Realistische Ambacht 2e termijn 9 november 2023

APB HIA 2e termijn 9 november ‘23 Frank van den Elsen Dankuwel voorzitter, Het is me een eer en genoegen om voor de allereerste keer in deze ton te mogen plaatsnemen, voor de bijdrage van Realistisch Ambacht aan de 2e termijn van de algemene politieke beschouwingen. Er zijn veel thema’s gepasseerd in de 1e termijn. En er is tot dusverre ‘slechts’ 1 motie en 1 amendement ingediend. Dat is weleens anders geweest tijdens de begrotingsbehandeling en in andere gemeenten gaat dat meestal ook anders. Je zou bijna denken dat we in de Ambachtse raad zeer eensgezind zijn. Het zou voor onze inwoners prachtig zijn als we dat óók zouden zijn, ten aanzien van het amendement dat onze fractievoorzitter maandag heeft ingediend. Daar wil ik deze bijdrage dan ook graag mee beginnen. Het gaat om een nijpend en actueel thema, dat niet alleen door diverse fracties in 1e termijn expliciet is benoemd, maar ook door vrijwel elke partij momenteel in de landelijke verkiezingscampagne: bestaanszekerheid. Burgers, ook de onze, hebben het zwaar omdat alles duurder wordt en niets goedkoper. Die nood raakt allang niet meer alleen de lagere inkomens, maar ook de middeninkomens, zoals de collega’s van Gemeente Belangen heel nadrukkelijk vaststelden in hun bijdrage.

Wat wij in ons amendement voorstellen, is om de lokale lasten komend jaar niet met 52 euro te laten stijgen en er zo voor te zorgen dat in elk geval één post van het levensonderhoud in 2024 gelijk blijft. In 1e termijn ontraadde wethouder Van Die dit amendement. Hij noemde daarbij drie redenen. Hij begon met: in theorie kan het. Nou, geregeld, zou je zeggen. Meer vragen wij niet. Toen kwamen er drie bezwaren: het kan niet structureel, aldus de wethouder. Dat hoeft ook niet. Wat we onze inwoners willen laten zien is dat er ook in 2024 nog zoiets als een nullijn bestaat. Jarenlang was die nullijn op de lokale lasten een stokpaardje van het college.

APB HIA 2e termijn En volgend jaar kijken we gewoon opnieuw, want elk jaar valt het in deze gemeente onderaan de streep weer mee. De tweede tegenwerping was: we zouden onze reserves toch opplussen? Ja, dat klopt. Maar als je doet wat wij voorstellen, dan heb je dáárvoor nog 1,3 miljoen over. Dat is voorwaar geen gering bedrag. En ten derde: onze solvabiliteit zou eronder lijden, aldus de wethouder. Als je die rekensom maakt voor de 6 à 7 ton die ons voorstel kost, dan levert dat in de achteruitgang van de solvabiliteit een druppel op die je niet eens hoort vallen, een fractie van een procent. Bovendien stijgt de solvabiliteit de komende jaren significant, blijkt uit de meerjarenplanning. De andere kant van de medaille, de meer principiële kant wat ons betreft is: sterke gemeentefinanciën zijn mooi en belangrijk, maar geen doel op zichzelf. Strategisch ‘winst maken’ mogen we niet eens. De wethouder zei ook, en dat had hij weer van oud-collega Flach geleerd: Je kan nooit in iemands portemonnee kijken. Dus het argument dat wij eerder wel eens te horen kregen bij een soortgelijk voorstel, nl. dat zo’n teruggave vooral niet ook bij rijkere mensen terecht mag komen, is ook nu niet zo sterk. Wethouder Van Die schetste maandag dat Ambacht het meest ruimhartige minimabeleid heeft in de regio. Dat is oprecht iets om trots op te zijn.

Wat wij nu vragen, is een betekenisvol signaal aan álle Ambachters, mede omdat veel mensen de energietegemoetkoming niet ontvangen. Wij raden ons amendement dan ook sterk áán bij iedere partij die opkomt voor bestaanszekerheid. Komen we nu bij de motie van de collega’s van EVA, overigens door ons mede ondertekend. En daar zal ik korter over zijn. Uit de hondenbelasting wordt van alles en nog wat betaald. Het is bij lange na geen doelbelasting en dat erkent het college ook. En toch wordt stijfkoppig vastgehouden aan dit extra belasten van mensen met een hond of honden. Sterker nog: deze belasting wordt ook nog gewoon geïndexeerd. Waardoor mensen met een hond nóg onevenrediger meebetalen aan algemene voorzieningen. Iedereen ziet dat dit niet eerlijk is. Als het college dit koste wat het kost niet in 1x wil afschaffen, bóuw het dan af. Dat is wat de motie vraagt. Dan: subsidies. Onze fractie vindt daar structureel wat van. Wethouder Van Die

APB HIA 2e termijn stelde maandag vast dat hij en onze fractievoorzitter daar jaar in jaar uit dezelfde grammofoonplaat over afspelen. De wethouder legde ons een beetje in de mond dat wij onmisbare voorzieningen zoals Cascade, sporthallen of het jeugdspeelpark niet met subsidie zouden willen steunen. Hij noemde deze posten als ‘de grote brokken’ van die 8 miljoen euro. Dat wij die voorzieningen zouden betwisten, is natuurlijk niet waar. Wat wij echter zien, is dat er ook veel kleine brokken zijn. En als je door de subsidiebijlage bladert, dan is voor ons lang niet altijd duidelijk wat er precies gesubsidieerd wordt. Als je alleen al zoekt op de term ‘vergroten van zelfredzaamheid van kwetsbare groepen’ dan kom je die 14 keer tegen. Maar je wordt er niet wijs uit wat die activiteiten precies inhouden en hoe dat op elkaar aansluit. Dat wekt op z’n minst de suggestie dat er overlap zit in wat de gesubsidieerde partijen doen. Dus nee, wij komen niet met een eigen lijst waarop subsidies zijn doorgehaald, maar we vragen wél om afstemming en een zeer kritische blik. Als dat er binnen de huidige subsidieverordening niet in zit, dan moeten we die vraag voor de langere termijn wellicht meer richten tot de collega-fracties dan tot het college.

En dan is zo’n vraag bijvoorbeeld: is het zinvol dat het college met subsidieontvangers die ‘ongeveer hetzelfde doen’ om de tafel gaat en kijkt of zij krachten kunnen bundelen, waarmee je ze mogelijk ook op inhoud en effectiviteit versterkt. En: verlenen we elk jaar op subsidies zonder meer de indexatie van in dit geval 8 procent, of kun je de partijen vragen om ook zelf keuzes te maken en creatief te zijn in het opvangen van kostenstijgingen, zoals we dat allemaal moeten? En ook, dat is tevens een nieuwe vraag aan het college in 2e termijn, vragen we aan het eind van het jaar aan de gesubsidieerde partijen wat zij overgehouden hebben op de betreffende activiteit en wat doen wij of zij daarmee? Mag dat geld mee naar het volgend jaar, of moet het terug? Wij vragen ons af of we daar zicht op hebben. Voor ons is de kern van de discussie: wanneer van elke 100 euro die je als gemeente te besteden hebt, 8 euro naar maatschappelijke instellingen gaat, dan is dat heel erg veel geld. Te veel geld vindt Realistisch Ambacht. En als onze fractie vanavond akkoord gaat met de begroting, zullen we dit doen met een voorbehoud op de subsidieverlening.

APB HIA 2e termijn Dan hebben we nog een concrete vraag aan wethouder Van Die. Maandag hebben we het gehad over de tegemoetkoming energiekosten. Wij merkten na maandag meteen dat dit bij onze achterban enorm leeft, mensen wachten op dat geld. In de rekensom van de wethouder kwam het bedrag uit op 400 + 800 = 1200 euro. Wij merken dat diverse inwoners op basis van landelijke getallen uitgingen van 1300 euro en dat ze al paniek voelen bij de gedachte dat het lager uitpakt. Afgelopen dinsdag zou hierover een collegebesluit zijn genomen. Wij vragen de wethouder om in de beantwoording in 2e termijn aan de raad te vertellen wat hier uitgekomen is. Voorzitter, ik ben alweer even aan het woord, en we hebben een heleboel onderwerpen en thema’s die maandag aan bod kwamen, nog niet besproken. Ik wil er in vogelvlucht een paar benoemen die ons na aan het hart liggen. Jeugdvoorzieningen Van onze kant is er alle steun aan de wens van diverse collega-fracties om voor de jeugd meer te realiseren en daarbij het Baxhuis een nieuwe impuls te geven. De zondag Het gaat traag, maar er zit gelukkig voortgang in het ‘teruggeven’ van de zondag aan álle Ambachters. Het deed ons maandag deugd om te horen dat inmiddels zelfs binnen de coalitie verschillende tempo’s worden nagestreefd. Ga zo door, blijf elkaar daar vooral in stimuleren en uitdagen.

Asielzoekers De VVD stipte dit onderwerp zeer terecht aan in haar eerste termijn. De VVD vroeg daarbij aan het college: welk standpunt neemt het college in over de druk op ons vanuit het Rijk? Een terechte vraag, maar: niet het college moet daarover naar onze mening een standpunt innemen, want we hebben als raad aan het college gevraagd om dit dossier aan ons over te laten. Ook wij pleiten er net als de VVD voor dat, nu Ambacht al meer heeft gedaan dan van ons verwacht werd, er niet straks opnieuw oneigenlijke druk vanuit het Rijk op ons wordt gelegd. We vernemen graag het standpunt van fracties die nog na ons komen, over hoe we dat voorkomen. Kinderraad

APB HIA 2e termijn Wat we uit de bijdrage van de VVD in mindere mate konden ondersteunen, is een kinderraad en een kinderburgemeester. Het is supersympathiek, maar ook symbolisch. Wij denken niet dat kinderen die vroeger raadje hebben gespeeld, zich na de puberteit per definitie aangetrokken voelen tot het bestuur. Ons voorstel zou zijn: steek de energie die dit kost, liever in het betrekken van iets oudere jeugd die de leeftijd van 18 jaar nadert, bij het échte spel dat wij hier spelen zodat je die jongeren meteen kan scouten en laten instromen. Verkeer en de Laan van Welhorst Fijn dat er schot zit in de herinrichting van deze verkeers-hotspot en ook dat de verkeerswethouder aan EVA toezegde om het punt Antoniuslaan/Avelingen aandacht te geven. Voor het toevoegen van meer 30-km-zones zoals D66 bepleit, zijn wij alleen voorstander als je de wegen zo kan inrichten dat harder dan 30 ook echt niet kan en wanneer je van plan bent te handhaven. Voor wat betreft Auto te Gast-straten: dit is misschien hip and happening, maar van dit soort straten heeft Dordrecht er eerder dit jaar eentje uit noodzaak alsnog autovrij gemaakt, omdat automobilisten het fenomeen niet begrijpen, wat tot levensgevaarlijke situaties leidde. Wonen Meerdere partijen hebben in eerste termijn hun zorgen uitgesproken over het gebrek aan woningen, eigenlijk voor alle doelgroepen.

Jongeren en ouderen zijn genoemd en ook huurwoningen en koopwoningen in het sociale segment. Ook wij hebben deze zorgen, zeker omdat Ambacht eigenlijk al zo’n beetje volgebouwd is. Wellicht kunnen we hierover eens een benen-op-tafel-overleg plannen met college en raad. Groen en beeldkwaliteit Ook Realistisch Ambacht was recent van de partij tijdens de schouwochtend Groen en Grijs, waarvan wij veel geleerd hebben over beeldkwaliteit. Persoonlijk ben ik een beetje geschrokken van enkele ietwat armoedige taferelen die dan toch binnen de afgesproken bandbreedte bleken te vallen. Komend jaar als we dit beleid opnieuw gaan vaststellen mag van ons de lat op onderdelen hoger. Huisartsen De nood is hoog en dus was het geweldig om maandag van het college te horen dat er daadwerkelijk twee huisartsen voor ons klaarstaan. Wat ons

APB HIA 2e termijn betreft alle reden voor extra effort in het plan Zuidwende-Zuid. Recycletarief Ik eindig met ons kroonjuweel. We zijn in het verleden vanuit het college al eens de Afvalpartij genoemd en dragen die naam met overtuiging. De discussie over het recycletarief is eerlijk gevoerd en wij hebben dit pleit vooralsnog verloren. Dat neemt niet weg dat wij van de lelijke, rondwaaiende gele zakken in ons mooie dorp af willen. Stop ze ondergronds. Tot aan de 1e evaluatie van het systeem zullen we daar scherp op blijven. Wij steunen het signaal van de PvdA dat 2024 eigenlijk geen vacuüm zou mogen zijn in het betalen van je variabele tarief. Ook wij vrezen afvalarmoede wanneer in 2025 ineens de rekening komt voor je restafval van een jaar eerder. Met als gevolg dat dan wellicht alsnog de zakken de sloot of de natuur in gaan. We roepen met de PvdA op om daar alsnog iets op te verzinnen. Dan zouden we nog graag willen vernemen wat er nu is afgesproken met inwoners die medisch afval hebben. Heeft het college er alles aan gedaan om deze mensen te bereiken; hoevelen hebben zich gemeld; en zijn hun aanvragen gehonoreerd? En ten slotte vragen wij het college om met HVC te regelen dat niet alleen je aantal stortingen, maar ook de bijbehorende bedragen in de app zichtbaar worden.

De HVC-app is al gepersonaliseerd en via iDIN beveiligd, dus het zou noch technisch, noch qua privacy een probleem moeten zijn om een kolom toe te voegen met: u heeft nu ter waarde van zo veel euro restafval gestort. Pas dan krijg je inzicht én bewustzijn over recycling. Dat was het. Graag maak ik van de gelegenheid gebruik om namens onze fractie de voorzitter in zijn allerlaatste momenten in deze rol te danken voor zijn enorme inzet voor onze gemeente en zijn opvolger alvast succes te wensen. Tot zover, voorzitter.