Raadsvoorstel Voorbereidingsbesluit Energieopslagsystemen

Zaaknummer

2025-0087337

Agendanummer

9.1

Datum vergadering

maandag 6 oktober 2025 om 20:00

Aan

Gemeenteraad

Betreft

Voorbereidingsbesluit energieopslagsystemen

Portefeuillehouder

Oelfke-ten Seldam

Vertrouwelijk:

Nee

Voorgesteld besluit 1. de omgevingsplanwijziging 'Voorbeschermingsregels energieopslagsystemen' vast te stellen.

Beknopte samenvatting De gemeente Hendrik-Ido-Ambacht staat, net als veel andere gemeenten, voor de uitdaging om de energietransitie vorm te geven op een manier die zowel duurzaam als ruimtelijk verantwoord is. In dit kader zijn voorbeschermingsregels opgesteld die gericht zijn op het tijdelijk beperken van de aanleg en exploitatie van energieopslagsystemen (EOS). Deze regels zijn bedoeld om te voorkomen dat er ontwikkelingen plaatsvinden die kunnen leiden tot netcongestie of risico's op het gebied van externe veiligheid (ontploffing of brand).

Toelichting Inleiding De gemeente Hendrik-Ido-Ambacht staat voor de uitdaging van het realiseren van de energietransitie op een manier die zowel duurzaam als ruimtelijk verantwoord is. Energieopslagsystemen (EOS), zoals grote batterijen, spelen hierin een steeds belangrijkere rol. Ze maken het mogelijk om opgewekte zonne- of windenergie tijdelijk op te slaan en op een later moment te gebruiken. Dit is van belang voor een stabiel en flexibel energiesysteem. Bij de gemeente heeft in de afgelopen periode een ondernemer gepolst of een specifieke locatie hiervoor gebruikt mag worden. Tegelijkertijd brengen deze systemen ook risico’s met zich mee. Denk bijvoorbeeld aan netcongestie, waarbij het elektriciteitsnet overbelast raakt doordat er op piekmomenten te veel energie wordt teruggeleverd. Daarnaast zijn er zorgen over de externe veiligheid: bij onjuiste plaatsing of onvoldoende veiligheidsmaatregelen kunnen EOS-installaties brand- of explosiegevaar opleveren. Om deze risico’s te beheersen, heeft de gemeente voorbeschermingsregels opgesteld. Dit zijn tijdelijke regels die gelden in afwachting van definitief beleid of een aanpassing van het omgevingsplan. Ze zijn bedoeld om ongewenste ontwikkelingen te voorkomen die niet passen binnen de toekomstige ruimtelijke en duurzame visie van de gemeente.

In dit geval betekent dat: het beperken van de aanleg en exploitatie van EOS-installaties. De bouw, aanleg en exploitatie van energieopslagsystemen wordt middels de

voorbeschermingsregels in het omgevingsplan verboden. Dit betekent dat hiervoor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (bopa) moet worden aangevraagd. Dit wordt op een later moment verwerkt in de definitieve regels van het omgevingsplan.

Beoogd effect Het tegengaan van netcongestie. Het waarborgen van een veilige en gezonde leefomgeving.

Argumenten Een ondoordachte inzet van energieopslagsystemen kan leiden tot netcongestie Energieopslagsystemen met een eigen aansluiting legt op dit moment een disproportionele druk op de beschikbare transportcapaciteit van het elektriciteitsnet. Hierdoor blijft er minder transportcapaciteit beschikbaar voor andere ontwikkelingen zoals de nieuwbouwopgave en vestiging of uitbreiding van bedrijven. Een ondoordachte inzet van energieopslagsystemen kan leiden tot veiligheidsrisico's Een EOS heeft een aanzienlijke ruimtelijke impact. Uit het scenarioboek Omgevingsveiligheid van het NIFV blijkt dat systemen met een capaciteit van 1 MWh of meer een effectgebied van 25 meter hebben. Dit betekent dat ze invloed hebben op de externe veiligheid (brand- en ontploffingsgevaar) en de leefomgeving. Een verbod draagt bij aan het voorkomen van onevenredig ruimtebeslag en milieubelasting, en sluit aan bij het streven naar een veilige en gezonde leefomgeving zoals verwoord in de omgevingsvisie van de gemeente.

Kanttekeningen Het aanvragen van de bouw, aanleg en exploiteren van een energieopslagsysteem gaat via een bopa De bouw, aanleg en exploitatie van energieopslagsystemen wordt middels de voorbeschermingsregels in het omgevingsplan verboden. Dit betekent dat hiervoor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (bopa) moet worden aangevraagd. Dit betekent dat bij de toetsing van de aanvraag een bredere afweging wordt gemaakt, waarbij ook niet-ruimtelijke aspecten zoals duurzaamheid, leefbaarheid en milieueffecten meewegen.

Consequenties van het voorstel Begrotingswijziging Nee

Duurzaamheid De voorbeschermingsregels dragen bij aan een duurzamere toekomst door de kans op netcongestie te verkleinen.

Financiën N.v.t.

Juridisch Tegen het voorbereidingsbesluit kan geen bezwaar en beroep worden aangetekend. De bescherming van het voorbereidingsbesluit strekt over 1,5 jaar. Dat houdt in dat binnen 1,5 jaar de definitieve omgevingsplanregels voor EOS moeten zijn vastgesteld.

Communicatie en participatie n.v.t.

Vervolgstappen

Planning van de vervolgstappen Na het raadsbesluit wordt een omgevingsplanwijziging voorbereid om het verbod definitief te maken. De voorbeschermingsregels worden na behandeling in de gemeenteraad gepubliceerd op de gemeentelijke website en op Overheid.nl. Op dat moment zullen de voorbeschermingsregels ook zichtbaar zijn in het omgevingsplan in het Omgevingsloket via het DSO (Digitaal Stelsel Omgevingswet) en in werking treden. Tegen voorbeschermingsregels kan geen beroep worden aangetekend.

Bijlagen Bijlage 1 Voorbereidingsbesluit Energieopslagsystemen

Burgemeester en wethouders van Hendrik-Ido-Ambacht

De secretaris,

De burgemeester,

CONCEPT RAADSBESLUIT De raad van de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht;

Gezien het voorstel van burgemeester en wethouders , voorstelnr. 2025-0087337

besluit:

1. de omgevingsplanwijziging 'Voorbeschermingsregels energieopslagsystemen' vast te stellen.

Aldus besloten door de raad der gemeente Hendrik-Ido-Ambacht in zijn openbare vergadering van 6 oktober 2025

De griffier,

De voorzitter,