Veiligheidsrapportage 2023 - definitief
Tekst van het document
Veiligheidsrapportage 2023
Voorwoord Een veilige en leefbare omgeving om te verblijven, wonen en werken, is van groot belang voor onze inwoners en bedrijven. Vaak is het ook een voorwaarde voor anderen om zich in onze gemeente te willen vestigen. Voor de gemeenteraad, het college van B&W en mij als burgemeester is het dan ook vanzelfsprekend dat wij hier voortdurend aandacht voor hebben en er ons met overgave voor inzetten. Om in beeld te brengen hoe het met de leefbaarheid en veiligheid in onze gemeente is gesteld, is op initiatief van één van mijn voorgangers ooit de jaarlijkse Veiligheidsrapportage ontwikkeld. Inmiddels ligt alweer de 21e editie, ditmaal over het jaar 2023, voor u. Een resultaat dat tot stand is gekomen door intensieve samenwerking van onze eigen medewerkers met die van alle partners in het veiligheidsdomein. Ik waardeer dit zeer! Ik vind het daarnaast geweldig dat kort na mijn aantreden als burgemeester, het AD een artikel gepubliceerd heeft waaruit blijkt dat Hendrik-Ido-Ambacht behoort tot één van de tien veiligste gemeenten van Nederland. Dit stemt mij dankbaar en motiveert ons enorm om het goede werk voort te zetten. Ik wens u veel leesplezier! Patrick van der Giessen Burgemeester
Inhoudsopgave Voorwoord ............................................................................................... 2 Inhoudsopgave .......................................................................................... 3 Openbare Orde en Veiligheid ......................................................................... 4 Toezicht en handhaving .............................................................................. 11 Veiligheidsgevoelens .................................................................................. 16 Leefbaarheid ........................................................................................... 17 Buurtbemiddeling ..................................................................................... 21 Brandweerzorg......................................................................................... 24 Crisisbeheersing en Rampenbestrijding ............................................................ 36 Stuurgroep Veiligheid ................................................................................. 38 Opvang vluchtelingen ................................................................................. 40 Meldingen en inzetten ............................................................................... 42 Preventie ...............................................................................................
42 Buurtpreventie ........................................................................................ 46 Afkortingen ............................................................................................. 48 Colofon ................................................................................................. 49
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2023 | 3
Openbare Orde en Veiligheid Dit hoofdstuk gaat in op de ontwikkelingen op het gebied van openbare orde en veiligheid. Voor de cijfers van deze rapportage is de website www.data.politie.nl geraadpleegd. Ontbrekende categorieën zijn opgevraagd vanuit het politiesysteem. Woninginbraken en bedrijfscriminaliteit Het aantal woninginbraken (geslaagd en niet geslaagd) in Hendrik-Ido-Ambacht is in 2023 licht gestegen ten opzichte van 2022. Echter het aantal geslaagde woninginbraken waar daadwerkelijk buit is gemaakt, is met 1 afgenomen. Dit is in lijn met het 5-jarig gemiddelde. Woningcriminaliteit
2019
2020
2021
2022
2023
Woninginbraken
38
33
22
19
23
+/- t.o.v. 5-jarig gemiddelde in % -15%
Waarvan geslaagd:
25
25
12
14
13
-27%
Waarvan mislukt:
13
8
10
5
10
+8,7%
24
4
6
6
7
-25%
Schuur/berging
We zien in 2023 vooral veel inbraken in de wijken Oostendam en Kruiswiel. Dit is vergelijkbaar met voorgaande jaren. In tegenstelling tot 2022 hebben er in 2023 wel enkele woninginbraken plaatsgevonden in De Volgerlanden.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2023 | 4
Het aantal winkeldiefstallen is sterk gedaald. Ten opzichte van het gemiddelde van de afgelopen 5 jaar is het aantal winkeldiefstallen met 25% afgenomen. Bedrijfscriminaliteit
2019
2020
2021
2022
Diefstal/inbraak bedrijven en instellingen Winkeldiefstal
14
3
6
11
2023 +/- t.o.v. 5-jarig gemiddelde in % 9 +5.7%
21
8
22
23
13
-25%
Voertuigcriminaliteit Over de gehele categorie is er een daling te zien. Met name de diefstal uit/vanaf motorvoertuigen en de diefstal van fietsen is flink afgenomen. In 2023 heeft de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht geen last gehad van mobiel banditisme. Dit kan een reden zijn waarom er een daling plaats vond aangezien de regio daar in 2022 wel mee te maken heeft gehad. Voertuigcriminaliteit
2019
2020
2021
2022
2023
Diefstal uit/vanaf motorvoertuigen
101
46
17
47
36
+/- t.o.v. 5-jarig gemiddelde in % -27%
Diefstal van motorvoertuigen
19
15
8
11
12
-7.7%
Diefstal van brom-,
75
64
44
44
35
-33%
Fietsen
68
60
38
38
27
-42%
Brom-, Snorfiets
7
4
6
6
8
+29%
snor-, fietsen
Overige vormen van criminaliteit Opvallend is dat de categorie horizontale fraude weer enorm is toegenomen. Vanuit de politie en gemeente wordt veel ingezet om te voorkomen dat mensen slachtoffer worden van online criminaliteit. Er wordt echter zo geraffineerd en op steeds weer andere manieren te werk gegaan waardoor er telkens nieuwe slachtoffers vallen.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2023 | 5
Overige
2019
2020
2021
2022
2023
Bedreiging
17
23
21
22
16
+/- t.o.v. 5-jarig gemiddelde in % -19%
Mishandeling
25
25
35
37
32
+13%
Straatroof
3
0
0
0
0
-100%
Overval
1
1
0
2
0
-100%
Zedendelicten
11
5
13
12
15
+34%
Horizontale fraude
138
199
191
162
205
+15%
Hennepkwekerijen
1
0
1
1
0
-100%
Bij overige High Impact Crimes zoals bedreiging, mishandeling, straatroof en overvallen zien wij gelukkig een daling ten opzichte van het jaar daarvoor. Overlast Het aantal meldingen van overlast door verwarde personen is dit jaar wederom afgenomen. Ook het aantal meldingen van jeugdoverlast is verder gedaald. Drugs en drankoverlast nam ook in 2023 weer toe ten opzichte van voorgaande jaren. Om overlast van drugs tegen te gaan heeft de burgemeester in 2023 een bestuurlijke last onder dwangsom opgelegd voor het dealen van drugs. Het resultaat hiervan is dat de dealer niet meer in de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht is gezien. Overlast
2019
2020
2021
2022
2023
Overlast door verward/overspannen persoon
113
131
171
139
89
+/- t.o.v. 5-jarig gemiddelde in % -31%
Melding overlast jeugd
211
389
333
272
244
-16%
Drugs/drankoverlast
18
26
16
24
32
+38%
Het fenomeen van scooteroverlast heeft zich ook in 2023 weer diverse keren voorgedaan in onze gemeente. De gemeente Hendrik-Ido-Ambacht is momenteel de mogelijkheid aan het onderzoeken om online oproepen tot een scootermeeting bestuurlijk aan te pakken door bijvoorbeeld een last onder dwangsom. Ook wordt samengewerkt met buurtgemeenten aangezien het fenomeen van scooteroverlast zich in heel de regio voordoet.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2023 | 6
Als we kijken naar de meldingen van overlast jeugd zien we verschillende hotspots binnen de gemeente. Met name de Sophiapromenade, winkelcentrum de Schoof en winkelcentrum Louwersplein springen eruit als hotspots. De overlast rondom winkelcentrum Reeweg is sterk afgenomen. Deze locaties zijn door politie, handhaving, jongerenwerk en straatcoaches meegenomen in hun dagelijks werk. Hierbij is jongerenwerk vooral aan de preventieve kant aan het werk en de straatcoaches proberen juist op probleemlocaties door jongeren aan te spreken in de buitenruimte een gedragscorrectie te realiseren. Zij hebben geen bevoegdheden zoals BOA's en Politie.
Verkeersongevallen Op het gebied van verkeersongevallen zien we een kleine stijging in het aantal verkeersongevallen met letsel ten opzichte van het 5-jarige gemiddelde. Dit letsel kan uiteenlopen van een verzwikte enkel tot een zware verwonding. Uit analyse blijkt dat het vaak gaat om zeer gering letsel. Helaas zien we nog veel zaken waarbij na een aanrijding de schade niet wordt gemeld. Het slachtoffer blijft dan zitten met de schade terwijl dit bij melden vaak door de verzekeraars geregeld en/of vergoed kan worden. Verkeersongevallen1
2019
2020
2021
2022
2023
Verkeersongeval met letsel
28
28
28
35
35
+/- t.o.v. 5-jarig gemiddelde in % +14%
Verkeersongeval dodelijke afloop
0
1
0
1
0
-100%
Verlaten plaats ongeval
100
113
121
99
114
+4.2%
1 Dit betreft enkel de verkeersongevallen waarbij de politie ter plaatse of betrokken is geweest.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2023 | 7
Opvallende dalingen Het aantal vernielingen van en aan auto's is weer flink afgenomen. Ook het aantal registraties van parkeerproblemen nam af. Opvallend heden
2020
2021
2022
2023
Vernielingen van/aan auto Afsteken vuurwerk Parkeerproblemen Brandstichting
48
80
42
26
108 92 0
215 161 14
98 77 6
47 58 2
+/- t.o.v. 4-jarig gemiddelde in % -47% -60% -40% -64%
In 2023 waren er 2 brandstichtingen. Helaas is het niet gelukt om de dader aan te houden. Het aantal meldingen van vuurwerkoverlast nam in 2023 flink af. Net als voorgaand jaar zijn wij rond september 2023 al gestart met een preventieve aanpak van vuurwerkoverlast. Deze aanpak is samen met politie, jongerenwerk en straatcoaches uitgevoerd. Verderop in deze rapportage komen we daar nog op terug. Ondermijning In 2023 zijn er verschillende incidenten geweest op het gebied van ondermijning. Zo is in een bedrijfspand 60 kilogram heroïne aangetroffen waarbij 4 personen op heterdaad zijn aangehouden. Het college van Hendrik-Ido-Ambacht heeft het plan van aanpak ondermijning 2024 vastgesteld. Ook zijn de burgemeesters van gemeenten DrechtstedenBuiten akkoord gegaan met een pilot voor een Bestuurlijk Interventieteam. Het doel van dit team is om de samenwerking tussen gemeenten te bevorderen en de beschikbare capaciteit efficiënt in te zetten. Vernielingen en vandalisme Het schadebedrag door vernielingen en vandalisme aan gemeentelijke eigendommen was in 2023 € 6000,00. Dat is € 4750,00 minder dan het jaar ervoor. Helaas is het niet gelukt deze schade te verhalen doordat er geen daders zijn opgespoord.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2023 | 8
Schades 2014 - 2023 50000
Euro's
40000 30000 20000 10000 0 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023
Schade
Verhaald
Ontwikkeling inwoneraantal Het is van belang de bovengenoemde cijfers te beschouwen in relatie tot de groei van onze gemeente. In onderstaande grafiek is de ontwikkeling van het inwoneraantal in kaart gebracht. Het inwoneraantal steeg in 2023 per 31 december naar 32.702 inwoners.
Aantal inwoners per 31 december
Ontwikkeling inwoneraantal 32000 30000 28000 26000 24000 22000 2004
2008
2012
2014
2016
2018
2020
2022
Doelstelling vanuit het collegeprogramma is handhaven van het veiligheidsniveau. We kiezen ervoor om te sturen op gelijkblijvende cijfers per feit, dus op absolute aantallen (100 misdrijven in 2010 zijn ook 100 misdrijven in 2022). Maar zetten we dit af tegen de groei over de afgelopen 20 jaar, dan is het inwoneraantal met ruim 38% toegenomen, Met
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2023 | 9
andere woorden: als het absolute aantal misdrijven in deze periode gelijk blijft, is er feitelijk sprake van een verbetering in het veiligheidsniveau. Het inwonersaantal is immers gegroeid.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2023 | 10
Toezicht en handhaving De Ambachtse BOA's betrekken we al jaren via een dienstverleningsovereenkomst van de gemeente Dordrecht. Dordrecht voorziet ons sinds 2023 van vaste medewerkers. Zij zijn organiek onder gebracht bij het Team Leefbaarheid en Veiligheid.
Daarnaast zijn de BOA`s in het eerste kwartaal van 2023 voorzien van een bodycam. Het gebruik van een bodycam is aan streng protocol onderhevig. Het vergroot de veiligheid van de BOA's met name door de preventieve werking die er van uit gaat. Ook draagt de coördinator van de dag een extra C2000 portofoon zodat de BOA`s in direct contact staan met de politie. De BOA`s melden zich bij aanvang dienst en einde dienst bij de ACO (Algemeen Commandant) van het Politie team Drechtsteden Buiten waar de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht onder valt.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2023 | 11
Doelstelling De doelstelling van de gemeente is dat de BOA's zoveel mogelijk (>80%) aanspreekbaar zijn in de buitenruimte. Zij doen dit zoveel mogelijk op de elektrische fiets en leggen jaarlijks duizenden kilometers af in onze gemeente. Hiermee proberen we een situatie te creëren waarbij de BOA's voor onze burgers en ondernemers ook eenvoudig te benaderen zijn. Voor gure weersomstandigheden of snelle interventies hebben de BOA`s de beschikking over een voertuig. Smartphones met de nodige applicaties vereenvoudigen het werk van de BOA's. Ze kunnen hiermee gegevens opvragen, waarschuwingen vastleggen of zo nodig Processen Verbaal (PV's) uitschrijven. Deze gegevens zijn ook zichtbaar en te raadplegen als collega's uit Dordrecht bijstand leveren. Daarnaast zijn de BOA's ook op social media te vinden. Enerzijds om benaderbaar te zijn voor burgers en ondernemers en anderzijds om bijvoorbeeld een oproep te doen bij een aangetroffen dumping en achtergelaten afval bij de ondergrondse containers. Extra inzet handhaving afval (PBD en GFT-E) In 2023 is er extra BOAcapaciteit projectmatig ingezet op het controleren van te vroeg aangeboden PBD inzamelzakken. In totaal zijn er 330 PBD inzamelzakken gecontroleerd, waarbij in 15% van de zakken een daderindicatie is aangetroffen. Afhankelijk van de situatie ontvingen daders een waarschuwing of een boete.
Daarnaast zijn GFT-E containers gecontroleerd op de aanwezigheid van restafvalzakken. Chauffeurs van HVC hebben op basis van een visuele controle de ondergrondse GFT-E containers met restafvalzakken doorgegeven aan de gemeente. Vervolgens zijn alle vervuilde GFT-E containers opengemaakt en zijn de restafvalzakken gecontroleerd. In totaal zijn er 83 restafvalzakken gecontroleerd en zijn 12 daderindicaties aangetroffen. Afhankelijk van de situatie ontvingen daders een waarschuwing of een boete.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2023 | 12
Samenwerking Handhaving werkt intensief en integraal samen met de politie, Staatsbosbeheer (dit laatste voor gebied De Sandelingen) en buurtpreventie. Meldingen In het onderstaande overzicht staan de meldingen van de afgelopen jaren. Ook in 2023 is weer een toename te zien in het aantal meldingen. Deze toename is vooral zichtbaar in de categorieën afval en verkeer. Categorie Afval
2018 209
2019 249
2020 268
2021 302
2022 350
2023 733
Honden
70
45
69
75
89
74
Overlast Verkeer Overige
363 83
503 131
463 178
609 148
760 180
955 229
Totaal
725
928
978
1.134
1.379
1.991
FIXI Het doorgeven van meldingen kan sinds 2019 met de FIXI-app (www.fixi.nl). Met FIXI kunnen inwoners eenvoudig een melding maken van een probleem in de openbare ruimte. Ook kan de gemeente de melding eenvoudig koppelen aan de juiste behandelaar, zodat de melding snel kan worden opgelost. Het grootste deel van de meldingen in FIXI voor het domein handhaving wordt afgehandeld door handhaving zelf, een klein deel door de politie (in verband met het ontbreken van bevoegdheden bij handhaving) of door Inspectie bouw (voorheen Bouw- en Woning Toezicht), omdat de omschreven situatie te maken heeft met bijvoorbeeld bouwregelgeving. Het doel bij alle meldingen is zoveel mogelijk in gesprek gaan met de veroorzaker, maar ook met de melder. Een groot deel van de meldingen wordt nog steeds anoniem gedaan. Hierbij probeert Handhaving steeds aan te geven dat bij een anonieme melding zij niet in de gelegenheid zijn nadere vragen te stellen en een terugkoppeling te geven. Gelukkig zien we dat het aantal anonieme meldingen wel met circa 5% is gedaald, van 38,9% in 2022 naar 33,2% in 2023. De burger weet overigens FIXI goed te gebruiken. In het jaar van de introductie, 2019 ontvingen we ruim 900 meldingen. In 2023 was dit aantal ruim verdubbeld naar bijna 2100 meldingen!
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2023 | 13
2023 300
45,00% 40,00%
250
35,00%
200
30,00% 25,00%
150
20,00%
100
15,00% 10,00%
50
5,00%
0
0,00%
Meldingen
% anoniem gemeld
Prioriteiten en werkzaamheden Speerpunt voor de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht is de leefbaarheid en veiligheid in de openbare ruimte met daarbij de volgende prioriteiten: Overlast gevende groepen en personen Overlast gerelateerd aan honden Rommel en afval op straat Overlast door verkeer Andere taken zijn: Evenementen Winkeluitstallingen Alcoholwet Onvoorziene zaken, meldingen, klachten of verzoeken om handhaving Digitaal Opkopers Register Ondermijning Fietsenregistratie (wrak- en weesfietsen) Camerahandhaving Inzet Grofweg is het aantal waarschuwingen en PV's gelijk aan voorgaande jaren. Wel zien we een verschuiving binnen de categorieën. Het aantal PV's betreffende afval is aanzienlijk hoger. Hierbij moet rekening gehouden worden met het feit dat een PV schrijven voor
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2023 | 14
afval veel meer tijd kost dan bijvoorbeeld een PV voor fout parkeren. Enerzijds doordat er slechts in 15% sprake is van daderindicatie en anderzijds door een veel complexer afhandelingsproces. Aard Waarschuwingen Afval PV's Afval Waarschuwingen Honden PV's Honden Waarschuwingen Verkeer PV's verkeer Waarschuwingen APV PV's APV Totaal
2019 3 19 5 12 223 1.116 2 11 1391
2020 5 2 6 9 269 987 30 9 1317
2021 1 13 9 3 152 708 14 25 925
2022 6 21 3 13 355 699 2 23 1.120
2023 9 61 2 9 334 609 9 28 1.061
Fietsenregistratie Handhaving heeft ook een taak als het gaat om wrak- en weesfietsen. Zij voorzien deze fietsen van een label. De wrakfietsen worden na 14 dagen verwijderd, de weesfietsen na 28 dagen. Hierna gaan ze naar het door de gemeente aangewezen fietsdepot. Handhaving heeft in 2023 in totaal 105 weesfietsen voorzien van een label. Na 28 dagen waren 26 fietsen inmiddels al verwijderd, de overige zijn door de gemeente verwijderd. Dit aantal is meer dan in 2022. Alcoholwet Sinds april 2014 verricht handhaving de controle op de naleving van de Drank- en Horecawet (DHW), sinds 1 juli 2021 vervangen door de Alcoholwet. De "alcoholverstrekkers" in de gemeente bezoeken zij regelmatig. Naast de controle op de naleving van de regelgeving wordt ook informatie verstrekt. In 2023 vonden 38 controles plaats. Hierbij zijn 2 overtredingen geconstateerd die hebben geleid tot bestuurlijke rapportages met de daarbij behorende opvolging (waarschuwing en vooraankondiging last onder dwangsom). Camerahandhaving Op 20 juli 2020 is de camerahandhaving van start gegaan. In het Sophiapark, op de Druivengaarde en de Sophiapromenade zijn in totaal vier camera`s geplaatst om de leefbaarheid in het voetgangersgebied te vergroten. Met deze camera`s kunnen we handhaven op voertuigen die buiten de venstertijden en zonder ontheffing in het voetgangersgebied rijden.
Brom- en snorfietsen zijn in het geheel niet toegestaan op de Sophiapromenade. In 2023 zijn 582 overtredingen geconstateerd. Hiervan zijn 438 afgedaan met een waarschuwing en 144 bestuurders ontvingen een proces-verbaal.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2023 | 15
Veiligheidsgevoelens De veiligheidsmonitor is landelijk het instrument om de gevoelens van veiligheid te meten zodat er eenduidige cijfers ontstaan wat vergelijking met andere gemeenten (en landelijke cijfers) makkelijk maakt. Eenmaal per twee jaar wordt er een veiligheidsmonitor gehouden. In 2023 zijn de enquêtes verstuurd waarin de resultaten over de jaren 2022 en 2023 zijn gemeten. Helaas zal de publicatie van deze cijfers pas eind mei plaatsvinden. Hierdoor zijn de resultaten niet opgenomen in deze rapportage. Deze worden in de volgende rapportage opgenomen. De cijfers tot en met 2021 zagen er als volgt uit: Rapportcijfer veiligheid
8 7,5 7 6,5 6 Cijfer 2008
2010
2012
2013
2015
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2023 | 16
2017
2019
2021
Leefbaarheid Leefbaarheid is een graadmeter om aan te geven hoe prettig het werken, wonen en recreëren is in onze gemeente. Samen met onze interne en externe partners is ook dit jaar weer gewerkt aan een veilige, schone en sociale gemeente om de leefbaarheid te waarborgen.
Zorg en Veiligheid In 2023 is de samenwerking tussen leefbaarheid en het sociaal domein geïntensiveerd. Er is gezamenlijk gewerkt aan een visie voor jongerenwerk en er is een eerste aanzet gedaan om samen te werken op het terrein Zorg en Veiligheid. In de praktijk komt steeds vaker voor dat de samenwerking tussen de domeinen Zorg en Veiligheid essentieel is in een effectieve aanpak in de casuïstiek. Met deze kennis houden de domeinen op beleidsmatig vlak vinger aan de pols. Zwijndrecht Sinds 2022 zijn wij betrokken bij de uitrol van de zogeheten Brede Aanpak in Zwijndrecht. Dit is hun methode om de jeugdproblematiek aan te pakken. Aangezien jongeren zich niet houden aan de gemeentegrenzen is het van groot belang om een goede en prettige samenwerking te hebben tussen beide gemeenten. Opvolgend op deze samenwerking is een eerste opzet gemaakt van het Handelingsprotocol Jongerenoverlast HIA-ZWD. Hierin is opgenomen wie welke rol dient op te pakken en wie waar verantwoordelijk voor is bij jongerenoverlast. Specifiek gaat het om jongeren die voor overlast zorgen in de ene gemeente, maar woonachtig zijn in de andere. Hiermee zorgen wij ervoor dat er consequenties zijn voor de overlastgevers uit de andere gemeente. Straatcoaches Onze adviseurs Jeugd in de Buitenruimte, oftewel straatcoaches, richten zich op de jeugd in de buitenruimte.
In 2023 hebben zij meerdere keren een ronde gedaan met raadsleden, wethouders en hebben zij kennisgemaakt met de burgemeester. Zij hebben
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2023 | 17
belangstellenden meegenomen in de wereld van de jongeren in de buitenruimte en hierbij de kansen en knelpunten aangegeven, met directe voorbeelden uit de praktijk. De straatcoaches hebben dit jaar gewerkt aan de aanpak op vuurwerk en overlastgevende jeugd op het Banckertplein en de Sophiapromenade. Naast hun reguliere inzet op de overige hotspots in de gemeente. Buurtbon Leefbaarheid richt zich ook op het bevorderen van de sociale cohesie. De buurtbon is een bijdrage die inwoners kunnen aanvragen voor een initiatief in straat of buurt. Op deze manier stimuleren we inwoners om zelf activiteiten te organiseren of initiatieven uit te voeren. In 2023 is de buurtbon 25 keer aangevraagd, waarbij de aanvraag 22 keer is gehonoreerd. Er zijn diverse evenement(-en/-tjes) georganiseerd zoals buurtbarbecues, burendag, Halloweenfeesten, kerstfeesten en de Nieuwjaarduik. Buurtkerstboom Ook in 2023 hebben we buurtkerstbomen uitgereikt voor een beetje sprankeling tijdens de feestdagen. De vraag (53) was opnieuw groter dan het aanbod (36). Eén boom kreeg een speciale plek voor het gemeentehuis, maar de mooiste boom stond dit jaar aan de Bolster. Kinderen van de bewoners van de Bolster versierden de buurtkerstboom met ingekleurde en gelamineerde kerstballen. Zij wonnen de prijs voor mooiste boom en ontvingen allerlei lekkernijen voor alle bewoners.
Scooteroverlast In 2023 vond een aantal scootermeetings plaats die voor overlast en gevaarlijke situaties zorgden. Na een aantal incidenten heeft de politie zwaar en intensief opgetreden, waardoor het niet meer aantrekkelijk was om de meetings in onze gemeente te organiseren. Tegelijkertijd worden ook de digitale uitingen en oproepen beter gemonitord om te voorkomen dat de meetings plaatsvinden in de gemeente en/of escalaties worden
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2023 | 18
voorkomen. Momenteel wordt verder uitgezocht welke juridische stappen mogelijk zijn voor de online uitingen van organisatoren en de fysieke meetings in de buitenruimte. Sophiapark Na de zomervakantie had de jeugd de Sophiapromenade en het Sophiapark wederom gevonden als plek om samen te komen. In korte tijd nam de grootte van de groep toe en daarmee de overlast van geluid, vervuiling, vernieling, baldadigheid en bedreiging. Samen met straatcoaches, jongerenwerk, BOA's en politie is hier inzet op gepleegd. Er zijn gesprekken gevoerd met de jeugd, er is vuurwerk in beslag genomen, Halt verwijzingen ingezet en bekeuringen gegeven. Ook ontvingen alle jongeren een burgemeestersbrief. De jongeren uit Zwijndrecht ontvingen een brief met ondertekening van burgemeester Heijkoop en burgemeester Haan (Zwijndrecht). En de Ambachtse jeugd enkel met ondertekening van burgemeester Heijkoop. Op deze manier maken wij kenbaar dat de gemeenten met elkaar optrekken bij jeugdoverlast. Banckertplein Voor de zomervakantie waren er signalen dat de overlast van kinderen op het Banckertplein toenam. Om de situatie weer leefbaar te krijgen en de zomervakantie rustig te laten verlopen zijn de straatcoaches ingezet.
Zij hielden zich niet alleen bezig met de begeleiding van de kinderen, maar gingen ook gesprekken aan met ouders en omwonenden om een beter beeld te krijgen van de problematiek in en rondom het complex. Gezien de kwetsbare doelgroepen die hier gehuisvest zijn, is ervoor gekozen om de straatcoaches frequent in te blijven zetten bij deze locatie om meer vat te krijgen op wat zich afspeelt bij deze complexen. Zij doen dit niet alleen, ook Hi5 heeft hier een rol in. Meldingen FIXI Het aantal meldingen in FIXI is de laatste jaren sterk toegenomen. Veelal komen deze meldingen als een enkelvoudig probleem binnen, maar blijken ze meervoudig te zijn, dan wel vragen een aanpak door meer dan 1 partner. Vanuit leefbaarheid wordt de coördinatie hierop uitgevoerd. Het aantal meldingen op dit vlak zien we dan ook stijgen. In 2022 waren dit nog 116 meldingen. In 2023 was dit aantal al opgelopen naar 219 meldingen.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2023 | 19
De overlastmeldingen bestonden voornamelijk uit jeugd- en vuurwerkoverlast en burengeschillen. Aan de hand van het type melding wordt de passende samenwerkingspartner benaderd om deze op te pakken. Denk hierbij aan straatcoaches, jongerenwerk, politie, buurtbemiddeling of wooncorporaties. Vuurwerkoverlast Gezien de tendens is ook in 2023 vroeg inzet gepleegd op vuurwerkoverlast en zijn de cijfers bijgehouden vanaf september. In onderstaand figuur zijn de totaal aantal vuurwerkoverlast-meldingen weergegeven, waarin de totale FIXI- en politiemeldingen zijn opgenomen. Uit het lijndiagram kunnen we concluderen dat, in vergelijking met voorgaande jaren, in 2023 minder meldingen zijn geweest rondom vuurwerkoverlast. In 2023 was er een piek aan meldingen in september/oktober. De samenwerking tussen de partners, vroeg in de periode, heeft geleid tot inbeslagname van vuurwerk en woning onderzoeken. Hierover is veel aandacht geweest in de media en dit heeft indruk gemaakt bij de jongeren. In de aanloop naar oudejaarsdag en tijdens de jaarwisseling zelf is de overlast beperkt gebleven.
Vuurwerkoverlast meldingen 2021-2022-2023 80 70 60 50 40 30 20 10 0 36
37
38
39
40
41
42
Meldingen 2021
43
44
45
46
47
48
Meldingen 2022
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2023 | 20
49
50
51
Meldingen 2023
52
1
2
Buurtbemiddeling Buurtbemiddeling biedt de mogelijkheid om zelf, met wat hulp van de buurtbemiddelaars, de verantwoordelijkheid te nemen voor een prettig woon- en leefklimaat. Het is een succesvolle manier om vroegtijdig bij te dragen aan een oplossing voor (dreigende) conflicten tussen buren. Dankzij buurtbemiddeling wordt een bijdrage geleverd aan het creëren van een beter en veiliger leefklimaat. Buurtbemiddeling in 2023 In Hendrik-Ido-Ambacht heeft buurtbemiddeling in 2023 27 nieuwe bemiddelingszaken behandeld. Dit betekent een toename van 23%. Deze 27 bemiddelingen leverden de volgende resultaten op: • 12 zaken zijn afgehandeld na 1 of meerdere bemiddelings-of adviesgesprekken; • 8 zaken zijn nog in behandeling of wachten op bemiddeling; • 3 zaken werden afgebroken omdat 1 van de buren geen vervolg wilde; • 2 zaken bleken niet geschikt voor buurtbemiddeling; • 1 bemiddeling is niet geslaagd; • 1 aanvraag is afgerond omdat de aanmelder niet meer bereikbaar was. Van de 27 meldingen in 2023 kwamen er 19 op initiatief van inwoners tot stand. Bewoners die zelf hebben gemeld, zijn vaak over Buurtbemiddeling geïnformeerd door een organisatie. Vaak was dit de gemeente, maar ook de politie en een aantal keer een woningcorporatie. De andere 8 meldingen zijn direct aangemeld door de gemeente, politie en woningcorporaties. In onderstaand overzicht de relaties met de corporaties.
Woningeigendom Huur-huur Huur-koop Koop-huur Koop-koop Huur-onbekend
HIA 15 2 1 7 2
Rhiant 13 1 1
Trivire 2 1
2
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2023 | 21
Buurtbemiddeling aanmeldingen 30 25 20
27 25 22
22 19
15 10 5 0 Aantal meldingen per jaar 2019
2020
2021
2022
2023
Afhandeling Van het totaal aantal aanmeldingen in 2023 is in 25% actie ondernomen door de bemiddelaars na inzet van coördinator. In 2022 was dit 18%. Het percentage meldingen waarbij adviesgesprekken zijn gevoerd bleef ongeveer gelijk, 41%. Er is in die gesprekken door de coördinator met de bewoner bekeken hoe deze zelf een verbetering van de situatie zou kunnen bereiken. Als zij er vervolgens niet uit komen, kunnen zij alsnog rekenen op de ondersteuning van de bemiddelaars. Een dergelijke zaak wordt in de registratie van Buurtbemiddeling op dat moment omgezet van advies naar bemiddeling. 1 bemiddeling is niet geslaagd, vanwege onoverbrugbare geschillen. 3 aanmeldingen zijn niet tot bemiddeling gekomen, omdat 1 van de buren niet verder wilde. Dit jaar voor het eerst bleken 2 aanmeldingen niet geschikt voor buurtbemiddeling omdat de situatie al geëscaleerd was en in behandeling was van politie of hulpverlening. Type meldingen De meeste meldingen lagen op het terrein van pesterijen (13 meldingen). Daarna is de meest genoemde oorzaak geluidsoverlast (12 meldingen). De overige meldingen betroffen tuingeschil (3 meldingen), overlast door kinderen (3 meldingen), dieren (2 meldingen) en één maal vanwege stank / rommel (allen één keer genoemd). Er zijn vijf zaken binnengekomen waarin meerdere oorzaken werden genoemd.
Hier was meestal sprake van een combinatie van pesterij en een andere oorzaak zoals een tuingeschil, geluidsoverlast of rommel.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2023 | 22
Overzicht overlastmeldingen Buurtbemiddeling 16 14 12 10 8 6 4 2 0
2019
2020
2021
2022
2023
Trend en signaal In de praktijk van alledag zien we de laatste jaren een toenemend aantal aanmeldingen waarin de zelfreflectie en daarmee de sociale zelfredzaamheid van inwoners laag is. Buren geven bij aanmelding vaak al aan dat de buren waar ze last van hebben naar hun idee een psychische beperking hebben. Daarmee geven ze al aan weinig vertrouwen te hebben in de verandermogelijkheid van de betreffende buren. In het verleden was zo'n soort beperking bij buren een contra-indicatie voor buurtbemiddeling. Dit uitgangspunt is steeds meer losgelaten in verband met de maatschappelijke verschuiving. De bemiddelaars zijn geen hulpverleners en zijn niet geschoold in het omgaan met mensen met moeilijk te begrijpen gedrag. De meesten zijn dan ook niet zo happig om deze aanvragen op te pakken. De slagingskans is immers minder groot. We zien dat deze ontwikkeling diverse effecten heeft zoals toenemende druk op de coördinatoren in contacten met de buren die een oplossing zoeken. Deze aanmeldingen moeten soms langer wachten om ‘opgepakt’ te worden wat de situatie niet ten goede komt. En als laatste een procentuele afname van goed geslaagde interventies. De Sociale Basis, als verantwoordelijke organisatie waar buurtbemiddeling onder valt, zoekt naar mogelijkheden om deze ongewenste effecten te verminderen.
Deels door nadrukkelijk bemiddelaars te zoeken met affiniteit voor mensen van bijzondere doelgroepen. Daarnaast door bemiddelaars in casuïstiek van elkaar te laten leren. Ook investeren zij door de bemiddelaars laagdrempelige trainingen aan te bieden. Zowel herkennen van en omgaan met mensen met een vorm van autisme als ook met mensen met een lichte verstandelijke beperking.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2023 | 23
Brandweerzorg De Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid biedt u hierbij inzicht in de werkzaamheden die voor en vanuit de post Hendrik-Ido-Ambacht worden uitgevoerd. Algemeen in de organisatie Zoals vorig jaar al aangegeven is dit jaar veel tijd en energie besteed aan het opstellen van een nieuw dekkingsplan voor de komende periode van vier jaar. Dit regionale dekkingsplan is in een aantal raadsinformatieavonden nader toegelicht en is in december vastgesteld door het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio. Belangrijk uitgangspunt in het nieuwe dekkingsplan is de brandweerzorg die wordt geleverd vanuit de 31 brandweerposten in onze regio, waarbij als belangrijkste stelregel wordt gehanteerd; “de burger heeft recht op de snelste hulp, ongeacht vanuit welke kazerne deze wordt geleverd”
Brandweerzorg In het nieuwe dekkingsplan zien we een aantal verschillen ten opzichte van voorgaande jaren. Voorheen leverde de post Hendrik-Ido-Ambacht in de gehele gemeente de eerste brandweerzorg. Nu zien we dat een gedeelte rondom de N915 en het Noordeinde bediend wordt door de post Alblasserdam. De post Zwijndrecht levert op haar beurt weer een stuk brandweerzorg in Zwijndrecht in de wijk Walburg en langs de Ringdijk. Deze wijzigingen worden in januari 2024 daadwerkelijk ingevoerd.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2023 | 24
Dit jaar heeft de post actief meegewerkt aan de regionale wervingscampagne voor nieuwe vrijwilligers. Meerdere mensen hebben interesse getoond en dit heeft uiteindelijk geleid tot twee kandidaten die het aanstellingsproces gaan doorlopen. De kazerne Hendrik-Ido-Ambacht heeft ook in het nieuwe dekkingsplan de status BASIS+ post. Deze term wordt gehanteerd voor de grotere posten binnen de regio waar meerdere tankautospuiten en specialismen gestationeerd zijn.
Operationele Zaken Oefenen Het afgelopen jaar is het vastgestelde oefenprogramma weer doorlopen. Elke maandagavond zijn de vrijwilligers bijeen en worden de verschillende vaardigheden beoefend. Met enige regelmaat wordt ook bij bedrijven binnen de gemeente geoefend. Mooi om te ervaren dat de bedrijven dit op prijs stellen en men de brandweer welkom heet. Veelal wordt er dan samengewerkt met de BHV organisatie. Ook is weer deelgenomen aan meerdaagse trainingen die georganiseerd worden op een oefenterrein in Weeze (Duitsland). Op dit oefenterrein wordt onder zeer realistische omstandigheden twee dagen intensief getraind op het onderdeel brandbestrijding.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2023 | 25
Opleidingen Het afgelopen jaar zijn vier personen geslaagd voor hun opleiding tot Brandwacht, daarnaast zijn twee personen in opleiding voor de functie Bevelvoerder.
Materieel In de kazerne zijn twee tankautospuiten gestald voor de basisbrandweerzorg. Daarnaast is er het specialisme OVR (Oppervlakte Redding) en een WTS (Water Transport Systeem) op een haakarmchassis. Verder staat er een quad met aanhanger gestationeerd die ingezet kan worden voor de hulpverlening in de Sophiapolder en andere lastig bereikbare gebieden in de regio. Er worden geen belangrijke wijzigingen verwacht in de basisbrandweerzorg of de specialismen van de kazerne Hendrik-Ido-Ambacht.
Gebouw De kazerne en het omliggende terrein van de post Hendrik-Ido-Ambacht zijn in redelijk goede staat. De kazerne is inmiddels bijna 25 jaar oud en heeft op sommige punten een update nodig. Daarnaast worden komend jaar de roldeuren van de kazerne vervangen. De werkplekken in de kazerne worden regelmatig gebruikt door leden van de post die eveneens werkzaam zijn bij de Veiligheidsregio, hiermee borgen we een stuk paraatheid. Daarnaast zijn er ook werkplekken beschikbaar voor vrijwilligers die bij hun werkgever de mogelijkheid om hebben ‘thuis’ te werken en dat in de kazerne doen zodat de paraatheid verbetert. Verder wordt de kazerne regelmatig gebruikt voor regionale vergaderingen en scholingen.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2023 | 26
Repressieve Brandweerzorg Voor de inwoners van de gemeente is de brandweer toch vooral zichtbaar tijdens de incidentbestrijding. In het afgelopen jaar heeft de post HendrikIdo-Ambacht in totaal 206 alarmeringen verwerkt. Een fractie minder dan in 2022 maar de laatste jaren is het aantal incidenten redelijk stabiel rond de 200. Te zien is dat er 132 incidenten binnen de gemeente zijn geweest en 36 maal in het deel van Zwijndrecht wat door de post Hendrik-Ido-Ambacht wordt bediend. De rest is elders in de buurgemeenten / regio waar bijstand is verleend. TYPE Brand Hulp- en dienstverlening Waterongeval IBGS en stankmeldingen
2022 96 65 33 26
2023 74 59 40 33
Totaal
220
206
In de tabel hieronder de data van de afgelopen jaren. De huidige rapportage is algemener geworden, ingedeeld naar de kerntaken van de basisbrandweerzorg: Brandbestrijding, Technische Hulpverlening, Waterongevallen en Incident Bestrijding Gevaarlijke Stoffen (IBGS). TYPE Brand Automatisch brandalarm Ongeval Dienstverlening Gezondheid
2018 71 28 19 88
2019 73 29 24 64
2020 74 28 15 56 13
2021 85 18 22 60 15
Totaal
206
190
186
200
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2023 | 27
Risicobeheersing Bureau risicobeheersing van de VRZHZ beschikt over veel kennis en expertise over brand-, omgevings- en evenementenveiligheid. Samen met diverse andere partners zetten we in op het verhogen van het veiligheidsbewustzijn en het veiligheidsniveau in Hendrik-IdoAmbacht. Veiligheid voor inwoners, ondernemers, bedrijven, instellingen en hulpverleningsdiensten staat hierbij voorop. Het werk van de afdeling richt zich onder andere op: Inventariseren, analyseren en duiden van risico’s; Informeren en bieden van een handelingsperspectief aan inwoners, ondernemers en organisaties over deze risico’s; Adviseren van het bevoegd gezag over (brand)veiligheid2; Toezichthouden op het brandveilig gebruik van risico-objecten; Het informeren van onze uitrukdienst en hulpverleningspartners, zodat zij veilig en daadkrachtig kunnen optreden bij incidenten. De inzet van Risicobeheersing richt zich op: Minder incidenten / branden Minder slachtoffers Minder schade De afdeling is betrokken bij een breed scala aan activiteiten in de fysieke leefomgeving. Aan de hand van de onderstaande processen is de afdeling georganiseerd. In deze paragraaf is per proces een samenvatting opgenomen van de inspanningen en resultaten in het jaar 2023. Veilige evenement en
Risico analyse Programma's Projecten
Veilige omgeving
Industriële Veiligheid
Veilig leven
Veilig gebruiken
Veilig bouwen & installaties
2 Veiligheidsadviezen worden verstrekt op gebied van ruimtelijke ordening, omgevingsveiligheid, industriële veiligheid, brandveilig bouwen & installaties, brandveilig gebruik, veilige evenementen en brandveilig leven. Waarbij ook gekeken wordt naar o.a. de bereikbaarheid, bluswatervoorziening en de inzetmogelijkheden van hulpdiensten.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2023 | 28
Jaarplan Risicobeheersing 2023 Aan de hand van het Regionaal Risicoprofiel en het beleidsplan van de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid is in de aanloop naar 2023 een jaarplan opgesteld. Het is gepresenteerd en besproken met enkele vertegenwoordigers van de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht. Algemene terugblik 2023 De voorbereidingen voor de overstap naar de nieuwe Omgevingswet zijn volgens schema verlopen. We stonden voor wat betreft de processen op 1 januari 2024 gesteld om soepel aan de slag te gaan met een volledig nieuw wettelijk kader voor de fysieke leefomgeving. Het inwerken van de medewerkers op de nieuwe procedures zal doorlopen in 2024. De ambities voor 2023 zijn gedurende het jaar bijgesteld. Hierover is in 2023 gerapporteerd in de Burap I & II van de VRZHZ. Het bijstellen had vooral te maken met niet (tijdig) ingevuld krijgen van vacatures. Het meest knellend werd dat bij risicobeheersing ervaren. Het betekende het prioriteren en faseren van werkzaamheden. Via inhuur en de inzet van gericht recruitment werd ingezet om de vertraging zo klein mogelijk te houden. Grote risico’s als gevolg van de fasering zien we niet, wel plaatst het ons voor de uitdaging wat het betekent voor de uitvoering in 2024 als zaken uit 2023 worden doorgeschoven. Dit komt terug in het concernplan 2024.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2023 | 29
Ten aanzien van de invulling van de vacatures is na de zomer een adviseur risicocommunicatie gestart en zijn functies ingevuld bij industriële veiligheid, toezicht en omgevingsveiligheid. Ook al zijn deze functies ingevuld, we constateren dat het op de huidige arbeidsmarkt lastig is om ervaren kandidaten te vinden voor met name de specialistische functies. Veilige omgeving Binnen het proces Veilige omgeving adviseren we over de veiligheidsaspecten in het kader van een goede ruimtelijke ordening. In een vroegtijdig stadium wordt vooroverleg gevoerd en advies verstrekt over ruimtelijke initiatieven, zoals bijvoorbeeld de Omgevingsvisie Hendrik-Ido-Ambacht, bestemmingsplannen (3 stuks in 2023), het integrale omgevingsplan en andere ruimtelijke initiatieven. In de advisering worden o.a. de thema’s externe veiligheid, bluswater, bereikbaarheid, maatregelen in het kader van de klimaatadaptatie, overstromingsrisico en energietransitie betrokken. De adviezen over risico’s en maatregelen dragen bij aan een veilige en gezonde inrichting van de fysieke leefomgeving. Industriële veiligheid Binnen het proces industriële veiligheid wordt geadviseerd over de risico’s bij inrichtingen en is de aanwijzing, het toezicht en de handhaving op de bedrijfsbrandweeraanwijzing ondergebracht.
Veilig bouwen & Installaties Binnen het proces veilig bouwen en installaties adviseren we over de brandveiligheid van bouwwerken. De adviezen hangen veelal samen met een aanvraag voor een omgevingsvergunning die valt in de matrix ‘complexe gebouwen / inrichtingen’. Daarnaast wordt ook geadviseerd over brandbeveiligingsinstallaties, bluswatervoorzieningen en meldingen- en omgevingsvergunningen brandveilig gebruik. Voor grotere complexere bouwaanvragen wordt desgewenst vooroverleg gevoerd. Tijdens de realisatie van de bouwwerken houden we samen met de gemeente toezicht op de realisatie. De rol van accounthouder is in 2023 onderbelicht gebleven, de gemeente heeft de behoefte aan een meer structureel invulling kenbaar gemaakt. Hier zal opvolging aan gegeven worden in 2024. De accounthouder overlegt over nieuwe aanvragen omgevingsvergunning, de voortgang van de controle op de bouwwerken, kleinschalige aanvragen en algemene vragen uit het team vergunningverlening en handhaving. Veilig gebruiken Het brandveiligheidstoezicht wat de brandweer uitvoert, vindt haar basis in het beleidsplan 2022–2025 van de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid. Daarbij is in het jaarplan 2023 een verdere uitwerking gegeven wat concreet wordt gedaan.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2023 | 30
In 2023 zijn in de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht in totaal 12 objecten gecontroleerd: Functie Basisscholen, incl. KDV/PSZ/BSO Woonfunctie met zorg Woongebouwen met inpandige gangen Sophia spoortunnel Opvanglocaties Bijeenkomst publiek > 500 personen Logiesfunctie > 50 personen Risico relevante bedrijven
Aantal 5 2 1 0 3 0 0 1
Naast regelgerichte controles (waarbij de landelijke handhavingsstrategie steeds meer wordt toegepast) gaan we ook regelmatig in gesprek over risico’s in een gebouw. Een gebouw dat voldoet aan de regels is niet altijd per definitie een veilig gebouw. Veel hangt samen met het gebruik en de aanwezige voorzieningen. Het specifiek benoemen van risico’s en het bieden van een handelingsperspectief draagt in veel gevallen bij aan het veiligheidsbewustzijn en de brandveiligheid van een gebouw. Hierbij is ook het beeld ontstaan dat winkelcentra en repressieve voorzieningen (bijvoorbeeld blusleidingen) onderbelicht zijn gebleven, hier zal de focus in 2024 deels naar verschuiven. In het bijzonder voor de opvanglocaties voor vluchtelingen en de crisis noodopvang is een risicogerichte aanpak noodzakelijk. In de meeste gevallen zijn de betreffende gebouwen niet bestemd voor een logies- of woonfunctie. Met behulp van de handreiking van brandweer Nederland en het kenmerkenschema waarin gekeken wordt naar gebouw-, brand-, mens-, omgevings-, en interventie kenmerken wordt bepaald of een gebouw geschikt is of gemaakt kan worden voor de opvang van vluchtelingen. (Brand)veilig leven Dat in bijna alle huizen rookmelders aanwezig zijn is een feit.
De rookmelder dichtheid in woningen is gestegen naar 93%! Wat ook mooi is aan de rookmelderplicht is dat bewoners echt hebben nagedacht over brandveiligheid. Het bezit van een koolmonoxidemelder is met de rookmelder mee gestegen. Zijn we dan nu gereed als we al deze melders hebben? Nee, nu gaan we bewoners vertellen wat ze kunnen doen als de melder gaat. Op dit moment wordt de brandweer regelmatig gebeld als de rookmelder piept. Vaak is dat omdat een rookmelder ook wel eens kapot gaat of de batterij leeg is.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2023 | 31
Gesprekken met woningcorporaties Rhiant, Trivire en Woonkracht 10 gingen in 2022 vooral over de rookmelderplicht en de enorme klus waar de corporaties voor stonden. In 2023 was deze klus gereed en hebben er meer gesprekken plaatsgevonden over scootmobiel-ruimten, opladen van fietsen, spullen op de gang en vluchten. Daarbij kwam ook de nieuwe regelgeving Besluit Bouwwerken Leefomgeving en de gevolgen daarvan. En we hebben de leidraad beheer woongebouwen besproken. Brandveiligheidscheck Cijfers laten zien dat de meeste slachtoffers of zelfs doden als gevolg van brand thuis vallen. In combinatie met de rookmelderplicht hebben wij een pilot gedaan om een brandveiligheids-aan te bieden aan VvE’s van woongebouwen. VvE’s konden zich hier vrijwillig voor aanmelden. Helaas heeft geen enkele VvE zich aangemeld voor een brandveiligheidscheck. Uit eerdere bezoeken aan woongebouwen zien wij dat bewoners echt groeien in de kennis van hun gebouw. Soms woont men er al jaren en was men zich niet bewust van gevaren. Daarom gaan wij ermee door, dus we roepen VvE’s nogmaals op om zich aan te melden op de website ZHZVeilig.nl of via het mailadres Veiligleven@vrzhz.nl. Vragen over brandveiligheid mogen altijd gesteld worden via veiligleven@vrzhz.nl. De VRZHZ probeert binnen 5 werkdagen te antwoorden. Afgelopen jaar zijn ongeveer 46 vragen gesteld die erg uiteenlopen.
Zomaar een paar onderwerpen die langs zijn gekomen: Opladen van fietsen in de bergingen. Mijn zoontje is binnen kort jarig en wil graag een feestje doen bij de brandweer? De rookmelder geeft steeds een piep, wat moet ik doen. Waar moet een stookkanaal aan voldoen. Ik moet voor de verzekering mijn meterkast laten controleren, door wie moet ik dat laten doen? Is een vogelnestje brandbaar achter mijn zonnepanelen? Een school die Sinterklaas op een ludieke wijze wil verwelkomen. Een geblokkeerde nooduitgang bij een restaurant.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2023 | 32
Eerlijk gezegd gaan niet alle vragen over brandveiligheid, maar de VRZHZ is wel blij dat men niet met vragen blijft lopen of een onveilig gevoel heeft. Brandveiligheid tips Facebook en Instagram na een incident Via Facebook en Instagram worden bewoners na een incident benaderd met brandveiligheidstips. Gebleken is dat bewoners meer interesse hebben in veiligheidstips als in hun buurt een incident heeft plaatsgevonden. In de regio hebben we een pilot gedaan om te zien hoeveel mensen we bereiken als net na een incident/brand een bericht uitzenden.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2023 | 33
Na een schoorsteenbrand aan de kruising Paulusweg en PC Hooftsingel hebben wij een bericht verzonden met tips die de kans op een schoorsteenbrand verkleinen. Resultaat was dat ongeveer 22.000 mensen werden bereikt en dat 78 mensen door hebben geklikt om de tips te bekijken. Nu maar hopen dat men de tips ook gaat uitvoeren.
Brandweer op school Ambassadeurs hebben het team veilig leven ontzettend ondersteund door 10 lessen op scholen uit te voeren. Door tekort aan menskracht en ziekte konden we gelukkig beroep doen op een aantal enthousiaste collega’s van de vrijwillige brandweer. Veilige evenementen In 2023 zijn in Hendrik-Ido-Ambacht totaal 69 evenementen geweest. Van deze 69 waren er 45 een evenementenmelding, 22 waren laag risico evenementen (classificatie A) en 2 hadden een verhoogd risico (classificatie B).
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2023 | 34
Voor deze laatste twee evenementen is vanuit de afdeling Risico- & Crisisbeheersing advies uitgebracht vanuit de disciplines brandveiligheid en gezondheid. De evenementen zijn zonder incidenten verlopen. Voor 1 B evenement is wel advies gevraagd en afgegeven maar dit evenement is niet doorgegaan. Dit betrof de scootersprint. Voor 2024 staan op dit moment 15 A-evenementen en 4 B-evenementen op de evenementenkalender. Overzicht van activiteiten / producten in de afgelopen jaren In onderstaand tabel een overzicht van de geleverde producten in de jaren 2021, 2022 en 2023.
* Incidentele kleinschalige adviezen op vragen Bouw, Milieu en BRZO zijn niet geregistreerd in bovenstaande getallen. * Controles in de realisatiefase betreffen meerdere controlemomenten, gezamenlijk uitgevoerd met de toezichthouders van de gemeente (team vergunningverlening en handhaving). Deze zijn niet afzonderlijk meegeteld.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2023 | 35
Crisisbeheersing en Rampenbestrijding In de context van hedendaagse maatschappelijke uitdagingen is crisisbeheersing van cruciaal belang om de veiligheid en het welzijn van burgers te waarborgen. Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht erkent het belang van een effectieve crisisorganisatie op lokaal en regionaal niveau. Deze jaarlijkse veiligheidsrapportage biedt een inkijk in de crisisbeheersingsmaatregelen in de gemeente, met specifieke aandacht voor de vakbekwaamheid in de lokale en regionale crisisorganisatie. Bestuurlijke oefening In mei 2023 oefende het gemeentelijk beleidsteam een casus omtrent een zedenincident met maatschappelijke onrust. Aan deze oefening namen deel de burgemeester en wethouder van Die en de gemeentesecretaris met adviseurs op het gebied van crisisbeheersing en communicatie. Vanuit de externe partners waren de politie, directeur publieke gezondheid en de veiligheidsregio aan tafel. En uiteraard met ondersteuning van een notulist, plotter en informatie-coördinator. Het was een leerzame oefening. Juist omdat we hier niet te maken met een traditionele brand of explosie, maar juist een thema waarbij de gemoederen als dit zich voor doet ook heel hoog kunnen oplopen. Stand van zaken crisisorganisaties In 2019 vormde Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid de regionale crisisorganisatie. Een flexibele organisatie die vanuit de regionale poule lokaal kan worden ingezet.
De leden die meedraaien in deze crisisorganisatie worden voorzien van een uitgebreid vakbekwaamheidsprogramma. In 2023 heeft zich één incident afgespeeld waar deze organisatie bij aan te pas kwam, namelijk een grote brand in Alblasserdam. Ondanks de leerpunten werd de inzet als prettig en effectief ervaren. Naast de regionale crisisorganisatie beheert gemeente Hendrik-Ido-Ambacht een eigen crisisorganisatie, zodat wij bij een crisis in het eigen dorp eerst op lokale kennis en kunde kunnen terugvallen. Als onze eigen mensen niet in de gelegenheid zijn om te komen, vallen wij terug op de crisisorganisatie van Zwijndrecht en daarna op de regionale crisisorganisatie.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2023 | 36
Komend jaar ligt de focus van de regionale en lokale vakbekwaamheid op scenario's omtrent 'Water'. Hieronder vallen bijvoorbeeld wateroverlast en hoogwater. Voor HendrikIdo-Ambacht is dit zeer relevant, mede gezien ons buitendijks gebied. In 2023 heeft het water meerdere malen hoog gestaan, wat maakt dat dit een zeer actueel thema is om mee aan de slag te gaan. Planvorming Na een (onrustige) periode door COVID-19, Oekraïne-opvang en asielzoekersvraagstukken, die veel tijd van onze organisatie heeft gevraagd, zijn we vorig jaar gestart met 'Basis op orde'. Registratie rondom de crisisorganisatie, aanstellingsbrieven en planvorming had een achterstand opgelopen. In 2023 zijn we gestart met het actualiseren van deze onderdelen. In 2024 staat het updaten van alle crisisplannen op de agenda, zodat we eind 2024 de basis weer op orde hebben. Alarmeringscomputer Naast de gebruikelijke telefoonboom beschikten we regionaal samen met de Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond en Zuid-Holland Zuid over een alarmeringscomputer om gemeentelijk personeel in één keer te kunnen alarmeren bij een groot incident. Deze alarmeringscomputer liep technisch op zijn einde. Om die reden is in 2022 landelijk een aanbesteding gelopen via de LMO (Landelijke Meldkamer Organisatie) voor een nieuw systeem. In de tweede helft van 2023 is gestart met de implementatie van het nieuwe systeem, genaamd iTel Alert.
Begin 2024 wordt de implementatie afgerond.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2023 | 37
Stuurgroep Veiligheid De stuurgroep veiligheid is het overlegorgaan waarin gemeente en externe partners grofweg eens per zes weken veiligheidsissues bespreken. Ook in 2023 kwam de stuurgroep regelmatig bijeen. De stuurgroep bestaat uit: Senior veiligheidsadviseur (voorzitter), vertegenwoordigers van brandweer, politie, handhaving, ambulancedienst, omgevingsdienst, team buitenruimte en een notulist. Optioneel is deelname van de burgemeester en vertegenwoordigers van de GHOR, team buitenruimte en projectorganisatie De Volgerlanden. En zo nodig ook externe betrokkenen. De Senior veiligheidsadviseur treedt op als voorzitter van de stuurgroep. De voorzitter leidt de vergadering en zorgt voor het maken van heldere afspraken. In ‘conflicterende situaties’ heeft de voorzitter doorzettingsmacht. Bij externe partners houden de deelnemers uiteraard rekening met elkaars bevoegdheden en verantwoordelijkheden. De voorzitter stemt regelmatig af met de burgemeester. De voorzitter handelt in de lijn die de burgemeester voorstelt. De burgemeester maakt zelf aan de hand van de agenda de keuze om al dan niet aanwezig te zijn bij de vergadering van de stuurgroep. Het doel van de stuurgroep is: het adviseren van de (gemeentelijke) organisaties; het vooraf onderkennen van potentieel onveilige situaties; en het realiseren en onderhouden van een veilig Hendrik-Ido-Ambacht.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2023 | 38
Naast de reguliere agendapunten heeft de stuurgroep in 2023 specifiek gesproken over: Oplevering veer Sophia dat een taak heeft in de hulpverlening op het eiland Sophiapolder; Veiligheidsrapportage 2022; Multidisciplinaire oefening Sophiapolder; Toegang Rijkswegen voor hulpverlening via Sandelingenknoop; Evenementen; Waterbusplein.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2023 | 39
Opvang vluchtelingen In het verleden heeft Hendrik-Ido-Ambacht meerdere malen klaargestaan voor asielzoekers en vluchtelingen. In 2022 stond de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht paraat om Oekraïense vluchtelingen op te vangen. Met de blijvende instroom van asielzoekers heeft Hendrik-Ido-Ambacht in 2023 ook haar deuren voor hen geopend. In 2023 is de Bellriva aangemeerd aan Noordeinde, naast de liggende Rossini waar de Oekraïense vluchtelingen op verblijven. De Bellriva biedt onderdak aan 200 asielzoekers. We werken samen met het Centraal Opvang voor Asielzoekers (COA) om hun verblijf in Hendrik-Ido-Ambacht prettig te laten verlopen. Oekraïense vluchtelingen In 2022 en 2023 heeft Hendrik-Ido-Ambacht zorg gedragen voor de opvang van 200 Oekraïense vluchtelingen. De opvang van de vluchtelingen verloopt goed. De gemeente werkt samen met de locatiemanager en zijn personeel om de opvang zo geleidelijk mogelijk te laten verlopen. Inmiddels werkt circa 90% procent van de vluchtelingen en zo nu en dan stromen mensen door naar een woning in Nederland. Ook wonen nog een aantal gezinnen bij particuliere opvang. Hoewel de wens groot is dat zij zelfstandig gaan wonen, is dat door woningkrapte een uitdaging. Deze puzzel is in 2023 niet opgelost en zetten we in 2024 voort. De inwoners van de Rossini vormen als het ware een klein dorp, en ook daar gebeuren incidenten.
De incidenten die plaatsvonden hebben geen grote invloed gehad op de gemeente en zijn in samenwerking tussen de gemeente en de locatiemanager opgelost.
Asielzoekers en COA Eind 2022 / begin 2023 werden de eerste gesprekken gevoerd tussen de gemeente en de Veiligheidsregio ZHZ voor de opvang van asielzoekers in de gemeente. Vanuit de regionale regietafel Zuid-Holland Zuid stonden we voor de opdracht om onderdak te bieden aan asielzoekers. Dit gebeurde in eerste instantie in een Crisis Nood Opvang (CNO) in de gymzaal aan de Weteringsingel. De capaciteit van deze opvang voldeed niet aan de
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2023 | 40
opdracht die we als regio hadden gekregen. In februari 2023 is daarom besloten kadecapaciteit beschikbaar te stellen. Na onderzoek is uiteindelijk op 15 juni door de gemeenteraad besloten om onderdak te bieden aan maximaal 200 asielzoekers. De locatie voor deze opvang was het schip 'de Bellriva', gelegen aan de kade Noordeinde. Samen met het COA is een bestuursovereenkomst opgesteld, die afspraken tussen de gemeente en het COA beschrijft. Bij de opening van de Bellriva is de CNO aan de Weteringsingel gesloten. Op 18 juli en 19 juli opende de Bellriva haar deuren voor de nieuwe bewoners. De Adviseur Crisisbeheersing werkt namens de gemeente samen met het COA om de opvang goed te laten verlopen. Om deze samenwerking te bevorderen zijn een aantal maatregelen genomen: - Opstellen en vastleggen van een veiligheidsplan, ter aanvulling op de bestuursovereenkomst. - Periodiek overleg met locatiemanagers van de Rossini, Bellriva en Adviseur Crisisbeheersing van de gemeente. - Periodiek overleg met locatiemanagers van de Rossini, Bellriva, Adviseur Crisisbeheersing, Wijkagent Opvanglocaties, Voorzitter VAO, Voorzitter Trekkingsgebied Antoniapolder en Beheerder beveiliging Antoniapolder. Door deze periodieke overleggen en samenwerking worden stappen gezet om de opvang veilig en prettig te laten verlopen.
Daarnaast wordt hard gewerkt om de bewoners van de Bellriva te laten werken in Hendrik-Ido-Ambacht. Zo integreren ze in onze gemeente en geven ze op deze manier ook iets terug. Incidenten zijn er nauwelijks geweest. In de beginfase stonden groepen bewoners van de Bellriva bij de gemeente voor vragen, maar door samenwerking met het COA is de rust hierin snel teruggekeerd.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2023 | 41
Meldingen en inzetten Benzine in het riool Op zaterdagavond 25 februari is sprake geweest van een behoorlijke inzet van de hulpdiensten in verband met een benzinelucht uit het riool, die een aantal woningen was ingetrokken. In het achterpad werd door de brandweer een explosief mengsel gemeten. In samenwerking met de Officier van Dienst Bevolkingszorg en wachtdienst van de gemeente is de loop van het riool bepaald, waardoor effectief gespoeld kon gaan worden. Een bewoner had ondertussen hiervan klachten gekregen waarvoor een ambulance ter plaatse kwam. De bewoner is ter plaatse behandeld. Ook was ondertussen meer duidelijk geworden over de oorzaak van de benzine in het riool. Dit had te maken met het klussen aan een bromfiets. De politie heeft zich met de afhandeling daarvan bezig gehouden. Na een aantal uren inzet was de situatie onder controle. Brand bij Il Mercato In de nacht van vrijdag 7 april ontstond brand in het pas geopende restaurant Il Mercato aan de Noordkade. Er was sprake van een behoorlijke binnenbrand die door de Brandweer is opgeschaald naar een grote brand. De brand heeft bij Il Mercato veel schade aangericht. Het restaurant was daardoor maanden gesloten om opnieuw opgebouwd te worden. Restaurant Kita, wat ook kort ervoor was geopend, liep eveneens forse schade op en was een aantal weken gesloten. De kantoren boven de restaurants beleven gelukkig gespaard.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2023 | 42