Raadsvoorstel 7.1 Evaluatie ondernemersfonds

Zaaknummer

2024-0051322

Datum vergadering

maandag 8 juli 2024 om 20:00 uur

Aan

Gemeenteraad

Betreft

Evaluatie ondernemersfonds 2024

Portefeuillehouder

L. Platschorre

Vertrouwelijk:

Nee

Voorgesteld besluit 1. Kennis te nemen van de Evaluatie Ondernemersfonds Hendrik-Ido-Ambacht 2. Het ondernemersfonds voor onbepaalde tijd voort te zetten. 3. In 2025 het ondernemersfonds te voeden op basis van een verhoging van de onroerendezaakbelastingen niet-woningen met € 70 per € 100.000 WOZ-waarde van OZB-plichtige objecten en deze opbrengst te verwerken in de begroting 4. De jaren na 2025 de hoogte van het fonds mee te laten bewegen met de indexatie van de OZBopbrengst niet-woningen, inclusief de areaalmutatie, en dit te verwerken in de begroting 5. Het ondernemersfonds in 2029 nogmaals te evalueren 6. In de begroting het ondernemersfonds (Stichting Ondernemersfonds Hendrik-Ido-Ambacht) als ontvanger op te nemen met een maximaal subsidiebedrag

Beknopte samenvatting Op 4 oktober 2021 heeft de gemeenteraad van Hendrik-Ido-Ambacht besloten een gemeentebreed ondernemersfonds in te stellen dat gedekt wordt uit een verhoging van de OZB van niet-woningen. Het doel van het ondernemersfonds is om ondernemers, vastgoedeigenaren en deelnemers uit de non-profit sector, een structurele financiële basis te bieden waarmee activiteiten en maatregelen in het algemeen belang van het bedrijfsleven kunnen worden uitgevoerd die anders niet georganiseerd zouden kunnen worden. Zoals afgesproken bij instelling van het fonds is het fonds geëvalueerd. Dit is de basis voor het genomen besluit over voortzetting van het fonds.

Toelichting Inleiding Op 4 oktober 2021 heeft de gemeenteraad van Hendrik-Ido-Ambacht besloten een gemeentebreed ondernemersfonds in te stellen dat gedekt wordt uit een verhoging van de OZB van niet-woningen. Het doel van het ondernemersfonds is om ondernemers, vastgoedeigenaren en deelnemers uit de non-profitsector een structurele financiële basis te bieden waarmee activiteiten en maatregelen in het algemeen belang van het bedrijfsleven kunnen worden uitgevoerd die anders niet georganiseerd zouden kunnen worden. Deze gezamenlijke bestedingen van de ondernemers dragen bij aan meer samenwerking tussen bedrijven en branches, aan het vestigingsklimaat in de brede zin en aan de algehele economische ontwikkeling in de gemeente. Het ondernemersfonds is ingesteld voor de periode van drie jaar, van 1 januari 2022 tot en met 31 december 2024. Zoals afgesproken bij instelling van het fonds is in het voorjaar van 2024 een evaluatie van het fonds opgestart, teneinde een besluit te kunnen nemen over voortzetting van het fonds. De resultaten van de evaluatie zullen door de stichting aan het college en de raad worden voorgelegd. Bijgaand advies gaat over deze evaluatie en over de voortzetting van het fonds na 31 december 2024. 1

Beoogd effect Met het ondernemersfonds krijgen ondernemers en instellingen via een opslag op de OZB capaciteiten en een systeem van trekkingsrechten een financiële positie om gezamenlijke investeringen te doen die het vestigingsklimaat en de economische ontwikkeling van Hendrik-IdoAmbacht bevorderen.

Argumenten 1.1. De Evaluatie Ondernemersfonds Ambacht 2022-2024 blikt terug op samenwerking, uitvoering en resultaat Zoals afgesproken bij de instelling van het ondernemersfonds is begin 2024 een evaluatie uitgevoerd naar het functioneren van het ondernemersfonds. Er is bij de evaluatie aandacht besteed aan de oprichting, de beginperiode, het draagvlak, de initiatieven en de budgetten. Deze zijn beschreven in de Evaluatie Ondernemersfonds Ambacht 2022-2024 (zie bijlage). Er zijn gesprekken gevoerd met besturen van trekkingsgebieden, met ondernemers en met het bestuur van Stichting Ondernemersfonds Hendrik-Ido-Ambacht (vanaf hier: de stichting en fondsbestuur). In de evaluatie wordt een aantal conclusies getrokken en aanbevelingen gedaan. Organisatorisch is het fonds helemaal ingericht en functioneert goed. De bekendheid van het fonds is nog niet optimaal, wel groeiend, en dat wordt ook zichtbaar in een toenemend aantal initiatieven dat wordt ingediend. De beschikbare middelen zijn toereikend en passend bij de initiatieven. Deelnemers van het fonds zijn, net als bij de invoering van het fonds, zowel positief als kritisch en soms negatief. Een meerderheid is positief en er is voldoende draagvlak.

Verdere groei van het draagvlak is te verwachten omdat dit vaak het gevolg is van meer bekendheid en betere promotie van het fonds dat mede bereikt wordt met de inzet van het fondsbestuur op het delen van de successen. De aanbevelingen zijn: • Het fonds te continueren voor onbepaalde tijd en daarbij de OZB-opslag te handhaven uit 2024. Voor 2025 baseren we de opslag op € 70 per € 100.000 WOZ-waarde, rekening houdend met de OZB-capaciteit. De hieruit volgende totale opslag zetten we af tegen de totaalopbrengst van niet-woningen, en daar komt een percentage uit. Na 2025 zullen we met dit percentage het aandeel ondernemersfonds jaarlijks mee laten bewegen met de opbrengst OZB van niet-woningen. • Er wordt door het fondsbestuur, de trekkingsbesturen en de gemeente ingezet op de bekendheid van het fonds. • Het fonds wordt blijvend gemonitord, met aandacht voor de projecten, de kwaliteit van de projecten. • Het fondsbestuur onderzoekt de kansen en aanbevelingen die uit deze evaluatie zijn gekomen, zoals een gemeentebreed deel of meer bijeenkomsten tussen de trekkingsgebieden onderling. • De gemeenteraad ontvangt ieder jaar een nieuwsbrief van de stichting over de projecten en ontwikkelingen. • Iedere vijf jaar, te beginnen in 2029, wordt het fonds geëvalueerd. In het raadsbesluit van 2021 staat dat de stichting de resultaten van de evaluatie aan de raad en het college voorlegt.

De evaluatie is in nauwe samenwerking met de gemeente tot stand gekomen en de gemeente zal de evaluatie met het fondsbestuur samen aan het gemeentebestuur voorleggen. 2.1. Een ondernemersfonds heeft een lange aanloopperiode nodig De evaluatie maakt duidelijk dat het fonds nu de basis op orde heeft. Het eerste jaar is veel ingezet op organisatorische aspecten. In 2023 is het fonds echt van start gegaan. Vanaf nu (2024) kan alle aandacht uitgaan naar meer bekendheid en het verder enthousiasmeren van ondernemers en instellingen om te komen met initiatieven. Bestaande en behaalde successen helpen hierbij. 2.2. De verbeterpunten uit de evaluatie kunnen alleen opgepakt worden als het fonds wordt verlengd Voortzetting van het fonds geeft het fondsbestuur de kans om met de aanbevelingen uit de evaluatie aan de slag te gaan.

2

2.3. Sommige projecten die zijn bekostigd uit het fonds zijn gericht op lange termijn De projecten die tot op heden zijn opgepakt op de bedrijventerreinen zijn gericht op organisatie, veiligheid en communicatie. Dit zijn zaken die het ondernemersklimaat heel positief beïnvloeden. Deze inzet is op de langere termijn gericht. Denk aan contracten voor meerdere jaren en onderhoud voor meerdere jaren. Doorgaan met het fonds biedt zekerheid aan deze bedrijventerreinen en draagt er aan bij dat de terreinen niet op een andere, minder georganiseerde manier, alsnog middelen moeten vergaren om deze collectieve belangen te borgen. 3.1. Berekening aandeel ondernemersfonds voor 2025 In 2024 betaalden eigenaren en gebruikers van niet-woningen voor het ondernemersfonds een opslag van € 70 per € 100.000 WOZ-waarde. Hierbij is rekening gehouden met de zogenaamde belastingcapaciteit, ofwel OZB-capaciteit. Dit is de totale WOZ-waarde waarover ook daadwerkelijk OZB kan worden geheven. De uiteindelijke OZB-capaciteit houdt rekening met vrijgestelde (delen van) objecten en leegstand (voor het gebruikersdeel). Hierbij komt 55% ten laste van de eigenaar en 45% ten laste van de gebruiker. In de jaren 2022, 2023 en 2024 is de verhoging op de WOZ-waarde voor niet-woningen ieder jaar berekend omdat de opslag ieder jaar anders was.

In 2022 was die € 30, in 2023 € 50 en in 2024 € 70 per € 100.000 WOZ-waarde. In 2025 berekenen we nog eenmaal het aandeel ondernemersfonds op basis van € 70 per € 100.000 WOZ-waarde, rekening houdend met de OZB-capaciteit. Hierbij wordt het totale aandeel ondernemersfonds afgezet als percentage van de totale opbrengst niet-woningen. 4.1. Na 2025 beweegt aandeel ondernemersfonds mee met de indexatie in lijn met de begroting en biedt zekerheid voor ondernemers In de jaren na 2025 zal niet het bedrag van € 70 per € 100.000 WOZ-waarde worden gehanteerd, maar het onder 3.1 berekende percentage van de totale opbrengst van de OZB niet-woningen. Deze methodiek zorgt voor automatisch meebewegen van het fonds met de inflatie en de areaalmutaties. Uitschieters naar boven en beneden worden voorkomen, de berekeningen zijn beter en efficiënter te maken en de indexering van de gemeente wordt nauwkeuriger gevolgd. Eventuele meer- of minderopbrengsten van de OZB zijn voor rekening en risico van de gemeente en worden niet op basis van nacalculatie ingehouden of toegevoegd aan de subsidie. 5.1. Periodiek evalueren is goed voor alle betrokkenen Met een periodieke evaluatie zorgen we voor blijvende betrokkenheid van het gemeentebestuur en de stichting en de ondernemers.

Met de evaluatie komt het fonds iedere vijf jaar actief op de college- en raadsagenda en krijgen ondernemers de mogelijkheid om input te leveren en verbeteringen aan te brengen. 6.1. We nemen de subsidie op in de begroting als begrotingssubsidie De extra inkomsten voor het ondernemersfonds verwerken we in de begroting en maken we in zijn geheel als subsidie over aan Stichting Ondernemersfonds Hendrik-Ido-Ambacht. De Algemene wet bestuursrecht vereist een wettelijke grondslag voor het verstrekken van subsidie. Dit is echter niet van toepassing indien de begroting de subsidieontvanger vermeldt en het bedrag waarop de subsidie ten hoogste kan worden vastgesteld (artikel 4:23, lid 3 onder c Awb). We nemen voornoemde op in de begroting met als gevolg dat de bepalingen in de Algemene subsidieverordening niet van toepassing zijn.

Kanttekeningen De conclusies en aanbevelingen uit de evaluatie moeten worden opgevolgd voor meer bekendheid Om ook in de komende jaren de bekendheid van het ondernemersfonds te behouden en het draagvlak verder te vergroten is het belangrijk dat de conclusies en aanbevelingen uit de evaluatie opgevolgd worden. Het fondsbestuur staat hiervoor primair aan de lat, aangezien het fonds van, voor en door ondernemers is, waarin de gemeente faciliteert. De gemeente participeert wel met ambtelijke adviescapaciteit in het fonds, en meedenken met de uitvoering van de aanbevelingen. En de gemeente zal blijvend mee inzetten op de bekendheid.

3

Consequenties van het voorstel Begrotingswijziging Nee

Duurzaamheid Het fonds heeft een structureel karakter, bevordert structurele samenwerking en kan zich richten op lange termijn projecten. De keuze of het fonds een bijdrage levert aan duurzame initiatieven is niet aan de gemeente. Ondernemers bepalen zelf waar ze het budget van hun eigen trekkingsgebied voor willen inzetten.

Financiën Inkomsten en uitgaven Het fonds is voor en door ondernemers, instanties en verenigingen. Eigenaren en gebruikers van niet-woningen betalen bij de doorstart voor 2025 een opslag van € 70 op iedere € 100.000 WOZwaarde, rekening houdend met de OZB-capaciteit. Van de opslag komt 55% ten laste van de eigenaar en 45% ten laste van de gebruiker. De jaren erna wordt meebewogen met de indexatie van de OZB-opbrengst voor niet-woningen inclusief areaalmutatie. De opslag levert extra inkomsten op die we als subsidie overmaken aan de stichting (Stichting Ondernemersfonds Hendrik-Ido-Ambacht). De inkomsten zijn gelijk aan de subsidie. De komende jaren worden de inkomsten voor het fonds rond € 300.000 per jaar ingeschat. Bijdrage gemeente Enkele gebouwen, zoals kerken en het gemeentehuis, zijn vrijgesteld van OZB. Een aantal panden waar de gemeente eigenaar en/of gebruiker van is, zoals scholen, sporthallen of buurtcentra, is niet vrijgesteld. De gemeente betaalt met een opslag op de OZB van die panden aan het fonds mee. We dekken de opslag per pand binnen de bestaande budgetten van de betreffende panden (uit de grootboeknummers van het desbetreffende pand). De opslag van de gemeentelijke panden opgeteld bedraagt (op basis van berekeningen gemaakt in 2023) ongeveer € 20.000.

De panden zijn vrijwel allemaal toebedeeld aan het trekkingsgebied zorg/onderwijs/sport en cultuur en de opslag komt vrijwel geheel ten goede aan het trekkingsgebied zorg/onderwijs/sport en cultuur.

Juridisch De opslag bedoeld voor het fonds wordt als subsidie uitgekeerd aan Stichting Ondernemersfonds Hendrik-Ido-Ambacht. De ontvanger en het bedrag worden, indien de raad hiertoe besluit (besluit 6), apart genoemd in de begroting. Na het besluit van de raad wordt vóór 2025 en verder een nieuw convenant opgesteld waarin juridische en financiële afspraken tussen de stichting en gemeente worden vastgelegd.

Communicatie en participatie Ter voorbereiding van dit voorstel zijn de eerste twee jaar van het ondernemersfonds geëvalueerd. Er is meerdere keren met het fondsbestuur gesproken, er zijn gesprekken geweest met de besturen van meerdere trekkingsgebieden en met ondernemers en instellingen die sinds 2022 participeren in het fonds. Ook zijn binnen de gemeente meerdere beleidsteams benaderd en is de GBD intensief betrokken. De resultaten van de gesprekken zijn verwerkt in de conclusies en aanbevelingen en de gesprekken zijn samengevat in de bijlage van de Evaluatie Ondernemersfonds Hendrik-Ido-Ambacht. We besteden in relevante nieuwsbrieven en social media kanalen aandacht aan het besluit. De stichting zal de communicatie over het fonds verzorgen. De gemeente zal, net als de trekkingsbesturen mee inzetten op de bekendheid van het fonds.

4

Vervolgstappen Planning van de vervolgstappen Na het besluit van de raad wordt de samenwerking tussen de gemeente en de stichting gecontinueerd. Er wordt een nieuw convenant opgesteld voor de samenwerking tussen de stichting en de gemeente vanaf 1 januari 2025. In het convenant worden juridische en financiële afspraken tussen de stichting en gemeente vastgelegd. Dit convenant wordt door het college vastgesteld en getekend. De stichting zal zich, de komende jaren, tot de volgende evaluatie, samen met de gemeente buigen over de kansen, aanbevelingen en conclusies uit de evaluatie 2024 en onderneemt hier waar nodig actie op. Het fondsbestuur, de trekkingsbesturen en de gemeente zetten blijvend in op de bekendheid van het fonds. Iedere vijf jaar wordt het fonds geëvalueerd. In 2028 start de gemeente met een evaluatie. Hier wordt wederom de samenwerking met de stichting opgezocht. De evaluatie wordt in 2029 aan de raad voorgelegd. Ieder jaar zullen we in samenwerking met de stichting de gemeenteraad een nieuwsbrief sturen met nieuws over de projecten en ontwikkelingen binnen het fonds.

Verantwoordelijkheid voor uitvoering Team economie en Team financiën

Bijlagen 1. Bijlage Overzicht aanvragen Ondernemersfonds Ambacht.pdf 2. Bijlage Evaluatie door Stichting Ondernemersfonds Ambacht 2022-2023.pdf 3. Evaluatie Ondernemersfonds Hendrik-Ido-Ambacht.pdf

Burgemeester en wethouders van Hendrik-Ido-Ambacht De secretaris,

De burgemeester,

5

RAADSBESLUIT De raad van de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht;

Gezien het voorstel van burgemeester en wethouders, voorstelnr. 2024-0051322

besluit:

1. Kennis te nemen van de Evaluatie Ondernemersfonds Hendrik-Ido-Ambacht. 2. Het ondernemersfonds voor onbepaalde tijd voort te zetten. 3. In 2025 het ondernemersfonds te voeden op basis van een verhoging van de onroerendezaakbelastingen niet-woningen met € 70 per € 100.000 WOZ-waarde van OZB-plichtige objecten en deze opbrengst te verwerken in de begroting 4. De jaren na 2025 de hoogte van het fonds mee te laten bewegen met de indexatie van de OZBopbrengst niet-woningen, inclusief de areaalmutatie, en dit te verwerken in de begroting 5. Het ondernemersfonds in 2029 nogmaals te evalueren 6. In de begroting het ondernemersfonds (Stichting Ondernemersfonds Hendrik-Ido-Ambacht) als ontvanger op te nemen met een maximaal subsidiebedrag

Aldus besloten door de raad der gemeente Hendrik-Ido-Ambacht in zijn openbare vergadering van 8 juli 2024

De griffier,

De voorzitter,

drs. Ing. G.H. Logt

mr. P. van der Giessen

6