Technische toelichting verandering door nieuwe verordening leerlingenvervoer dd 28-5-2025

Memo

Aan: Gemeenteraad Van: Wethouder Oelfke-ten Seldam Betreft: Technische toelichting verandering door nieuwe verordening leerlingenvervoer Datum: 27-5-2025 Beste gemeenteraad, In de WOS-vergadering van 19 mei is het voorstel voor de nieuwe verordening leerlingenvervoer voorgelegd. Dit krijgt een vervolg bij de raadsvergadering van 2 juni als bespreekpunt. In de vergadering is een aantal vragen gesteld. Om het gesprek te faciliteren en omdat het leerlingenvervoer mogelijk als complex kan worden ervaren, vindt u hieronder meer informatie over leerlingenvervoer en de gevolgen van de voorgestelde aanpassingen in de verordening. Wat is leerlingenvervoer? Een vergoeding door de gemeente voor het reizen met eigen vervoer (fiets of auto), van het openbaar vervoer of de organisatie van aangepast vervoer (taxivervoer)1. Voor wie is leerlingenvervoer? De oorsprong en de visie op het leerlingenvervoer komt uit de onderwijswetgeving en het uitgangspunt dat elk kind onderwijs moet kunnen volgen wat bij hem of haar past. Vanuit deze visie zijn er 2 grondslagen om aanspraak op leerlingenvervoer te maken: 1. Een beperking (fysiek, psychisch, etc.) waardoor een kind niet of niet zelfstandig met het openbaar vervoer kan reizen. Hierbij geldt nooit een kilometergrens en nooit een eigen bijdrage. 2. Vanuit levensbeschouwelijke overtuiging.

Er is bij wet een aantal levensbeschouwelijke overtuigingen gedefinieerd. Het overgrote deel van de leerlingen kan binnen de afstand van 6 kilometer naar een school die past bij hun overtuiging. Binnen onze gemeente zijn echter niet alle denominaties of richtingen vertegenwoordigd (bijvoorbeeld reformatorische SBO en islamitisch onderwijs). In dat geval kan aanspraak gemaakt worden op leerlingenvervoer. Hierbij geldt een kilometergrens en in sommige gevallen een eigen bijdrage. Er wordt altijd gekeken naar de dichtstbijzijnde passende school bij het beoordelen. Een keuze naar een andere, verder weg gelegen school geldt als eigen keuze van ouders en het vervoer daar naartoe vergoeden wij niet of deels.

1 In de media en publieke beeldvorming gaat het bijna alleen maar over aangepast vervoer.

Het is goed om te realiseren dat leerlingenvervoer dus méér (vervoers)vormen omvat. We vinden het belangrijk om dit te benoemen, omdat dit de beweging van het zelfstandiger maken ook bijdraagt aan de ontwikkeling van jongeren.

Memo Leerlingenvervoer voor voortgezet onderwijs is alleen mogelijk bij voortgezet speciaal onderwijs en wanneer door een handicap niet zelfstandig gebruik gemaakt kan worden van het openbaar vervoer. Wat betekent het wijzigen van de kilometergrens naar 6 kilometer? In het algemeen, en zo ook in de VNG-modelverordening, wordt verondersteld dat kinderen en ouders in staat zijn om een afstand van 6 km te overbruggen of daarvoor zelf iets te organiseren. Op dit moment geldt er een kilometergrens van 2 kilometer voor SBO en 4 kilometer voor regulier basisonderwijs. Er is slechts één school die op minder dan 6 km afstand van Hendrik-Ido-Ambacht ligt. Dat is de speciale basisschool "De Steenen Kamer" in Zwijndrecht 2. Dit is een school waar kinderen die moeite hebben met leren via een aangepaste aanpak en benadering basisonderwijs kunnen volgen. Volgens de informatie van Stroomlijn gaat het hier om 15 leerlingen. Kinderen die niet in staat zijn om zelfstandig te reizen door een beperking, kunnen gebruik blijven maken van het leerlingenvervoer. Voor deze kinderen en hun ouders heeft de aanpassing van de verordening geen gevolgen.

Wat betekent de invoering van het drempelbedrag en de draagkrachtafhankelijke bijdrage? Voor ouders van kinderen die naar het reguliere basisonderwijs en het speciaal basisonderwijs gaan, geldt een drempelbedrag áls het verzamelinkomen boven een bepaalde inkomensgrens ligt. Voor het schooljaar 2025-2026 is dat € 31.500. Wanneer het gaat om kinderen die niet in staat zijn om zelfstandig te reizen door een beperking, heeft de aanpassing van de verordening geen gevolgen. De draagkrachtafhankelijke bijdrage is voor ouders die voor een basisschool of speciale basisschool kiezen die verder dan 20 kilometer van de woning gelegen is. Hoe wordt rekening gehouden met de (gezins)omstandigheden? De meeste criteria zijn wettelijk bepaald en duidelijk, zodat in de meeste gevallen al snel duidelijk is of een leerling in aanmerking komt voor leerlingenvervoer. Het hebben van een beperking is hierbij soms nog een grijs gebied, waarvoor goed onderzoek nodig is. Organisatie Stroomlijn beoordeelt dit vanuit de kaders en stemmen met de gemeente af wanneer er twijfel is of de verordening voorziet. Wanneer recht op leerlingenvervoer is vastgesteld, is de volgende vraag welke vorm hierbij passend is. Hierbij wordt beoordeeld wat leerlingen zelf kunnen.

In de nieuwe verordening staat -anders dan in de huidige verordening- een duidelijke volgorde waarbij aangepast vervoer alleen wordt afgegeven als de andere vormen niet mogelijk zijn. 2 De Steenen Kamer valt niet onder het speciaal onderwijs, waar onderscheid wordt gemaakt

in 4 clusters.

Memo

Kan er sprake zijn van stapeling binnen het Sociaal Domein waardoor gezinnen meerdere keren een eigen bijdrage moeten betalen? Omdat dit per geval beoordeeld moet worden, is op dit moment geen zicht op het exacte aantal gezinnen dat een eigen bijdrage moet betalen. Bovendien zal dit door de overgangsregeling aankomend jaar voor de meeste gezinnen nog niet gelden. De verwachting, ook gebaseerd op ervaringen van de andere gemeenten, is dat dit aantal zeer beperkt zal zijn. Stapeling met eigen bijdragen elders in het Sociaal Domein zijn mogelijk, maar zal weinig tot zelden voorkomen. Het uitgangspunt van de eigen bijdrage is in ieder geval niet om gezinnen financieel in krapte te laten komen om deze elders in het Sociaal Domein op te moeten lossen. Dit betekent dat we deze gezinnen actief wijzen op regelingen die hen hierin kunnen helpen.