Raadsvoorstel 8.2 - Vaststellen Beleidskader Onderwijsachterstandenbeleid

Zaaknummer

2021-0039436

Agenda nummer

8.2

Datum vergadering

Maandag 7 juni 2021 om 20:00

Aan

Gemeenteraad

Betreft

Vaststellen Beleidskader Onderwijsachterstandenbeleid

Portefeuillehouder

S. van Die

Vertrouwelijk:

Nee

Voorgesteld besluit 1. het beleidskader onderwijsachterstandenbeleid vast te stellen.

Beknopte samenvatting Landelijke wetgeving verplicht gemeenten om beleid op te stellen en uit te voeren op het gebied van voor- en vroegschoolse educatie (VVE). De kernopgave van het VVE-beleid is het verminderen en bestrijden van onderwijsachterstanden bij kinderen in de leeftijd 2,5 tot 6 jaar. Dit gebeurt eerst in de voorschool waar kinderen van 2,5 tot 4 ondersteund worden in peuterspeelgroepen en in de vroegschool waar kinderen van 4 tot 6 ondersteund worden in het basisonderwijs. Het doel hiervan is dat zij goed voorbereid aan groep 3 van het basisonderwijs kunnen beginnen. In dit beleidskader is beschreven op welke wijze de gemeente invulling geeft aan het voorkomen van onderwijsachterstanden.

Toelichting Inleiding Het doel van voor- en vroegschoolse educatie (VVE) is om peuters met mogelijke achterstanden, ook wel 'doelgroepkinderen' genoemd, beter voor te bereiden op de basisschool en er voor te zorgen dat kleuters zonder achterstand naar groep 3 kunnen. Voorschoolse educatie vindt plaats in een peuteropvang en is bedoeld voor peuters van 2,5 tot 4 jaar. De voorschoolse educatie valt onder de verantwoordelijkheid van de gemeente. Vroegschoolse educatie vindt plaats in basisscholen en is gericht op kinderen in de kleutergroepen. VVE richt zich niet alleen op taalontwikkeling, maar ook op andere ontwikkelingsgebieden, zoals de sociaalemotionele ontwikkeling. Om deze doelen te bereiken wordt bij VVE gewerkt met specifieke VVEprogramma's. Gemeentebestuur en schoolbesturen hebben de wettelijke verplichting om een onderwijsachterstandenbeleid te ontwikkelen en de verbetering van de startcondities van kinderen te ondersteunen bij hun entree op de basisschool. Dit is geregeld in de Wet Oke (Wet ontwikkelingskansen door kwaliteit en educatie). In onze gemeente werd de aanpak van onderwijsachterstanden jaren beleidsarm uitgevoerd. De reden hiervan was dat de financiële middelen zeer beperkt waren en daardoor weinig ruimte bestond voor lokaal inhoudelijk beleid.

Wel is er in 2020 door het college een uitvoeringsplan vastgesteld, waarin een aantal maatregelen was opgenomen ter bestrijding van onderwijsachterstanden en zijn er met de jeugdgezondheidszorg afspraken gemaakt over de afgifte van indicaties voor kinderen op sociaal-medische gronden.

In 2020 heeft de Inspectie van het Onderwijs een onderzoek gedaan naar het gemeentelijke onderwijsachterstandenbeleid en een oordeel gegeven over de tot dan toe bereikte resultaten. De inspectie constateerde dat de gemeente de toeleiding van doelgroepkinderen naar de voorschoolse educatie voldoende georganiseerd heeft en dat de doorgaande lijn voldoende gewaarborgd is. De inspectie formuleerde wel enkele verbeterpunten, die met name gericht waren op het scherper definiëren van de doelgroep van VVE, het bereik van de VVE-doelgroep en het maken van resultaatafspraken met de VVE-partners. Daarnaast adviseerde de inspectie de gemeente in te zetten op het versterken van het gemeentelijk ouderbeleid en evaluatie van het onderwijsachterstandenbeleid. In bijgevoegd beleidskader is beschreven op welke wijze de gemeente invulling geeft aan voor- en vroegschoolse educatie. Daarbij hebben we de verbeterpunten die de inspectie benoemd heeft, ook verwerkt. Onmisbaar in dit proces is de samenwerking met andere partners zoals het onderwijs, de aanbieders voor peuteropvang, het samenwerkingsverband primair onderwijs Drechtsteden, de jeugdgezondheidszorg (het consultatiebureau) en het jeugdteam op locatie (JOL).

Met dit beleid zet de gemeente en de andere partners nadrukkelijk in op vroegsignalering en preventie, het voorkomen en verkleinen van (een risico op) achterstanden, zodat deze kinderen succesvol kunnen starten in groep 3 van het basisonderwijs.

Beoogd effect Het bestrijden en verminderen van onderwijsachterstanden bij kinderen in de leeftijd 2,5 tot 6 jaar.

Argumenten Het beleidskader draagt bij aan de doelstellingen van het lokale Preventieplan sociaal domein We vinden het belangrijk dat kinderen die een extra duwtje in de rug nodig hebben aanvullend ondersteuning krijgen in de vorm van VVE. Dit ligt ook in het verlengde van ons lokale Preventieplan sociaal domein. Het vroeg signaleren van belemmeringen en inzetten van interventies om achterstanden weg te nemen, draagt bij aan de ontwikkelingskansen voor alle kinderen. In het proces dat we gevolgd hebben voor deze nota hebben we aangesloten bij de aanpak die ook in het Preventieplan sociaal domein is opgenomen (gesprekstafels met partners): • we hebben gesprekken gevoerd met de kindpartners en hebben gebruik gemaakt van hun kennis en expertise bij het opstellen van het beleidskader; en • de kindpartners zijn betrokken bij het onderwijsachterstandenbeleid en zijn bereid om verantwoordelijkheid te nemen en aan de slag te gaan met de uitvoering van het onderwijsachterstandenbeleid. We voldoen met dit beleidskader aan de wettelijke vereisten Gemeenten moeten ervoor zorgen dat er voldoende voorzieningen in aantal en spreiding zijn waar kinderen met (een risico op) een ontwikkelingsachterstand deel kunnen nemen aan voorschoolse educatie (artikel 166 Wet op het Primair Onderwijs).

Daarnaast verplicht de Wet Ontwikkelingskansen door Kwaliteit en Educatie (Wet OKE) de gemeente beleid te ontwikkelen op het gebied van onderwijsachterstanden. Het gaat bijvoorbeeld om het bepalen van de doelgroepkinderen, het borgen van de doorgaande leerlijn en het maken van resultaatafspraken. De wettelijke verplichtingen zijn alle beschreven in het beleidskader. Er is breed draagvlak voor het voeren van onderwijsachterstandenbeleid, zoals beschreven in het beleidskader Zonder de inzet van de jeugdgezondheidszorg, peuteropvang en schoolbesturen is het onmogelijk om VVE- beleid te ontwikkelen en uit te voeren. In de afgelopen maanden zijn werkbijeenkomsten met deze partners georganiseerd om vorm te geven aan het VVE-beleid. Zij zijn nauw betrokken geweest bij de opstelling van het beleidskader en ondersteunen de inhoud.

Kanttekeningen OAB-middelen zijn geoormerkte middelen OAB-middelen zijn geoormerkte middelen wat betekent dat deze na het einde van de beleidsperiode wat betreft de besteding ervan verantwoord moeten worden aan het Rijk. Budget dat overblijft na de uitvoering van de wettelijke taken mag ingezet worden voor andere aan onderwijsachterstanden gerelateerde activiteiten binnen de geldende OAB-periode. Eventuele restbedragen of onjuist bestede bedragen dienen teruggeboekt te worden naar het Rijk. Voor de huidige periode betekent dit dat eind 2022 een afrekening volgt. Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap stelt jaarlijks het OAB-budget vast Het OAB-budget wordt jaarlijks vastgesteld. Deze kan dus fluctueren gedurende de OAB-periode. Het daadwerkelijke beschikkingsbedrag wordt jaarlijks in september bekend gemaakt bij ministeriële regeling. Wij gaan er vooralsnog uit dat we voor de jaren 2022 en 2023 hetzelfde bedrag ontvangen als in 2021. Nog geen zicht op de hoogte van het rijksbudget vanaf 2023 Er bestaat een kans dat het budget voor de volgende OAB-periode (vanaf 2023 en verder) lager zal zijn. Dit betekent dat tijdig in 2022 de afweging moet plaatsvinden of het nu voorgestelde beleid gewijzigd moet worden met als gevolg wijzigingen van het budget.

Consequenties van het voorstel Begrotingswijziging Nee

Duurzaamheid De inzet vanuit het VVE beleid moet leiden tot een grotere kansengelijkheid voor kinderen. Als kinderen zich op een goede manier ontwikkelen en ontplooien maken ze in de toekomst meer kans op succesvolle schoolloopbaan.

Financiën Hendrik-Ido-Ambacht ontvangt jaarlijks een structurele rijksbijdrage voor het bestrijden van onderwijsachterstanden. Sinds januari 2019 hanteert het Rijk een nieuwe verdeelsystematiek voor de toekenning van de achterstandsmiddelen. Voor de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht houdt dit een verhoging van het OAB-budget in. In 2019 ontvingen we € 232.900,00, dat nam toe in 2020 tot een bedrag van € 350.978,00. Wij gaan er vooralsnog van uit dat we voor de jaren 2022 en 2023 hetzelfde bedrag ontvangen als voor 2021, namelijk € 421.283,00. Omdat het geoormerkt geld betreft zijn de uitgaven enkel toegestaan ten behoeve van het doel. Opgebouwde balanspost Naast deze jaarlijkse inkomsten hebben wij in de afgelopen jaren telkens een bedrag overgehouden van de voorschotten die het Rijk beschikbaar heeft gesteld, wat uiteindelijk leidde tot een forse balanspost onder de overlopende passiva (stand per 1 januari 2021 € 317.633,00). In 2021 en 2022 zetten we de resterende middelen uit de voorschotten op incidentele basis in, om een extra impuls te geven aan het onderwijsachterstandenbeleid en eenmalige activiteiten te organiseren. Daarnaast kan de helft van de specifieke uitkering over het jaar 2022 in het tijdvak van 2023 tot en met 2026 besteed worden. Het bedrag dat eind 2022 niet is uitgegeven, moet worden terugbetaald.

Juridisch Door vaststelling van dit plan voldoen wij aan onze wettelijke verplichting voor de uitvoering van het Onderwijsachterstandenbeleid.

Communicatie en participatie Het beleidskader onderwijsachterstandenbeleid is met de kinderopvangorganisaties, het basisonderwijs, de jeugdgezondheidszorg en het samenwerkingsverband Drechtsteden tot stand gekomen. Er vindt met deze partijen regelmatig overleg plaats over de uitvoering van het beleidsplan.

Vervolgstappen Planning van de vervolgstappen Zodra besluitvorming is gerealiseerd zullen alle betrokken partners, kinderopvangorganisaties en schoolbesturen, worden geïnformeerd.

Verantwoordelijkheid voor uitvoering Afdeling Beleid & Ontwikkeling, team Welzijn en Onderwijs.

Bijlagen 1. Beleidskader Onderwijsachterstandenbeleid VVE

Burgemeester en wethouders van Hendrik-Ido-Ambacht De secretaris,

De burgemeester,

RAADSBESLUIT De raad van de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht;

Gezien het voorstel van burgemeester en wethouders, voorstelnr. 2021-0039436

besluit:

1. het beleidskader onderwijsachterstandenbeleid vast te stellen. Aldus besloten door de raad der gemeente Hendrik-Ido-Ambacht in zijn openbare vergadering van 7 juni 2021.

De griffier,

De voorzitter,

G.H. Logt

J. Heijkoop