Raadsvoorstel 8.1 Hoofdlijnennotitie sociaal domein

Zaaknummer

2021-0040803

Agenda nummer

8.1

Datum vergadering

Maandag 10 mei 2021 om 20:00 uur

Aan

Gemeenteraad

Betreft

Hoofdlijnennotitie sociaal domein

Portefeuillehouder

S. van Die

Vertrouwelijk:

Nee

Voorgesteld besluit 1. kennis te nemen van de notitie 'Contouren van een vernieuwde samenwerking in het Sociaal Domein Drechtsteden' 2. in te stemmen met bijgevoegde reactiebrief

Beknopte samenvatting In de Drechtsteden zijn op dit moment twee transities gaande: de transitie naar een servicegemeente in het bedrijfsvoeringsdomein en de transitie naar een klassieke GR-regeling in het sociaal domein. Dit voorstel gaat over de transitie in het sociaal domein. In de notitie 'Contouren van een vernieuwde samenwerking in het Sociaal Domein Drechtsteden' zijn de hoofdlijnen en contouren van de vernieuwde samenwerking beschreven. Het is een eerste bouwsteen, waarbij de inhoud centraal staat. Deze notitie zal verder worden uitgewerkt met onder andere de inrichting van het bestuur, de stemverhoudingen, het proces van maatwerk en de financiële consequenties. Voor nu wordt gevraagd richtinggevende uitspraken over deze notitie te doen.

Toelichting Inleiding Op 11 januari 2021 heeft uw raad ingestemd met het principebesluit toekomstige samenwerking Drechtsteden. Dit besluit omvat twee lijnen voor een vernieuwde samenwerking in de Drechtsteden. De eerste lijn is dat de bedrijfsvoering in de Drechtsteden vanaf 1 januari 2022 wordt georganiseerd via de servicegemeente Dordrecht met zakelijke dienstverleningsovereenkomsten. In de raadsvergadering van 12 april behandelt u de Uitgangspuntennotitie voor de servicegemeente. De tweede lijn betreft het ombouwen van de huidige Gemeenschappelijke Regeling Drechtsteden naar een klassieke Gemeenschappelijke Regeling voor de sociale dienst. Hiervoor wordt door het ONS-D en de Stuurgroep Transitie Spoor Sociaal een hoofdlijnennotitie voorgelegd aan de lokale colleges en raden. Deze notitie bevat de contouren voor de vernieuwde samenwerking op het sociaal domein.

Beoogd effect Doel van het bespreken van de hoofdlijnennotitie is te komen tot richtinggevende uitspraken hierover en deze te bundelen in een reactiebrief. Er wordt geen besluit gevraagd.

Argumenten Er wordt nu geen besluit gevraagd De basis voor de hoofdlijnennotitie ligt in het principebesluit dat door alle raden is genomen, aangevuld met de opbrengsten uit ambtelijke en bestuurlijke dialoogsessies. Het is een eerste bouwsteen en nog niet volledig uitgekristalliseerd. Belangrijk is nu om te bezien of de notitie een goede basis biedt om te komen tot een GR-tekst en om richtinggevende uitspraken te doen voor de verdere uitwerking. In een later stadium volgt uitwerking op onder andere de inrichting van het dagelijks en algemeen bestuur, de stemverhoudingen, het mogelijk instellen van adviescommissies, de vertaling naar financiën en nadere afspraken rondom maatwerk. De keus voor een collegeregeling vergroot de lokale invloed Een belangrijk uitgangspunt is de keus voor een klassieke gemeenschappelijke regeling. Daarbij worden geen raadsbevoegdheden overgedragen en blijven de raden in positie bij het vaststellen van verordeningen en lokale beleidsplannen. Dit is conform het principebesluit, waarin staat dat er behoefte is aan meer ruimte voor lokale regie, eigen lokale beleidskeuzes en maatwerk in ambities en uitvoering. Bij de behandeling van het principebesluit op 11 januari van dit jaar werd duidelijk dat voor een meerderheid van de raad een wijziging van de huidige samenwerking niet nodig was geweest.

Echter, de beweging in het sociaal domein naar een klassieke gemeenschappelijke regeling werd wel gesteund omdat het de lokale invloed vergroot en voldoet aan de behoefte om beleidsmatige en financiële kaders weer lokaal te stellen. De raad heeft nadrukkelijk waardering uitgesproken voor de huidige dienstverlening in het sociaal domein. Verschuivingen op inhoud zijn beperkt Door kaderstelling op lokaal niveau bepaalt de gemeente de kaders voor de verschillende regelingen en stelt in sommige gevallen ook de nadere regels op. Zo wordt invulling gegeven aan het doel om het primaat van het sociaal domein weer lokaal neer te leggen en om de samenwerking te versterken waar het onze inwoners ten goede komt. Inwoners komen zo centraal te staan in de aanpak en dienstverlening. Op individueel klantniveau zien we kansen op verbetering voor inwoners (nabijheid SDD). Dit sluit goed aan bij ons Preventieplan, waar we de ambitie hebben het vroeg signaleren en melden nog laagdrempeliger te maken. Verdeling in bevoegdheden: mandaat en delegatie Uitgangspunt bij een klassieke collegeregeling is dat de raadsbevoegdheden in het sociaal domein per definitie bij de lokale raad liggen. De raad stelt verordeningen en kaderstellende plannen vast. Door het vaststellen van de GR tekst stemt uw raad in met deze klassieke collegeregeling.

Daarna is het aan het college om te bepalen hoe om te gaan met zijn verantwoordelijkheden en bevoegdheden. Dat kan in mandaat of in delegatie gebeuren, óf het college kan alles volledig lokaal organiseren. De notitie bevat een voorstel voor de verdeling van bevoegdheden en verantwoordelijkheden tussen de GR en de lokale gemeenten. Er is uitgewerkt welke onderdelen in mandaat en welke in delegatie uitgevoerd gaan worden. Daartoe wordt het onderscheid tussen delegatie en mandaat uitgelegd en is (in bijlage 3) voor een aantal onderdelen uitgelegd wat delegatie of mandatering op de inhoud precies betekent. De raad blijft, net zoals voorheen, in positie bij het vaststellen van verordeningen en lokale beleidsplannen. Ons college kan zich goed vinden in de voorgestelde verdeling. Het geeft een goede balans tussen de gedachte van een robuust en eenduidig pakket, het lokale primaat en de wens van meer maatwerk.

In de notitie wordt voorgesteld om met uitzondering van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening en de Wet op de lijkbezorging de uitvoering te delegeren aan de SDD (dit is op dit moment ook al het geval). Alhoewel het voor iedere wet mogelijk is om bevoegdheden te mandateren, is hier bij de WGS en de Wet op de lijkbezorging niet voor gekozen omdat bij deze wetten zowel de gemeente als de SDD taken uitvoeren (denk bijvoorbeeld aan vroegsignalering, preventie en nazorg bij de schuldhulpverlening). Wanneer in zo'n geval de bevoegdheid wordt gedelegeerd aan de SDD, zou de gemeente haar taken niet meer kunnen uitvoeren omdat zij daarvoor dan geen bevoegdheid meer heeft. Door in deze gevallen te kiezen voor mandaat, kunnen zowel de gemeente als de SDD hun taken uitvoeren. De contouren sluiten aan bij ons preventieplan Eind vorig jaar heeft uw raad het 'Preventieplan Sociaal Domein - de kracht van Ambacht' vastgesteld. Een belangrijke basis van dit plan is dat Ambachters zoveel mogelijk zelfstandig en volwaardig mee kunnen doen in de samenleving. Het betrekken van inwoners en partners is hierin essentieel. We vinden samenredzaamheid belangrijk, net zoals het in een vroeg stadium oppakken van signalen over hulpvragen. We hebben daarbij als opgave voor onszelf gesteld dat we als gemeente in regie moeten zijn. Nabijheid is hiervoor een randvoorwaarde.

Wij zijn van mening dat de transitie in het lokaal domein, met daarbij veel meer nadruk dan voorheen op het lokale primaat en op maatwerk, heel goed past bij de ambities en doelen uit ons preventieplan.

Kanttekeningen Er moet nog een aantal - belangrijke- punten worden uitgewerkt Nadere uitwerking moet nog volgen voor wat betreft de stemverhoudingen, AB/DB varianten en het financieel kader. Deze uitwerkingen zijn nodig om een volledig beeld te krijgen van de implicaties van de nieuwe GR en om een integraal besluit te kunnen nemen over de GR. Het is belangrijk om hier met goed doordachte uitgangspunten te komen. De hoofdlijnennotitie gaat hier nu nog niet nader op in. Kostenverdeelsleutel/financiën De kostenverdeelsleutel is losgekoppeld van het inhoudelijke traject om te komen tot een nieuwe GR. De opdracht voor dit aparte traject is te komen tot nieuwe verdeelsleutels voor gemeentelijke bijdragen, gebaseerd op eenduidige principes en met breed draagvlak bij gemeenten. Doel is dat de uitkomsten van dit traject zijn weerslag krijgen in de begrotingscyclus 2023 van de nieuwe GR. De nieuwe vorm van samenwerking heeft impact op de lokale organisatie Taken die eerst door de GRD werden uitgevoerd verschuiven als gevolg van de nieuwe collegeregeling naar de lokale ambtelijke organisaties omdat de lokale raden straks zelf besluiten over kaderstellend beleid. Dit heeft effect op de ambtelijke organisatie omdat zij de bestuurlijke besluitvorming voorbereidt en er mogelijk ook meer inhoud naar de gemeente komt. Voor nu is het moeilijk in te schatten wat dit effect precies zal zijn.

Dat zal in de loop van het traject duidelijker moeten gaan worden. Het traject is en blijft ambitieus Zoals eerder aangeven, moet er veel gebeuren in een korte tijd. De planning voor de transitie in het sociaal domein is goed doordacht en de planning is haalbaar, mits steeds tijdig de juiste informatie beschikbaar is zodat lokaal de goede gesprekken kunnen worden gevoerd en besluiten kunnen worden genomen.

Kern reactiebrief Alles overziend, komen we tot een aantal richtinggevende uitspraken die verwoord zijn in de bijgevoegde reactiebrief. De essentie is dat we achter de voorgestelde richting in de hoofdlijnennotitie staan en dat deze basis verder kan worden uitgewerkt.

Consequenties van het voorstel Begrotingswijziging Nee

Duurzaamheid n.v.t.

Financiën De transitie naar een nieuwe klassieke GR voor het sociaal domein heeft implicaties voor de lokale begroting. Deze implicaties worden mede bepaald door de mate waarin gekozen wordt voor maatwerk en door de uiteindelijke gekozen kostenverdeelsleutels. Het is voor nu niet helder hoe deze effecten er precies uit gaan zien.

Juridisch Nadat de hoofdlijnennotitie in alle gemeenten is besproken en er richtinggevende uitspraken zijn gedaan, zal een nieuwe GR-tekst worden opgesteld.

Communicatie en participatie Tot aan vaststelling van de nieuwe GR, wordt communicatie en participatie voornamelijk geïnitieerd vanuit de SDD en is het van belang hierop als gemeente goed aangehaakt te blijven. Zodra helder wordt wat de rol van de gemeente wordt bij de verschillende onderdelen, volgt hierover communicatie aan de raad, de verbonden partijen, maatschappelijke organisaties en inwoners.

Vervolgstappen Planning van de vervolgstappen Verzenden van de reactiebrief aan het ONS-D en de Stuurgroep

Verantwoordelijkheid voor uitvoering Bestuurszaken, B&O

Bijlagen 1. 2. 3. 4.

20210330 - reactie hoofdlijnennotitie SDD DEF.docx aanbiedingsbrief stuurgroep aan ONS D.docx aanbiedingsbrief secretarissen HLnotitie.docx Contouren van een nieuwe GR Sociaal 19-3-2021.pdf

Burgemeester en wethouders van Hendrik-Ido-Ambacht De secretaris,

De burgemeester,

RAADSBESLUIT De raad van de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht;

Gezien het voorstel van burgemeester en wethouders, voorstelnr. 2021-0040803

besluit:

1. kennis te nemen van de notitie 'Contouren van een vernieuwde samenwerking in het Sociaal Domein Drechtsteden' 2. in te stemmen met bijgevoegde reactiebrief

Aldus besloten door de raad der gemeente Hendrik-Ido-Ambacht in zijn openbare vergadering van 10 mei 2021.

De griffier,

De voorzitter,

G.H. Logt

J. Heijkoop