Raadsvoorstel 7.3 Extra budget starterslening

Zaaknummer

2024-0110851

Agendanummer

7.3

Datum vergadering

maandag 3 februari 2025 om 20:00

Aan

Gemeenteraad

Betreft

Extra budget starterslening

Portefeuillehouder

L. Platschorre

Vertrouwelijk:

Nee

Voorgesteld besluit 1. een budget van €350.000,- beschikbaar te stellen om gefaseerd te storten in het fonds voor startersleningen bij het SVn voor het verstrekken van leningen, in vervolg op het eerder beschikbaar gestelde budget van €700.000,-. 2. de begroting 2025 - 2028 te wijzigen conform de bijgaande begrotingswijziging.

Beknopte samenvatting Sinds begin 2024 bestaat in de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht de mogelijkheid om een starterslening aan te vragen. Hier is €700.000,- voor beschikbaar gesteld. Er zijn de afgelopen maanden veel startersleningen verstrekt en het budget is bijna op. Om meer Ambachtse koopstarters te kunnen helpen met een starterslening wordt voorgesteld om het budget te verhogen.

Toelichting Inleiding Op 5 februari van dit jaar is de gemeenteraad akkoord gegaan met het voorstel om een gemeentelijke starterslening in te voeren met een budget van € 700.000,-. Met de starterslening biedt de gemeente koopstarters een steuntje in de rug bij de aankoop van hun eerste woning. Mede vanwege de verkoop van twee nieuwbouwprojecten, die gedeeltelijk gericht zijn op starters, zijn er de afgelopen maanden veel startersleningen verstrekt. Hierdoor is het beschikbaar gestelde budget van €700.000,- bijna op. Om meer startersleningen te kunnen verstrekken en meer Ambachtse koopstarters te helpen met de aankoop van een eerste koopwoning, wordt voorgesteld het budget te verhogen met €350.000,-. De voorwaarden waar aanvragers aan moeten voldoen om een starterslening toegewezen te krijgen blijven ongewijzigd.

Beoogd effect Met het verhogen van het budget van de starterslening met €350.000,- kunnen meer koopstarters geholpen worden bij de aankoop van een eerste koopwoning.

Argumenten Met extra budget kunnen er meer startersleningen worden verstrekt. Bij het invoeren van de starterslening is er €700.000,- ter beschikking gesteld. Mede door het op de markt komen van nieuwbouwwoningen voor starters zijn er veel aanvragen geweest. Hierdoor raakt het einde van het beschikbaar gestelde budget in zicht. Als het budget op is kunnen er geen aanvragen meer worden toegewezen totdat het budget wordt opgehoogd.

1

Voor het besluit om in eerste instantie €700.000,- beschikbaar te stellen werd rekening gehouden met het in de verkoop komen van nieuwbouwprojecten die gedeeltelijk gericht waren op starters. De afgelopen maanden waren inderdaad een groot deel van de toegewezen aanvragen voor een nieuwbouwwoning. Bijna twee derde van de aanvragen zijn voor nieuwbouwwoningen geweest. Voorlopig staan er geen nieuwbouwprojecten voor starters op de planning en zullen nieuwe aanvragen dus betrekking hebben op bestaande bouw. Sinds de regeling is gestart, zo'n half jaar geleden, zijn er zes startersleningen uitgegeven voor bestaande bouw. Op basis van dit aantal wordt er voor het jaar 2025 rekening gehouden met twaalf nieuwe aanvragen. Bij het bepalen van het budget werd er aanvankelijk rekening gehouden met het landelijk gemiddelde leenbedrag van €30.000,-. De praktijk laat echter zien dat een merendeel van de startersleningen wordt aangevraagd en toegekend voor het maximaal mogelijke bedrag van €35.000,-. Slechts een kwart van de aanvragen was minder dan €35.000,-, waarvan maar één aanvraag onder de €30.000,-. Door het budget te verhogen met €350.000,- kunnen er minimaal tien nieuwe startersleningen worden toegekend. Samen met de resterende huidige middelen is er voldoende budget voor de verwachte twaalf aanvragen. Er vloeit onvoldoende geld terug om startersleningen te blijven verstrekken.

De starterslening betreft een revolverend fonds waarbij de middelen via aflossing op termijn weer bij de gemeente terugkomen en opnieuw kunnen worden ingezet. Eén van de voorwaarden van de starterslening is dat de aanvrager de eerste drie jaar geen aflossing hoeft te betalen. Aangezien de eerste startersleningen in het tweede kwartaal van dit jaar zijn verstrekt, vinden de eerste verplichte aflossingen plaats vanaf het tweede kwartaal van 2027. Vanaf dit moment vloeit er dus pas geld terug naar de gemeente. Daarnaast is de looptijd van de lening 30 jaar en duurt het gemiddeld 26 jaar voordat de starterslening is afgelost. Er gaat dus tijd overheen voordat er voldoende geld is teruggevloeid om nieuwe leningen mee te verstrekken. Uit alleen aflossingen vloeit dus niet voldoende geld terug om startersleningen te blijven verstrekken. Door €350.000,extra budget ter beschikking te stellen kunnen er gelijk nieuwe startersleningen worden gefinancierd.

Kanttekeningen Het aantal aanvragen voor een starterslening loopt terug. Aanvankelijk kwamen er veel aanvragen voor startersleningen. De laatste periode loopt het aantal aanvragen echter terug. Hierdoor kunnen er vraagtekens gezet worden bij de noodzakelijkheid van extra budget. Het is moeilijk om met zekerheid te zeggen of de daling in aanvragen komt doordat inwoners geen starterslening nodig hebben of omdat het inwoners minder vaak lukt om een bestaande woning aan te kopen. Gezien de huidige woningmarkt en de interesse die er bij de gemeente wordt getoond voor de starterslening is vermoedelijk de laatste reden het geval. Ondanks dat het extra budget dit keer wellicht niet in een relatief korte periode uitgeput zal raken, betekent dat niet direct dat er geen behoefte is aan nieuwe startersleningen.

Consequenties van het voorstel Begrotingswijziging Ja

Duurzaamheid Niet van toepassing

Financiën Ook bij het verhogen van het budget met €350.000,- is het technisch mogelijk om over een periode van 30 jaar (de looptijd van een starterslening) deze regeling minimaal budgetneutraal uit te voeren. Allereerst komt het bedrag dat wordt uitgeleend voor startersleningen via aflossingen weer terug bij de gemeente. Daarnaast worden de lasten die voortvloeien uit de regeling betaald met de baten die de regeling oplevert.

2

Lasten Net als bij de eerste €700.000,- bestaan de lasten voor de gemeente uit: de kosten die aan SVn betaald moeten worden en de rentekosten voor de gemeente. Voor de startersleningen die uit het aanvullende budget van €350.000,- worden verstrekt gaat het om een aanvullend bedrag van in totaal maximaal €7.250,- per jaar. Dit bedrag komt bovenop de kosten van het eerder beschikbaar gestelde budget. Kosten aan SVn De gemeente betaalt SVn voor de uitvoering en beheer van de starterslening. Deze beheervergoeding bedraagt 0,57% over de totale uitstaande schuldenrest van de leningen die door SVn aan inwoners zijn verstrekt. Als het budget met €350.000,- wordt opgehoogd, en dit bedrag ook volledig via startersleningen wordt verstrekt aan inwoners, betaalt de gemeente per jaar maximaal een bedrag van €2000,- als vergoeding aan SVn. Rentekosten De gemeente zal het bedrag waarmee het budget wordt verhoogd moeten lenen. Over deze lening moet rente worden betaald. Voor deze rentekosten wordt uitgegaan van de omslagrente van 1,5% in 2025. Voor 2025 is dat een bedrag van €5.250,-. Baten Naast lasten zijn er ook baten op het moment dat er €350.000,- beschikbaar wordt gesteld bij SVn. Rentebetalingen van verstrekte leningen Een inwoner met een starterslening betaalt rente over de lening. Op dit moment is de rente vastgesteld op 4% (peildatum november 2024).

De rente staat voor vijftien jaar vast en hoeft de eerste drie jaar niet betaald te worden. Na drie jaar beginnen de rentebetalingen en deze rente komt ten goede aan de gemeente. In de eerste drie rentevrije jaren financiert de gemeente de kosten voor via de algemene reserve. Met de rentebetalingen gedurende de resterende looptijd van de starterslening komt deze voorfinanciering weer terug bij de gemeente.

Juridisch Er zijn geen juridische gevolgen door het beschikbaar stellen van extra budget. De geldende Verordening Starterslening gemeente Hendrik-Ido-Ambacht 2024 en de deelnemersovereenkomst met SVn kunnen ongewijzigd worden voortgezet.

Communicatie en participatie Op de website van de gemeente is informatie over de starterslening te vinden en kan een aanvraag worden ingediend. Op deze webpagina zal worden vermeld dat er extra budget beschikbaar is. Dit zal ook via de algemene gemeentelijke communicatiekanalen naar de inwoners worden gecommuniceerd.

Vervolgstappen Planning van de vervolgstappen Nadat er extra budget beschikbaar is gesteld, kunnen er nieuwe aanvragen voor de starterslening worden ingediend en getoetst.

Verantwoordelijkheid voor uitvoering Team Wonen

Bijlagen 1.

FINANCIELE BIJLAGE Extra budget starterslening ter inz 13.1.25.pdf

Burgemeester en wethouders van Hendrik-Ido-Ambacht De secretaris,

De burgemeester, 3

RAADSBESLUIT De raad van de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht;

Gezien het voorstel van burgemeester en wethouders, voorstelnr. 2024-0110851

besluit:

1. een budget van €350.000,- beschikbaar te stellen om gefaseerd te storten in het fonds voor startersleningen bij het SVn voor het verstrekken van leningen, in vervolg op het eerder beschikbaar gestelde budget van €700.000,-. 2. de begroting 2025 - 2028 te wijzigen conform de bijgaande begrotingswijziging.

Aldus besloten door de raad der gemeente Hendrik-Ido-Ambacht in zijn openbare vergadering van 3 februari 2025

De griffier,

De voorzitter,

H.M. van 't Westeinde

mr. P. van der Giessen

4