Raadsvoorstel 7.2 Langetermijn financiering Stedin Holding N.V. DEF gew. exp

Zaaknummer

2021-0053172

Agendanummer

7.2

Datum vergadering

maandag 7 juni 2021 om 20:00

Aan

Gemeenteraad

Betreft

Langetermijn financiering Stedin Holding N.V.

Portefeuillehouder

R. Lafleur

Vertrouwelijk:

Ja

Voorgesteld besluit 1. 2. 3.

Geen wensen en bedenkingen over de verkrijging van nieuwe cumulatief preferente aandelen in Stedin Holding N.V. ter kennis van het college te brengen. Een investeringskrediet ter waarde van € 900.000 beschikbaar te stellen voor het verkrijgen van de nieuwe cumulatief preferente aandelen in Stedin Holding N.V.. Op grond van het bepaalde in artikel 25, tweede en derde lid Gemeentewet juncto artikel 10, eerste lid, sub c en tweede lid sub b Wet openbaarheid van bestuur, de door het college opgelegde geheimhouding te bekrachtigen ten aanzien van de volgende stukken: 1. het rapport lange termijn financiering Stedin; 2. de samenvattingen van de rapporten van Rothschild & Co en Capitium.

Beknopte samenvatting ______________________________________________________________________________________ In samenwerking met de aandeelhouderscommissie heeft Stedin naar oplossingsrichtingen voor haar kapitaalbehoefte gezocht. De uitkomst hiervan is een voorstel tot kapitaalstorting door de aandeelhouders, in ruil voor nieuwe aandelen en verbeteringen in de governance. Stedin heeft hierbij geadviseerd om een kapitaalstorting te doen van maximaal € 200 miljoen om de investeringen op korte termijn op te vangen. Het college neemt zich met dit voorstel voor om nieuwe cumulatief preferente aandelen ter waarde van € 900.000 te verkrijgen, nadat de gemeenteraad in de gelegenheid is gesteld zijn wensen en bedenkingen kenbaar te maken en het bijbehorende investeringskrediet beschikbaar heeft gesteld.

Toelichting Inleiding Tijdens de aandeelhoudersvergadering van 13 mei 2020 heeft het bestuur van Stedin Holding N.V. (verder: Stedin) haar aandeelhouders geïnformeerd over de verwachting dat het bedrijf op langere termijn € 750 miljoen tot € 1 miljard aan eigen vermogen nodig heeft om alle investeringen in de energietransitie te kunnen doen. Dit geld is nodig om de versterking en uitbreiding van het energienet mogelijk te maken. Voor Stedin is het bovendien van belang toegang onder gunstige voorwaarden tot de kapitaalmarkt te behouden en de rentelasten niet verder te laten stijgen. Op die manier voorkomt Stedin een onnodige stijging van de kosten van haar netwerk voor haar aandeelhouders en hun inwoners. In samenwerking met de aandeelhouderscommissie heeft Stedin naar oplossingsrichtingen voor deze kapitaalbehoefte gezocht. De uitkomst hiervan is een voorstel tot kapitaalstorting door de aandeelhouders, in ruil voor nieuwe aandelen. Stedin heeft hierbij geadviseerd om een kapitaalstorting te doen van 200 miljoen euro om de investeringen op korte termijn op te vangen. Met dit advies streeft Stedin een stabiele financiële positie na en is de onderneming in staat om op korte termijn de energietransitie betaalbaar te houden.

Voor de langere termijn wordt de kapitaalvraag voor een belangrijk deel gedreven door de vermogenskostenvoet (WACC) die toezichthouder Autoriteit Consument & Markt (ACM) vaststelt bij haar Methodebesluit(en) voor netbeheerders. Deze vermogenskostenvoet geeft namelijk aan wat de gemiddelde kosten van kapitaal zijn waarmee een onderneming gefinancierd wordt. In het Methodebesluit neemt de ACM een herijking van die vermogensvoet op en bepaalt zij welke tarieven de regionale netbeheerders in rekening mogen brengen bij hun afnemers. Dit Methodebesluit is daarom bepalend voor de langere termijn en zo is er sprake van een tweedeling in de kapitaalvraag aan de aandeelhouders. Namelijk een kapitaalvraag vóór en een (eventuele) kapitaalvraag ná het Methodebesluit dat door de ACM volgend jaar wordt genomen. Stedin legt de kapitaalvraag voor de korte termijn bij haar aandeelhouders neer met de mogelijkheid om zogeheten 'cumulatief preferente aandelen' aan te schaffen. De preferente aandelen bieden op jaarbasis een vast dividend van 3% over het volledig gestorte bedrag tot aan het Methodebesluit van 2026. De uitbetaling van dit dividend prevaleert boven dat van de reguliere aandelen. Mocht in enig jaar de winst onvoldoende zijn om dit preferente dividend uit te keren, dan wordt dit doorgeschoven naar het volgende jaar om alsnog uit te keren, vandaar "cumulatief preferent".

Voor de periode na het Methodebesluit van 2026 is er een garantie afgegeven van minimaal 1% waarbij het maximum het normrendement van de ACM is. Deze 'bandbreedte' ademt mee met de ontwikkelingen van de WACC. Dit betekent dat als de rente omhoog gaat, ook de preferente coupon omhoog gaat met het normrendement van de ACM als bovengrens. Bij een dalende rente geldt hetzelfde mechanisme, maar is er dus sprake van de harde ondergrens van 1%. Hiernaast zijn flinke verbeteringen in de governance doorgevoerd, waarmee de invloed van de aandeelhouders toeneemt. De kapitaalvraag op de lange termijn is zoals aangegeven afhankelijk van het nieuwe Methodebesluit dat de ACM zal nemen voor de periode 2022-2026. In dit Methodebesluit is ook een herijking van de vermogenskostenvoet opgenomen zodat de kapitaalbehoefte van Stedin voor de nieuwe reguleringsperiode 2022-2026 met meer zekerheid vastgesteld kan worden. Dit is gedaan zodat een gerichte vraag aan de aandeelhouders kan worden gedaan. De AHC en Stedin zullen, zodra deze nieuwe reguleringsparameters bekend zijn, analyseren wat de impact is voor Stedin en daarover verder in gesprek gaan.

Beoogd effect Het doel van dit voorstel is om nieuwe cumulatief preferente aandelen in Stedin Holding N.V. te verkrijgen en de financiële positie van Stedin hiermee te versterken om zo een grote kostenstijging van het netwerk voor de aandeelhouders en haar inwoners te voorkomen.

Argumenten Het verkrijgen van nieuwe aandelen in Stedin Holding N.V. is in het publieke belang Het netwerk van Stedin is van vitaal belang voor onze inwoners. Het kent bovendien een publiek belang als gevolg van het verbod op privatisering. Zo is wettelijk vastgelegd dat Eneco (de distributie) wél kon worden verkocht, maar voor Stedin (het netwerk) geldt dit niet. Het zorgen dat Stedin financieel gezond blijft en zich op haar publieke taken kan blijven richten is vanuit deze optiek een logische en legitieme keuze voor ons als lokale overheid. Daarnaast is het van belang dat Stedin betaalbare tarieven voor onze inwoners hanteert. Als de deelnemende lokale overheden afzien van de aanschaf van de nieuwe aandelen gaat de creditrating van Stedin achteruit en zijn de financieringskosten hoger. Het is dan vrijwel zeker dat de hogere kosten voor de investeringen van Stedin zullen worden doorberekend in de tarieven voor onze inwoners. De nieuwe aandelen in Stedin Holding N.V. leveren een financieringsvoordeel op De kosten voor het verkrijgen van de nieuwe cumulatief preferente aandelen bedragen € 900.000. Ten opzichte van onze totale leningenportefeuille (€ 102 miljoen ultimo 2020) betreft dit een relatief klein bedrag. De financiering van dit bedrag zal worden bezien binnen het totaal. Het tijdstip en de looptijd zullen afhangen van de totale vraag om financiering in 2021.

De rente is momenteel laag, een lening met een looptijd van 25 jaar kent bijvoorbeeld een rentepercentage

van circa 0,5%. Tegelijkertijd bedraagt het rendement op de nieuwe aandelen 3%. Op die manier levert de kapitaalvraag van Stedin jaarlijks een klein financieringsvoordeel op. De zeggenschap van de aandeelhouders in Stedin Holding N.V. wordt aanzienlijk verbeterd Bij het besluit over het verkrijgen van de cumulatief preferente aandelen hoort ook een besluit over de wijziging van de statuten. Met deze wijzigingen krijgen de aandeelhouders meer grip op de deelneming en worden zij nadrukkelijker betrokken bij bepaalde onderdelen, zonder in de verantwoordelijkheid van het bestuur en de raad van commissarissen te treden. De belangrijkste wijzigingen in de governance hebben te maken met de goedkeuringsdrempel van de AvA voor investeringen (van € 50 miljoen naar € 25 miljoen), een zwaarwegende adviesrol voor hybride financiering (combinatie eigen en vreemd vermogen) en een betere informatievoorziening naar de aandeelhouders.

Kanttekeningen We kunnen rekening houden met een nieuwe kapitaalvraag van Stedin voor de periode na 2021 Zoals eerder aangegeven heeft de kapitaalvraag ad. € 200 miljoen van Stedin betrekking op de korte termijn, namelijk de huidige reguleringsperiode tot en met 2021. Na het bekend worden van het nieuwe reguleringskader in september 2021 wordt het vraagstuk opnieuw tegen het licht gehouden en voorziet Stedin een nieuwe kapitaalvraag. De aandeelhouders moeten daarom rekening houden met een mogelijke nieuwe kapitaalvraag bovenop de huidige vraag voor € 200 miljoen. In dat geval moeten de aandeelhoudende gemeenten een nieuw besluit nemen op basis van de dan bekende informatie.

Consequenties van het voorstel Begrotingswijziging Ja

Duurzaamheid De energietransitie vraagt om grote aanpassingen aan het energiesysteem. In het Energieakkoord is afgesproken dat netbeheerders als partners in de energietransitie het energienet gereed moeten maken voor een duurzame toekomst. In het Klimaatakkoord zijn deze afspraken verder bekrachtigd. Bestaande netten moeten in korte tijd uitgebreid, verslimd en verzwaard worden om aan de sterk toenemende vraag naar (duurzame) energie te kunnen voldoen. In de Regionale Energiestrategie (RES) geven gemeenten samen met netbeheerders en andere partners gestalte aan de afspraken die gemaakt zijn in het Klimaatakkoord voor verduurzaming in de regio.

Financiën Zoals onder het kopje 'argumenten' aangegeven bezien wij de financiering van € 900.000 voor de aanschaf van de nieuwe aandelen in het totaal. Het moment van financieren en de looptijd van de lening zal daarom afhangen van de totale financieringsvraag in 2021. Wat betreft het resultaat van Stedin zal dit de komende jaren overigens minder worden dan het resultaat van 2020. Voor onze gemeente betekent dit dat het dividend op de huidige aandelen afneemt. Naar verwachting zal deze dalende trend zich voortzetten. Het is daarbij ongebruikelijk om een prognose verder dan het huidige jaar te geven.

Juridisch Op basis van de Gemeentwet artikel 160, lid 2 beslist het college pas tot het verkrijgen van de nieuwe aandelen en de statutenwijziging, nadat de gemeenteraad in de gelegenheid is gesteld zijn wensen en bedenkingen kenbaar te maken. De hierboven genoemde besluiten zijn conform deze wetgeving opgesteld, waarbij het voorstel aan de raad is om geen wensen en bedenkingen kenbaar te maken. In relatie tot de wet Financiering decentrale overheden (Fido) is van belang dat de aankoop van de nieuwe cumulatief preferente aandelen Stedin op grond van een publieke taak plaatsvindt. Onder

het kopje 'argumenten' hebben wij beargumenteerd dat het hier om een publieke taak en een publiek belang gaat. De wet Fido schrijft ook voor dat aankoop alleen toegestaan is als de uitzettingen of derivaten een 'prudent' karakter hebben en niet zijn gericht op het genereren van inkomen door het lopen van overmatig risico. Gezien het feit dat het instrument van de cumulatief preferente aandelen na een uitvoerige verkenning in overeenstemming tussen Stedin en de AHC ingezet wordt kunnen we van een 'prudent karakter' spreken. Als het gaat om het 'lopen van overmatig' risico is van belang in acht te nemen dat juist deze cumulatief preferente aandelen voor de aandeelhouders een hoge mate van zekerheid op het rendement bieden. Het gaat immers om de uitkering van een vast percentage dat prevaleert boven de uitkering op de reguliere aandelen. Voor informatie over de (beperkte) risico's op de kapitaalstoring en de ondernemingswaarde verwijzen wij naar hoofdstuk 7 van het AHC-advies LTF vanaf pagina 44. De wet Houdbare Overheidsfinanciën (HOF) uit 2013 richt zich op het beheersen van het EMU-saldo op landelijk niveau, met een doorvertaling naar lokaal. De benodigde € 900.000 voor de nieuwe aandelen is een relatief kleine mutatie op de omzet van onze gemeente en op onze totale schuldpositie.

Door de verkopen in de Volgerlanden loopt die schuldpositie overigens inmiddels flink af, hiervoor verwijzen wij naar de jaarrekening 2020 zodra deze beschikbaar is. Geheimhouding Artikel 25, tweede lid, van de Gemeentewet, bepaalt dat het college geheimhouding kan opleggen op stukken die aan de raad worden overgelegd. Dit wordt vermeld op de stukken. Volgens het derde lid vervalt die geheimhouding als de raad deze niet in de eerstvolgende raadsvergadering bekrachtigt. Geheimhouding kan alleen worden opgelegd op grond van één van de belangen die zijn opgenomen in artikel 10 van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). Dit zijn: a. internationale betrekkingen; b. economische of financiële belangen; c. opsporing en vervolging strafbare feiten; d. inspectie, controle en toezicht door bestuursorganen; e. eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer; f. het belang, dat de geadresseerde erbij heeft als eerste kennis te kunnen nemen van de informatie; g. het voorkomen van onevenredige bevoordeling of benadeling van bij de aangelegenheid betrokken personen of rechtspersonen dan wel van derden. Wij hebben besloten gebruik te maken van onze bevoegdheid om geheimhouding op te leggen op de ter inzage gelegde geheime bijlagen (nummers 11, 15 en 16): 1. rapport lange termijn financiering Stedin; 2. samenvattingen van de rapporten van Rothschild & Co en Capitium.

Deze stukken zijn bij de griffier ter inzage gelegd. Wij beroepen ons concreet op de volgende belangen uit artikel 10 van de Wob b. Economische of financiële belangen. -

Bedrijfs- en fabricagegegevens, die door natuurlijke personen of rechtspersonen vertrouwelijk aan de overheid zijn meegedeeld (artikel 10, eerste lid, sub c): Dit betreft in essentie de bovengenoemde stukken; De economische of financiële belangen van de Staat, de andere publiekrechtelijke lichamen of de in artikel 1a, onder c en d, bedoelde bestuursorganen (artikel 10, tweede lid, sub b): Dit, gezien de aard van het verzoek van Stedin en onze financiële belangen.

Door het verstrekken van de informatie uit dit raadsvoorstel kan de gemeente of Stedin financieel nadeel lijden. De bieding is gebaseerd op vertrouwelijke stichtingskostenberekeningen van Stedin en heeft betrekking op bedrijfsgegevens. Artikel 25, derde lid, van de Gemeentewet, bepaalt dat de door het college opgelegde verplichting tot geheimhouding op de verstrekte stukken vervalt als de raad deze niet in zijn eerste vergadering bekrachtigt. Ons college adviseert uw raad de geheimhouding te bekrachtigen voor onbepaalde tijd.

Communicatie en participatie Stedin heeft bij het uitbrengen van de kapitaalvraag een persbericht opgesteld over de aanstaande besluitvorming. Dit bericht is door verschillende media opgepakt. Het voorstel is om bij een positieve grondhouding in de commissie ABA-Fin van 26 mei 2021, in aanloop naar het definitieve besluit, een en ander te delen met de media via een persbericht en inzet van de gebruikelijke communicatiemiddelen van de gemeente.

Vervolgstappen Planning van de vervolgstappen Met de verzending van de kapitaalvraag van Stedin en het bijbehorende informatiepakket op 6 april is een besluitvormingstermijn van 50 dagen gestart. Als de gemeenteraad instemt om geen wensen en bedenkingen aan het college kenbaar te maken, besluit het college akkoord te gaan met de governancewijziging en de uitgifte van cumulatief preferente aandelen. Hierna ondertekenen wij de volmacht, de investeringsovereenkomst en de intekenbrief en versturen deze voor 18 juni naar de AHC van Stedin. Op basis van de besluiten en de intekenbrieven van de 44 aandeelhoudende gemeenten wordt vastgesteld of er voldoende kapitaal is “opgehaald”. De AHC en Stedin zijn een minimale omvang van € 180 miljoen en een maximale omvang van € 200 miljoen overeengekomen. Bij een omvang lager dan € 180 miljoen vindt de kapitaalstorting geen doorgang, wordt de governance niet aangepast en worden er geen cumulatief preferente aandelen uitgegeven. Als sommige aandeelhouders niet deelnemen, kan dat in principe worden gecompenseerd door andere aandeelhouders met dien verstande dat die maximaal tweemaal van hun huidige percentage kunnen afnemen. Het voorliggend voorstel betreft overigens deelname naar rato van ons huidige aandeelpercentage ad. 0,45%.

Als de omvang tussen de € 180 miljoen en € 200 miljoen is, dan worden de aandelen toegewezen aan iedere aandeelhouder die heeft ingetekend op basis van verdeling vanuit de intekenbrieven en de omvang van ieders beoogde storting. Hierna zal op 25 juni de AvA plaatsvinden waarin de voorgenoemde drie besluiten worden genomen. Als ook alle ontbindende voorwaarden zijn vervuld kan vervolgens tot de zogenaamde 'closing' worden overgegaan. De akte van uitgifte wordt dan ondertekend en de cumulatief preferente aandelen worden uitgegeven aan de deelnemende aandeelhouders. Hierna zullen wij ons deel van het kapitaal storten. Burgemeester en wethouders van Hendrik-Ido-Ambacht De secretaris,

De burgemeester,

RAADSBESLUIT De raad van de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht;

Gezien het voorstel van burgemeester en wethouders, voorstelnr. 2021-0053172

besluit:

1. 2. 3.

Geen wensen en bedenkingen over de verkrijging van nieuwe cumulatief preferente aandelen in Stedin Holding N.V. ter kennis van het college te brengen. Een investeringskrediet ter waarde van € 900.000 beschikbaar te stellen voor het verkrijgen van de nieuwe cumulatief preferente aandelen in Stedin Holding N.V.. Op grond van het bepaalde in artikel 25, tweede en derde lid Gemeentewet juncto artikel 10, eerste lid, sub c en tweede lid sub b Wet openbaarheid van bestuur, de door het college opgelegde geheimhouding te bekrachtigen ten aanzien van de volgende stukken: 1. het rapport lange termijn financiering Stedin; 2. de samenvattingen van de rapporten van Rothschild & Co en Capitium.

Aldus besloten door de raad der gemeente Hendrik-Ido-Ambacht in zijn openbare vergadering van 7 juni 2021.

De griffier,

De voorzitter,

drs. ing. G.H. Logt

J. Heijkoop