Baxhuis.
Onder deze opdrachtovereenkomst valt een divers aanbod van activiteiten die een actieve bijdrage leveren aan het bevorderen van een gezonde en verantwoorde leefstijl, het mentaal welbevinden en de zelfredzaamheid van de inwoners en lokale maatschappelijke organisaties en verengingen. Voorbeelden hiervan zijn o.a. Kaboutersport, Club Extra, Buurt on the Move, beweeglessen voor senioren en naschoolse culturele activiteiten. Daarnaast bewaakt en stimuleert Hi5Ambacht binnen het terrein sport en bewegen de kwaliteit van het bewegingsonderwijs. In samenwerking met Hi5Ambacht is een verantwoordingsmodel opgericht om de inhoudelijke en financiële voortgang te monitoren. Dit wordt twee keer per jaar tijdens een bestuurlijk overleg met de stichting besproken en indien nodig bijgesteld. Ten slotte is Hi5Ambacht in 2025 gestart met de uitvoering van het jongerenwerk.
Jaarstukken 2025
Hendrik-Ido-Ambacht
9
Wat willen we bereiken?
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Jeugdhulp Jongeren moeten de ruimte krijgen om op een veilige en prettige manier te kunnen leven en opgroeien in Hendrik-Ido-Ambacht. We bieden hulp in de leefomgeving van de jeugdige. Zij moeten immers thuis op kunnen groeien. We zetten in op normaliseren en het zo veel als mogelijk voorkomen van medische trajecten.
Jeugdhulp In 2025 hebben we ingezet op meer samenhang en betere samenwerking op het gebied van jeugdhulp. Dit gaat enerzijds om partijen die al actief zijn in de jeugdhulp zoals de POH GGZ Jeugd, GGZ-medewerkers in het Sophia Sociaal Team en Opvoedondersteuning PLUZ (voorheen Autipoli). Anderzijds gaat het ook om samenwerking met bijvoorbeeld het onderwijs en de kinderopvang. Het Sophia Sociaal Team voert hiernaast nu integrale intakegesprekken. Aanvragen worden beoordeeld door collega's die ervaring hebben met volwassenen en collega's die ervaren zijn in de jeugdhulp. Door deze gezamenlijke intake wordt sneller passende hulp ingezet
Jongerenwerk We willen dat er genoeg activiteitenaanbod is voor jongeren maar ook dat zij zich kunnen ontwikkelen. Daarvoor kunnen we de jongerenwerkers inzetten. Zij moeten oog hebben voor de mentale gezondheid van de jongeren en zij kunnen jongeren begeleiden in hun sociaal-emotionele ontwikkeling.
Jongerenwerk In 2025 is het jongerenwerk in Hendrik-IdoAmbacht opnieuw ingericht. Na beëindiging van de subsidie aan De Sociale Basis is gekozen voor Hi5Ambacht als nieuwe aanbieder per 1 april 2025, vanwege hun preventieve aanpak en sterke samenwerking met partners. De gemeente hield het jongerenwerk tijdelijk draaiend van januari t/m maart 2025 en voerde HI5 onderhoud uit in het Baxhuis. Ook is het netwerk rond jongeren versterkt via afstemming met straatcoaches, het Sophia Sociaal Team en andere partners. Eind 2025 is gestart met een evaluatie voor de structurele inrichting.
Jaarstukken 2025
Hendrik-Ido-Ambacht
10
Wat willen we bereiken?
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Leerlingenvervoer Duurzame samenwerking met taxivervoerders aangaan De huidige contracten lopen af en een eerder aanbestedingstraject heeft niet tot inschrijvingen geleid. Hierdoor moet dit opnieuw worden aangegaan in het derde kwartaal van 2024. Dan kan in 2025 met de nieuwe contracten gewerkt worden.
Leerlingenvervoer De verordening leerlingenvervoer is herzien. De kilometergrens is aangepast en er geldt een eigen bijdrage voor een deel van de ouders. De effecten hiervan worden zichtbaar vanaf het schooljaar 2026-2027. De aanbesteding van een perceel heeft geleid tot een nieuwe vervoerder, DVG. DVG is per september 2025 gestart en het vervoer verloopt volgens verwachting zonder grote problemen.
Herziening Verordening Leerlingenvervoer Daarnaast is gebleken dat de huidige kijk op het doelgroepenvervoer verouderd is. We moeten de verordening leerlingenvervoer herzien, wat onder andere moet leiden tot meer duurzame manieren van vervoeren. Ouderen Woonzorgvisie We willen ouderen voldoende geschikte woonmogelijkheden, zorg en ondersteuning bieden die zij nodig hebben. Met de toenemende vergrijzing zien we steeds meer spanning ontstaan in de vraag naar en het aanbod van deze voorzieningen. Daarom stellen we een woonzorgvisie op. Ouderenbeleid Gezien de aankomende vergrijzing schenken we in 2025 meer aandacht aan voldoende geschikte woonmogelijkheden voor ouderen. Daarnaast besteden we ook aandacht aan lichamelijke gezondheidsvraagstukken, dementie en eenzaamheid. Verenigingen, kerken, mantelzorgers en familie spelen een belangrijke rol in de aanpak van eenzaamheid onder ouderen.
Jaarstukken 2025
Ouderen Woonzorgvisie In november 2025 is de Woonzorgvisie door de raad vastgesteld en is gestart met de voorbereiding van de uitvoering. Lichamelijke gezondheidsvraagstukken In 2025 hebben we de ketenaanpak valpreventie verder verbeterd. Er is nu een centrale aanmeldmogelijkheid voor het aanmelden voor een uitgebreide valpreventietest. Op basis van de uitkomsten van deze test kunnen ouderen worden doorverwezen naar bijvoorbeeld een valpreventietraining, die lokaal wordt aangeboden. Ook wordt zo nodig verwezen naar apotheek, opticien of diëtiste. Het aanbod van Powerfull Aging is gestopt. Er heeft overleg plaats gevonden tussen gemeenten, SDD en de aanbieder na klachten over de inzet van dit aanbod. Hierbij is vanuit gemeente verzocht om het aanbod aan te passen, waarop de aanbieder zich heeft teruggetrokken.
Hendrik-Ido-Ambacht
11
Wat willen we bereiken?
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Preventieplan Sociaal Domein Het preventieplan “De Kracht van Ambacht” heeft tot doel te voorkomen dat lichte hulpvragen zich ontwikkelen tot complexe problemen. Het loopt nog tot en met 2024. We zullen de raad regelmatig over de voortgang rapporteren. Als we een duidelijk en aannemelijk gemaakt effect zien, dan zullen we de werkwijze die we met het preventieplan ontwikkeld hebben, continueren.
Preventieplan Sociaal Domein Op 1 januari 2025 is het Preventieplan beëindigd. In de raad van februari 2025 heeft de raad de eindevaluatie vastgesteld. Onderdeel van de eindevaluatie is een overzicht welke aanbevelingen en activiteiten zijn geborgd in de reguliere werkzaamheden. Dit isook vastgesteld door de raad. De twee activiteiten die nog afgerond moesten worden zijn inmiddels ook afgerond (verzending laatste nieuwsbrief en de actualisatie van de fysieke kaart van Ambacht). Hiermee is het Preventieplan afgerond.
Relatieloket Relatieproblemen tussen ouders hebben effect op het welzijn van hun kinderen. Om mensen in dit soort situaties te helpen, zetten wij een relatieloket op voor gezinnen. Via dit loket kunnen gezinnen de juiste hulp vinden en de stap maken om hulp te vragen. We maken hierbij de verbinding met het 0 100 team.
Relatieloket In 2025 is het Relatieloket open geweest. Naar aanleiding van een aangenomen amendement bij de Kadernota 2026 hebben we de inzet van het Relatieloket tot nu toe geëvalueerd. Deze evaluatie is behandeld in de raadsvergadering van 10 november 2025. De gemeenteraad heeft besloten het Relatieloket voor het jaar 2026 voort te zetten. Met dit raadsvoorstel heeft de gemeenteraad ook besloten om in 2026 na een nieuwe evaluatie definitief te besluiten over eventuele voortzetting van het Relatieloket na 2026.
Jaarstukken 2025
Hendrik-Ido-Ambacht
12
Wat willen we bereiken?
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Schoolgebouwen en gezondheid op scholen Goede onderwijshuisvesting is een voorwaarde om goed onderwijs te kunnen geven. Het in de vorige bestuursperiode opgestelde Integraal Huisvestingsplan voeren we verder uit, rekening houdend met ontwikkelingen in kinderopvang en (bewegings-)onderwijs. Een gezonde schoolomgeving stimuleert kinderen om te spelen en te bewegen. Als gemeente zorgen we voor duurzame, toekomstbestendige, frisse gebouwen en schoolpleinen die uitdagen om te bewegen. Bij extra behoefte aan binnensportaccommodaties onderzoeken we of deze gecombineerd kunnen worden met scholen, zodat gymlokalen en sportvoorzieningen multifunctioneel gebruikt kunnen worden. Op deze manier kunnen gymlokalen/ sportaccommodaties multifunctioneel worden gebruikt. We zetten in op het verkleinen van taalachterstanden bij, met name, kinderen met een migratieachtergrond. We hebben hier extra aandacht voor peuteronderwijs bij nieuwkomers in Nederland.
Schoolgebouwen en gezondheid op scholen In 2025 is de bouw van het schoolgebouw van De Klimboom gestart. Voor het nieuwe schoolgebouw De Meander is het definitief ontwerp vastgesteld en is de aanbesteding voor de realisatie van de nieuwbouw in gang gezet.
Schulden De financiële situatie van sommige inwoners/gezinnen is de laatste jaren verslechterd. Als gemeente staan wij voor een actieve aanpak en oplossing van de schuldenproblematiek die mensen snel helpt, maar zeker ook niet mag afschrikken. We blijven op schuldhulpverlening inzetten en ontwikkelen een ‘vroeg erop af aanpak’.
Schulden In juni 2025 heeft de raad het beleidsplan schuldhulpverlening vastgesteld, dat vier jaar geldt. In 2025 is geïnvesteerd in communicatie over schulden: een flyer en poster zijn ontwikkeld en breed verspreid, en de gemeentelijke website is uitgebreid zodat inwoners beter weten waar zij hulp kunnen krijgen en mogelijkheden er zijn voor minimaregelingen. Voor vroegsignalering is het spreekuur voor schulden uitgebreid en is extra personeel ingezet voor Vroeg erop af om bewoners te benaderen en te stimuleren hulp te accepteren. Ook zijn de brieven verbeterd en zijn gesprekken gevoerd met werkgevers over schulden bij werknemers en hun ondersteuningsmogelijkheden. Daarnaast zijn communicatie-uitingen van Geldfit via onze socials gedeeld en vonden gesprekken met maatschappelijke partners plaats om aanbod te ontwikkelen voor prioritaire doelgroepen. Tot slot is de overeenkomst nazorg met de Sociale Dienst Drechtsteden getekend.
Jaarstukken 2025
Hendrik-Ido-Ambacht
13
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Sociale Dienst Drechtsteden Dankzij de nieuwe regionale samenwerking in het sociaal domein is er meer lokale sturing en regie mogelijk. Wij gaan in co-creatie met de SDD maar vooral ook met de raad, aan de slag om de verordeningen en beleidsplannen te herijken op het gebied van de Participatiewet en om het regionale beleidsplan schuldhulpverlening uit te voeren. In deze periode zullen we met de raad samen werken aan: • het uitvoeren van een nieuw vierjarig regionaal beleidsplan schuldhulpverlening (zie onder het kopje 'Schulden') • de herijking van de kaders van de
Sociale Dienst Drechtsteden We herijken het beleid rondom de Participatiewet. Door vertraging in de wetswijzigingen met betrekking tot de Participatiewet heeft het herijkingstraject regionale uitvoering Participatiewet vertraging opgelopen. Hierover is de raad in september 2025 met een raadsinformatiebrief geïnformeerd. Eind 2025 is het wetsvoorstel Participatiewet in Balans (Spoor 1) door de Tweede Kamer en Eerste Kamer aangenomen. Hierbij is afgesproken dat voor de lokale implementatie van de wijzigingen 2026 als gedoogjaar wordt beschouwd
Sophia Sociaal Team Sturing op de uitgaven in het sociaal domein is belangrijk. Zowel lokaal als regionaal. Het Sophia Sociaal Team maakt onderdeel uit van onze lokale infrastructuur en heeft hiervoor een opdracht gekregen. We willen dat het team deze opdracht op financieel efficiënte wijze kan uitvoeren en toch kwalitatief hoogstaande hulp kan bieden aan onze inwoners.
Sophia Sociaal Team In oktober 2024 heeft de raad ingestemd met de aangescherpte opdracht aan het Sophia Sociaal Team voor 2025 en verder en met uitbreiding van de capaciteit. Het Sophia Sociaal Team zet meer in op de mogelijkheden van ouders zelf. Dit, zodat zij beter in staat zijn om hun kind te helpen waardoor minder aanspraak gemaakt wordt op jeugdhulp. Ook wordt gekeken naar een meer tijdelijke vorm van ondersteuning van inwoners en waar mogelijk worden inwoners al vroeg in het traject verwezen naar voorzieningen in het voorveld. Dit zijn n algemene en vrij toegankelijke voorzieningen voor hulpvragen waar geen indicatie voor nodig is. Uiteindelijk is de wens dat de zorg gaat naar diegenen die het echt nodig hebben.
Jaarstukken 2025
Hendrik-Ido-Ambacht
14
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Sport Sporten is gezond, daarbij past ook een gezonde levensstijl. Daarom willen we de samenwerking tussen sportverenigingen, zorg en onderwijs in het kader van preventie, verbeteren. Daarnaast streven we naar een rookvrije generatie. Wij zetten ons in om de kwaliteit van onze accommodaties voor binnen- en buitensport te waarborgen. We zorgen ervoor dat breedtesport toegankelijk is voor iedereen. In deze bestuursperiode stellen wij daarom een sportvisie op, waarin we sport en welzijn aan elkaar koppelen. Dit werken we graag met de raad verder uit. Hiernaast zoeken wij met een herziening van het accommodatiebeleid naar mogelijkheden voor optimalisatie voor sport (capaciteit) in de bestaande ruimten door te optimaliseren.
Sport De Visie op Sport en Bewegen is in oktober 2025 vastgesteld door de gemeenteraad. In de visie is nadrukkelijk de samenhang opgezocht met het adviesrapport van het accommodatiebeleid, op het onderdeel sportaccommodaties.
Vrijwilligers Wij vinden dat vrijwilligers aandacht verdienen. We stimuleren, faciliteren en waarderen hun vrijwillige inzet enorm. Zij vormen immers het cement van onze samenleving. Wij onderzoeken hoe we vrijwilligers beter kunnen ondersteunen bij hun vrijwilligerswerk, bijvoorbeeld door het instellen van een scholingsfonds of een vrijwilligersmarkt.
Vrijwilligers In het voorjaar hebben we samen met het Ondernemersfonds een grote bijeenkomst georganiseerd. Tijdens deze bijeenkomst zijn verschillende aandachtspunten opgehaald, zoals het versterken van de samenwerking tussen organisaties, het verbeteren van de zichtbaarheid van vrijwilligerswerk en het ondersteunen van initiatieven gericht op het werven en behouden van vrijwilligers. Deze punten vormen de basis voor de vervolgstappen die we de komende periode zetten. In het najaar hebben we vervolgens een tweede bijeenkomst georganiseerd, ditmaal met vertegenwoordigers van verenigingen en maatschappelijke organisaties. Samen hebben we de opgehaalde aandachtspunten verder besproken en verdiept. Op basis hiervan hebben we voor de komende periode een denktank opgericht, waarin we gezamenlijk onderzoeken hoe we de huidige vrijwillige inzet van onze inwoners kunnen behouden en versterken. Deze denktank helpt ons om mogelijke verbeteringen in de praktijk te verkennen en waar nodig door te voeren.
Jaarstukken 2025
Hendrik-Ido-Ambacht
15
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Zuidwende-Zuid We werken verder aan de ontwikkeling van Zuidwende-Zuid. Deze locatie zetten we in voor (para)medische voorzieningen met een lokaal verzorgend karakter (zoals huisarts, tandarts, fysiotherapie).
Zuidwende-Zuid In 2025 is na diverse voorbereidingen gestart met het realiseren van de tijdelijke huisartsenpost op de locatie Zuidwende-Zuid. Allereerst is het plan uitgewerkt en zijn de verschillende vergunningen aangevraagd en verkregen. Daarna is de ondergrond geschikt gemaakt en zijn er wegen en parkeerplaatsen gerealiseerd. Na plaatsing van de portakabins konden de huisartsen in augustus aan de slag. Daarna was er sprake van een aantal restpunten met Portakabin die inmiddels verholpen zijn. Vanwege vertraging in de aanleg van de benodigde nutsvoorzieningen (elektriciteit, water, internet) zijn in samenwerking met de huisartsen tijdelijke alternatieve aansluitingen gerealiseerd. Eind 2025 zijn de definitieve aansluitingen op de nutsvoorzieningen gerealiseerd.
Jaarstukken 2025
Hendrik-Ido-Ambacht
16
Indicatoren jaarrekening 2025 Let op: alle getallen, bedragen en percentages zijn afgerond
HIA
HIA
PPD
SLD
Basisgegevens Aantal inwoners
32.695
Aantal woningen
12.840
ZWD
ALB
DRD
H-G Bron
2025
2024
32.860 NB
32.295 NB
26.600
44.665
NB
Toelichting Bij de begroting 2026 presenteren wij de cijfers tot en met 2024.
NB
20.240 NB
122.790 NB
19.125 OCD Databank NB
OCD Databank
Totaal aantal inwoners volgens de Basisregistratie Totaal aantal woningen
Programma 1 Sociaal, welzijn en educatie
Werk en inkomen Werkloze beroepsbevolking (percentage van de beroepsbevolking)
3,0%
3,2%
3,3%
3,3%
3,8%
3,2%
4,3%
Personen met bijstandsuitkering (inwoners 18+)
346
368
500
510
1.022
337
3.536
222 SDD
Instroom personen met bijstandsuitkering (inwoners 18+)
66
81
101
95
186
61
705
55 SDD
Uitstroom personen met bijstandsuitkering (inwoners 18+)
72
68
94
104
174
59
707
39 SDD
Saldo van in- en uitstroom bijstand (inwoners 18+)
-6
13
7
-9
12
2
-2
16 SDD
10,6%
10,0%
12,0%
9,0%
13,0%
13,0%
13,0%
8,0% waarstaatjegemeente.nl
Jongeren met jeugdhulp zonder verblijf betreft hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet (2014), en voor zover deze in natura is geleverd door de zorgaanbieder (dus exclusief PGB). Het betreft hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders. De jongere verblijft thuis, in het eigen gezin. Of anders gezegd, de jongere slaapt thuis.
Jongeren met jeugdhulp met verblijf (in % van alle jongeren tot 18 jaar)
0,6%
0,4%
1,0%
1,2%
1,2%
1,1%
1,3%
1,1% waarstaatjegemeente.nl
Jongeren met jeugdhulp met verblijf betreft hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet (2014). Het betreft hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en/of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders. De jongere verblijft elders. Of anders gezegd, de jongere slaapt formeel niet thuis in het eigen gezin.
Jeugdzorgtrajecten - Jeugdreclassering (% van jongeren 12 tot 23 jaar)
NNB
0,2%
0,3%
NB
0,3%
0,3%
0,4%
NB waarstaatjegemeente.nl
Jeugdzorgtrajecten - Jongeren met Jeugdbescherming (in % van alle jongeren tot 18 jaar)
0,5%
NB
NB
NB
NB
NB
NB
NB waarstaatjegemeente.nl
Jeugdreclassering is een combinatie van begeleiding en controle voor jongeren vanaf 12 jaar, die voor hun 18e verjaardag met de politie in aanraking zijn geweest en een proces-verbaal hebben gekregen. Jeugdbescherming is een maatregel die de rechter dwingend oplegt. Dat gebeurt als een gezonde en veilige ontwikkeling van een kind of jeugdige wordt bedreigd en vrijwillige hulp niet of niet voldoende helpt. Een kind of jongere wordt dan 'onder toezicht gesteld' of ‘onder voogdij geplaatst’.
60
55
75
91
81
70
80
61 waarstaatjegemeente.nl
Gegevens over cliënten en huishoudens met één of meer maatwerkvoorzieningen in het kader van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo).
Clienttevredenheid Wmo (2023) Kwaliteit van de ondersteuning
82%
79%
80%
81%
82%
86%
81%
81% CEO 2025
Percentage (helemaal) eens met de stelling: 'Ik vind de kwaliteit van de ondersteuning die ik krijg goed'.
Resultaat van de ondersteuning
78%
76%
74%
80%
75%
78%
79%
78% CEO 2025
Percentage (helemaal) eens met de stelling: 'Door de ondersteuning die krijg, kan ik beter de dingen doen die ik wil'.
Jeugd Jongeren met jeugdhulp zonder verblijf (in % van alle jongeren tot 18 jaar)
Wmo Clienten met een maatwerkvoorziening Wmo (per 1.000 inwoners doelgroep)
Jaarstukken 2025
Hendrik-Ido-Ambacht
3,0% waarstaatjegemeente.nl
Werkloze beroepsbevolking als percentage van de beroepsbevolking.
17
Wat heeft het gekost ? Bedragen x € 1.000 1 - Sociaal, Welzijn en Eduactie Taakveld Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingzaken Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Media Openbaar groen en (openlucht) recreatie Samenkracht en burgerparticipatie Toegang en eerstelijnsvoorzieningen WMO Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal Inkomensregelingen WSW en beschut werk Arbeidsparticipatie Hulpmiddelen en diensten (WMO) Huishoudelijke hulp (WMO) Begeleiding (WMO) Dagbesteding (WMO) Overige maatwerkarrangementen (WMO) Jeugdhulp ambulant lokaal Jeugdhulp ambulant regionaal Jeugdhulp ambulant landelijk Jeugdhulp met verblijf lokaal Jeugdhulp met verblijf regionaal Jeugdhulp met verblijf landelijk PGB WMO PGB Jeugd Beschermd wonen (WMO) Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) Jeugdbescherming Jeugdreclassering Coördinatie en beleid WMO Coördinatie en beleid Jeugd Volksgezondheid Totaal
Primaire begroting
Begroting t/m wijz. raad december
Werkelijk
Resultaat
Lasten 241 1.788 2.492 1.631 1.298 1.134 678 509 7.504 1.190 1.252 540 8.906 1.370 1.269 1.535 2.698 2.117 1.207 4.968 640 1.894 534 876 -1.250 145 369 35 2.505
Baten -81 -781 -170 -891 -470 -4.637 -1 -17 -6.157 -148
Saldo 241 1.707 1.711 1.461 407 664 678 509 2.867 1.189 1.234 540 2.749 1.370 1.269 1.535 2.698 2.117 1.207 4.968 640 1.894 534 876 -1.250 145 369 35 2.357
Lasten 257 1.853 2.420 1.379 1.467 1.735 771 510 11.786 860 1.747 374 9.849 1.411 1.427 1.555 3.395 1.874 1.106 5.173 946 2.809 605 -1.060 492 450 82 2.299
Baten -115 -630 -176 -971 -488 -117 -8.551 -5 -6.649 -56 -155
Saldo 257 1.737 1.790 1.203 496 1.247 654 510 3.235 855 1.747 374 3.200 1.411 1.427 1.555 3.395 1.874 1.106 5.173 946 2.809 549 -1.060 492 450 82 2.144
Lasten 261 1.971 2.273 1.374 1.280 1.560 771 481 11.019 981 1.693 371 10.014 1.393 1.330 1.604 2.783 2.131 991 380 5.225 477 2.664 45 561 -1.042 497 446 104 2.184
Baten -293 -605 -176 -965 -488 -117 -7.818 -291 -18 -7.164 -21 -101
Saldo 261 1.678 1.668 1.198 315 1.072 654 481 3.201 690 1.675 371 2.850 1.393 1.330 1.604 2.783 2.131 991 380 5.225 477 2.664 45 540 -1.042 497 446 104 2.083
Saldo W-B 4 -59 -122 -6 -181 -175 -0 -29 -34 -164 -72 -3 -350 -19 -97 49 -612 257 -115 380 52 -469 -145 45 -9 18 5 -5 22 -62
50.073
-13.353
36.720
57.574
-17.914
39.660
55.823
-18.057
37.766
-1.894
1.665 95 5.608 133 7.501
-215 0 -4.346 0 -4.561
1.450 95 1.262 133
Specificatie begrotingswijzigingen t/m raad december Eerste Burap 2025 Resultaatbestemming jaarrekening 2024 Tweede Burap 2025 Diversen Saldo begrotingswijzigingen
Jaarstukken 2025
2.940
Hendrik-Ido-Ambacht
18
Uitsplitsing van het eindresultaat naar lasten en baten (op basis van gewijzigde begroting) Lasten Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingzaken Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Media Openbaar groen en (openlucht) recreatie Samenkracht en burgerparticipatie Toegang en eerstelijnsvoorzieningen WMO Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal Inkomensregelingen WSW en beschut werk Arbeidsparticipatie Hulpmiddelen en diensten (WMO) Huishoudelijke hulp (WMO) Begeleiding (WMO) Dagbesteding (WMO) Overige maatwerkarrangementen (WMO) Jeugdhulp ambulant regionaal Jeugdhulp ambulant landelijk Jeugdhulp met verblijf regionaal Jeugdhulp met verblijf landelijk PGB Jeugd Beschermd wonen (WMO) Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) Jeugdbescherming Jeugdreclassering Coördinatie en beleid Jeugd Volksgezondheid Totaal
Begroot 257 1.853 2.420 1.379 1.467 1.735 771 510 11.786 860 1.747 374 9.849 1.411 1.427 1.555 3.395 1.874 1.106 5.173 946 2.809 605 -1.060 492 450 82 2.299 57.574
Werkelijk 261 1.971 2.273 1.374 1.280 1.560 771 481 11.019 981 1.693 371 10.014 1.393 1.330 1.604 2.783 2.131 991 380 5.225 477 2.664 45 561 -1.042 497 446 104 2.184 55.823
Saldo 4 119 -147 -6 -187 -175 -0 -29 -767 121 -54 -3 165 -19 -97 49 -612 257 -115 380 52 -469 -145 45 -44 18 5 -5 22 -115 -1.751
Baten Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingzaken Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Media Samenkracht en burgerparticipatie Toegang en eerstelijnsvoorzieningen WMO Inkomensregelingen PGB Jeugd Beschermd wonen (WMO) Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) Volksgezondheid Totaal
Begroot -115 -630 -176 -971 -488 -117 -8.551 -5 -6.649 -56 -155 -17.914
Werkelijk -293 -605 -176 -965 -488 -117 -7.818 -291 -7.164 -21 -101 -18.040
Saldo -178 25 -0 6 -0 -0 733 -285 -515 35 53 -126
Jaarstukken 2025
Hendrik-Ido-Ambacht
19
Wat heeft het gekost? - Toelichting Conform de financiële verordening 2025 worden afwijkingen vanaf € 50.000 nader toegelicht. Programma 1 Sociaal, Welzijn en Educatie Dienstverlening armoede en schulden Het beleidsplan Schuldhulpverlening is een vierjarig beleidsplan waarin doelen en activiteiten zijn opgenomen voor uitvoering de komende 4 jaar. Vanuit het Rijk ontvangt de gemeente hiervoor een budget. De uitgaven en kosten zijn niet ieder jaar hetzelfde. In sommige jaren zullen de uitgaven hoger zijn dan andere jaren. Per 31 december 2025 resteert een bedrag van € 88.000. Bij de 2e Bestuursrapportage 2025 is besloten om maximaal € 60.000 over te hevelen naar 2026. Ondersteuning gedupeerden kinderopvangtoeslagaffaire De uitvoeringskosten voor de hulp aan de gedupeerden van de toeslagenaffaire via de bijdrage aan de GR Sociaal laat een nadeel zien van € 189.000. Deze extra uitgaven worden gedekt door de specifieke uitkering van € 285.000 die de gemeente hiervoor ontvangt. Per saldo een voordeel van € 96.000. Omdat dit bedrag geen ontvangen voorschot betreft (de gemeente hoeft dit bedrag niet aan het Rijk terug te betalen), is dit bedrag in 2025 als bate verantwoord. Voorgesteld wordt om dit bedrag te storten in de bestemmingsreserve toeslagenaffaire ter dekking van de uitvoeringskosten van de GR Sociaal in 2026 en verder.
Leerlingenvervoer Het budget leerlingenvervoer laat een voordeel zien van € 68.000 door een daling van het aantal leerlingen voor het schooljaar 2025-2026 ten opzichte van het jaar ervoor. Toegerekende rentelasten De toegerekende rentelasten aan taakveld 4.2 onderwijshuisvesting vallen € 62.000 lager uit dan begroot. Dit wordt veroorzaakt door de investeringen in de grondkosten nieuwbouw Klimboom en in de uitbreiding SOL Villa Ambacht. Rentelasten worden berekend over de boekwaarde per 1 januari van het betreffende jaar. Omdat er voor beide investeringsbudgetten nog geen kosten waren gemaakt, was de boekwaarde per 1 januari 2025 voor beide investeringsbudgetten nihil. Hierdoor zijn er over 2025 voor deze investeringen geen rentelasten toegerekend aan dit taakveld Kapitaallasten sportaccommodaties De kapitaallasten zijn zo’n € 138.000 lager dan begroot. Dit komt met name doordat de afschrijving van 2 sportvelden pas vanaf 2026 zal starten in plaats van 2025. SOJ Bij de serviceorganisatie Jeugd hebben we ten opzichte van het begrote bedrag een voordeel van € 555.000. In de eerste helft van 2025 hadden we te maken met een beperkt aantal zeer intensieve dure jeugdhulptrajecten. In de loop van 2025 zijn deze intensieve jeugdhulptrajecten teruggebracht naar minder intensieve trajecten.
Daarnaast hebben we een doorbraakmethode budget, om dure jeugdhulp te voorkomen, deze is in 2025 niet gebruikt. Revitalisering Cascade, bijdr aansluitkosten warmtenet Er is een restantbudget van € 198.000. De werkzaamheden lopen door in 2026 en aansluiting op het warmtenet is pas vanaf 2027 mogelijk nadat de warmtecentrale gereed is. De incidentele uitgaven zullen begin 2026 worden gedaan. De uitgaven voor de bijdrage voor aansluitkosten op het
Jaarstukken 2025
Hendrik-Ido-Ambacht
20
warmtenet zullen pas in 2027 worden gedaan. Daarom is bij de 2e burap 2025 voorgesteld dit bedrag mee te nemen naar 2026. GR Sociaal De bijdrage aan de GR Sociaal heeft in 2025 ten opzichte van de voorjaarsbrief een hogere bijdrage van € 175.000. Dit wordt als volgt veroorzaakt • Nadeel bij de inkomensondersteuning van € 278.000 • Nadeel op DVO toeslagenaffaire van € 31.000 • Nadeel op DVO inburgering van € 31.000 • Voordeel van € 8.000 op Drechtwerk • Voordeel van € 73.000 op het programma arbeidsparticipatie • Voordeel van € 16.000 op WMO hulpmiddelen • Voordeel op WMO huishoudelijk hulp van € 217.000 • Nadeel van € 268.000 op WMO Begeleiding • Voordeel van € 108.000 op WMO dagbesteding • Voordeel van € 12.000 op PGB WMO Tegenover de extra uitgaven voor inkomensondersteuning staan extra middelen € 365.000 voor 2025 vanuit het Rijk (BUIG). De vangnetuitkering over 2023 van € 153.959 aan de uitgavenkant is in de jaarrekening 2024 verwerkt, de inkomsten zijn in 2025 meegenomen.
Jaarstukken 2025
Hendrik-Ido-Ambacht
21
Uitgaven 2025 Programma Uitgaven
Sociaal, Welzijn en Educatie
95-01 U
Realisatie. HI-Ambacht Totaal Apparaatskosten 2.284 Materieel 9.021 Overige inkomsten Rente & Afschrijving 2.224 Rijksbijdragen Subsidies en overdrachten 9.311 Verbonden Partijen 32.791 Voorzieningen 192 Eindtotaal 55.823
0%
4% 16%
; 0% 4% ; 0%
Apparaatskosten Materieel Overige inkomsten Rente & Afschrijving Rijksbijdragen Subsidies en overdrachten
59% 17%
Verbonden Partijen Voorzieningen
Inkomsten 2025 Programma Inkomsten
Sociaal, Welzijn en Educatie
95-01 I
Realisatie. HI-Ambacht Totaal Overige inkomsten 2.028 Rijksbijdragen 15.992 Subsidies en overdrachten 37 Eindtotaal 18.057
0%
11%
Overige inkomsten Rijksbijdragen Subsidies en overdrachten
89%
Jaarstukken 2025
Hendrik-Ido-Ambacht
22
Programma 2 Ruimtelijke ordening, Economie en Wonen Wat willen we bereiken?
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Bedrijventerrein We gaan verder met het verduurzamen en revitaliseren van bedrijventerreinen. Om onze bedrijventerreinen verder te ontwikkelen, brengen we vraag en aanbod op onze bedrijventerreinen verder in beeld.
Bedrijventerrein In 2025 hebben gemeente, OZHZ, Provincie Zuid-Holland en ondernemers van De Sandeling, 22 maatregelen bepaald voor de thema's 'kwaliteit toevoegen' en 'water en groen'. De maatregelen dragen bij aan het tegengaan van toekomstige hittestress en wateroverlast. Het gaat verouderen van het terrein tegen, het geeft een impuls aan de uitstraling, de biodiversiteit en de omgevingskwaliteit.
Doelgroepen en woningbouw We nemen de woningnood zeer serieus. Daar waar het binnen onze mogelijkheden ligt, proberen we oplossingen te vinden. Onze prioriteiten liggen bij jongeren en ouderen. Wij blijven onze bijdrage aan de sociale woningbouw leveren en dragen op Ambachtse schaal bij aan de opvang van kwetsbare groepen.
Doelgroepen en woningbouw De Oranjebuurt is inmiddels opgeleverd en bewoond. Op het terrein van Ambachts Lint wordt op dit moment gebouwd. Met vaststelling van de Kadernota 2026 heeft de raad ingestemd om drie IHP-locaties met sociale woningbouw in te vullen. Deze locaties zijn bedoeld voor groepen die een kwetsbare positie hebben op de woningmarkt, zoals ouderen en jongeren.
Duurzaam Hendrik-Ido-Ambacht Het klimaat verandert snel, grotendeels door invloeden van de mens zelf. Het is noodzakelijk om op korte en lange termijn maatregelen te nemen. We hebben als gemeente een grote verantwoordelijkheid in het verduurzamen van onze samenleving. We willen dan ook stappen zetten naar een duurzaam en toekomstbestendig Hendrik-IdoAmbacht. We maken van duurzaamheid een opgave en werken deze uit op basis van zes opgavelijnen: • Energietransitie en CO2 reductie; • Klimaatadaptatie • Biodiversiteit; • Grondstoffen en circulariteit; • Groen • Duurzame mobiliteit.
Jaarstukken 2025
Duurzaam Hendrik-Ido-Ambacht In 2025 hebben we verder gewerkt aan de invulling van ons programma duurzaamheid op basis van de uitvoeringsagenda. Dit is verder uitgewerkt in een afzonderlijke paragraaf duurzaamheid. Zie hiervoor verder paragraaf 9. De verduurzaming van onze samenleving is een enorme uitdaging. Een uitdaging die we aan moeten gaan. Voor onszelf en voor de nieuwe generaties. Verduurzaming, klimaatadaptatie en energietransitie zijn zeer urgente onderwerpen die onze onverminderde aandacht verdienen. Vanaf 2024 werken we met het programma duurzaamheid 2024-2030.
Hendrik-Ido-Ambacht
23
Wat willen we bereiken?
Wat hebben we daarvoor gedaan?
We blijven bouwen In De Volgerlanden, het centrum, de Noordoevers en op de schoollocaties blijven w e bouwen. Daarna zijn er echter geen (grote) bouwlocaties meer in onze gemeente. Dat betekent dat we creatief moeten zijn en op andere manieren kansen moeten benutten.
We blijven bouwen In 2025 hebben we De Volgerlanden verder ontwikkeld. Er zijn zelfbouwkavels verkocht en met ontwikkelaars zijn bouwvelden verder uitgewerkt. Hierdoor kunnen we gestaag door blijven bouwen. Naast De Volgerlanden is het Omgevingsplan Noordoevers fase 1 vastgesteld en zijn er voorbereidingen getroffen voor de ontwikkeling van woningbouw op schoollocaties. Daarnaast zorgen we dat we met ontwikkelaars en Woningcorporaties in gesprek blijven over mogelijke inbreidingslocaties en herstructurering. De huisartsenpost is opgeleverd in 2025.
Herstructurering en verdichting van corporatiewoningen zijn daarbij opties. We bouwen niet in onze parken (Sandelingenpark, Baxpark, Sophiapark, Van Ti cheltplantsoen). We werken verder aan de ontwikkeling van Zuidwende-Zuid. Wonen in de regio Drechtsteden Wij nemen onze verantwoordelijkheid in de ambities voor woningbouw die in de Drechtsteden zijn gesteld. We blijven onze bijdrage leveren aan de opgave sociale woningbouw. Het thema wonen werken we verder uit met de raad.
Jaarstukken 2025
Wonen in de regio Drechtsteden Onze inzet binnen de regionale samenwerking op het gebied van bouwen en wonen is onverminderd voortgezet. Dit uit zich onder andere in de deelname van sessies rondom de Ruimtelijke Strategie en het gezamenlijk opstellen van de koersnotitie Drechtsteden.
Hendrik-Ido-Ambacht
24
Indicatoren jaarrekening 2025 Let op: alle getallen, bedragen en percentages zijn afgerond
HIA
HIA
PPD
SLD
ZWD
2024
ALB
DRD
H-G
Bron
Toelichting
2025
Programma 2 Ruimtelijke ordening, economie en wonen Wonen
Koopwoningen (percentage)
71,0% NB
NB
NB
NB
NB
NB
NB
OCD Woonmonitor
Percentage koopwoningen van de totale woningvoorraad.
Huurwoningen corporaties (percentage)
22,0% NB
NB
NB
NB
NB
NB
NB
OCD Woonmonitor
Percentage huurwoningen van coroporaties van de totale woningvoorraad.
Banen (aantal banen per 1.000 inwoners 15-74 jr)
449 NB
NB
NB
NB
NB
NB
NB
waarstaatjegemeente.nl
Betreft het aantal vervulde posities. Dit zijn fulltimers, parttimers en uitzendkrachten.
Bedrijfsvestigingen (per 10.000 inwoners)
1140 NB
NB
NB
NB
NB
NB
NB
waarstaatjegemeente.nl
Het aantal vestigingen van bedrijven per 10.000 inwoners.
63 waarstaatjegemeente.nl
Aantal verkooppunten binnen alle brachegroepen, inclusief leegstand. De branchegroepen bestaan uit dagelijks, mode&luxe, vrije tijd, in/om huis, detailhandel overig, transport&brandstof, cultuur&ontspanning, horeca en diensten.
Economie & arbeidsmarkt
Verkooppunten
Jaarstukken 2025
57
54
126
133
124
107
726
Hendrik-Ido-Ambacht
25
Wat heeft het gekost ? Bedragen x € 1.000 2 - Ruimtelijke ordening, economie en wonen Taakveld Beheer overige gebouwen en gronden Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Cultureel erfgoed Milieubeheer Ruimte en leefomgeving Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) Wonen en bouwen Totaal
Primaire begroting
Begroting t/m wijz. raad december
Werkelijk
Resultaat
Lasten 305 574 3.600 182 15 1.413 654 14.761 1.657
Baten -274 -3.600 -55 -520 -25 -14.650 -1.112
Saldo 31 574 127 15 892 629 110 545
Lasten 1.076 749 12.711 277 15 2.362 1.106 17.799 1.879
Baten -399 -12.711 -55 -1.111 -17.702 -1.259
Saldo 677 749 222 15 1.251 1.106 97 620
Lasten 930 734 5.509 162 9 1.712 892 16.527 1.736
Baten -343 -5.110 -52 -544 -17.944 -2.119
Saldo 588 734 399 110 9 1.168 892 -1.417 -383
Saldo W-B -89 -15 399 -113 -6 -83 -214 -1.514 -1.004
23.160
-20.237
2.923
37.974
-33.236
4.738
28.211
-26.111
2.100
-2.638
1.663 16 973 12.163 14.815
-414 0 -423 -12.163 -13.000
1.249 16 550 -
Specificatie begrotingswijzigingen t/m raad december Eerste Burap 2025 Resultaatbestemming jaarrekening 2024 Tweede Burap 2025 Diversen Saldo begrotingswijzigingen
1.815
Uitsplitsing van het eindresultaat naar lasten en baten (op basis van gewijzigde begroting) Lasten Beheer overige gebouwen en gronden Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Cultureel erfgoed Milieubeheer Ruimte en leefomgeving Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) Wonen en bouwen Totaal
Begroot 1.076 749 12.711 277 15 2.362 1.106 17.799 1.879 37.974
Werkelijk 930 734 5.509 162 9 1.712 892 16.527 1.736 28.211
Saldo -146 -15 -7.202 -115 -6 -650 -214 -1.272 -143 -9.763
Baten Beheer overige gebouwen en gronden Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Milieubeheer Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) Wonen en bouwen Totaal
Begroot -399 -12.711 -55 -1.111 -17.702 -1.259 -33.236
Werkelijk -343 -5.110 -52 -544 -17.944 -2.119 -26.111
Saldo 57 7.601 3 567 -242 -861 7.125
Jaarstukken 2025
Hendrik-Ido-Ambacht
26
Wat heeft het gekost? - Toelichting Conform de financiële verordening 2025 worden afwijkingen vanaf € 50.000 nader toegelicht. Programma 2 Ruimtelijke ordening, economie en wonen Inhuur bouwleges De inhuurkosten zijn €75.000 lager uitgevallen dan begroot. Dit komt doordat een deel van de inhuur is omgezet in vaste formatie. Ook zijn we wat eerder gestopt met het inhuren van extern personeel dan oorspronkelijk gepland. Leges bouwvergunningen Er zijn meer grote complexe bouwaanvragen geweest dan verwacht wat heeft geleid tot € 414.000 meer aan opbrengsten. Er was namelijk onzekerheid of vergunningen in 2026 of 2025 afgerond zouden worden. Realisatie huisartsenvoorziening Zuidwende-Zuid Voor het realiseren van een tijdelijke huisartsenvoorziening voor de periode van maximaal 5 jaar is in oktober 2024 een budget van € 750.000 beschikbaar gesteld vanuit de reserve strategische investeringen. In 2025 is de voorziening gerealiseerd en resteert een bedrag van € 86.000 voor het ontmantelen van het terrein en het weghalen van de units over 5 jaar. Opstellen omgevingsplan Bij de 2e Bestuursrapportage 2025 is besloten om maximaal € 150.000 over te hevelen naar 2026. Het restantbudget per 31 december 2025 bedraagt € 149.000. Dit bedrag wordt overgeheveld naar 2026.
Realisatiestimulans Per 1 januari 2026 kunnen gemeenten een vast bedrag aanvragen voor iedere betaalbare woning waarvan de bouw is gestart. Gemeenten ontvangen een vaste bijdrage van € 7.000 per betaalbare woning waarvan de bouw gestart is in het verantwoorde jaar (bouwstart 2025 tot en met uiterlijk 2029). Op deze wijze steunt het Rijk alle gemeenten bij de realisatie van betaalbare woningen. Het gaat hierbij om sociale huurwoningen, middenhuurwoningen en betaalbare koopwoningen met een koopprijs van maximaal €405.000 (in 2025). In 2025 gaat het om 59 woningen waarvan de start bouw heeft plaatsgevonden en waarvoor de gemeente een Rijksbijdrage ontvangt van totaal € 413.000. Medio 2026 wordt besloten op welke wijze het te ontvangen bedrag wordt besteed. Fietsenstalling de Schoof In 2025 is besloten de fietsenstalling te verwijderen en te verkopen. De financiële afwikkeling hiervan zal in 2026 plaatsvinden. Hondenspeeltuin In 2025 is geprobeerd een hondenspeeltuin aan te leggen in het park Sandelingen. De NRIJ, de beheerder van het park, heeft na langdurige afstemming laten weten dat toestemming op dit moment niet kan worden verleend. Hierdoor is park Sandelingen geen optie meer en moet een nieuwe locatie worden gezocht. Om deze reden kon de uitvoering in 2025 niet plaatsvinden, waardoor de realisatie van de hondenspeeltuin is doorgeschoven naar 2026.
Het restant van € 60.000 zal worden meegenomen naar 2026.
Jaarstukken 2025
Hendrik-Ido-Ambacht
27
Opstellen omgevingsplan Eind 2025 is er een restant van zo’n € 149.000. Bij de 2e Burap 2025 is besloten om dit restant mee te nemen naar 2026. Grondexploitatie De Volgerlanden Elk jaar wordt de grondexploitatie integraal herzien en vervolgens vastgesteld. De grondexploitatie 2025 dient als uitgangspunt voor de verantwoording. In deze toelichting worden de werkelijke kosten en opbrengsten afgezet tegen de ramingen zoals opgenomen in die grondexploitatie. Tabel Realisatie 2025 Boekwaarde Begroting 1-1-2025 2025 KOSTEN Plankosten en VTU Verwervingen Sloop Milieukosten Bouwrijp maken Woonrijp maken Groen/water Openbare verlichting en brandkranen Tijdelijk beheer en onderhoud Verkoopkosten Overige goederen en diensten Financieringslasten Boekwaarde diverse kosten Totaal KOSTEN OPBRENGSTEN Woningbouw Overige subsidies en bijdragen Overige opbrengsten Bijdrage marktpartijen Boekwaarde diverse opbrengsten Totaal OPBRENGSTEN Saldo nominaal
Werkelijk in 2025
Verschil
Boekwaarde 31-12-2025
66.301.731 92.753.358 3.601.552 7.600.721 35.654.095 35.081.390 5.397.765
1.293.685 0 0 434.273 1.970.687 3.807.046 481.734
1.252.832 0 0 556.206 1.908.166 2.017.661 88.338
-40.853 0 0 121.933 -62.522 -1.789.386 -393.396
67.554.563 92.753.358 3.601.552 8.156.927 37.562.261 37.099.051 5.486.103
2.490.259 1.244.134 371.893 2.367.326 51.307.518 44.108.019 348.279.763
99.461 446.734 0 0 547.669 0 9.081.290
136.090 116.792 0 2.500 356.782 0 6.435.367
36.628 2.626.349 -329.942 1.360.926 0 371.893 2.500 2.369.826 -190.887 51.664.301 0 44.108.019 -2.645.923 354.715.129
211.391.043 67.175.796 4.987.389 10.867.613
6.817.948 10.843.556 20.139 20.568
6.226.356 9.098.465 228.374 49.767
-591.592 217.617.399 -1.745.091 76.274.261 208.235 5.215.763 29.199 10.917.379
16.818.076 311.239.916
0 17.702.211
0 15.602.962
0 16.818.076 -2.099.249 326.842.879
37.039.846
-8.620.921
-9.167.596
-9.167.596
27.872.250
Boekwaarde Per 1 januari 2025 had de grondexploitatie De Volgerlanden een boekwaarde van € 37.039.846,-. Voor 2025 stond er € 9,1 miljoen aan kosten en € 17,7 miljoen aan opbrengsten geraamd. In werkelijkheid is er in 2025 € 6,4 miljoen aan kosten en € 15,6 miljoen aan opbrengsten gerealiseerd. De boekwaarde neemt hierdoor met € 9,2 miljoen af tot € 27.872.250,-. Planontwikkelingskosten en VTU (voorbereiding, toezicht en uitvoering) De gerealiseerde plankosten zijn € 41.000,- lager uitgevallen dan geraamd. In de onderliggende kostenramingen hebben zowel onder- als overschrijdingen plaatsgevonden. De personeelskosten zijn
Jaarstukken 2025
Hendrik-Ido-Ambacht
28
hoger uitgevallen, voor een deel doordat er meer begeleiding van de civieltechnische werkzaamheden nodig was, en voor een deel doordat het vaste personeel minder uren aan andere projecten heeft kunnen besteden. Er werd rekening gehouden dat er mogelijk nog planologische procedures doorlopen moesten worden, maar dit bleek niet meer nodig, waardoor de geraamde kosten naar beneden zijn bijgesteld. Verder bestaan de plankosten uit onder andere budgetten voor stedenbouw, gebiedscommunicatie, landmeten en bestekken & VTU. Deze budgetten zijn geraamd op basis van een inschatting van de benodigde werkzaamheden/producten. Deze budgetten zijn verdeeld over de resterende looptijd van de grex met als uitgangspunt dat het grootste deel van de budgetten in de eerste paar jaar benodigd is, waarna de jaarbudgetten jaarlijks afnemen. In 2025 is het verbruik van de budgetten voor stedenbouw, gebiedscommunicatie, landmeten en bestekken en VTU lager uitgevallen dan geraamd. Dit betreft voornamelijk een verschuiving van kosten in de tijd. Milieukosten De gerealiseerde milieukosten zijn ca. € 122.000,- hoger uitgevallen dan geraamd. Deze post bestaat voornamelijk uit de kosten voor het afvoeren van (vervuilde) grond en zand, wat vaak tijdens het bouwrijp maken gebeurt. Dan wordt ook de werkelijke mate van vervuiling van de grond bekend.
In 2025 is het bouwrijp maken van De Erfjes-Zuid (zo goed als) afgerond en is gestart met het bouwrijp maken van De Hofjes-Zuid. Een groot deel van de milieukosten is al gemaakt, terwijl een deel hiervan pas in 2026 verwacht werd. Het betreft dus voornamelijk een verschuiving van kosten in de tijd. Bouwrijp maken De kosten voor bouwrijp maken zijn ca. € 63.000,- lager uitgevallen dan geraamd, voornamelijk doordat de werkzaamheden aan de waterpartij in de Parkzone in het verlengde van de Dubbele Wetering pas in 2026 uitgevoerd worden. Woonrijp maken De kosten voor woonrijp maken zijn ca. € 1,8 miljoen lager uitgevallen dan geraamd. In 2024 is de aanleg van in totaal 5 bruggen en duikerverbindingen in 2 bestekken aanbesteed. De verwachting was dat alle werkzaamheden uiterlijk in 2025 afgerond zouden zijn. Onder andere doordat enkele ontwerpen aangepast of nader uitgewerkt moesten worden, is dit voor 4 bruggen niet gelukt. Alleen de duikerverbinding die het plangebied bij de Dubbele Wetering met Kruiswiel verbindt, is in 2025 opgeleverd en afgerekend. De overige bruggen volgen naar verwachting uiterlijk medio 2026. Voor De Erfjes-Noord werd ervan uitgegaan dat de bouw van de parkeerschuren gelijk met de bouw van de woningen zou lopen. Hier is echter pas begin 2026 mee gestart.
Wel is nog steeds de verwachting dat alle parkeerschuren gereed zijn voordat de laatste projectmatige woning opgeleverd is. Ook is een deel van de resterende werkzaamheden aan de Dorpsweide en 't Perenlaantje nog niet gestart. Alle genoemde afwijkingen betreffen verschuivingen van kosten in de tijd. Groenvoorziening De kosten voor de aanleg van groen en speelvoorzieningen zijn ca. € 393.000,- lager uitgevallen dan geraamd. Dit komt doordat er verschillende werkzaamheden nog niet afgerond zijn of nog niet in rekening zijn gebracht. Groenaanleg gebeurt in het plantseizoen (november tot en met april), waardoor diverse verstrekte opdrachten per 31 december nog niet (volledig) uitgevoerd waren. Dit geldt bijvoorbeeld voor groenaanleg in De Straatjes. Verder is nog niet gestart met de aanleg van de
Jaarstukken 2025
Hendrik-Ido-Ambacht
29
waterspeeltuin op de Dorpsweide en diverse speelvoorzieningen in De Straatjes. Ook is het watergeefsysteem van 't Perenlaantje nog niet gerealiseerd. Openbare verlichting en brandkranen In 2025 zijn de kosten voor de aanleg van openbare verlichting ca. € 37.000,- hoger uitgevallen dan geraamd. Het deel van de openbare verlichting In De Straatjes dat in 2025 aangelegd kon worden, was groter dan vooraf ingeschat. In De Erfjes-Noord kon een deel van de vooraansluiting al aangelegd worden. In beide gevallen gaat het om een verschuiving van kosten in de tijd. Tijdelijk beheer en onderhoud De beheerkosten worden geraamd op basis van de oppervlakte van het te realiseren openbaar gebied. Vervolgens worden deze kosten evenredig over de resterende looptijd verspreid. De kosten voor beheer en onderhoud zijn in 2025 lager uitgevallen dan geraamd. Dit betreft een verschuiving van kosten in de tijd. Financieringslasten In de grex 2025 werd ten onrechte rekening gehouden met te hoge rentelasten op de langlopende leningen. In is de projectfinanciering voor De Volgerlanden afgelost waardoor alleen de gemeentelijke omslagrente nog van toepassing is. Grondverkopen woningbouw De gerealiseerde opbrengsten uit woningbouw zijn ca. € 592.000,- lager uitgevallen dan geraamd.
Dit komt doordat er 6 van de 10 kavels in De Heerlijcke Erven fase 1 zijn overgedragen, terwijl verwacht was dat alle 10 kavels in 2025 overgedragen zouden worden. Het is een verschuiving van opbrengsten in de tijd. Overige subsidies en bijdragen De gerealiseerde exploitatiebijdragen zijn ca. € 1,75 miljoen lager uitgevallen dan geraamd. Voor een deel komt dit doordat 4 zelfbouwkavels in De Heerlijcke Erven fase 1 (zoals toegelicht onder woningbouw) nog niet zijn overgedragen. Daarnaast worden de projectmatige woningen in De Erfjes-Noord (De Ambachtse Erven en Land van Ooft) pas vanaf 2026 opgeleverd, waardoor voor deze woningen de tweede termijn van de exploitatiebijdrage pas in 2026 ontvangen wordt. Verder was verwacht dat ongeveer 70% van de exploitatiebijdragen voor De Ambachtse Erven fase 2 in 2025 ontvangen zou worden. Met name doordat de ontwikkelaar nog in afwachting was van een vergunning van het waterschap, kon een deel van de kopers nog niet naar de notaris, en is er ongeveer 55% aan exploitatiebijdragen ontvangen. Het betreffen allemaal verschuivingen van opbrengsten in de tijd. Overige opbrengsten De overige opbrengsten zijn hoger uitgevallen dan geraamd doordat er verschillende leges voor de aanleg van kabels en leidingen bij de betreffende nutsbedrijven in rekening gebracht zijn. Met deze leges was geen rekening gehouden in de raming.
Daarnaast zijn de projectontwikkelaars een schadevergoeding aan HVC verschuldigd omdat de woningen in De Erfjes en De Hofjes niet op het warmtenet aangesloten worden. De gemeente heeft in 2025 een deel van deze vergoedingen geïncasseerd en zal deze in 2026 aan HVC overmaken. Bijdrage marktpartijen De projectontwikkelaars betalen een bijdrage in de kosten voor gebiedspromotie. De ontvangen bijdragen waren in 2025 hogen dan verwacht doordat een deel van deze bijdragen eerder ontvangen zijn.