Veiligheidsrapportage 2020 vastgesteld B&W
Tekst van het document
Veiligheidsrapportage 2020
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2020 | 2
Voorwoord Dit is de 18e Veiligheidsrapportage van de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht. Het is een goede gewoonte u te informeren over het veiligheidsbeeld van het afgelopen jaar. Het afgelopen jaar stond in het teken van COVID-19. De wereldwijde pandemie zorgde voor de grootste naoorlogse crisis in ons land. Ook onze gemeente bleef niet gespaard. De gemeentelijke crisisorganisatie draaide vanaf de start van de coronacrisis op volle toeren om in samenwerking met onze partners te zorgen voor goede informatie, handhaving en continuïteit van de normale dienstverlening. In deze rapportage leest u dat veel gebruikelijke acties bijvoorbeeld op gebied van preventie en scholing geen doorgang konden vinden. Door in oplossingen te denken ontstonden nieuwe mogelijkheden, zoals het houden van online bijeenkomsten. In de beheersing van de coronacrisis kwam veel terecht op de schouders van politie, handhaving, particuliere beveiligers en ons eigen team leefbaarheid en veiligheid. En het is nog niet voorbij. Mijn grote dank gaat uit naar hun inzet. Maar ook grote dank voor de brandweer en andere hulpverleners, die onder meer een zwaar incident in De Heerlijkheid moesten bestrijden. En in de zorg voor een veilige leefomgeving kunnen we uiteraard ook niet zonder de buurtbemiddelaars en de mensen die zich inzetten voor de buurtpreventie in de wijken.
Mijn grote dank voor alle inzet! Ik spreek tot slot hierbij de wens uit dat deze crisis snel voorbij gaat. Tot die tijd: blijf gezond!
J. Heijkoop Burgemeester
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2020 | 3
Inhoudsopgave
Openbare Orde en Veiligheid ............................................................................. 5 Toezicht en Handhaving...................................................................................15 Veiligheidsgevoelens .......................................................................................20 Buurtbemiddeling...........................................................................................22 Leefbaarheid ................................................................................................25 Brandweerzorg ..............................................................................................28 Crisisbeheersing en Rampenbestrijding................................................................36 Stuurgroep Veiligheid ......................................................................................37 COVID-19 .....................................................................................................39 Meldingen en inzetten 2020 .............................................................................47 Preventie .....................................................................................................51 Buurtpreventie ..............................................................................................53 Afkortingen
..................................................................................................55 Colofon........................................................................................................56
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2020 | 4
Openbare Orde en Veiligheid De cijfers in dit rapport komen uit het politiesysteem Blue Spot Monitor en zijn met behulp van het analyseprogramma Cognos opgevraagd uit het politiesysteem. Dit is een landelijk programma met nauwkeurige cijfers op wijkniveau, die wij gebruiken om proactief en context gedreven te acteren binnen de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht. Deze cijfers geven een nauwkeurig beeld over de aangiftes, meldingen en incidenten uit Hendrik-Ido-Ambacht. De cijfers zijn onderverdeeld in diverse categorieën en subcategorieën. De cijfers van de gebiedsscan geven een totaalbeeld over de periode 1 januari tot en met 31 december. Hierbij moeten we vermelden dat in voorgaande jaren zoekvragen los per incident werden opgezocht en werden verwerkt tot geheel in de veiligheidsrapportage. Door herijking van de cijfers kunnen lichte verschillen waarneembaar zijn ten opzichte van vorig jaar. Allereerst een algemene terugblik op het jaar 2020. Dit is extra belangrijk omdat dit jaar anders was dan voorgaande jaren. Begin 2020 sloeg COVID-19 toe in Nederland. Inmiddels zijn we alweer een jaar in de greep van dit coronavirus. Op vele fronten raakt het virus ons land en dus ook onze gemeente. Maar het virus en alles eromheen vraagt iets van ons op veel vlakken. Iedereen heeft met corona te maken in meer of mindere mate. In de thuissituatie, op het werk of misschien wel allebei.
Het is een nieuwe situatie waar we nog altijd middenin zitten. Dit heeft dus ook direct weerslag op de cijfers in de veiligheidsrapportage van dit jaar. Alleen al om het simpele feit dat veel routines uit ons leven verdwenen zijn. Of al heeft plaats gemaakt voor nieuwe routines. We werken thuis op een schaal die we niet voor mogelijk hielden. Onze sociale ontmoetingen en vrijheden zijn beperkt. Goederen en voedsel bestellen we massaal online. Een mondkapje is niet meer weg te denken uit onze huidige samenleving. Deze en nog vele andere veranderingen in onze samenleving hebben daarom veel invloed op de jaarcijfers in de veiligheidsrapportage van 2020.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2020 | 5
Woning & bedrijfscriminaliteit We kunnen wel zeggen dat over de gehele lijn bekeken het een goed jaar is voor de veiligheid in Hendrik-Ido-Ambacht en in de rest van Nederland. Als we kijken naar de woning- en voertuigcriminaliteit in Hendrik-Ido-Ambacht is er een dalende tot sterk dalende lijn te ontdekken. Het feit dat we meer thuis zijn en we de auto vaker laten staan dan in 2019 heeft hier veel invloed op. Woningcriminaliteit
2016
2017
2018
2019
2020
Woninginbraken
75 1
60
41
38
33
+/- t.o.v. 5-jarig gemiddelde in % -33,2%
Waarvan geslaagd:
40
24
25
25
-12,2%
Waarvan mislukt:
20
17
13
8
-44,8%
9
20
24
4
-71,8%
Schuur/berging
14
In bovenstaande tabel kunnen we zien dat bij diefstal inbraak/woning een licht dalende lijn waarneembaar is. Een veel sterkere daling is te zien bij diefstallen uit schuren en tuinhuisjes etc. Vorig jaar werd vastgesteld dat mensen hun schuren en tuinhuisjes niet goed op slot deden. Ook het hang- en sluitwerk liet te wensen over. Bovenaan staat dat als mensen meer thuis zijn dit soort criminaliteit daalt. Daarnaast is er in coronatijd ook veel geïnvesteerd in eigen huis en tuin. Dit soort dalingen zijn altijd welkom maar lastig te duiden. We zien dat de wijk Krommeweg nog steeds de grootste hotzone is wat betreft inbraken. Hotzones woninginbraken
1 Voor de cijfers van 2016 kan niet gerapporteerd worden over de splitsing tussen geslaagde en mislukte
woninginbraken.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2020 | 6
Bedrijfscriminaliteit
2016
2017
2018
2019
2020
Diefstal/inbraak bedrijven en instellingen
18
22
11
14
3
+/- t.o.v. 5-jarig gemiddelde in % -77,9%
Winkeldiefstal
21
27
25
21
8
-60,7%
De cijfers van bedrijfscriminaliteit zijn al jaren niet meer zo laag geweest. Veel ondernemingen moesten vanwege de coronacrisis tijdelijk hun deuren sluiten. De consument daarentegen is meer en meer aan het bestellen op internet. Voertuigcriminaliteit Om verder in te zoomen op de voertuigcriminaliteit kijken we even naar diefstal uit motorvoertuigen. Dit is meer dan gehalveerd. Kijkend naar de cijfers uit 2019 zien we dat het merendeel van de auto-inbraken gepleegd werd op parkeerplaatsen van bijvoorbeeld winkels, scholen, kinderdagverblijven en sportscholen. Door de coronamaatregelen staat de auto vaker thuis en zijn de meeste winkels e.d. gesloten voor publiek. Hierdoor lijkt men de gelegenheid van de dief dus deels te elimineren.
Voertuigcriminaliteit
2016
2017
2018
2019
2020
Diefstal uit/vanaf motorvoertuigen
132
54
70
101
46
+/- t.o.v. 5-jarig gemiddelde in % -42,9%
Diefstal van motorvoertuigen
31
27
37
19
15
-41,8%
Diefstal van brom-,
84
89
103
75
64
-22,9%
Fietsen
69
80
94
68
60
-19,1%
Brom-, Snorfiets
15
9
9
7
4
-54,5%
snor-, fietsen
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2020 | 7
Hotzones diefstal uit/vanaf motorvoertuigen 1.2.1 Kijkend naar de hotzonekaart zien we dat de wijken Krommeweg en Volgerlanden (buurt Oost) er uit springen. Naast de “gewone” auto-inbraken zien we een patroon. In de Hotzones zijn opvallend veel BMW’s opengebroken om allerlei onderdelen te stelen. Denk hierbij aan airbags, navigatiesystemen, spiegels en andere onderdelen. Wij weten dat dit vaak op bestelling gedaan wordt door helers bij “hun” criminelen. Via een individu of via mobiele bandieten die ons land door reizen en zich focussen op dorpen om en nabij snelwegen. Overige vormen criminaliteit De daling of stagnering zet zich ook voort in de hieronder genoemde vormen van criminaliteit. We hebben dit al eerder genoemd bij de woning en voertuigcriminaliteit. Dezelfde redenen gelden hier ook. Daar tegenover staat dat online criminaliteit en oplichting juist een flink stijgende tendens laten zien. Hieraan kunnen we goed zien dat een al ingezette trend stevig doorzet tijdens de lockdown. Hiermee bedoelen we de verschuivingen van traditionele criminaliteit naar cybercrime en andere vormen van criminaliteit via internet. Dit is een trend die we al enkele jaren zien en stevig doorzet tijdens de coronacrisis. Dit actuele thema wordt dan ook voor het eerst cijfermatig opgenomen in deze veiligheidsrapportage.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2020 | 8
Overige
2016
2017
2018
2019
2020
Bedreiging
15
20
10
17
23
+/- t.o.v. 5-jarig gemiddelde in % +35,3%
Mishandeling
27
24
32
25
25
-6%
Straatroof
1
2
1
3
0
-100%
Overval
2
0
2
1
1
-16,7%
Zedendelicten
9
5
10
11
5
-37,5%
Horizontale fraude
30
90
86
138
199
+83,2%
143 105 112 109 116 -0.85% Vernieling cq. Zaakbeschadiging Als we inzoomen op de overige delicten is de grote uitschieter horizontale fraude. Onder horizontale fraude verstaan we fraude die gericht is tegen burgers, bedrijven en instellingen. Daarom gaat de meeste aandacht uit naar dit delict. De horizontale fraude stijgt enorm in Hendrik-Ido-Ambacht. Dit is gelijk aan de landelijke trend. Kijkend naar de cijfers komt de stijging nu voornamelijk uit oplichting via het internet. Denk dan bijvoorbeeld aan de WhatsApp berichten van een “dochter” met een nieuw nummer, die haar vader vraagt om een rekening te betalen. Ook goederen die nooit geleverd worden via marktplaats of nep websites behoren tot deze categorie. Via meldpunten voor internetoplichting en voorlichting op verschillende kanalen proberen we een vuist te maken. Ook de inzet van meer digitale wijkagenten en rechercheurs moet er voor zorgen dat we de online criminaliteit een halt toe kunnen roepen.
Hotzones voor horizontale fraude
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2020 | 9
Daarnaast zien we toch een stijging in het aantal bedreigingen die het onderzoeken waard zijn. We kunnen niet alles toeschrijven aan corona. Maar we durven wel te stellen dat alle beperkingen een negatieve invloed kunnen hebben in de vriendelijkheid naar onze medemens. Als we inzoomen op de cijfers zien we dat er ook sprake is van zogenoemde dubbeling. Hiermee doelen we op een geschil tussen twee partijen waar men allebei aangifte doet van bedreiging. Of een persoon doet twee keer aangifte van bedreiging tegen een zelfde persoon. Dit geeft een nuance aan de harde cijfers in een tabel. Hierdoor is te zien dat er altijd een menselijk verhaal schuilt achter deze cijfers. Overlast Kijkend naar de onderstaande vormen van overlast, kunnen we wel zeggen dat hierin een stijgende lijn te zien is. Dit is enerzijds te verklaren doordat we allemaal meer thuis waren en ook alert op de coronamaatregelen. Als we kijken naar de eerste intelligente lockdown in maart, zien we een explosief aantal stijgingen in de jeugdoverlast. Dit kwam mede door de invoering van de 1,5 meter samenleving. De jeugd hield zich hier niet direct aan en dit werd veelvuldig gemeld.
Overlast
2016
Overlast door verward/overspannen persoon 2
2017
2018
2019
2020
91
113
131
+/- t.o.v. 5-jarig gemiddelde in % +30%
68
Melding overlast jeugd
283
231
174
211
389
+51%
Drugs/drankoverlast
45
39
23
18
26
-13,9%
Daarnaast hadden we wat pieken rondom de jeugdoverlast in combinatie met vuurwerk afsteken op de Sophiapromenade. Op de kaarten met hotzones is goed te zien hoe deze meldingen nauw met elkaar samenhangen rondom deze locatie. Er zijn dit jaar veel vormen van inzet geweest op de Sophiapromenade vanwege jeugdproblematiek. Hierdoor ontstond een integrale samenwerking met bewonersverenigingen, winkeliers, gemeente, jongerenwerk en de politie. Samen staan we hierin sterk. Deze samenwerking is door dit bewogen, maar leerzame jaar alleen maar sterker geworden en biedt een goed perspectief voor samenwerking en nieuwe initiatieven in 2021.
2 Deze categorie wordt pas sinds 2017 gerapporteerd, er zijn daarom geen cijfers bekend van 2016.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2020 | 10
Meldingen van overlast jeugd
Meldingen vuurwerk
Verkeer Als we kijken naar de verkeersongevallen in Hendrik-Ido-Ambacht kunnen we concluderen dat dit stagnerende, maar lage cijfers zijn. Zo zijn 28 aanrijdingen met letsel er 28 te veel. Maar weggezet tegen landelijke cijfers of omringende gemeenten scoort HendrikIdo-Ambacht goed. Inzoomend zien we dat op de Laan van Welhorst meerdere verkeersongevallen plaatsvonden. Dit is natuurlijk een belangrijke verkeersader in de gemeente waar alle soorten verkeer elkaar tegen komen. Hierdoor is een verhoging goed te verklaren op dit soort wegen. Daarentegen kunnen we in 2021 gaan kijken welke maatregelen we nog kunnen treffen om de weg veiliger te maken. Verkeersongevallen 3
2016
2017
2018
2019
2020
Verkeersongeval met letsel
23
14
36
28
28
Verkeersongeval dodelijke afloop
0
0
0
0
1
Verlaten plaats ongeval
99
119
101
100
113
+/- t.o.v. 5-jarig gemiddelde in % +8,5%
+6,2%
3 Dit betreft enkel de verkeersongevallen waarbij de politie ter plaatse of betrokken is geweest.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2020 | 11
Hotzones verkeersongevallen
Locaties verkeersongevallen
Samenspannen tegen ondermijning Een onmeetbaar fenomeen maar wel belangrijk om te benoemen in deze veiligheidsrapportage. De afgelopen jaren is duidelijk geworden dat georganiseerde criminaliteit met een ondermijnend effect op de maatschappij een groot probleem is. Deze ‘georganiseerde criminaliteit dichtbij’ is gebaat bij onzichtbaarheid en daardoor een probleem dat pas zichtbaar wordt als er aandacht op wordt gericht. Kenmerk van ondermijning is de beïnvloeding van de bovenwereld vanuit de onderwereld door middel van complexe (schijn)constructies. Om zicht hierop te krijgen is lokale kennis en verbinding belangrijk. Samen met partners werken we integraal aan het terugdringen van deze criminaliteit en het weerbaarder maken van de samenleving. In 2020 is gestart met de aanpak van ondermijning door het organiseren van een integraal ondermijningsoverleg en het uitvoeren van integrale bedrijfscontroles. Dit gaat om een integrale aanpak vanuit de gemeente met een breed scala aan partners waaronder de politie.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2020 | 12
Meld Misdaad Anoniem Op 13 oktober tekende de burgemeester de samenwerkingsovereenkomst met Meld Misdaad Anoniem (M.). De gemeente ontvangt via M. meldingen over verschillende vormen van criminaliteit, bijvoorbeeld hennepteelt, drugslabs, illegale prostitutie, fraude en onverklaarbaar vermogen. Doordat wij deze meldingen ontvangen, versterken wij onze informatiepositie en kunnen wij bij relevante signalen direct optreden. Vernielingen en vandalisme Het schadebedrag door vernielingen en vandalisme aan gemeentelijke eigendommen steeg in 2020 naar € 32.779,69 (2019: € 21.863,69). Grofweg twee derde van de schade is aangericht aan straatmeubilair zoals borden en afvalbakken en een derde aan gebouwen. Een groot deel van de schade ontstond tijdens de ongeregeldheden rondom de Sophiapromenade eind oktober, begin november en in de dagen in aanloop naar de jaarwisseling. In beide gevallen gaat het veelal om vuurwerkschade. Los van de schade aan gemeentelijke eigendommen is tijdens de ongeregeldheden eind oktober, begin november voor circa € 100.000,00 schade aangericht aan eigendommen van anderen, waarvan het grootste gedeelte € 80.000,00 aan het complex Sophiastaete (eigendom Rhiant). Voor wat betreft de gemeentelijke eigendommen kon voor € 4.481,00 verhaald worden. Dat is bijna drie keer zoveel als het jaar ervoor.
Schades 2011 - 2020 60000
Euro's
50000 40000 30000 20000 10000 0
2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020
Schade
Verhaald
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2020 | 13
Ontwikkeling inwoneraantal Het is van belang de bovengenoemde cijfers te beschouwen in relatie tot de groei van onze gemeente. In de onderstaande grafiek is de ontwikkeling van het inwoneraantal in kaart gebracht. Het inwoneraantal steeg in 2020 naar 31.249 inwoners.
Aantal inwoners per 31 december
Ontwikkeling inwoneraantal 32000 30000 28000 26000 24000 22000 20000
2010
2012
2014
2016
2017
2018
2019
2020
Doelstelling vanuit het collegeprogramma is het veiligheidsniveau te handhaven. We kiezen ervoor om te sturen op gelijkblijvende cijfers per feit, dus op absolute aantallen (100 misdrijven in 2010 zijn ook 100 misdrijven in 2020). Maar zetten we dit af tegen de groei over de afgelopen 10 jaar, dan is het inwoneraantal met ruim 13% toegenomen. Met andere woorden: als het absolute aantal misdrijven in 10 jaar gelijk blijft, is er feitelijk sprake van een verbetering in het veiligheidsniveau. Het inwoneraantal is immers gegroeid.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2020 | 14
Toezicht en Handhaving In 2020 heeft team handhaving de integrale werkwijze verder doorgezet en gewerkt aan de bewustwording van de inwoners van Hendrik-Ido-Ambacht, de professionalisering van het toezicht en de strafrechtelijke en bestuurlijke handhaving. Faciliteiten Het team is tenminste 80% van de tijd op straat aanspreekbaar en zichtbaar aanwezig voor de inwoners. Dit is ook één van de doelstellingen van de gemeente. De aanspreekbaarheid en zichtbaarheid komt mede door het gebruik van elektrische fietsen waardoor het team tijdens hun dienst meer afstand kan afleggen. Gemiddeld fietst een BOA 15.000 km per jaar door de Ambachtse straten. Het team maakt verder gebruik van middelen zoals sociale media en smartphones. Via bepaalde apps kunnen persoonsgegevens en kentekengegevens worden opgevraagd. Voor de controle van vergunningen op gebied van de Drank- en Horecawet is het mogelijk om het zaaksysteem van de gemeente te raadplegen. Hierdoor worden de toezicht- en handhavingstaken in de openbare ruimte zo effectief en efficiënt mogelijk uitgevoerd. Ook maakt het team gebruik van Twitter (@handhavinghia) om de inwoners en ondernemers te informeren of om een oproep te doen bij bijvoorbeeld dumping of een achtergelaten aanhanger.
Samenwerking Er is sprake van een integrale samenwerking tussen team handhaving, politie, Staatsbosbeheer (dit laatste voor gebied De Sandelingen) en buurtpreventie. Deze samenwerking draagt bij aan een veilig en leefbaar Hendrik-Ido-Ambacht. Meldingen In het onderstaande overzicht staan de meldingen van de afgelopen jaren. Ook in 2020 is een toename te zien in het aantal meldingen. Dit komt door de groei van de gemeente en doordat team handhaving inwoners er steeds meer op attendeert dat zij meldingen moeten doorgeven, zodat het probleem kan worden opgelost. Categorie Afval Honden Overlast Verkeer Overige Totaal
2016 74 35 114 11 234
2017 138 57 261 55 511
2018 209 70 363 83 725
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2020 | 15
2019 249 45 503 131 928
2020 268 69 463 178 978
FIXI Het doorgeven van meldingen kan sinds 2019 met het programma FIXI (www.fixi.nl). Met FIXI kunnen inwoners makkelijk een melding maken van een probleem in de openbare ruimte. Ook kan de gemeente de melding eenvoudig koppelen aan de juiste behandelaar, zodat de melding snel kan worden opgelost. Het grootste deel van de meldingen in FIXI voor het domein Handhaving wordt afgehandeld door handhaving zelf, een klein deel door de politie (in verband met het ontbreken van bevoegdheden bij handhaving) of door Inspectie bouw (voorheen Bouw- en Woning Toezicht), omdat de omschreven situatie te maken heeft met bijvoorbeeld bouwregelgeving. Het doel bij al deze meldingen is dat we zoveel mogelijk in gesprek gaan met de veroorzaker, maar ook met de melder. Helaas zien we in toenemende mate dat meldingen anoniem worden gedaan (in december 2020 was dit 32%). Dit maakt het moeilijker om in gesprek te gaan.
2020 160
35,00%
140
30,00%
120
25,00%
100
20,00%
80
15,00%
60
10,00%
40 20
5,00%
0
0,00%
Meldingen
% anoniem gemeld
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2020 | 16
Prioriteiten en werkzaamheden Speerpunt voor de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht is de leefbaarheid en veiligheid in de openbare ruimte met daarbij de volgende prioriteiten: • Overlastgevende groepen en personen • Overlast gerelateerd aan honden • Rommel en afval op straat • Overlast door verkeer Andere taken zijn: • Evenementen • Winkeluitstallingen • Drank- en horecawetgeving • Onvoorziene zaken, meldingen, klachten of verzoeken om handhaving. • Digitaal Opkopers Register • Ondermijning • Fietsenregistratie • Camera-handhaving Inzet Omdat we de onderverdeling in waarschuwingen en daadwerkelijk een proces verbaal al maakten voor de categorie verkeer, besloten we in 2017 om ook voor de andere categorieën dit onderscheid te maken. We zien dat in 2020 zowel het aantal waarschuwingen als het aantal PV's enigszins gelijk bleef ten opzichte van 2019. Dit mede door de coronamaatregelen in 2020. Aard Waarschuwingen Afval PV's Afval Waarschuwingen Honden PV's Honden Waarschuwingen Verkeer PV's verkeer Waarschuwingen APV PV's APV Totaal
2016
2017 3
2018 10
2019 3
2020 5
25
30 6
29 6
19 5
2 6
19 65
32 117
17 122
12 223
9 269
1015
1051 4 4 1234
887 3 4 1078
1.116 2 11 1391
987 30 9 1317
14 1138
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2020 | 17
Corona De coronacrisis gaf het afgelopen jaar een enorme belasting op het team handhaving. Veel handhavingstaken in relatie tot corona kwamen bij de politie en handhaving terecht. Denk bijvoorbeeld aan handhaven op samenscholing, het houden van 1,5 meter afstand, het controleren van bedrijven, instellingen en winkels, het dragen van mondkapjes, het uitvoeren van controles bij sportverenigingen en dergelijke. Deze extra inzet was vanuit de beschikbare bezetting niet te behappen. Hiervoor is extra inzet vanuit handhaving Dordrecht ingehuurd. Ook vanuit de Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid, het ROBT (Regionaal Operationeel Bestuurlijke Team) en Staatsbosbeheer is bijstand geleverd. Handhavingsoverleg In het reguliere integraal handhavingsoverleg openbare ruimte worden de gezamenlijke prioriteiten vastgesteld. De verschillende partijen stemmen de werkzaamheden van politie en handhaving af. De inzet van handhaving zorgt ervoor dat de politie zich meer kan concentreren op de ‘zwaardere’ zaken. Voor de uitvoering worden afspraken gemaakt op basis van actuele ontwikkelingen, zoals hotspots, meldingen en gesprekken met burgers. Fietsenregistratie Vanaf augustus registreert handhaving Wrak- en Weesfietsen. Deze fietsen worden voorzien van een label. Voor de wrakfietsen is de wrakkenprocedure van toepassing. Deze fietsen worden na 14 dagen verwijderd.
Voor de weesfietsen is de procedure 28 dagen. Hierna worden ze verwijderd uit de openbare ruimte en opgeslagen in het door de gemeente aangewezen fietsdepot. Handhaving heeft in 2020 in totaal 47 weesfietsen en 10 wrakfietsen verwijderd.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2020 | 18
DHW toezicht – Hendrik-Ido-Ambacht overzicht 2020 Sinds april 2014 verricht handhaving de controle op de naleving van de Drank- en Horecawet (DHW). De "alcoholverstrekkers" in de gemeente worden regelmatig bezocht. Naast de controle op de naleving van de regelgeving wordt ook informatie verstrekt. In 2020 vonden 37 controles plaats. Dat zijn 18 controles minder dan het jaar ervoor, maar dit heeft te maken met de periodes van sluiting van sportclubs en horeca. Camerahandhaving Op 20 juli is de camerahandhaving van start gegaan. Burgemeester Heijkoop gaf samen met Ellen Uenk (voormalig veiligheidsadviseur die destijds het project heeft gestart) het startsein. In het Sophiapark, Druivengaarde en de Sophiapromenade zijn in totaal vier camera`s geplaatst om de leefbaarheid in het voetgangersgebied te vergroten. Met deze camera`s kunnen we handhaven op voertuigen die buiten de venstertijden en zonder ontheffing in het voetgangersgebied rijden. Brom- en snorfietsen zijn in het geheel niet toegestaan op de Sophiapromenade.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2020 | 19
Veiligheidsgevoelens De cijfers van het veiligheidsgevoel komen uit de veiligheidsmonitor die eind 2019 is gehouden. Deze monitor is landelijk het instrument om de veiligheid in een gemeente te meten. Hierdoor ontstaan éénduidige cijfers, wat vergelijking met andere gemeenten (maar ook met landelijke cijfers) makkelijker maakt. In de veiligheidsmonitor die eenmaal per twee jaar wordt gehouden, meten we de gevoelens van veiligheid. Eind 2019 verstuurden we enquêtes waarin de resultaten over de jaren 2018 en 2019 zijn gemeten. Begin 2020 ontvingen we hiervan de resultaten. Rapportcijfer veiligheid
8 7,5 7 6,5 6
Cijfer 2008
2010
2012
2013
2015
2017
2019
Onze inwoners gaven ons een 7,7 als rapportcijfer voor veiligheid. In 2017 was het rapportcijfer een 7,6. Deze lichte stijging komt vooral door de hogere score in de wijk Krommeweg. In de andere wijken bleef de leefbaarheidssituatie grotendeels gelijk aan voorgaande jaren. Onze gemeente steekt gunstig af bij het gemiddelde van vergelijkbare gemeenten in Nederland.
Functioneren van politie Vertrouwen in politie
2017 5.7 6.6
2019 6.1 6.8
Fysieke verloedering Verkeersoverlast Slachtofferschap Functioneren gemeente
17% 31% 11% 49%
19% 34% 9% 57%
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2020 | 20
Naast het algemene veiligheidsbeeld is ook getoetst op andere onderwerpen. Enkele noemenswaardige onderwerpen zijn in deze tabel te zien. Op sommige onderwerpen zien we een positieve ontwikkeling ten opzichte van 2017. Zo scoort het functioneren van de politie in 2019 een 6,1 tegenover een 5,7 in 2017. Ook het vertrouwen in de politie steeg tot een 6,8 in 2019 (6,6 in 2017). In 2019 geeft 57% van de respondenten aan (zeer) tevreden te zijn over het functioneren van de gemeente op het gebied van leefbaarheid en veiligheid. Tot slot zien we een daling in het aantal personen dat in de afgelopen vijf jaar slachtoffer is geweest van geweld-, vermogens- of vandalisme delicten. De cijfers voor fysieke verloedering en verkeersoverlast zijn slechter geworden. Fysieke verloedering steeg van 17% in 2017 naar 19% in 2019. Met name hondenpoep is bij fysieke verloedering een veelgenoemd voorbeeld. Ook geeft 34% van de respondenten aan overlast te ervaren van verkeerssituaties. Zowel te hard rijden als parkeerproblemen zijn de meest genoemde voorbeelden. Ten opzichte van vergelijkbare gemeenten in Nederland doet Hendrik-Ido-Ambacht het op deze onderwerpen wel beter.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2020 | 21
Buurtbemiddeling Buurtbemiddeling behoort ook in Hendrik-Ido-Ambacht tot de vaste samenwerkingspartners en werkt samen met de gemeenten Zwijndrecht, Dordrecht en Sliedrecht. Buurtbemiddeling is bedoeld om mensen de mogelijkheid te geven om zelf, met wat hulp van de buurtbemiddelaars, de verantwoordelijkheid te nemen voor een prettig woon- en leefklimaat. Het is een succesvolle manier gebleken om vroegtijdig bij te dragen aan een oplossing voor (dreigende) conflicten tussen buren. Dankzij buurtbemiddeling wordt een bijdrage geleverd aan het creëren van een beter en veiliger leefklimaat. De dienstverlening voldoet aan de landelijke kwaliteitseisen van het Centrum voor Criminaliteit en Veiligheid (CCV). Het CCV beheert de aanpak en waarborgt de kwaliteit van buurtbemiddeling. Het centrum is ook het landelijke aanspreekpunt voor organisaties die buurtbemiddeling aanbieden. Buurt- en burenproblemen Burenruzie kan het woonplezier behoorlijk aantasten: wat begint met een kleine irritatie over bijvoorbeeld geluidshinder of vermeend storend gedrag, kan soms in korte tijd enorm uit de hand lopen. Buurtgenoten praten niet meer met elkaar en erger nog: ze luisteren niet meer naar elkaar. Waar beide partijen mee geholpen zijn, is iemand die de druk van de ketel haalt en beide partijen weer met elkaar in gesprek brengt.
Buurtbemiddelaar Mensen met buurt– of burenproblemen kunnen neutrale bemiddelaars van Buurtbemiddeling inschakelen om een vastgelopen conflict bespreekbaar te maken. Buurtbemiddelaars zijn speciaal getrainde en onafhankelijke vrijwilligers; inwoners die zich inzetten voor andere inwoners om de leefbaarheid in een wijk te bevorderen en in stand te houden. Een buurtbemiddelaar richt zich op het aanhoren van beide partijen en probeert hen met elkaar in gesprek te brengen op een neutrale locatie. Een bemiddelaar beschikt daartoe over goede sociale vaardigheden, hij of zij kan onbevooroordeeld naar anderen luisteren en in een conflict onpartijdig blijven. In 2020 waren voor de vier gemeenten 36 buurtbemiddelaars actief. Dat is één persoon meer dan in 2019.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2020 | 22
Bemiddelingen in 2020 In Hendrik-Ido-Ambacht heeft buurtbemiddeling 19 bemiddelingszaken behandeld. Deze 19 bemiddelingen leverden de volgende resultaten op: • Zes meldingen zijn opgelost na intake en/of advies, of bemiddeling door de coördinator of bemiddelaars; • Zes meldingen waarbij de bemiddeling is gestopt. In drie gevallen was dit omdat één van de partijen niet met de buren in gesprek wilde. In twee situaties was de reden daarvan dat de overlast op dat moment minder of weg was. In één situatie stopte de bemiddeling omdat een partij was verhuisd. • Eén melding is afgesloten nadat na een bemiddelingsgesprek bleek dat partijen bleven twisten over de gemaakte afspraken. Zij zoeken de oplossing nu binnen het juridische kader. • Zes meldingen zijn nog in behandeling.
Aantal bemiddelingen per jaar 25 20 15 10 5 0
21
21
2016
2017
23
22
2018
2019
19
2020
aantal bemiddelingen per jaar
Van de 19 meldingen in 2020 kwamen 15 meldingen op initiatief van inwoners tot stand. Dit gebeurde in de meeste gevallen na contact met een organisatie. Vaak was dit de politie, maar ook het sociaal wijkteam, de gemeente en Rhiant. Andere bewoners hebben aangegeven buurtbemiddeling zelf te hebben gevonden, via het raadplegen van google of de website problemenmetjeburen.nl. De overige vier meldingen waren direct afkomstig van de gemeente, het sociaal wijkteam en het juridisch loket. Van het totaal aantal aanmeldingen in 2020 is 32% positief afgesloten na inzet van coördinator en/of bemiddelaars. In 2019 was dit 45%. Dit is een lichte daling. Van de aanmeldingen is namelijk een relatief groot deel (32%) nog in behandeling. Dit heeft te maken met COVID-19. De maatregelen, met name de lockdown en de beperking in het bijeen komen, zorgden ervoor dat bemiddelingen vertraging opliepen. Huisbezoeken werden waar mogelijk vervangen door een telefoongesprek, maar bemiddelingen vragen juist vaak om persoonlijk contact. Daarnaast beschikte buurtbemiddeling niet over het volledige team bemiddelaars. Een aantal bemiddelaars valt in de risicogroep en/of kiest
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2020 | 23
ervoor om minder, of voorlopig even niet, te bemiddelen tot de situatie stabieler is. Dit zorgde ervoor dat de wachtlijst opliep. Wat opvalt, is dat het aantal aanmeldingen in 2020 ongeveer gelijk is aan dat van de jaren daarvoor. Dit terwijl het zeker is dat er sprake was van meer overlastsituaties. Bewoners waren door de maatregelen rond COVID-19 nu eenmaal meer op hun huis aangewezen. Hier moest vooral gewerkt, geleerd en gerust worden. Ook werd er natuurlijk veel in en rond huis geklust. Verwijzers weten buurtbemiddeling te vinden, zij hebben bewoners over bemiddeling geïnformeerd of direct aangemeld. Mogelijk is de bekendheid van buurtbemiddeling onder bewoners niet voldoende of ervaren zij een drempel om contact op te nemen. Buurtbemiddeling richt zich daarom op het vergroten van die bekendheid en het onder de aandacht brengen van de adviesfunctie. Buurtbemiddeling biedt niet alleen bemiddeling, maar adviseert ook graag in een vroeg stadium zodat bewoners daarna zelf verder kunnen richting een oplossing. Type meldingen De meeste meldingen lagen op het terrein van geluidsoverlast (12 meldingen). Daarna is de meest genoemde oorzaak de tuin (drie meldingen). De overige meldingen betroffen pesterijen (twee keer genoemd), rommel en rookoverlast (beide één keer genoemd). Er zijn twee zaken waarin meer oorzaken werden genoemd.
Het ging om de combinaties geluid-rommel en rookoverlast-tuingeschil.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2020 | 24
Leefbaarheid Leefbaarheid kent veel definities en wordt in iedere gemeente anders benaderd. De mate van leefbaarheid geeft aan hoe aantrekkelijk en/of geschikt het is om op een plek te wonen, werken en recreëren. In Hendrik-Ido-Ambacht richt leefbaarheid zich op de veilige, fysieke en sociale aspecten van het wonen in ons dorp. Leefbaarheidsoverleg Op 10 maart vond het eerste leefbaarheidsoverleg plaats. Vanwege corona is een aantal bijeenkomsten geannuleerd, waarna met extra maatregelen de draad weer is opgepakt. Het leefbaarheidsoverleg is bedoeld om vroegtijdig te signaleren en preventief op te treden. Op deze manier wordt de repressie op het terrein van veiligheid sneller voorkomen. In dit overleg wordt samen met interne en externe partijen gezocht naar een nauwe samenwerking. Denk hierbij aan de woningcorporaties, jongerenwerk, buurtbemiddeling en interne medewerkers uit verschillende taakvelden. De diversiteit aan tafel zorgt voor een breed scala aan onderwerpen, waardoor partijen onderling snel de connectie vinden en samen verder het gesprek aan gaan en verdieping zoeken. Camerahandhaving Sophiapark/Sophiapromenade Het Sophiapark en de Sophiapromenade is een voetgangersgebied, waar fietsen is toegestaan. Het gemotoriseerd verkeer dat door het gebied rijdt, zorgt voor overlast.
De overlast spitst zich met name toe op bromfietsen en scooters, die vanwege hun snelheid en geluid in combinatie met de bebouwing rondom het park voor leefbaarheidsproblemen zorgen.
Op 20 juli is de pilot voor camerahandhaving gestart om digitaal en geautomatiseerd te handhaven op voertuigen in het voetgangersgebied op de Sophiapromenade en het Sophiapark. De camera's maken foto's van kentekens, waarna de BOA's via een digitaal systeem de foto's beoordelen en de overtreder de boete of waarschuwing ontvangt.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2020 | 25
Vanaf 20 juli tot en met 20 augustus gold een waarschuwingsperiode waarin alle passerende voertuigen slechts zijn gewaarschuwd. In de waarschuwingsperiode zijn 401 waarschuwingen verstuurd. Na de waarschuwingsperiode is vanaf 21 augustus gestart met sanctioneren. Elke eerste overtreding krijgt volgens de richtlijnen van het CVOM (Parket Centraal Verwerking Openbaar Ministerie) een waarschuwing. Elke opvolgende overtreding wordt geverbaliseerd. In de periode van 21 augustus tot en met 31 december zijn 310 waarschuwingen uitgedeeld en 129 proces verbalen opgelegd. Op 15 en 17 oktober hielden we een verkeerstelling op de Sophiapromenade om de invloed van de camera's en de gereden routes in beeld te brengen. Uit dit onderzoek kwam naar voren dat het aantal bromfietsen met een geel kenteken sterk is afgenomen. Het aantal bromfietsen met een blauw kenteken is gelijk gebleven. Uit de observatie bleek dat deze voertuigen bij het betreden van de promenade gelijk hun bromfiets parkeren en verder lopen. Ook de route door het park werd tijdens de telling minder gebruikt door voertuigen. Buurtbon Leefbaarheid richt zich ook op het bevorderen van de sociale cohesie. De buurtbon is een bijdrage die inwoners kunnen aanvragen voor een burgerinitiatief. Op deze manier wordt gestimuleerd dat inwoners zelf activiteiten organiseren of initiatieven uitvoeren.
In 2020 is negen keer een buurtbon aangevraagd, waarvan er vijf zijn goedgekeurd. Belangrijk was dat de geldende coronamaatregelen werden nageleefd. De overige vier aanvragen voldeden niet aan de voorwaarden.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2020 | 26
Inwoners kunnen zich ook opgeven voor een buurtkerstboom in de straat, zodat deze met de buren versierd kan worden, wat de kerstsfeer ten goede komt. Net als voorgaande jaren hadden wij dit jaar in eerste instantie 35 bomen beschikbaar. 71 inwoners hadden zich aangemeld voor een buurtkerstboom. Van de 71 aanvragen waren 50 locaties geschikt voor een kerstboom. De gemeente besloot (vanwege corona) 15 extra bomen beschikbaar te stellen zodat op alle 50 geschikte locaties een boom geplaatst kon worden. Meldingen In 2020 kwamen bij team leefbaarheid 33 meldingen binnen. Dit waren meldingen van problemen die de leefbaarheid in de gemeente aantasten zoals (jeugd)overlast, geluidsoverlast, verkeersoverlast of burenruzies. Deze meldingen kwamen via FIXI, mail of telefoon binnen. Samen met interne en externe partners is vervolgens gekeken naar de problematiek en gezocht naar een passende oplossing of naar maatregelen om de leefbaarheid te verbeteren. Zo koppelen we de meldingen van burenruzies vaak aan de professionals van buurtbemiddeling en schakelen we bij jeugdoverlast met politie en jongerenwerk, zodat de desbetreffende locatie mee wordt genomen in de surveillance. Vaak worden meldingen via FIXI anoniem gedaan. Dit maakt het voor de inwoner laagdrempelig en toegankelijk. Voor de behandelaars van de meldingen zorgt de anonimiteit ervoor dat de afhandeling en benadering lastig is.
Melders kiezen minder zorgvuldig hun bewoording, waardoor de meldingen als kattig worden ervaren. Ook hebben melders het niet altijd bij het juiste eind en kan hier moeilijk een terugkoppeling of uitleg over gegeven worden. Het is ook niet mogelijk om met een anonieme melder in gesprek te gaan. Een gesprek of luisterend oor biedt vaak de oplossing. Het zorgt voor een persoonlijke en betrokken benadering en voorkomt miscommunicatie.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2020 | 27
Brandweerzorg In dit hoofdstuk krijgt u vanuit de brandweer Zuid-Holland Zuid inzicht in de werkzaamheden die voor en vanuit de post Hendrik-Ido-Ambacht worden uitgevoerd voor de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht. Ontwikkelingen in de organisatie Op 1 maart is mevrouw Frentz gestart als directeur Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid als opvolger van de heer Post die in 2019 de organisatie heeft verlaten. Zij startte direct in zeer bijzondere omstandigheden door de om zich heen grijpende COVID-19 pandemie die veel inzet vroeg (en vraagt) van de crisisorganisatie. Op veel gebieden bracht dit een snelle kennismaking met organisatie en bestuurders met zich mee terwijl aan de andere kant de kennismaking met de (vrijwillige) brandweerorganisatie vertraging opliep. De crisisorganisatie heeft dit jaar een groot beslag gelegd op beschikbare menskracht doordat er continue één of meerdere crisisteams operationeel waren. In deze teams werden de ontwikkelingen rondom het virus nauwlettend gevolgd en omgezet in uit te voeren acties. Vanuit de gehele organisatie werden vragen beantwoord en werden procedures opgesteld over werkwijzen van alle betrokken afdelingen. Op vrijdag 11 september mocht Burgemeester Heijkoop aan vijf brandweermensen een Koninklijke onderscheiding uitreiken.
De heren Arie Bas, Erik Hage, René Hage, Willem Smouter en Ben Veldman werden benoemd tot Lid in de Orde van Oranje-Nassau voor hun langdurige inzet bij de vrijwillige brandweer. De heer Jan Lodder kon deze avond niet aanwezig zijn. Hij ontving zijn Koninklijke onderscheiding later (vanwege de coronasituatie in een sobere setting). (Vernieuwde) Brandweerzorg Uitgangspunt voor de brandweerzorg in de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht is het bestuurlijk vastgestelde dekkingsplan uit 2018. Hierin zijn dit jaar weinig veranderingen gekomen. Zo verzorgt de brandweerpost Hendrik-Ido-Ambacht nog steeds de brandweerzorg in de wijk Walburg in Zwijndrecht
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2020 | 28
De kazerne Hendrik-Ido-Ambacht heeft binnen dit dekkingsplan de status BASIS+ post. Deze term wordt gehanteerd voor de grotere posten binnen de regio waar meerdere tankautospuiten en specialismen gestationeerd zijn. Het betekent ook dat de personele bezetting van een tankautospuit altijd uit zes personen bestaat. Voor de bezetting van de tweede tankautospuit is dit jaar het opleidingsprogramma “Variabele Voertuig Bezetting” doorlopen. Dit betekent dat het voor de tweede tankautospuit mogelijk is om ook met vier, vijf of zes personen aan te mogen rijden naar incidenten. De paraatheid tijdens kantooruren blijft een aandachtspunt en met deze variant is de beschikbaarheid van het tweede voertuig beter geborgd. Begin 2020 is er een wijziging gekomen in het specialisme van de post. De schuimbluscontainer is begin januari verplaatst naar de kazerne Alblasserdam. Het haakarmvoertuig in de post in nu specifiek bestemd voor het WTS-1000 systeem. WTS staat voor Water Transport Systeem, dit is een afzetcontainer waar een groot vermogen pomp op is gemonteerd, aangevuld met 1000 meter aan slanglengte met grote diameter. Deze eenheid wordt met regelmaat ingezet bij grotere branden waarbij bluswater over grote afstand moet worden aangevoerd. In 2019 is gestart met de opleiding voor een Oppervlakte Reddingsteam (OVR) op de post.
Met wat vertraging die te maken had met COVID-19 is dit team sinds 1 oktober operationeel inzetbaar. Hiervoor is een nieuw voertuig in de kazerne gestationeerd met materialen om te water geraakte personen te kunnen redden. Om dit team optimaal te ondersteunen zijn ook in de kazerne diverse aanpassingen verricht.
Risicobeheersing Binnen de afdeling risicobeheersing zijn drie taakvelden te onderscheiden: veilige omgeving (externe en industriële veiligheid), veilig bouwen en gebruiken (oprichtingsfase en gebruiksfase) en brandveilig leven.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2020 | 29
Advies In 2020 zijn in totaal 42 (formele) adviezen aan de gemeente verstrekt: Producten Voor- overleg op aanvraag Omgevingsvergunning (milieu) Voor- overleg op aanvraag Omgevingsvergunning (RO) Voor- overleg op aanvraag Omgevingsvergunning (bouw) Advisering brandveiligheid met betrekking tot bouwen Advisering op brandbeveiligingsinstallaties Advisering vergunningen brandveilig gebruik Advisering melding brandveilig gebruik Advisering bereikbaarheid en bluswatervoorziening Advisering ruimtelijke ontwikkeling/bestemmingsplannen Advisering brandveiligheid evenementen Controle gebruik, incl. RAM Controle bouw realisatiefase
Totaal 2020 3 3 7 22 5 4 3 9 1 3 19 3
* In februari 2020 is de VRZHZ live gegaan met Squit2020 (softwarepakket). Mogelijk dat in de beginfase zaken buiten het systeem om zijn afgehandeld. * Incidentele kleinschalige adviezen op vragen Bouw, Milieu en BRZO zijn niet geregistreerd in bovenstaande getallen. * Controles in de realisatiefase betreffen meerdere controlemomenten, gezamenlijk uitgevoerd met de toezichthouders van de gemeente (team vergunningverlening en handhaving). Deze zijn niet afzonderlijk meegeteld. * Vanwege corona zijn veel controles niet uitgevoerd en is geïnvesteerd in het vullen, verrijken en controleren van de objectinformatie in Squit2020. Op diverse bedrijventerreinen (Antoniapolder, Noordoevers en Ambachtsezoom), de VINEX-locatie De Volgerlanden en diverse locaties binnen de gemeente wordt nieuwbouw gerealiseerd. Hierop wordt geadviseerd en vindt gezamenlijke controle plaats door brandweer en gemeente. In 2020 is op een aanvraag Bouw en Milieu van Intratuin geadviseerd voor de vergroting van de bestaande opslag voor vuurwerk tot 38.879 kg. Naast de adviezen voor bouwen wordt ook geadviseerd op brandbeveiligingsinstallaties en op meldingen- en omgevingsvergunningen brandveilig gebruik. Het reguliere 14-daagse overleg door de accounthouder met het team vergunningverlening en handhaving heeft vanwege de beperkingen door de COVID-19 pandemie minder
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2020 | 30
frequent plaatsgevonden. Overleggen vonden zoveel mogelijk telefonisch of digitaal plaats. Binnen het reguliere overleg worden de nieuwe aanvragen omgevingsvergunning Bouwen, de voortgang van de controle op de bouwwerken en kleinschalige aanvragen besproken. Naast het reguliere overleg vindt regelmatig overleg plaats met de projectleiders voor de Antoniapolder, Noordoevers, Ambachtsezoom en De Volgerlanden. Het bedrijf Bolidt is in 2020 gecontroleerd in het kader van het Besluit Risico´s Zware Ongevallen (BRZO), dit samen met DCMR Milieudienst Rijnmond en de Inspectie SZW. Hierbij zijn diverse (kleinere) overtredingen geconstateerd. Toezicht brandveilig gebruik Het brandveiligheidstoezicht wat de brandweer uitvoert, vindt haar basis in het beleidsplan 2017–2020 van de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid. In 2020 zijn conform het jaarplan 2020 de volgende objecten gecontroleerd: • • • • • •
Bijeenkomst dagverblijf > 10 personen met een beperking, Bijeenkomst kinderopvang slapen > 1,5 meter, Bijeenkomst publiek > 500 personen, Woonfunctie groepszorgwoning 24 uur zorg, Woonfunctie zorgclusterwoning zorg op afroep, Logiesfunctie < 10 personen met 24 uur bewaking.
In totaal zijn 12 objecten door de brandweer op brandveiligheid gecontroleerd, daarnaast zijn er bij zeven objecten (woonfunctie groepszorgwoning 24 uurs zorg) RAM (Risico Analyse Monitor) gesprekken gevoerd. Dit zijn de vier woongebouwen aan het Waterland, Woongebouw Witte de Withstraat 59, Woontoren Perengaarde 1 t/m 105 en Woongebouw Gerard Alewijnstraat 20-126. De RAM verbreedt de wettelijke aandachtspunten voor brandveiligheid uit het Bouwbesluit naar brandveiligheidsaandachtspunten die niet in het Bouwbesluit staan maar wel essentieel zijn voor de veiligheid. De toepassing van de RAM draagt bij aan het zicht op de huidige brandveiligheid en hoe deze brandveiligheid kan worden verbeterd. In 2021 wordt in combinatie met een reguliere inspectie een inventarisatie gedaan in hoeverre de RAM heeft geleid tot het verhogen van de brandveiligheid. Daarnaast is in 2020 een start gemaakt met controle van parkeergarages > 1000 m². In 2020 is ook een aanvang gemaakt met het beleidsplan 2021-2024.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2020 | 31
Veilig Leven Door de COVID-19-crisis is het niet gemakkelijk geweest om het afgelopen jaar een locatie te bezoeken. Er is gezocht naar andere manieren om onze doelgroepen te bereiken. Zo zijn wij heel trots op de ontwikkelde digitale les voor groep 4 die met veel enthousiasme is ontvangen en nu zelfs landelijk bij Brandweer.nl is te vinden voor alle groepen 4 in Nederland. Er liggen meer scripts gereed om gefilmd te worden maar dit hebben we door COVID-19 moeten staken. Meerjarenprogramma Brandveiligheid en Vergrijzing Het programma Brandveiligheid en Vergrijzing is met name gericht om ouderen veiliger zelfstandig thuis te laten wonen. Zij zijn immers de kwetsbare groep bij brand. De getallen die zicht geven op brandslachtoffers tonen aan dat ouderen vaker overlijden door brand. Hier is een samenspel nodig tussen brandveiligheid en vergrijzing, de gemeenten, woningcorporaties, WMO en andere diensten. Wij hebben dit jaar ingezet om kennis te maken met alle ARB-ers van de gemeenten en hebben contact opgenomen met de grootste woningcorporaties van onze regio. De woningcorporaties beheren een groot aantal woningen en zijn verantwoordelijk voor hun huurders. Er is een brief verzonden naar alle woningcorporaties over wat het gaat betekenen als de rookmeldingsverplichting in 2022 voor bestaande gebouwen van kracht wordt.
Een aantal woningcorporaties heeft hierop gereageerd en is in 2021 gestart met het plaatsen van rookmelders. Ondanks een goed gebouw met de juiste voorzieningen kan de 100% veiligheid niet worden gegarandeerd. Zo vond op 8 december aan de Heerlijkheid in Hendrik-Ido-Ambacht een vreselijke woningbrand plaats met uiteindelijk vijf slachtoffers waarvan één slachtoffer in de dagen erna in het ziekenhuis is overleden. Na dit incident hebben wij de gemeente bijgestaan in een bijeenkomst om de bewoners van De Heerlijkheid te voorzien van antwoorden op al hun brandveiligheidsvragen. Ook gaven we alle bewoners relevante informatie in een brief en een infographic. Ondanks de COVID-19-crisis was dit zeer waardevol voor de bewoners en het team veilig leven.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2020 | 32
Veilig ondernemen Aan het keurmerk veilig ondernemen nemen wij actief deel. Wij geven voorlichting en informatie over uiteenlopende zaken. Dit zijn antwoorden op vragen, informatie over regelgeving, bereikbaarheid, ontruiming, installaties etc. De bedoeling is om ondernemers op industrieterreinen en in winkelgebieden bewust te maken van eventuele gevaren. We geven aan wat zij zelf kunnen doen. In dit kader is meegedaan aan een schouw op de bedrijventerreinen De Sandeling en Antoniapolder. Operationele Zaken Oefenen In het kader van vakbekwaam blijven is er een jaarlijks oefenplan wat wordt doorlopen tijdens de wekelijkse oefenavonden. Alle onderwerpen van het brandweerwerk komen hier aan bod. 2020 is echter door de COVID-19-crisis wel een heel bijzonder jaar geworden. Vanaf maart hadden we te maken met ernstige beperkingen en kwam het oefenen geheel stil te liggen. Vervolgens kon dit in juni weer voorzichtig worden opgestart, waarbij we nog wel te maken hadden met beperkte groepsgrootte. Hierdoor werd er elke week gedurende drie avonden in kleine groepen geoefend. Vanaf de vakantietijd werden de beperkingen opgeheven, kon er weer normaal worden geoefend en is de focus gelegd op het operationeel worden van het OVR-team (Oppervlakte Reddings Team). Daarna kregen we echter weer te maken met beperkingen en moesten we weer terug naar kleinere groepen.
Totdat de maatregelen zo streng werden dat er weer geheel niet geoefend kon worden. Dit heeft veel flexibiliteit van de mensen gevraagd en ook de organisatie heeft veel tijd en energie gestoken in een alsmaar nieuwe en aangepaste oefenplanning. Gedurende de lockdown kunnen we zeer beperkt iets aan de vakbekwaamheid doen, waarbij we ons focussen op de kritische vaardigheden van de mensen. De trainingen op het regionale oefenterrein Spinel in Dordrecht en de meerdaagse trainingen op het oefenterrein in Weeze zijn dit jaar ook geannuleerd en worden opnieuw ingepland wanneer de mogelijkheden er weer zijn.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2020 | 33
Opleidingen In 2020 zijn drie nieuwe manschappen geslaagd voor de opleiding Manschap en hebben zij hiermee hun opleiding afgerond. Een aantal mensen is geslaagd voor het rijbewijs C en is begonnen met de vervolgopleiding tot brandweerchauffeur en voertuigbedienaar. Ook zijn alle opleidingen voor het specialisme Oppervlakteredding in 2020 afgerond. Materieel Zoals eerder vermeld, is de schuimblusbak verplaatst naar de post Alblasserdam. Halverwege het jaar is het nieuwe voertuig voor het Oppervlaktereddingsteam in de kazerne gestationeerd. Net voor de vakantieperiode is de tweede tankautospuit vervangen. De post kreeg de beschikking over een Volvo, die identiek is aan de eerste tankautospuit. Dit voertuig is ongeveer net zou oud maar was eerder gestationeerd in een post in Vijfherenlanden. Na de uittreding van Vijfherenlanden zijn deze voertuigen teruggekomen naar onze regio. Dit voertuig is grondig nagekeken en waar nodig aangepast, zodat de post nu over twee prima functionerende tankautospuiten beschikt. Gebouw De kazerne aan de Krommeweg voldoet aan de behoefte van een BASIS+ post. Inpandig zijn wat aanpassingen verricht die nodig waren voor het nieuwe specialisme. Met enige regelmaat vinden in het gebouw regionale vergaderingen of bijscholingen plaats en door de centrale ligging worden er ook vergaderingen georganiseerd voor het personeel van de Veiligheidsregio.
Repressieve Brandweerzorg en hulpverlening Het meest herkenbare en aansprekende deel van de brandweer is de repressie. Dat zijn de momenten dat de inwoner ervaart dat er een goed opgeleid en goed uitgerust brandweerkorps is in de gemeentes. In 2020 werd 186 maal een beroep gedaan op de brandweer, dit is iets minder dan het jaar ervoor. Hierbij kenden we één grote brand, GRIP 1, en dat was de genoemde brand aan de Heerlijkheid op 8 december.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2020 | 34
Inzetten Onderstaande tabel geeft inzicht in deze meldingen:
Type Brand (*1) Autom.brandalarm Ongeval (*2) Dienstverlening (*3) Gezondheid Totaal
2016
2017
2018
2019
2020
104
84
49
83
71 28 19 88
73 29 24 64
74 28 15 56 13
153
167
206
190
186
Vanaf dit jaar worden andere criteria gehanteerd in het type meldingen. Het overzicht is daarom van een iets andere opzet dan voorgaande jaren. Cijfers van voorgaande jaren zijn teruggerekend naar de huidige classificatie. *1 tot en met 2017 was dit inclusief automatische brandmelding, sinds 2018 worden de automatische brandmeldingen apart gerapporteerd. *2 tot en met 2017 was dit inclusief dienstverlening en gezondheid, sinds 2018 wordt hulpverlening uit elkaar gerapporteerd als zijnde ongevallen en dienstverlening. *3 tot en met 2019 was dit inclusief gezondheid gerelateerde melding, sinds 2020 wordt gezondheid apart gerapporteerd.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2020 | 35
Crisisbeheersing en Rampenbestrijding Stand van zaken crisisorganisatie Naast de werkzaamheden op het gebied van COVID-19 is vanuit crisisbeheersing gewerkt aan het opwerken van de lokale crisisorganisatie. De lokale crisisorganisatie is nu volledig gesynchroniseerd met de regionale crisisorganisatie, waarbij de twee organisaties gebruikmaken van dezelfde opleiding en training, planvorming en operationele procedures. Op het gebied van vakbekwaamheid begon het jaar goed met verschillende opleidingen en examineringen voor onze crisisfunctionarissen. Helaas kwam daar begin maart een einde aan. Alle trainingen en opleidingen werden (halverwege) geannuleerd i.v.m. het coronavirus.
Door de flexibiliteit van onze opleidingspartner, het netwerkcentrum, maar ook door de veerkrachtige opstelling van onze eigen collega's, konden we in mei overstappen naar online trainingsmethodes. Hierdoor was het mogelijk om het vakbekwaamheidsprogramma voor 2020 in aangepaste vorm toch voor een groot gedeelte af te werken. Op een kleine bezemklas na is nu de gehele crisisorganisatie opgeleid. 2021 zal voornamelijk in het teken staan van het in stand houden van deze vaardigheden door verschillende trainingen en oefeningen die we in samenwerking met het Netwerkcentrum organiseren.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2020 | 36
Stuurgroep Veiligheid Ook in 2020 is de stuurgroep veiligheid meerdere keren bijeen geweest. Deels fysiek, deels hybride (digitaal en fysiek) en alleen digitaal. Dit alles volgens de op dat moment geldende coronamaatregelen. De stuurgroep bestaat uit: Senior veiligheidsadviseur (voorzitter),vertegenwoordigers van brandweer, politie, handhaving, Ambulancedienst, Omgevingsdienst, afdeling BOR en een notulist. Optioneel is deelname van de burgemeester en vertegenwoordigers van de GHOR, afdeling B&O en afdeling De Volgerlanden. De Senior Veiligheidsadviseur treedt op als voorzitter van de stuurgroep. De voorzitter leidt de vergadering en zorgt ervoor dat er heldere afspraken worden gemaakt. In ‘conflicterende situaties’ heeft de voorzitter doorzettingsmacht. Bij externe partners houden de deelnemers uiteraard rekening met elkaars bevoegdheden en verantwoordelijkheden. De voorzitter stemt regelmatig af met de burgemeester. De voorzitter handelt in de lijn die de burgemeester voorstelt. De burgemeester maakt zelf aan de hand van de agenda de keuze om al dan niet aanwezig te zijn bij de vergadering van de stuurgroep. Het doel van de stuurgroep is: het adviseren van de (gemeentelijke) organisaties; het vooraf onderkennen van potentieel onveilige situaties; het realiseren en onderhouden van een veilig Hendrik-Ido-Ambacht. In 2020 kwam de stuurgroep 6 keer bij elkaar.
Naast de standaard agendapunten spraken we in 2020 specifiek over: • De herontwikkeling van de Noordoevers in relatie tot het hulpverleningsconcept van de Sophiapolder en incidenten op het water; • Het nieuwe mobiliteitsplan ter vervanging van het GVVP (Gemeentelijk Verkeers en Vervoers Plan); zie onder het oude GVVP.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2020 | 37
•
En de grootschalige herstelwerkzaamheden op de Sophiapolder om het veiligheidsen werkplan van de aannemer aan te laten sluiten bij het hulpverleningsconcept voor de Sophiapolder.
Voor de laatste twee onderwerpen waren vertegenwoordigers van het verkeerskundig bureau SOAB en de aannemer Ploegam aanwezig.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2020 | 38
COVID-19 Inleiding Gedurende de gehele COVID-19-pandemie is team leefbaarheid en veiligheid onverminderd betrokken geweest bij de crisisbeheersing. Dit hoofdstuk behandelt de gehele coronaperiode vanaf het moment van de eerste uitbraak tot het moment van schrijven in februari 2021. De belangrijkste bestuurlijke-, organisatorische- en maatschappelijke aspecten die aan de orde kwamen tijdens de coronacrisis komen in deze beschouwing aan bod.
Het begin van de crisis: op zoek naar structuur Begin december 2019 worden in de Chinese stad Wuhan voor het eerst meldingen gemaakt van een nieuw en onbekend virus. Aanvankelijk lijken de besmettingen van dit nieuwe virus zich te beperken tot Wuhan en de omliggende regio. Hoewel het nieuws in de Nederlandse media wordt behandeld, is er in eerste instantie weinig reden tot paniek. Toch laat de groeiende stroom verontrustende berichten uit Wuhan steeds minder aan de verbeelding over: de volledige stad gaat op 22 januari in quarantaine. Ook in Nederland groeit de bezorgdheid, zeker gezien het feit dat de ziekte nu ook in andere delen van China en omliggende landen wordt geconstateerd. In Nederland krijgt de GGD half januari voor het eerst vragen binnen van bezorgde burgers. Op 24 januari volgt een eerste 'heads-up' van de GGD gericht aan de crisisfunctionarissen van alle diensten. De GGD informeert de collega's in deze memo dat er preventief een outbreak-management team is opgericht. Bovendien overweegt men de onbekende ziekte te classificeren als 'A-ziekte'. De classificatie A-ziekte geeft de voorzitter van de veiligheidsregio verschillende crisisbeheersingsbevoegdheden. Het inzetten van deze bevoegdheden wordt in dit stadium overigens nog niet als een realistisch scenario gezien. Bovendien acht men de kans op een verdachte patiënt in de regio Zuid-Holland Zuid zeer klein.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2020 | 39
Deze perceptie van de problematiek verandert snel als in de loop van februari blijkt dat er ook aan de grenzen van Europa besmettingen hebben plaatsgevonden. Bovendien lijkt de situatie in grote gedeelten van China onhoudbaar: slachtoffers kunnen niet meer terecht in de ziekenhuizen en overlijden thuis. Men realiseert zich dat het slechts een kwestie van tijd is voordat het virus ook in Nederland arriveert. In februari schaalt de GGD binnen Zuid-Holland Zuid monodisciplinair op naar GROP (GGD Rampen-Opvang-Plan) en worden mogelijke quarantainelocaties in kaart gebracht. Vanaf dat moment volgen de ontwikkelingen elkaar snel op. In Noord-Italië wordt een grote hoeveelheid besmettingen gerapporteerd, evenals in Duitsland. Tenslotte worden ook in Nederland de eerste positieve testen afgenomen. Een eerste vorm van multidisciplinaire-opschaling binnen de veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid ontstaat wanneer op 28 februari een plannings-ROT bij elkaar komt. Tijdens de vergadering van dit Regionaal Operationeel Team worden de eerste afspraken gemaakt die later de basis zullen vormen voor de werkwijze die kenmerkend zal zijn voor de Covidcrisisbeheersing: de GGD heeft de leiding, waarbij de handelingsperspectieven en basis voor de crisiscommunicatie in eerste aanleg vanuit de witte kolom worden voorgegeven. Andere diensten ondersteunen hierbij.