Raadsvoorstel 8.4 Leerlingenvervoer Hendrik Ido Ambacht
Tekst van het document
Zaaknummer
2025-0039440
Agendanummer
8.4
Datum vergadering
maandag 2 juni 2025 om 20:00 uur
Aan
Gemeenteraad
Betreft
Verordening leerlingenvervoer gemeente Hendrik-IdoAmbacht 2025
Portefeuillehouder
J. Oelfke-ten Seldam
Vertrouwelijk:
Nee
Voorgesteld besluit 1. De Verordening leerlingenvervoer gemeente Hendrik-Ido-Ambacht 2025 vast te stellen 2. De Verordening leerlingenvervoer gemeente Hendrik-Ido-Ambacht 2021 in te trekken.
Beknopte samenvatting In 2024 heeft de VNG een nieuwe modelverordening voor het leerlingenvervoer opgesteld. Deze verordening sluit beter aan bij de huidige maatschappelijke ontwikkelingen en de behoeften van de doelgroep. De wijzigingen in de modelverordening zijn gericht op het stimuleren van de zelfredzaamheid van leerlingen en het bieden van maatwerk. Dit is de aanleiding om onze lokale verordening aan te passen. Deze aanpassing biedt de gemeente ook betere mogelijkheden om de kosten van het leerlingenvervoer te beheersen. Naar verwachting zullen de aanpassingen leiden tot een lagere vraag naar leerlingenvervoer en extra inkomsten door het heffen van een eigen bijdrage. Met dit voorstel wordt uw raad gevraagd om de nieuwe Verordening Leerlingenvervoer van de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht vast te stellen.
Toelichting Inleiding In 2024 heeft de VNG een nieuwe modelverordening voor het leerlingenvervoer opgesteld. Deze verordening sluit beter aan bij de huidige maatschappelijke ontwikkelingen en de behoeften van de doelgroep. Daarnaast is de leesbaarheid verbeterd. De wijzigingen in de modelverordening zijn gericht op het stimuleren van de zelfredzaamheid van leerlingen en het bieden van maatwerk. Tegelijkertijd is het nodig om het leerlingenvervoer toekomstbestendig te houden en beschikbaar te houden voor de kwetsbare leerlingen. Dit is de aanleiding om onze lokale verordening aan te passen. De nieuwe verordening verschilt van de huidige verordening op enkele belangrijke punten. Zo wordt in lijn met de modelverordening een nieuwe kilometergrens gehanteerd: 6 kilometer in plaats van de huidige 2 en 4 kilometer. Daarnaast wordt er voor het leerlingenvervoer een drempelbedrag gehanteerd en wordt er een inkomensafhankelijke eigen bijdrage geheven. De afgelopen jaren maken zo'n 190 leerlingen per jaar gebruik van het leerlingenvervoer. Naar verwachting zullen de aanpassingen leiden tot een lagere vraag naar
1
leerlingenvervoer en extra inkomsten door het heffen van een eigen bijdrage. Het biedt de gemeente betere mogelijkheden om de kosten van het leerlingenvervoer te beheersen. Het uitgangspunt voor leerlingenvervoer is dat elke leerling naar school moet kunnen reizen. In sommige gevallen is de afstand naar de school groot of kan het kind wegens een structurele handicap niet zelfstandig naar school. Ouders kunnen dan een beroep doen op de Verordening leerlingenvervoer; de gemeente is wettelijk verantwoordelijk voor de bekostiging van het leerlingenvervoer. De verordening leerlingenvervoer zorgt ervoor dat ouders in bepaalde situaties een voorziening of vergoeding kunnen krijgen voor het vervoer van hun kind naar de dichtstbijzijnde toegankelijke school. Hierbij blijft de verantwoordelijkheid voor het schoolbezoek van de leerling bij de ouders liggen. De verordening bevat voorschriften voor de manier waarop ouders en meerderjarige leerlingen een aanvraag kunnen indienen, evenals criteria waarmee het college kan beoordelen of er recht is op een vervoersvoorziening. Bij de aanpassing van onze lokale verordening naar de modelverordening baseren we ons op het principe van zelfredzaamheid (in lijn met ons preventiebeleid) en de eigen verantwoordelijkheid van ouders voor het schoolbezoek van hun kind.
Daarbij willen we kinderen stimuleren om op eigen kracht naar school te reizen, maar tegelijkertijd steun te bieden wanneer dit noodzakelijk is. Dit betekent dat we bij de beoordeling van aanvragen eerst kijken naar de mogelijkheid voor leerlingen om met de fiets naar school te gaan. Als dit niet mogelijk is, wordt het gebruik van het openbaar vervoer onderzocht. Daarna wordt gekeken naar de mogelijkheid van eigen vervoer. Alleen in uitzonderlijke gevallen wordt er voorzien in aangepast vervoer. De regionale organisatie Stroomlijn voert voor onze gemeente de verordening uit.
Beoogd effect Kinderen uit Hendrik-Ido-Ambacht kunnen onderwijs volgen, dat passend is bij hun onderwijsbehoeften en levensbeschouwelijke overtuiging. Indien noodzakelijk kunnen ze gebruikmaken van leerlingenvervoer.
Argumenten Aansluiting bij de actuele maatschappelijke en lokale ontwikkelingen De verordening is opgesteld volgens de nieuwste kennis en ontwikkelingen, waardoor deze toekomstbestendig is. We hebben de nieuwe VNG-modelverordening van april 2024 gevolgd. Deze modelverordening is een verbetering ten opzichte van die van 2020 omdat er aandacht is voor maatwerk, inbreng van deskundigen en stimulering van de zelfredzaamheid van de leerlingen. In de regio Drechtsteden wordt steeds meer aangesloten bij deze modelverordening, in de gemeente Dordrecht wordt momenteel ook gewerkt aan de aanpassing van de verordening. Besluitvorming wordt dit jaar verwacht. Met de nieuwe verordening is door het duidelijker verwerken van een volgordelijkheid van vervoersvoorzieningen aangesloten bij de stimulering van zelfredzaamheid (artikel 8.5). Er is pas sprake van aangepast vervoer (georganiseerd vervoer met bus of taxi) als andere vormen niet mogelijk zijn. De huidige verordening heeft een andere opbouw en is daardoor niet eenvoudig vergelijkbaar met de voorgestelde, herziene verordening. In de bijlage treft u een overzicht van de wijzigingen. Kostenbesparende effecten van de nieuwe verordening In de nieuwe verordening zijn de kilometergrenzen (de afstand tussen woning en school) aangepast aan de modelverordening.
Dit betekent dat leerlingen niet meer in aanmerking komen voor leerlingenvervoer als de afstand tussen de woning en de school minder is dan 6 kilometer. In de huidige verordening worden nog afstandscriteria van 2 respectievelijk 4 kilometer gehanteerd. Het gevolg hiervan is dat het vervoer naar bijvoorbeeld De Steenen Kamer in Zwijndrecht niet zonder meer gefaciliteerd wordt vanuit het leerlingenvervoer.
2
Kanttekeningen Er wordt meer van ouders en leerlingen zelf gevraagd De verhoging van de kilometergrens, het hanteren van een drempelbedrag en het heffen van een inkomensafhankelijke bijdrage heeft gevolgen voor een aantal leerlingen en hun ouders (in de meeste gevallen verandert er weinig tot niets). In de praktijk betekent dit bijvoorbeeld dat het vervoer naar "De Steenen Kamer" in Zwijndrecht niet zonder meer gefaciliteerd wordt. Het drempelbedrag (artikel 22) is bedoeld voor ouders van kinderen op het basisonderwijs en het speciaal basisonderwijs. Kinderen met een handicap en ouders met een laag inkomen vallen hier niet onder. Het drempelbedrag is gebaseerd op de openbaar vervoerskosten voor de eerste 6 kilometer en wordt jaarlijks vastgesteld. Voor 2025/2026 bedraagt dit € 628,32. De draagkrachtafhankelijke bijdrage (artikel 23) is bedoeld voor ouders van leerlingen op basisonderwijs en speciaal basisonderwijs en waarbij de afstand van woning tot school meer dan 20 kilometer bedraagt. Dit is opnieuw niet van toepassing voor gehandicapte kinderen. Volgens onze informatie gaat het momenteel om maximaal 15 leerlingen die volgens de nieuwe verordening mogelijk geen aanspraak meer kunnen maken op leerlingenvervoer. Het is daarnaast nog niet bekend hoeveel ouders in aanmerking komen voor het drempelbedrag en draagkrachtafhankelijke bijdrage.
In onze visie staat zelfredzaamheid centraal. In de nieuwe verordening vragen we van ouders dat ze hierin zelf meer gaan doen (lees vervoeren) en meebetalen. Voor de leerlingen kan dit betekenen dat er meer ingezet wordt op het (toewerken naar) zelfstandig reizen. Omdat het hier om een kwetsbare groep leerlingen/ouders gaat die al langere tijd deelneemt aan het leerlingenvervoer, is het essentieel om tijdig en met begrip voor de veranderingen te handelen. In de maanden april tot en met juli dienen ouders vervoersaanvragen in voor het volgende schooljaar. We kunnen ons voorstellen dat ouders zich overvallen voelen door de nieuwe regelgeving en mogelijk in de problemen komen. Om die reden wordt voorgesteld om een overgangsregeling te treffen, zodat zij de tijd hebben om te wennen aan de veranderde regelgeving en een alternatief voor het vervoer te zoeken. De overgangsregeling is er voor leerlingen die in het schooljaar 20242025 gebruik maken van leerlingenvervoer, maar volgens de nieuwe verordening niet meer in aanmerking komen voor dezelfde voorziening. Met de overgangsregeling kunnen deze leerlingen tot uiterlijk 1 augustus 2026 gebruik blijven maken van de voorziening die zij in het schooljaar 2024-2025 hebben genoten. De regionale organisatie Stroomlijn zal hierover de ouders informeren en contact met hen onderhouden.
Consequenties van het voorstel Begrotingswijziging Nee
Duurzaamheid n.v.t.
Financiën De vaststelling van de nieuwe verordening leerlingenvervoer heeft geen kostenverhogend effect. Door de invoering van instroombeperkende maatregelen, een eigen bijdrage en een drempelbedrag is wel een kostenbesparing te verwachten. Een voorlopige raming hiervan is € 25.000 in het jaar 2027. De overgangsregeling voor leerlingen in het huidige vervoer heeft tot gevolg dat de besparing van dit bedrag niet volledig gerealiseerd kan worden in het jaar 2026. Voor 2026 wordt uitgegaan van een kostenbesparing van € 10.500 (= 5/12e deel van € 25.000). De nieuwe criteria in de verordening hebben uiteraard wel direct gevolgen voor de nieuwe en potentiële instroom van vervoersaanvragen.
3
Juridisch Na vaststelling in de gemeenteraad dient de verordening vanwege de beleidsgevolgen officieel bekendgemaakt te worden (publicatie) op Overheid.nl.
Communicatie en participatie Stroomlijn is de uitvoerende partij en behandelt namens het college de aanvragen en verzorgt de communicatie. Na vaststelling in de gemeenteraad informeert Stroomlijn de ouders die momenteel gebruik maken van het leerlingenvervoer over de gevolgen van de verordening. Hoewel voor veel ouders en leerlingen weinig zal veranderen, zijn wij ons bewust van de impact en mogelijke onrust die deze verandering kan veroorzaken. Zorgvuldige en tijdige communicatie is daarom essentieel. Voor alle ouders zal Stroomlijn in de beschikking van het aankomende schooljaar een verwijzing naar de nieuwe verordening opnemen, met de mededeling dat dit mogelijk gevolgen heeft voor toekomstige aanvragen. Voor ouders die volgens de nieuwe regels geen recht meer hebben op leerlingenvervoer (de hierboven genoemde maximale aantal van 15 leerlingen), zal telefonisch door de consulenten van Stroomlijn worden besproken wat dit voor hen betekent. Het merendeel van deze ouders zal het aankomende schooljaar hun recht op leerlingenvervoer behouden, omdat de aanvragen vanaf april al worden ingediend en dus getoetst worden op de oude verordening en aanvragers anders van de overgangsregeling gebruik kunnen maken. In de praktijk betekent dit dat ouders een volledig schooljaar de tijd hebben om naar alternatieven te zoeken en zich hierop voor te bereiden.
In hun beschikking zullen de belangrijkste wijzigingen die besproken zijn tijdens het telefoongesprek kort en schriftelijk worden herhaald. Met schoolbesturen zal de gemeente in het Lokaal Overleg Educatieve Agenda bespreken hoe dit verder onder de aandacht kan worden gebracht in de onderwijspraktijk. Dit met als doel de ouders van eenduidige informatie te voorzien, zodat ze de juiste verwachtingen hebben omtrent het leerlingenvervoer.
Vervolgstappen Planning van de vervolgstappen • • •
Publicatie van de verordening na vaststelling Informatieverstrekking over het besluit aan ouders door Stroomlijn Na vaststelling van de verordening worden voor de concrete uitvoering nadere regels opgesteld door het college (beleidsregels). Een voorstel hiervoor volgt in het 4e kwartaal van 2025.
Verantwoordelijkheid voor uitvoering Team Sociaal Domein Bijlagen 1. Vergelijking van de verordeningen leerlingenvervoer 2025 - 2021.pdf 2. Verordening leerlingenvervoer H-I-Ambacht 2021.pdf
Niet digitale bijlagen
Burgemeester en wethouders van Hendrik-Ido-Ambacht De secretaris,
De burgemeester,
4
RAADSBESLUIT De raad van de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht;
Gezien het voorstel van burgemeester en wethouders, voorstelnr. 2025-0039440
besluit:
1. De Verordening leerlingenvervoer gemeente Hendrik-Ido-Ambacht 2025 vast te stellen 2. De Verordening leerlingenvervoer gemeente Hendrik-Ido-Ambacht 2021 in te trekken.
Aldus besloten door de raad der gemeente Hendrik-Ido-Ambacht in zijn openbare vergadering van 2 juni 2025
De griffier,
De voorzitter,
H.M. van 't Westeinde
mr. P. van der Giessen
5