Raadsvoorstel 8.5 Vervolgnotitie herijking minimabeleid

Zaaknummer

2022-0134500

Agendapunt

8.5

Datum vergadering

maandag 3 oktober 2022

Aan

Gemeenteraad

Betreft

Vervolgnotitie herijking minimabeleid

Portefeuillehouder

S. van Die

Vertrouwelijk:

Nee

Voorgesteld besluit 1. Kennis te nemen van de 'Vervolgnotitie herijking minimabeleid' en de daaraan gekoppelde financiële consequenties. 2. Richtinggevende uitspraken te doen over het te volgen scenario uit de 'Vervolgnotitie herijking minimabeleid'. ______________________________________________________________________________________

Beknopte samenvatting Op 20 juni vond in de raad een beeldvormende sessie plaats over de herijking van het minimabeleid. Tijdens deze bijeenkomst is ingegaan op wat het minimabeleid inhoudt en is de 'Startnotitie herijking minimabeleid' (hierna: Startnotitie) nader toegelicht. In de Startnotitie staat aan welke 'knoppen' raadsleden kunnen draaien binnen het minimabeleid, zonder dat daarbij een inhoudelijk advies werd gegeven. In de 'Vervolgnotitie herijking minimabeleid' (hierna: Vervolgnotitie) brengt de SDD wel een inhoudelijk advies uit over de richting van de herijking minimabeleid. Ook staan in de Vervolgnotitie alternatieve scenario's benoemd (een plus- en een minscenario). Voor alle scenario's zijn de financiële consequenties op gemeenteniveau in beeld gebracht. Voorgesteld wordt om kennis te nemen van de scenario's uit de Vervolgnotitie en deze notitie inhoudelijk in de commissie W.O.S. van 19 september te bespreken.

Toelichting Inleiding Bij de vorming van de nieuwe GR Sociaal (GRS) is afgesproken het staande Drechtstedelijke beleid ongewijzigd om te zetten naar de nieuwe situatie per 1 januari 2022. Ook is afgesproken dat in 2022 het Drechtstedelijke beleid in tranches wordt herijkt, waarbij de mogelijkheid wordt geboden voor gemeentelijk maatwerk. Het eerste herijkingstraject in de GRS is de herijking van het minimabeleid. Dit traject bestaat uit meerdere fasen. In de eerste fase is de 'Startnotitie herijking minimabeleid' opgeleverd. De Startnotitie is neutraal geformuleerd. Het geeft een contextanalyse, een beschrijving van verschillende programmaonderdelen in het minimabeleid en benoemt de beleidsmatige variabelen ('knoppen') per programmaonderdeel. In een beeldvormende sessie met de raad op 20 juni is deze Startnotitie nader toegelicht. In de tweede fase van het herijkingstraject is gewerkt aan verschillende scenario's voor de richting van de herijking. In de Vervolgnotitie staat een adviesscenario van de SDD, inclusief twee alternatieve scenario's (een plus- en een minscenario). Voor alle scenario's zijn de financiële consequenties in relatie tot de begroting 20232025 in beeld gebracht. Deze zijn terug te vinden onder het kopje 'Financiën'.

Regionaal is afgesproken dat de Vervolgnotitie oordeelsvormend wordt besproken in iedere gemeenteraad, om zo te peilen welke wijziging(en) in het minimabeleid een gemeenteraad voor ogen heeft en welke kaders de raad wenst te stellen. Voorgesteld wordt de Vervolgnotitie in de

1

commissie W.O.S. van 19 september 2022 te bespreken, waarbij de raad gevraagd wordt om richtinggevende uitspraken te doen over het te volgen scenario uit de notitie.

Beoogd effect •

•

De gemeenteraad via de Vervolgnotitie herijking minimabeleid informeren en adviseren over de verschillende scenario's waaruit gekozen kan worden in het herijkingstraject minimabeleid. Op basis van de Vervolgnotitie herijking minimabeleid in een oordeelsvormende sessie peilen welke keuze(s) de raad wenst te maken in de herijking van het minimabeleid.

Argumenten Kanttekeningen Herijking minimabeleid vindt plaats in een economisch onvoorspelbare periode Een dilemma bij het herijken van het minimabeleid is dat dit gebeurt in een economisch zeer onvoorspelbare periode. Enerzijds noopt de actuele koopkrachtontwikkeling tot aanpassing van het minimabeleid, anderzijds verslechtert de situatie bijna per dag. Dit maakt het formuleren van passend beleid voor de (nabije) toekomst erg lastig. Zeker omdat het Drechtstedelijke minimabeleid niet op zichzelf staat, maar onderdeel vormt van een complex van met name landelijke, maar ook lokale inkomensondersteunende voorzieningen. De advisering over de doorontwikkeling van het minimabeleid, is dan ook gebaseerd op twee fundamentele aannames: • In de eerste plaats is uitgegaan van de aanname dat de belangrijkste koopkracht compenserende maatregelen, die op dit moment voor de minimadoelgroep gewenst geacht worden, op landelijk niveau worden doorgevoerd. Dit betreft onder andere de hoogte van het minimumloon, heffingskortingen, toeslagen, aanpassingen op btw en accijnzen, tegengaan huurontwikkeling en tijdelijke maatregelen zoals de energietoeslag. • De tweede aanname is dat het kabinet voor maatregelen die een gemeentelijke aanpak vergen (zoals de energietoeslag), voldoende budget ter beschikking stelt.

Als beide aannames niet blijken te kloppen, en de koopkracht zich negatief blijft ontwikkelen, dan resteert voor het minimabeleid een absoluut noodscenario. In dat scenario moeten de schaarse middelen vooral ingezet worden voor directe noodhulp. Of dit risico in 2022 zich voordoet, met een mogelijk groot beroep op de individuele bijzondere bijstand voor huishoudens voor wie de energietoeslag ontoereikend blijkt, is op dit moment nog niet te zeggen. Cliëntenadviesraad Drechtsteden (CRD) stelt op onderdelen een verruiming voor Het CRD heeft advies uitgebracht over de notitie. De CRD adviseert vooral uit te gaan van het door de SDD geschetste plusscenario en vraagt concreet aandacht voor: - PMB: de doelgroep uitbreiden naar inkomens tot 120% van het WSM, zoals voorgesteld in plusscenario; - PMB: doordat de koopkracht onder druk staat, wordt voorgesteld de PMB-bedragen te verhogen; - Bijzondere bijstand: een ruime mate van coulance toe te passen bij de bijzondere bijstand;Tegemoetkoming eigen bijdrage kinderopvang: de doelgroep te verruimen naar de inkomens tot 130% van het WSM. De SDD geeft aan dat de verruiming van het PBM wenselijk is, maar dat vanuit kostenoogpunt in het adviesscenario ervoor is gekozen om in eerste instantie de bestaande doelgroep (de allerlaagste inkomens) extra te ondersteunen.

Want die groep is het hardst getroffen door de koopkrachtdaling en krijgt om die reden in het adviesscenario van de SDD prioriteit. In het plusscenario is deze verruiming wel opgenomen.

Consequenties van het voorstel Begrotingswijziging Ja

2

Duurzaamheid Niet van toepassing.

Financiën De meerkosten voor de herijking van het minimabeleid zijn afhankelijk van het scenario dat gekozen wordt en de knoppen waaraan gedraaid wordt. Hieronder geven we de kosten weer voor het adviesscenario en het plusscenario uit de notitie. Het zijn aanvullende kosten, omdat de voorgestelde wijzigingen in het adviesscenario en het plusscenario ruimhartiger zijn dan het huidige beleid. De kosten in onderstaande tabellen komen dus bovenop de reeds bestaande (reguliere) uitgaven voor het minimabeleid. Kosten adviesscenario: Regeling

Huidige norm

Adviesscenario

Meerkosten HIA:

PMB - hoogte toeslag

35%

45%

€ 28.992,-

PMB - € 100,- extra kind (12+)

n.v.t.

€100,- > 12

€ 2.207,-

BB – medische coulance

110%

110%

€ 1.780,-

Tegemoetkoming kinderopvang

110%

120%

€ 222,-

Kortdurende begeleiding

n.v.t.

Ja

€ 8.624,-

Stijging apparaatskosten

€ 1.129,63

Totaal:

€ 42.956,-

Het bedrag van € 42.956,- is gebaseerd op het vierjarige ingroeimodel dat onderdeel is van de nieuwe regionale verdeelsystematiek in de GR Sociaal. Dit bedrag loopt op basis van dit ingroeimodel op naar € 56.417,- in 2026. Kosten plusscenario: Het plusscenario is een uitgebreidere variant van het adviesscenario. Het bestaat uit het adviesscenario, maar dan op enkele onderdelen ruimhartiger: Regeling

Huidige norm

Plusscenario

Toevoegen kortdurende begeleiding

n.v.t.

Ja

€ 8.624,-

PMB - inkomensgrens

110% WSM

120% WSM

€ 12.782,-

PMB - differentiatie naar huishouden met kinderen

Geen € 100,- extra voor differentiatie alle huishoudens met naar huishoudenkinderen (van 0 tot met kinderen

CZM

€ 7.101,-

21)

Eigen bijdrage gemeente: Eigen bijdrage Pakket 1 en 2 € gemeente: Pakket 1 13,50,- en en 2 € 15,- en pakket pakket 3 € 3 € 30,27,50,-

Eigen bijdrage kinderopvang 110% WSM

Meerkosten HIA:

130% WSM

€ 11.264,-

€ 445,-

Stijging apparaatskosten

€ 6.137,59,-

Totaal (inclusief adviesscenario):

€ 80.778,-

3

Het bedrag van € 80.778,- is gebaseerd op het vierjarige ingroeimodel dat onderdeel is van de nieuwe regionale verdeelsystematiek in de GR Sociaal. Dit bedrag loopt op basis van dit ingroeimodel op naar € 95.013,- in 2026. Voor de meerkosten van het advies- of plusscenario is nu nog geen dekking. Voorgesteld wordt het bedrag af te wegen bij de eerste begrotingswijziging 2023 in het kader van het collegewerkprogramma.

Juridisch Niet van toepassing.

Communicatie en participatie Niet van toepassing.

Vervolgstappen Planning van de vervolgstappen Beoogd wordt om de besluitvorming voor 1 januari 2023 rond te hebben. Globaal zijn dit de stappen in het proces die regionaal afgesproken zijn: • Oordeelsvormende sessie (commissie W.O.S. van 19 september) in de gemeenteraad na het zomerreces; • Besluitvorming over de Verordening Persoonlijk Minimabudget in de gemeenteraden, en besluitvorming over de beleidsregels Minimabeleid en het uitvoeringsbeleid in het Dagelijks Bestuur van de GR Sociaal; • Op 1 januari 2023 gaat het gewijzigde minimabeleid van kracht.

Verantwoordelijkheid voor uitvoering Team Sociaal Domein, afdeling Beleid & Ontwikkeling

Burgemeester en wethouders van Hendrik-Ido-Ambacht De secretaris,

De burgemeester,

4

RAADSBESLUIT De raad van de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht;

Gezien het voorstel van burgemeester en wethouders, voorstelnr. 2022-0134500

besluit:

1. Kennis te nemen van de 'Vervolgnotitie herijking minimabeleid' en de daaraan gekoppelde financiële consequenties. 2. Richtinggevende uitspraken te doen over het te volgen scenario uit de 'Vervolgnotitie herijking minimabeleid'.

Aldus besloten door de raad der gemeente Hendrik-Ido-Ambacht in zijn openbare vergadering van 3 oktober 2022

De griffier,

De voorzitter,

Drs. G.H. Logt

J. Heijkoop

5