Raadsvoorstel evaluatie relatieloket

Zaaknummer

2025-0095408

Agendapunt

8.2

Datum vergadering

maandag 10 november 2025 om 19:00

Aan

Gemeenteraad

Betreft

Evaluatie relatieloket

Portefeuillehouder

Van Die

Vertrouwelijk:

Nee

Voorgesteld besluit 1. Kennis te nemen van de evaluatie van het Relatieloket Hendrik-Ido-Ambacht; 2. In te stemmen met de voorgestelde beleidsrichting zoals geformuleerd in de evaluatie: • Voortzetting van het Relatieloket in 2026 als laagdrempelige voorziening binnen het sociaal domein; • Het incidentele bedrag van € 45.000 (exclusief indexatie) definitief op te nemen in de begroting 2026. 3. Medio 2026 te besluiten over structurele voortzetting van het Relatieloket vanaf 2027.

Beknopte samenvatting De gemeenteraad heeft bij de behandeling van de Kadernota 2026 een amendement aangenomen waarin zij verzoekt het Relatieloket te evalueren alvorens het gevraagde bedrag voor continuering in 2026 definitief op te nemen in de begroting 2026. Met de evaluatie en het raadsvoorstel wordt de raad geïnformeerd over het relatieloket. Het college stelt voor om in te stemmen met de continering van het relatieloket in 2026 en in datzelfde jaar te besluiten over eventuele structurele voortzetting vanaf 2027 en verder.

Toelichting Beknopte samenvatting De gemeenteraad heeft bij de behandeling van de Kadernota 2026 een amendement aangenomen waarin zij verzoekt het Relatieloket te evalueren alvorens het gevraagde bedrag voor continuering in 2026 definitief op te nemen in de begroting 2026. Met de evaluatie en het raadsvoorstel wordt de raad geïnformeerd over het relatieloket. Het college stelt voor om in te stemmen met de continering van het relatieloket in 2026 en in datzelfde jaar te besluiten over eventuele structurele voortzetting vanaf 2027 en verder.

Inleiding In het preventieplan sociaal domein 2020–2024 en het coalitieprogramma 2022–2026 Samen voor Ambacht is het realiseren van een voorziening voor inwoners met relatieproblematiek als beleidsdoel opgenomen. Naar aanleiding hiervan is het Relatieloket ontwikkeld: een gratis, anoniem en laagdrempelig aanbod voor professioneel advies en ondersteuning bij relationele vraagstukken. Het loket is per 1 oktober 2023 geopend en biedt:

• • • •

Inloopspreekuren; Kortdurende ondersteuning; Groepstrainingen; Adviespunt voor samenwerkingspartners.

Het relatieloket is opgezet met de volgende doelstellingen: • Versterken van relaties om veerkracht in relaties te vergroten, handvatten te geven voor omgaan met verschillen en conflicten en handvatten voor ouderschap; • Preventie van conflicten tijdens het huwelijk of relatie, ter voorkoming dat een relatie wordt beëindigd; • Preventie van conflicten na beëindiging van het huwelijk of relatie, ter voorkoming dat een relatie beëindiging eindigt in ernstige conflicten waar kinderen betrokken zijn; • De-escalatie van aanwezig conflicten zowel binnen een relatie/huwelijk als na beëindigingen van een relatie/huwelijk. Om het aanbod breed toegankelijk te maken voor zowel christelijke als seculiere inwoners, is gekozen voor een samenwerking tussen Adviespunt Scheiden, Kind en Ouderschap (SKO) en Stichting de Vluchtheuvel. De gemeenteraad is via raadsinformatiebrieven periodiek geïnformeerd over de voortgang. De recente evaluatie bevestigt de maatschappelijke meerwaarde van het Relatieloket en benadrukt de noodzaak tot borging en doorontwikkeling. Belangrijke uitkomsten 1. Bereik en gebruik a. 89% van de inwoners kwam via het spreekuur in contact met het loket; 11% telefonisch; b. 43% werd doorverwezen door het Sophia Sociaal Team, 40% kwam op eigen initiatief; c. Bezoekers zijn vrijwel gelijk verdeeld tussen mannen en vrouwen; d.

5% van de afspraken betrof naasten van stellen met relatieproblemen. 2. a. b. c. d. e. f.

Hulpvragen en problematiek 88% van de vragen ging over communicatie binnen de relatie; Andere thema’s: opvoeding (28%), juridische vragen (20%); 40% had relatieproblemen; bij 10% werd actief gewerkt aan relatieherstel; 21% bevond zich in de beginfase van een scheiding; bij 11% was de scheiding al ingezet; 57% ervaart psychische klachten zoals slapeloosheid, depressie of angst; 9% meldde verbale of fysieke agressie; 10% benoemde culturele factoren.

3. a. b. c.

Relatievormen 71% van de bezoekers is getrouwd; 24% woont samen in andere vormen; 10% heeft een samengesteld gezin.

4. a. b.

Kortdurende ondersteuning 6 echtparen volgden een traject gericht op relatieherstel; Bij 3 stellen is de relatie voortgezet; 2 zijn gescheiden; 1 is nog onbekend.

5. a. b. c.

Ervaringen van inwoners 71% ervaart het gesprek als positief; anderen vonden het emotioneel zwaar; Alle bezoekers kregen antwoord op hun vragen; Waardering voor het anonieme karakter en het ‘luisterend oor’.

6. a. b. c.

Samenwerking en maatschappelijke impact Sophia Sociaal Team en kerken zijn belangrijke verwijzers en partners; Kerken waarderen de geloofsgevoelige aanpak en bieden ruimte voor trainingen; Het relatieloket voorkomt escalatie naar zwaardere zorg en draagt bij aan welzijn van kinderen; Landelijke erkenning: navolging in Molenlanden, motie in Dordrecht, aandacht vanuit Tweede Kamer.

d.

7. a. b.

Doorontwikkeling Uitbreiding naar ondersteuning bij (aanstaande) scheiding is mogelijk wanneer de gemeenteraad instemt met continuering; Mogelijke inzet van mediator/advocaat bij spreekuren

Beoogd effect Het informeren van de gemeenteraad over de evaluatie van het Relatieloket en te besluiten over de eventuele voortzetting hiervan in 2026.

Argumenten Vanuit de evaluatie komen succesfactoren naar voren maar ook dat er ruimte is voor verbetering en doorontwikkeling. Hieronder wordt een beleidsmatige reflectie weergegeven op de evaluatie. Succesfactoren Bereik inwoners via spreekuur en eigen initiatief Uit de evaluatie komt naar voren dat inwoners het relatieloket weten te vinden. 40% van de spreekuurbezoekers kwamen uit eigen initiatief. Dit wijst op een hoge mate van toegankelijkheid en vertrouwen in het relatieloket vanuit inwoners. De vrijwel gelijke verdeling tussen mannen en vrouwen toont aan dat het loket beide perspectieven aanspreekt wat essentieel is bij relatieproblematiek. Relevante en urgente hulpvragen 88% van de hulpvragen ging over communicatie binnen de relatie, een kernprobleem wat vaak leidt tot escalatie. Het is prettig dat deze inwoners vroegtijdige ondersteuning ontvangen zodat verergering van problematiek voorkomen kan worden. 57% van de loketbezoekers ervaart psychische klachten. Dit benadrukt het belang van vroegtijdige ondersteuning. Het relatieloket fungeert hierin als een laagdrempelige en veilige plaats om naartoe te gaan en een eerste stap naar ondersteuning. Effectieve samenwerking en maatschappelijke impact 43% van de loketbezoekers werden doorverwezen door het Sophia Sociaal Team. Dit benadrukt een goede inbedding van het loket in de lokale zorgstructuur.

Kerken bieden naast verwijzingen ook een fysieke ruimte en waarderen de aanpak op maat. Positieve gebruikerservaringen Ondanks de heftige problematiek die wordt besproken ervaart 71% van de loketbezoekers het gesprek als positief. Alle bezoekers kregen antwoord op hun vragen wat aangeeft dat de professionals van het relatieloket de juiste kennis en expertise bevatten om inwoners te ondersteunen. Landelijke erkenning en voorbeeldwerking Naar het voorbeeld van onze gemeente hebben andere gemeenten onze aanpak van het relatieloket overgenomen. De aandacht vanuit de Tweede kamer bevestigd de maatschappelijke relevantie.

Kanttekeningen Beperkte ondersteuningstrajecten Slechts 6 echtparen hebben aanvullende ondersteuning ontvangen gericht op relatieherstel. Hoewel de uitkomsten van dit traject positief zijn, is het bereikt beperkt. In de toekomst zal onderzocht worden hoe het bereik vergroot kan worden. Ondersteuning bij relatiebreuk of scheiding beperkt 32% van de bezoekers bevindt zich in een (pre)scheidingsfase terwijl de ondersteuning van het relatieloket zich voornamelijk richt op relatieherstel. Er liggen kansen in het uitbreiden van het aanbod zodat meer inwoners ondersteund kunnen worden. Monitoring en impactmeting Door de anonimiteit is het lastig te meten wat de (langetermijn)effecten zijn van het relatieloket. Tegelijkertijd is de anonimiteit een succesfactor en biedt het veiligheid aan inwoners. In de toekomst blijft daarom het bijhouden van clientervaring een belangrijk meetpunt voor succes. Ook

blijft het nodig het gesprek tussen het college en de gemeenteraad te voeren wanneer een voorliggende/preventieve voorziening als succesvol wordt gezien.

Consequenties van het voorstel Begrotingswijziging Nee

Duurzaamheid Niet van toepassing.

Financiën De incidentele voortzetting van het Relatieloket vraagt een investering van circa € 45.000 (exclusief indexatie). Dit bedrag is, conform de afspraak in de Kadernota 2026 opgenomen in de begroting 2026. Over structurele bekostiging van het Relatieloket vanaf 2027 en verder, beslist de gemeenteraad in 2026.

Juridisch Niet van toepassing.

Communicatie en participatie Niet van toepassing.

Vervolgstappen Planning van de vervolgstappen Bij positieve besluitvorming door de gemeenteraad zal het Relatieloket in 2026 voortgezet worden.

Verantwoordelijkheid voor uitvoering Team Sociaal Domein

Niet digitale bijlagen

Burgemeester en wethouders van Hendrik-Ido-Ambacht De secretaris,

De burgemeester,

RAADSBESLUIT De raad van de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht;

Gezien het voorstel van burgemeester en wethouders, voorstelnr. 2025-0095408

besluit:

1. Kennis te nemen van de evaluatie van het Relatieloket Hendrik-Ido-Ambacht; 2. In te stemmen met de voorgestelde beleidsrichting zoals geformuleerd in de evaluatie: • Voortzetting van het Relatieloket in 2026 als laagdrempelige voorziening binnen het sociaal domein; • Het incidentele bedrag van € 45.000 (exclusief indexatie) definitief op te nemen in de begroting 2026. 3. Medio 2026 te besluiten over structurele voortzetting van het Relatieloket vanaf 2027.

Aldus besloten door de raad der gemeente Hendrik-Ido-Ambacht in zijn openbare vergadering van 10 november 2025

De griffier,

De voorzitter,

H.M. van ’t Westeinde

mr. P. van der Giessen