raad 2 oktober 2023

Vergadering van 2 oktober 2023.

16

boomstammen in zo'n container te gooien. Sprekers fractie zal straks graag vernemen waarom er zo is gehandeld. Spreker wil afsluiten met het geven van een compliment. Zijn fractie heeft grote waardering voor de zogenoemde pikkelateurs, mensen die hun eigen woonomgeving schoonhouden. Het is prima dat die mensen kunnen melden dat zij een zak afval hebben verzameld en dat deze dan bij hen thuis wordt opgehaald. Chapeau! Zoals men zal hebben begrepen, is de fractie van D66 voor dit voorstel. In tweede termijn zal zij reageren op de motie die de fractie van Realistisch Ambacht heeft ingediend, waarbij zij het door de portefeuillehouder gegeven antwoord zal betrekken. De heer Van der Wulp memoreert dat hij in zijn reactie op wat de insprekers naar voren hadden gebracht de heer De Visser van de Voedselbank al voor diens inzet heeft bedankt. Die dank geldt ook mevrouw Bruin, mevrouw Tas en mevrouw Spruijt, want vrijwilligers zijn in deze gemeente onmisbaar. In plaats van in te stemmen met de mening van de fractie van SGP/ChristenUnie dat het stellen van een bepaalde vraag vanavond niet passend zou zijn, zou spreker liever zeggen dat met het aan een aantal instellingen toekennen van een eigen afvalpas het klèinste probleem wordt opgelost dat vanavond aan de orde kan zijn. De heer Van Ginkel: "Ik heb het college in mijn laatste zin al opgeroepen om daarnaar te gaan kijken.

U hebt dus niet goed geluisterd. " De heer Van der Wulp: "Dat zou kunnen, en dan neem ik dit direct terug; ik zal dit later even naluisteren, want op dit moment kan dat niet." Met enige somberheid heeft de PvdA-fractie dit raadsvoorstel afgewacht. Haar standpunten in dezen zijn bekend, maar men zal begrijpen dat zij ze vanavond wederom de revue wil laten passeren. Dat de fractie in de commissievergadering werd verweten ook vragen te hebben gesteld die buiten het onderwerp van het voorstel tot vaststelling van het recycletarief vielen, stuitte haar tegen de borst. Men weet toch dat voor de invoering van het recycletarief deze avond het finale moment is. Het idee van het beleggen van een, zoals in het vooruitzicht werd gesteld, speciale avondbijeenkomst waarin alle nog openstaande vragen zouden kunnen worden gesteld en beantwoord, moet nu als 'mosterd na de maaltijd' worden afgedaan. Wanneer men meent dat het tegendeel het geval is, mag men dat bewijzen. Sprekers fractie wil een aantal zaken behandelen voordat zij haar tegenstem tegen dit voorstel zal laten horen. De gemeente legt tot op heden geld bij om de afvalinzameling en alles wat daarmee verband houdt financieel rond te krijgen. Met het huidige voorstel komt hieraan een einde.

De fractie vindt dat een ingrijpende verandering in het grondstoffenbeleid ook financieel door de gemeente kan worden ondersteund, niet door daarna de belastingen te verhogen – anders wordt het voor de inwoners een sigaar uit eigen doos –, maar door hiervoor de algemene reserve aan te spreken. Als het college dit zou doen, zou het dienaangaande met de raad een gewenningsperiode kunnen afpreken. In 2024 wordt de inwoners niets in rekening gebracht voor de zakken restafval die worden aangeboden. De burger ziet dit echter pas op de nota waarmee hem of haar het vaste tarief in rekening zal worden gebracht dat voor 2025 gaat gelden. Sprekers fractie deed in de commissie het voorstel om hiervoor nu alvast een basistarief vast te stellen, opdat de burger al in 2024 voor de aanlevering van een aantal zakken restafval zou gaan betalen. Dit idee werd echter niet overgenomen; men zei al meteen dat de dienst die de belastingen int dit niet zou kunnen realiseren. Ook zei de portefeuillehouder dat de inwoners de HVC-app kunnen gebruiken om het aantal dumpingen van zakken restafval bij te houden. Dat geldt wel voor het aantal zakken, maar niet voor de financiële consequenties van die dumpingen inclusief de toepassing van het basistarief.

Inwoners wennen snel aan een tariefverlaging, zodat zij in 2025 in groten getale het gevoel zullen kunnen gaan hebben dat zij de kous op de kop hebben gekregen. Voor de PvdA-fractie blijft dan ook het spook dat 'afvalarmoede' heet te zeer op

Vergadering van 2 oktober 2023.

17

de loer liggen. In dit verband noemt zij de mogelijkheid om als burger kwijtschelding te verkrijgen. Dit is natuurlijk mooi voor de mensen die de kosten niet kunnen betalen, een groep waartoe vaak ook de minima worden gerekend, maar laat men van spreker aannemen dat armoede tegenwoordig eerder begint dan overeenkomt met de norm die voor de minima geldt. Dat dit voorstel tot milieuwinst zal leiden – daar doet men dit toch voor – is nu niet duidelijk. Het streven naar het verbreden van het draagvlak voor gescheiden afvalinzameling wordt genoemd om aannemelijk te maken dat het invoeren van het recycletarief zal slagen. De PvdA opperde in de commissievergadering de gedachte dat de gemeente een promotiefilmpje zou laten maken dat precies zou laten zien hoe het Ambachtse vuil wordt gerecycled; het is goed dat de portefeuillehouder hierop positief heeft gereageerd. Met de invoering van het recycletarief is er voor de burger nauwelijks nog financiële winst te behalen. Spreker wil niet vervelend doen, maar is wel van mening dat het werken met de slogan van zijn fractie 'de burger gaat minder méér betalen' het verbreden van het draagvlak méér ten goede zou zijn gekomen. Wat is er hier geleerd van de gemeenten die het recycletarief al hadden ingevoerd maar dit na enige tijd weer hebben afgeschaft? Er is nooit besproken wat Hendrik-Ido-Ambacht béter zou kunnen doen om zoiets te voorkomen.

Met het werken met het recycletarief is inmiddels proefgedraaid. Wat zijn tot op heden de resultaten daarvan en in hoeverre hebben zij invloed gehad op het vastgestelde basistarief? Op nog andere vragen die betrekking hebben op de vaststelling van het recycletarief zal de fractie later ingaan. Zoals uit deze bijdrage blijkt, meent zij dat er nu nog te veel open einden zijn; zij zal dan ook tegen dit raadsvoorstel stemmen. De voorzitter merkt op dat, omdat dit raadsvoorstel deels inhoudelijk en deels financieel van aard is, de beantwoording door twee portefeuillehouders zal worden verzorgd. Wethouder Lafleur noemt het netjes om te beginnen met te reageren op de inbreng van de insprekers, want zij zitten daarop al even te wachten. Tot mevrouw Bruin wil spreker zeggen het te waarderen dat zij vanavond van het spreekrecht voor inwoners gebruik heeft willen maken. Hij begrijpt heel goed dat het niet altijd gemakkelijk is om publiekelijk te vertellen wat men vindt. Zij heeft haar mening heel goed verwoord en mag ook weten dat voor een persoonlijk gesprek sprekers deur altijd openstaat. Als zij van die mogelijkheid gebruik had gemaakt, had zij vanavond niet en public het woord behoeven te voeren, maar beide manieren zijn goed, want ook voor degenen die thuis deze vergadering beluisteren is het heel interessant te vernemen wat haar situatie is en hoe zij die beoordeelt.

Geconstateerd mag worden dat mevrouw Bruin over het afvalinzamelsysteem niet heel positief is. Zij zei zelfs zich in de maling genomen te voelen. Gelukkig maakte zij wel de positieve opmerking dat de gemeentelijke communicatie over het systeem redelijk goed was. Blijkbaar is de gemeente er echter nog onvoldoende in geslaagd om bij haar de boodschap goed over te brengen; daarin moet dus nog verbetering komen. Mevrouw Bruin sprak over het gebruik van twee zakken van 30 liter per week. Dat is voor een tweepersoonshuishouden nogal veel en het vraagt dan ook om nog wel iets meer inspanning om die hoeveelheid verkleind te krijgen. Spreker zal hierover heel graag een keer met mevrouw gaan praten, terwijl hij haar ook wil aanbieden om eens met een afvalcoach te gaan spreken, want hij weet zeker dat er op dit punt winst te behalen valt. Met 'winst' bedoelt hij dan dat de hoeveelheid restafval kan worden verminderd, waarmee dan tevens meer milieuwinst te boeken zal zijn, want het lijkt hem dat er nu in het restafval van mevrouw nog heel veel herbruikbare stoffen zitten. Dit aanbod wil hij haar dus bij dezen doen; het is natuurlijk aan haar om daarvan wel of niet gebruik te gaan maken. Zoals eerder gezegd, zou hij zelf heel graag een keer met mevrouw Bruin over dit onderwerp gaan praten, terwijl hij ook zeker weet dat een afvalcoach haar op dit gebied behulpzaam zou kunnen zijn.

Van diens adviezen hebben al meerdere inwoners gebruik gemaakt en over de aldus bereikte resultaten zijn zij heel tevreden.

Vergadering van 2 oktober 2023.

18

Dat mevrouw Bruin zei dat zij zich in de maling genomen voelde, heeft vooral te maken met de terechte veronderstelling dat alles duurder is geworden. Ook voor de gemeente wordt alles duurder. Los van de invoering van het recycletarief hanteert de gemeente jaarlijks een indexatiepercentage – collega Flach van financiën kan daarover alles vertellen, want deze heeft er veel meer verstand van dan spreker –, waarmee de gemaakte kosten worden doorberekend. Of er thans wel of niet een recycletarief zou worden ingevoerd, de afvalstoffenheffing zou in 2023 en 2024 zijn geïndexeerd en dus voor iedereen hoger zijn geworden. Spreker is het ermee eens dat 8 % een hoog percentage is, maar men weet dat de kosten in het afgelopen jaar heel hoog zijn geweest. Als hij tegenwoordig boodschappen in een supermarkt doet – mevrouw Bruin zal dit wellicht herkennen –, treft hij in zijn mandje aanzienlijk minder producten aan dan een jaar geleden, hoewel hij daarvoor eenzelfde bedrag als toen heeft neergeteld. Het invoeren van het recycletarief maakt het voor mevrouw Bruin mogelijk om invloed uit te oefenen op de variabele kosten die voor de aanlevering van restafval moeten worden gemaakt. In het oude systeem, dat werkte met een totaaltarief, had men daarop geen enkele invloed en betaalde men eigenlijk mee voor alle 'veelstorters' die niet aan afvalscheiding deden.

De raad heeft intussen gezegd dat hij juist goede afvalscheiding wilde gaan belonen en degenen die niet aan afvalscheiding willen doen daarvoor de eerlijke prijs wilde laten betalen. Spreker wil mevrouw Bruin nu heel graag helpen om te bereiken dat zij tot een betere afvalscheiding zal kunnen komen, iets waarmee niet alleen het milieu wordt geholpen – daar doet men dit alles immers voor –, maar ook de kosten van het aanleveren van restafval kunnen worden verlaagd, zodat dit ook haar eigen portemonnee ten goede zal komen. Men verwijt hem wel eens dat hij het had doen voorkomen dat alle inwoners er bij de invoering van het recycletarief op vooruit zouden gaan, maar hij had er juist op gewezen dat dit zou alleen gelden voor degenen die echt hun best zouden doen om tot een meer dan gemiddeld goede afvalscheiding te komen. Dit laatste is haalbaar, zoals de ervaring duidelijk laat zien; met een beetje zijn best doen, kan men heel ver komen, waardoor men ook minder duur uit zal zijn, zoals de heer Van der Wulp het uitdrukte. De indexatie als zodanig komt echter ieder jaar terug; daarop heeft spreker geen invloed. Mevrouw Bruin noemde het verschil tussen wat door eenpersoonshuishoudens en wat door meerpersoonshuishoudens moet worden betaald en verwoordde haar mening daarover.

Deze raad heeft in februari 2022 besloten dat er tot een rechtvaardiger verdeling van de kosten zou moeten worden gekomen. Het college heeft daarop geanticipeerd door te zeggen dat het niet wilde dat de eenpersoonshuishoudens er bij de invoering van het recycletarief fors op achteruit zouden gaan. Vandaar dat in dit voorstel het ook in de gemeentewet gehanteerd wordende onderscheid tussen eenpersoons- en meerpersoonshuishoudens is gemaakt. Wat het onderwerp van de gezinsgrootte betreft, memoreert spreker dat de raad ook had gezegd dat bij de invoering van het recycletarief niemand er op achteruit zou mogen gaan. Daarom is er gekozen voor een korting van drie zakken per persoon. Men kan zeggen dat de grote gezinnen daarvan iets meer voordeel van hebben dan anderen, maar er staat tegenover dat zij waarschijnlijk wat het variabele tarief betreft ook met hogere kosten te maken hebben. Het is aan hen om ervoor te zorgen die kosten zo laag mogelijk te houden. Er is zo een heel mooi evenwicht gevonden tussen de prijsprikkel en een gelijke kostenverdeling. Volgens mevrouw Bruin zijn al veel gemeenten met diftar gestopt. Spreker begrijpt het dat men, als men tegen iets is, naar voorbeelden zoekt van gemeenten waarin het misschien iets minder goed gaat, maar hij kan óók heel veel gemeenten noemen die juist tot ìnvoering van het recycletarief overgaan.

In 2023 heeft de buurgemeente Zwijndrecht dat nog gedaan; misschien komt mevrouw Bruin wel daar vandaan en heeft zij gedacht: 'Ik kan dit ontvluchten door naar Hendrik-Ido-Ambacht te verhuizen', maar dat blijkt dus helaas niet het geval te zijn. Ook de gemeenten Molenlanden, Papendrecht, Vijfheerenlanden, Hardinxveld-Giessendam en Gorinchem gaan over tot invoering van het recycletarief. Dat doen zij omdat zij weten dat men in den lande heeft ervaren dat het werken met een recycletarief heel goed uitpakt: de hoeveelheid restafval gaat daardoor drastisch naar beneden en heel veel materialen kunnen opnieuw worden gebruikt, waarmee de belasting van het milieu enorm wordt verlaagd en er zo ook een winst voor deze planeet wordt behaald.

Vergadering van 2 oktober 2023.

19

Van het door mevrouw Bruin geschetste probleem met de kleppen van containers hoorde spreker vanavond voor de eerste keer. Soms verbaast hem niets meer, maar het is in elk geval niet fijn dat mevrouw Bruin zich door HVC niet gehoord heeft gevoeld. Hij gaat hierover dan ook zeker persoonlijk met HVC in gesprek, want dit soort dingen behoort op orde te zijn. Geprobeerd zal worden dit probleem voor mevrouw Bruin op te lossen; hij hecht daaraan heel veel waarde. Wat de opmerking van mevrouw Bruin over een verdienmodel betreft, kan spreker haar verzekeren dat de gemeente niet probeert op de afvalstoffenheffing te verdienen. Hij heeft de raad recent nog verteld dat de gemeente op de afvalstoffenheffing structureel een miljoen te kort kwam en dat dit niet bij de inwoners in rekening werd gebracht. Het betekende wel dat de gemeente daardoor heel veel andere dingen niet kon doen, dingen die de inwoners óók belangrijk vinden. Men spreekt hem wel eens aan op het onderhoud van het groen in de gemeente en een collega is bezig met het onderhoud en het vervangen van speelplaatsen. Door alle reeds genomen maatregelen is de gemeente erin geslaagd de kosten flink naar beneden te brengen, en met de invoering van het recycletarief gaat dit streven verder.

Het gaat niet om het bij de inwoners in rekening gebracht zijn van de kosten, maar om het feit dat de gemeente die kosten heeft weten te drùkken. Het is nu zo ver dat het eerdere tekort van € 1 miljoen wordt gedekt, maar er zal nooit méér aan afvalstoffenheffing in rekening worden gebracht dan de gemeente als opbrengst nodig heeft. Die twee moeten dus altijd aan elkaar gelijk zijn. College Flach heeft in de commissievergadering al gezegd dat, als er een situatie ontstaat waarin de kosten lager uitvallen dan de opbrengst, de indexatie zal worden verlaagd, waarmee het meerdere in principe zal teruggaan naar de inwoners. Geprobeerd wordt dit voor elkaar te krijgen en spreker zou het fantastisch vinden als ook het huishouden van mevrouw Bruin daaraan een bijdrage zou willen leveren. Mevrouw Bruin drong nog aan op het voeren van een eerlijk beleid, maar spreker vindt juist de invoering van het recycletarief een voorbeeld daarvan. Ervan uitgaande dat ook zij voor de aanlevering van afvalstoffen niet méér kosten wil maken dan nodig is, stelt hij vast dat zij daarop nu invloed kan uitoefenen. In de oude situatie betaalde zij mee aan de kosten die alle 'veelstorters' van afval veroorzaakten door niet aan de afvalscheiding deel te nemen.

Begonnen was indertijd met 380 liter afval per persoon per jaar en het is de bedoeling terug te gaan naar minder dan 100 liter en dus naar lagere kosten. Juist door de invoering van het recycletarief heeft men invloed op de eigen kosten en betaalt men niet ook mede voor de kosten van de 'veelstorters'. De voorzitter lijkt het goed de financiële discussie af te ronden – wethouder Flach gaat er straks nog op in – en de andere aspecten nu de revue te laten passeren. Wethouder Lafleur probeert eer te doen aan wat de insprekers naar voren hebben gebracht door hun vragen te beantwoorden. Hij hoopt daarin te zijn geslaagd, ook al is zijn antwoord misschien wat lang geworden. Hij vindt het van mevrouw Bruin heel dapper dat zij naar deze vergadering is gekomen en wilde aan haar inbreng dan ook de nodige tijd besteden, hopend dat de raad dit hem niet kwalijk zou nemen. Bij elk van de drie instellingen namens welke de volgende insprekers het woord hebben gevoerd, is spreker langs geweest, waarbij hij heeft geprobeerd ze door middel van de meest praktische oplossing te helpen. Natuurlijk snapte hij het verzoek om zo'n instelling zèlf een afvalpasje te geven, maar hij heeft elke keer uitgelegd dat hij niet degene is die de pasjes uitgeeft, maar HVC. Dat bedrijf geeft pasjes uit aan huishoudens die de afvalstoffenheffing betalen.

Wel heeft hij nagedacht over de vraag wat er toch nog voor de instellingen te regelen zou zijn. Volgens een hem gegeven advies is het, uitgaande van de Wet milieubeheer, fiscaal-juridisch heel ingewikkeld om dit op de door de instellingen gewenste manier te regelen. Met welke regeling hij ook zou komen, deze zou bij de toetsing door een rechter geen stand kunnen houden. Hij kan hierover, geen fiscaal jurist zijnde, nu niet in details treden en gaat zich ook niet wagen aan het geven van een uitleg, maar hij zal ervoor zorgen dat hieraan in de afgesproken informatiebijeenkomst meer duiding zal kunnen worden gegeven door iemand die verstand van deze materie heeft. Het is, kortom, van sprekers kant geen onwil. Hij heeft zich te houden

Vergadering van 2 oktober 2023.

20

aan wet- en regelgeving en kan dus niet zomaar met een regeling komen waaraan allerlei fiscaal-juridische consequenties kunnen vastzitten. Het is begrijpelijk dat dit voor de betrokken insprekers nog niet geheel duidelijk is en daarom zal het goed zijn hierop in de bedoelde informatiebijeenkomst terug te komen. Ter afsluiting zij vermeld dat spreker mevrouw Tas nog niet zo lang geleden is tegengekomen en dat zij, toen hij haar vroeg hoe het met de afvalscheiding door het Historisch Genootschap ging, twee duimen omhoog stak, maar wellicht had zij bedoeld met haar duimen naar beneden te wijzen. Misschien had hij toen niet goed opgelet, maar hij had aan die ontmoeting in elk geval een positief gevoel overgehouden en meende dus te mogen denken dat hij niet voor niets bij de instellingen langs was geweest. Door middel van wat er is geregeld wat het gebruik van pasjes door vrijwilligers van de instellingen betreft is er geprobeerd de instellingen een praktische oplossing te bieden en zo het moeren formuleren van een ingewikkelde fiscaal-juridische regeling te voorkomen. De heer Van der Wulp hoorde de wethouder enkele keren onderwerpen doorschuiven naar de te houden informatiebijeenkomst, maar vanavond gaat het over het voorstel tot invoering van het recycletarief en daarmee heeft het onderwerp van de afvalpasjes direct te maken.

Wat zal de wethouder in die informatiebijeenkomst méér kunnen vertellen dan hij nù heeft gedaan, namelijk dat het juridisch niet mogelijk is om aan de verzoeken van de instellingen te voldoen? Gaat hij soms zeggen dat de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht het als mede-eigenaar van HVC net iets anders kan gaan doen? De wethouder zou vanavond kunnen toezeggen dat het uiterste zal worden gedaan om aan het zeer logische verzoek van de instellingen te gaan voldoen. Het is volgens spreker echt niet zo moeilijk om op een afvalpasje de naam Historisch Genootschap te drukken. Wethouder Lafleur noemt het een goed recht van de heer Van der Wulp om diens mening te verwoorden, maar in de informatiebijeenkomst zal een uiteenzetting worden gegeven over de fiscaal-juridische consequenties die zouden vastzitten aan een regeling die alleen voor de instellingen zou zijn bedoeld. Spreker kan die consequenties nu niet uit de mouw schudden, want hij is geen fiscaal jurist, zodat het risico dat hij met een verkeerde uitleg zou komen heel sterk aanwezig is. Laat men dit onderwerp in de informatiebijeenkomst wederom met elkaar bespreken, en als men dan tot een bepaalde conclusie komt, hoort hij dat wel. Wel moet de raad er op basis van heel goede afwegingen een besluit over kunnen nemen; daar zit hij hier voor.

De heer Van der Wulp schijnt het gevoel te hebben dat spreker alles naar de informatiebijeenkomst verschuift, maar dat is niet het geval. Het gaat nu om de invoering van het vaste recycletarief. Men kan er wat het afval betreft wel van alles bij halen, maar dan krijgt hij weer van de voorzitter te horen dat hij zo lang aan het woord is. Hij zit dus in een spagaat; hij wil graag alles uitleggen, maar dit wordt hem niet gemakkelijk gemaakt. Mevrouw Van der Hee-Pasterkamp neemt aan dat de raad straks een tweede termijn krijgt en wil op dit moment alleen even ingaan op de door de wethouder gegeven toelichting. Hij zegt inderdaad al een hele tijd dat fiscaal-juridische gronden het geven van afvalpasjes aan instellingen verhinderen. Wellicht is dat waar, maar haar fractie heeft die gronden niet kunnen vinden. Wat zijn dus de fiscaaljuridische gronden die de wethouder steeds aanhaalt? De scholen zijn net als de instellingen geen huishoudens, maar beschikken wel degelijk over een eigen afvalpasje. Wethouder Lafleur zal in de informatiebijeenkomst graag door iemand die verstand van zaken heeft laten aangeven om welke fiscaal-juridische gronden het gaat, want de raad heeft er natuurlijk volledig recht op om die te vernemen. Zoals gezegd, is hij geen jurist en dus kan men dit van hèm niet verwachten. De vraag van de heer Van Ginkel is al in het voorgaande beantwoord.

Laat men nu even afwachten wat er in de informatiebijeenkomst ter tafel zal komen; de raad kan daarna, indien dat nodig wordt gevonden, met betrekking tot het onderwerp van een pasje voor de instellingen altijd nog een besluit nemen.

Vergadering van 2 oktober 2023.

21

De heer Karso wordt bedankt voor zijn lovende woorden. Er is nadrukkelijk naar gestreefd om voor de kwetsbaarste mensen en de mensen die medisch afval hebben aan te leveren tot een mooie regeling te komen en spreker denkt dat dit ook is gelukt. Voorts is de oproep van de heer Karso om voor transparantie en duidelijke communicatie te zorgen zeker niet aan dovemansoren gericht. De gehele afdeling zet daartoe haar beste beentje voor. De materie is ook financieel-technisch best ingewikkeld en moet daarom zodanig worden uitgelegd dat ook mevrouw Bruin kan begrijpen wat er is betoogd. Zij behoeft het daarmee dan nog niet eens te zijn, maar het moet haar wel duidelijk zijn hoe de vork in de steel zit en dat het bij de invoering van het recycletarief in elk geval niet om een verdienmodel voor de gemeente gaat. Spreker is blij dat de heer Van den Elsen en hij het in ieder geval met elkaar eens zijn dat betere afvalscheiding sowieso goed is voor het milieu en ook de inwoners kan helpen hun kosten te verlagen. Dat er kan worden gedacht dat met dit voorstel burgers het systeem gaan dienen in plaats van andersom, denkt spreker niet. Er bestaat in Ambacht een heel goed en ook heel luxe systeem. De groene containers staan op allerlei plekken in de gemeente en men kan zo al het afval kwijt. Het enige wat op afstand is gezet, zijn de restafvalcontainers.

Zoals in de raadsvergadering op 7 februari 2022 uitgebreid is besproken, wordt daarmee juist een prikkel tot het heel goed scheiden van afval gegeven, want daardoor houdt men minder restafval over, zodat men ook minder vaak naar een container behoeft te lopen. Hierover zullen de heer Van den Elsen en spreker het overigens wel nooit geheel eens worden, want deze ziet dit als een vermindering van de service. In elk geval heeft dit ertoe geleid dat het tekort van € 1 miljoen per jaar op de afvalinzameling wat kon worden verlaagd, zodat er nu meer geld aan speeltuintjes en groen kan worden besteed. Het is dus maar net hoe men het weegt. Voor spreker is nascheiding geen vies woord. De organisatie volgt heel goed wat de ontwikkelingen op dit gebied zijn. Alleen heeft de raad in 2022 besloten dat er meer aan brònscheiding moest worden gedaan, en dat blijft het college doen. Juist op deze manier worden mensen geholpen om hun afval goed te scheiden. In het verleden is er met de raad heel veel over het scheiden van de afvalstromen gediscussieerd – een aantal leden zal dit kunnen beamen – en hoewel daardoor nauwelijks verbeteringen optraden, bleef dat toch het streven. Nu er is besloten tot het invoeren van het recycletarief ziet men opeens een forse daling van de hoeveelheid restafval.

Blijkbaar hebben inwoners die al voor groen waren en het milieu belangrijk vonden in het recycletarief een prikkel voor hun portemonnee gezien. Zo werkt het dus óók, en dat is heel menselijk en ook goed. Op de vraag van de heer Van den Elsen of er veel ingezameld PMD toch nog naar de verbrandingsovens gaat, is het antwoord dat de stroom PMD in Hendrik-Ido-Ambacht een heel zuivere stroom is. Door het moeten gebruiken van doorzichtige zakken voor de aanlevering van dit afval komt daarin nauwelijks vervuiling voor. Er hebben spreker dan ook totaal geen signalen bereikt dat dit schone afval zou worden verbrand; hij gaat er dus vanuit dat dit geheel kan worden hergebruikt. Volgens HVC is de Ambachtse afvalstroom PMD de schoonste in het gebied van de Drechtsteden en daar is hij trots op. Dat er voor de controle hierop ook BOA's worden ingezet, is waar. Bij de invoering van het recycletarief had spreker daar om gevraagd, ook denkend aan de opmerking van onder anderen de heer Doevendans dat er voor moest worden gezorgd dat er voldoende BOA's beschikbaar zouden zijn die in geval van bijzettingen van ander afval kordaat zouden kunnen optreden. Bijzettingen zijn er echter nauwelijks. Af en toe worden her en der wel wat gele zakken te vroeg aan de kroonringen opgehangen, en op de onwenselijkheid daarvan wordt de inwoners ook gewezen.

BOA's gaan in zulke gevallen wel eens na of zij kunnen achterhalen wie die zakken te vroeg hebben opgehangen en gaan daarover dan met de betrokken inwoners in gesprek. Er wordt die mensen dan duidelijk gemaakt dat het beter is om zich aan de voor het ophangen van de zakken aangegeven tijden te houden, daar anderen zich aan het te vroeg opgehangen worden van zakken ergeren, ook omdat dit tot zwerfafval kan leiden. Spreker is er trots op dat er goed PMD-afval wordt gescheiden, maar men moet dit wel aanbieden in de tijden die hiervoor zijn afgesproken. Hij heeft in dit verband een keer het woord 'afvaldissidenten' gebruikt, wat voortkwam uit zijn emotie over het feit dat het voorkwam dat gele zakken te vroeg aan de kroonringen werden gehangen, waarmee men zich dus niet aan de daarvoor geldende tijden hield. Dat woord was bij nader inzien echter misplaatst, want het gaat toch om inwoners die

Vergadering van 2 oktober 2023.

22

hun afval in ieder geval goed scheiden, en daarmee is hij weer blij. Tot iedereen die zich door het gebruik van het genoemde woord aangesproken heeft gevoeld, wil hij bij dezen laten weten dat hij dat woord niet had moeten bezigen. Volgens de heer Van den Elsen klopt het niet dat de invoering van het recycletarief goed is voor de portemonnees van de inwoners. Het hangt er maar net van af aan welke kant van de afvalscheiding men zit: mensen die goed afval scheiden, doen dat voor het milieu en kunnen er ook financieel baat bij hebben, terwijl mensen die hun afval niet goed scheiden voor de aanlevering daarvan de eerlijke prijs betalen. Reageren op wat de heer Scheurwater heeft gezegd, is lastig, want deze vindt een voorstel altijd goed maar stemt er uiteindelijk toch tegen. Spreker weet dan ook niet hoe hij de heer Scheurwater nu alsnog over de streep zou kunnen trekken. Persoonlijk heeft deze wel eens tot hem gezegd in de privésituatie te merken dat het met de afvalinzameling goed gaat; te hopen is dat hij dit hier plenair durft te beamen. Voor de inzameling van PMD-afval zou er volgens de heer Scheurwater een andere dan de huidige methode moeten worden gevonden. Spreker vindt de opgehangen zakken ook niet altijd een fraai gezicht, maar meent dat men óók kan constateren dat er allemaal herbruikbare grondstoffen aan de kroonringen worden opgehangen.

Dat het aantal zakken steeds toeneemt klopt, maar dat is het resultaat van het beleid waartegen de raad 'ja' heeft gezegd. De heer Scheurwater is op zich voor het invoeren van het recycletarief, omdat dit de inwoners een voordeel van € 83 oplevert, maar heeft ook gezegd dat veel inwoners blijkens de door zijn fractie gehouden poll negatief op dit voorstel hebben gereageerd, vooral wat de methode van inzameling van PMD-afval betreft. Volgens het antwoord dat op vraag 51 over de kadernota is gegeven, kunnen juist bij nascheiding plastic, blik en drinkpakken goed uit het restafval worden gehaald. Dat zou dus een heel goede werkwijze zijn. Spreker stemt nu tegen dit voorstel, omdat hiermee niet tot nascheiding wordt overgegaan. De heer Van Ginkel: "Hoeveel mensen hebben op uw poll gereageerd? Ik schat dat het er van de 12.000 inwoners zo'n 200 zijn geweest." De heer Scheurwater: "Onze website laat zien dat er 1.800 mensen naar de poll hebben gekeken en dat van hen ongeveer 700 er ook op hebben gereageerd, van wie er zo'n 300 tegen de huidige wijze van inzameling van PMD-afval waren.

Ook op andere sociale media is hierover veel gesproken, maar daar gaat het nu niet over." De heer Van Ginkel: "Het gaat over de vraag of uw poll wel representatief was." De heer Scheurwater: "Het gaat mij er om dat wij naar een betere inzamelingsmethode voor PMDafval moeten groeien." De heer Van Ginkel: "U geeft geen antwoord op mijn vraag." Wethouder Lafleur komt bij het betoog van de heer Nugteren, die voor diens steun wordt bedankt; het was een goed betoog. Op enkele opmerkingen van de heer De Groot is in het voorgaande al gereageerd. Deze noemde een aantal aandachtspunten, ten eerste de wenselijkheid van het aanbrengen van meer kroonringen. Dit gaat gebeuren op plekken waar heel veel plasticzakken te zien zijn. Het is ook geen probleem; als mensen even melding maken van een tekort aan kroonringen, zullen deze worden bijgeplaatst. De gemeente zal dit ook zelf in de gaten houden; aan HVC zal spreker vragen hem te laten weten op welke plekken er te veel zakken hangen en er daardoor ook zakken op de grond liggen.

Vergadering van 2 oktober 2023.

23

De heer De Groot: "Dat was ook de vraag, want er is gewoon al bij het op vrijdag maken van een rondje door het dorp te constateren dat er veel zakken los op de grond liggen." Wethouder Lafleur vervolgt dat hij voor de beantwoording van de suggestie van de heer De Groot om plekken waar oude containers zijn verwijderd te gaan gebruiken als extra mogelijkheden voor het inzamelen van PMD, graag de komende informatiebijeenkomst wil gebruiken, daar elke maatregel die er wordt genomen voor- en nadelen heeft; daarnaar zal dus eerst moet worden gekeken. Voorts wil de fractie van D66 na het eind van dit jaar graag een technische evaluatie ontvangen, zo zei de heer De Groot. Als het goed is, heeft de raad evenwel net een raadsinformatiebrief ontvangen.

De heer De Groot: "Ja, maar die betrof de evaluatie over de periode 2020 tot 2025, dus ook over het gehele komende jaar, maar wij zouden graag vernemen wat er nù al te melden is." Wethouder Lafleur: "In de heel recent aan u toegezonden raadsinformatiebrief staat heel veel over wat wij hebben gedaan hebben; dat laat zien waar wij nu staan." De heer De Groot: "Ik zal hem gaan herlezen, want nu heb ik hem alleen even heel snel doorgenomen, waarbij ik alleen 'de evaluatie 2020 – 2025' zag staan." Wethouder Lafleur: "Ik hoor net dat de brief vanmiddag is verstuurd, maar laten wij afspreken dat u hem nog even goed doorleest; eventueel weet u mij naar aanleiding daarvan wel te vinden." Dat de onderkleppen van containers kapot kunnen gaan, zoals de heer De Groot zei, is voor spreker geheel nieuw. Die situatie is heel gevaarlijk en er zal dan ook worden bekeken hoe dit probleem snel kan worden opgelost. Zoals spreker eerder heeft gezegd, mag bij de heer Van der Wulp niet de gedachte blijven bestaan dat hij, spreker, allerlei zaken naar de informatiebijeenkomst wilde verschuiven, zodat hij in deze raadsvergadering geen vraag meer zou behoeven te beantwoorden. Men weet dat hij altijd bereid is om alle vragen zo goed en zo kwaad als dat kan en naar vermogen te beantwoorden.

Het gaat vandaag echter alleen om het vaststellen van het vastrechttarief, wat eigenlijk een financieel-technische aangelegenheid is. De informatiebijeenkomst lijkt hem een beter moment voor het stellen en beantwoord krijgen van alle vragen die men daarnaast heeft. Er zal dan tevens meer de diepte kunnen worden ingegaan. Hij wil in die bijeenkomst graag de inbreng van de heer Van der Wulp en die van de andere partijen vernemen. De heer Van der Wulp wees er terecht op dat de inwoners in 2024 alleen het vastrecht gaan betalen en in 2025 dat vastrecht plus het variabele deel van de kosten. Hierover zal heel goed informatie aan de inwoners worden verstrekt, en de HVC-app helpt daarbij. Of het mogelijk zou zijn om alvast te gaan werken met een basistarief plus een deel van de variabele kosten is aan de dienst gemeentelijke belastingen gevraagd, die heeft geantwoord dat dit niet kan. Spreker begrijpt echter de vraag van de heer Van der Wulp, want zelf had hij die ook gesteld, denkend aan wat er op het gebied van energielevering gebeurt; men betaalt daar een voorschot, ervan uitgaande dat men later liever geld wil terugkrijgen dan te moeten bijbetalen. Technisch bleek dit evenwel in de onderhavige materie geen mogelijkheid te zijn.

Wat er wèl gebeurt, is dat er wordt gemonitord of er mensen zijn die een forse hoeveelheid afval aan te bieden hebben; er wordt dan een gesprek met hen aangegaan over onder meer de vraag of zij misschien de hulp van een afvalcoach nodig hebben, opdat het bij de afrekening in 2025 moeten bijbetalen van een bedrag zal kunnen worden voorkomen. Dit lijkt spreker een mooie service van de gemeente. 'De invloed van lagere kosten op het tarief' heeft spreker van de heer Van der Wulp opgeschreven. Doordat er steeds minder restafval wordt aangeleverd, worden de inzamelingskosten lager, en zo moet er uiteindelijk worden uitgekomen op een kostendekkend tarief. De opbrengsten voor de gemeente mogen de kosten namelijk niet gaan overtreffen. Wanneer het lukt om de kosten te drukken, gaan de inwoners dus een lager tarief betalen, en dat is precies wat iedereen wil.

Vergadering van 2 oktober 2023.

24

Spreker hoopt hiermee alle vragen te hebben beantwoord; is dat niet het geval, dan hoort hij dat wel in tweede termijn. De voorzitter noemt dit voorstel in wezen een financieel voorstel. Over het algemeen dient de raad allerlei zaken integraal te bekijken, maar daarin is men vanavond wel heel ver gegaan. Wethouder Flach zal nu op de financiële kant van het voorstel ingaan. Aan de raad wil spreker verzoeken om in de tweede termijn opmerkingen en vragen over het inhoudelijke recyclebeleid te bewaren voor de daarvoor aangewezen gelegenheden en zich vanavond tot de financiële aspecten te beperken. Wethouder Flach voegt hieraan toe dat er was afgesproken dat college Lafleur de vragen en opmerkingen over dit voorstel zou beantwoorden, daar de financiën enerzijds wel integraal onderdeel van het recycletarief zijn maar het anderzijds ook gaat om belastingen en heffingen en eigenlijk louter om de vaststelling van de hoogte daarvan. Hij gaat nu dus niet nog weer alle vragen en opmerkingen langs, maar zal vooral ingaan op de door de fractie van Realistisch Ambacht ingediende motie. Voor het feit dat deze motie in zijn laatste raadsvergadering is ingediend, heeft hij zeer veel waardering, dit ook omdat het daarin gestelde ongelooflijk gemakkelijk te weerleggen is.

Dank daarvoor! Met de vaststelling van de kadernota heeft de raad het college de opdracht gegeven om bij de opstelling van de begroting rekening te houden met een indexatie van 8 %. De fractie van Realistisch Ambacht was tégen de vaststelling van die kadernota en dus had zij vanavond haar handen vrij. De genoemde opdracht was een reëel besluit, want de kosten die de gemeente maakt zijn gestegen met percentages die met die 8 % overeenkomen. Het college doet thans dus niets meer of minder dan voor te stellen de reële kosten aan de inwoners door te berekenen. Spreker zal niet ingaan op alle overwegingen en constateringen in de motie van Realistisch Ambacht, maar wil wel zeggen dat het college deze motie eigenlijk wat mager vindt. Gevraagd wordt om in elk geval voor het jaar 2024 geen indexatie van het tarief met 8 % toe te passen. In september heeft hij de raad namens het college de begroting voor 2024 doen toekomen en daarin kan men lezen dat de tarieven weliswaar met 8 % worden verhoogd, ook wat de afvalstoffenheffing betreft, maar dat de huishoudens dat bedrag volledig gaan terugkrijgen. Met andere woorden: de facto wordt voor de inwoners de indexatie van het afvalstoffentarief al niet doorgevoerd.

Tevens heeft men kunnen zien dat het college er alvast rekening mee heeft gehouden dat er in 2025 een bedrag nodig kan zijn om de invoering van het recycletarief soepeler te laten verlopen; er is dus financiële ruimte aanwezig om het volgend jaar te bekijken of er nòg iets moet worden gedaan. Daarmee wordt niet op 2025 vooruitgelopen, want men moet ook even zien hoe het recycletarief gaat uitwerken – misschien gaat het wel zo fantastisch goed dat het geld voor heel andere dingen in het afvalbeleid kan worden aangewend –, maar er is dus voor juist ook 2025 geld gereserveerd. Daarmee is de motie volledig overbodig en is zij alleen te zien als ondersteuning van het voorstel van het college. Als burger verwacht spreker dan ook het straks te mogen meemaken dat de fractie van Realistisch Ambacht met de begroting voor het volgend jaar zal instemmen! De voorzitter stelt de tweede termijn aan de orde. De heer Van Ginkel kan zeggen dat wethouder Flach hem wat de motie van de fractie van Realistisch Ambacht betreft het gras voor de voeten heeft weggemaaid. Mede gelet op de subjectieve overwegingen in de motie en het feit dat de inwoners de verhoging van de afvalstoffenheffing met 8 % via een andere weg terug gaan krijgen, zal de fractie van SGP/ChristenUnie de motie niet steunen.

De heer Van den Elsen verzoekt om een korte schorsing voordat zijn fractie in tweede termijn het woord gaat voeren. De tweede termijn ging nu wel erg snel van start. De voorzitter ziet dat de raad hiermee kan instemmen, zodat de vergadering nu is geschorst.

Vergadering van 2 oktober 2023.

25

Schorsing van 21.55 tot 22.05 uur. De voorzitter heropent de vergadering. De heer Van den Elsen heeft de heer Lafleur weer horen betogen dat 'minder méér' ook een vorm van 'minder' en een vorm van belonen is. Er kwamen vanavond heel veel praktische zaken voorbij welke samenhangen met het afvalinzamelingssysteem als zodanig. Het gaat de fractie van Realistisch Ambacht nu vooral om het totale lastenpakket – lasten in financiële zin en lasten in de vorm van de inspanningen die van burgers worden gevraagd – en zij vraagt het college om nu eens ècht in de huid van een burger te kruipen. Bijna twee jaar geleden heeft de vorige raad besloten tot invoering van het recycletarief. Dat gebeurde in een gehaast proces; het kan zijn dat daarover eerst heel veel was gesproken, maar het nemen van het besluit gebeurde gehaast, met als reden dat er een nieuwe raad aankwam. De volledige oppositie stemde indertijd tegen het voorstel. Vervolgens bleek dat de burgers over dit onderwerp zó gebrekkig waren geïnformeerd dat de invoering van het moeten betálen voor de aanlevering van restafval met een jaar werd uitgesteld. Nadat die informatievoorziening even een opleving had gekend, werd het weer stil, en dit zelfs vrij lang, want pas nu, drie maanden voordat de betalingsverplichting voor de aanlevering van restafval zal ingaan, wordt het totale tarief bekend.

Let wel: spreker heeft het nu over de betalingsverplichting, niet over het moment waarop er zal moeten worden afgerekend en dus de formele afwikkeling zal plaatsvinden. Wie over drie maanden een zak restafval weggooit, betaalt daarvoor. Ook daarover zou het college transparant moeten zijn in plaats van te zeggen dat 2024 voor de burgers een goedkoop jaar wordt. Met de PvdA is de fractie van Realistisch Ambacht het eens dat dit voor mensen met zwakkere schouders zelfs risico's kan opleveren. De inwoners van Ambacht blijken nu onaangenaam verrast te zijn door de implicaties van deze tarieven, met name als gevolg van de indexering daarvan. Zij geven er blijk van dat zij niet hadden begrepen dat de afvalaanlevering voor bijna iedereen duurder zou worden. Terwijl zij in de afgelopen anderhalf jaar het serviceniveau zagen teruglopen, zijn zij toch bereid en in staat gebleken om de hoeveelheid restafval al met 28 % terug te brengen, dus nog zonder een systeem van beloning. Spreker brengt zijn dorpsgenoten hiervoor dan ook hulde. Als dit nu de situatie en het nieuwe uitgangspunt is – er bestaat bij de mensen de bereidheid en de gemeente wil hen daarvoor belonen –, zegt de fractie van Realistisch Ambacht dat het goed zou zijn het proces nogmaals te temporiseren. De gemeente is onderweg naar kostendekkendheid, maar wil ook de burgers daarin meekrijgen.

Laat zij nu de belofte inlossen dat de invoering van het recycletarief echt goed is voor hun portemonnee en laat dit de burgers ook vóelen. Wethouder Flach zei dat het college een tegemoetkoming aan de burgers reeds in de begroting voor 2024 heeft verwerkt, maar die begroting is nog niet behandeld en aangenomen. Er komt bij dat die tegemoetkoming als 'eenmalig' is aangeduid en de ervaring met de tegemoetkoming van het vorig jaar leert dat eenmalig ook echt eenmalig kan zijn. Voorts zal er met de conceptbegroting voor 2024 € 3 miljoen in de reserves worden gestort en zal een indexering van 5 ton worden teruggedraaid. Dat kan het college gemakkelijk doen als het veronderstelt – en de fractie denkt dat dit het geval is – de burger zo gemakkelijker tot een gedragsverandering te kunnen brengen. Sprekers fractie handhaaft haar motie tegen het indexeren van het tarief dat over 2024 verschuldigd zal zijn. Laat men niet met het ooit eens verlagen van het tarief wachten totdat er in voldoende mate een goed resultaat is bereikt, maar laat men dit doen als gebaar aan de voorkant. Mevrouw Van der Hee-Pasterkamp brengt naar voren dat de CDA-fractie goed naar het antwoord van portefeuillehouder Lafleur heeft geluisterd.

Wel is zij teleurgesteld over het feit dat er veel is verwezen naar een informatiebijeenkomst waarvan nog niet bekend is wanneer die zal worden gehouden en wat deze zal kunnen opleveren. De tijd dringt, want het zal al gauw 1 januari 2024 worden. Door de fractie wordt al een jaar namens de vanavond genoemde organisaties gevraagd – zij deden dit zelf ook – om voor hen wat afvalpasjes betreft een andere methode te bedenken dan die welke nu geldt,

Vergadering van 2 oktober 2023.

26

daar deze niet werkt. Er is echt geprobeerd met die methode aan de slag te gaan, en er was ook beloofd dat dit op bepaalde momenten zou worden geëvalueerd. Er is hierover wel individueel wat besproken, maar spreeksters fractie heeft geen resultaten van een evaluatie gezien. 1 januari 2024 komt er aan en voor zover zij weet, staat er voordien geen evaluatie-avond gepland; een evaluatie zal dus nog lang uitblijven. Omdat de raad nu bezig is met het aanpassen van de afvalstoffenverordening zal het CDA heel graag zien dat hieraan reeds in dit kader aandacht zal worden besteed. Vandaar dat de fractie zich genoodzaakt ziet over dit onderwerp een motie in te dienen, een motie welke mede door de fractie van de PvdA is ondertekend. Wanneer men als gemeente gebruik maakt van wat de bedoelde organisaties doen – denk aan 'de huiskamer van de wijk', en zo zijn er nog veel meer voorbeelden te noemen –, weet dat zij hun afval enorm goed scheiden en ook te zien is dat zij ruimschoots aan de in de afvalstoffenverordening gestelde voorwaarden voldoen, móet er gewoon een andere werkmethode voor hen komen. De nu in te dienen motie luidt als volgt: "De raad van de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht, in vergadering bijeen op 2 oktober 2023 Gelet op het feit dat: 1.

Met het per 1 januari 2024 invoeren van het recycletarief inwoners alleen nog in de naaste omgeving van hun woning hun huishoudelijk afval kunnen storten. 2. Voor maatschappelijke organisaties zonder winstoogmerk en met ANBI-status (Algemeen Nut Beogende Instelling, waaronder de voedselbank, de kerken en het Historisch Genootschap) het probleem is ontstaan dat het afval niet meer in de naastgelegen mollen afgevoerd kan worden door het ontbreken van een geschikte afvalpas. 3. Het aangaan van een overeenkomst met een commerciële afvalophaler, zoals bedrijven dat doen, te hoge kosten met zich meebrengt, dan wel dat dit betekent dat er het gehele jaar door een ontsierende afvalcontainer geplaatst moet worden. 4. De bedoelde organisaties hun afval goed scheiden en bereid zijn daar waar nog verbetering hierin mogelijk is deze verbeteringen door te voeren. 5. De huidige 'oplossing' van het geschikt maken van enkele (2 tot 5) privé-afvalpasjes van vrijwilligers voor de afvalmollen in de buurt van hun organisatie, een oneigenlijke en onwerkbare oplossing is gezien de tientallen roulerende vrijwilligers; een organisatie moet in staat zijn onder eigen naam afval af te voeren en de kosten daarvan zelf te dragen. Een afvalpas dient daarvoor op een vaste plaats in de organisatie vindbaar te zijn voor de medewerkers. Dit is nu niet het geval door het ontbreken van een eigen pasje.

Overwegende dat: 6. Maatschappelijke organisaties zonder winstoogmerk met ANBI-status feitelijk huishoudelijke afvalstoffen afscheiden, rekening houdend met scheiding van PMD, glas, GFT, papier/karton en restafval. 7. Het afvalinzamelsysteem de inwoners van Hendrik-Ido-Ambacht moet stimuleren tot betere afvalscheiding en hen tegelijk moet faciliteren om hun gescheiden afval gemakkelijk te kunnen aanbieden; dit geldt ook voor de bedoelde maatschappelijke organisaties. 8. De bedoelde organisaties, die er zijn voor de Ambachters en door Ambachters worden gerund, vooral draaien op donaties en soms subsidies, terwijl de gemeente ook dankbaar gebruik maakt van hun diensten. 9. De afvalstoffenverordening Hendrik-Ido-Ambacht in artikel 8 stelt dat alleen gebruikers van percelen hun afval mogen aanbieden. 10. Bedoelde organisaties gebruik maken van percelen en daarmee voldoen aan de verordening. 11.

Artikel 12 van de afvalstoffenverordening zegt dat het college regels kan stellen die afwijken; dit komt overeen met het gestelde in de Wet Milieubeheer: 'De Wet Milieubeheer biedt ruimte (artikel 10.2) om in het belang van een doelmatig beheer van afvalstoffen regels te stellen (door raad en burgemeester en wethouders) over het zorgdragen voor de inzameling van afvalstoffen die in aard en samenstelling vergelijkbaar zijn met huishoudelijke afvalstoffen en afkomstig zijn van daarbij aan te wijzen bronnen. Indien toepassing is gegeven aan het voorgaande, dan worden die afvalstoffen aangemerkt als huishoudelijke afvalstoffen.' 12. In artikel 14 van deze afvalstoffenverordening op grond daarvan al een uitzondering is gemaakt voor negen scholen die goed scheiden; zij hebben al de beschikking over een afvalpas.

Vergadering van 2 oktober 2023.

27

Constaterende dat: - Er in Hendrik-Ido-Ambacht een twaalftal organisaties is die op basis van het hierboven gestelde in aanmerking zouden kunnen komen voor een afvalpas geschikt voor de eigen buurt; hiermee is de precedentwerking nihil. - Dit bescheiden aantal pasjes geen belemmering zou moeten vormen voor het overgaan tot het maken van een uitzondering op het nu gehanteerde (maar niet beschreven) principe dat alleen natuurlijke huishoudens in aanmerking zouden kunnen komen voor een afvalpasje; er zijn immers al negen scholen die hierop een uitzondering genieten. - Met het kunnen beschikken over een eigen pasje de gemeente voldoet aan haar eigen uitgangspunt van het faciliteren van haar inwoners waar mogelijk, redelijk en billijk. - Het uitgeven van een afvalpas aan bedoelde organisaties vrijwel geen financiële consequenties heeft voor de gemeente; facturatie verloopt via het al bestaande systeem van HVC. - De kans op misbruik van de pasjes waarvoor de gemeente zou kunnen opdraaien nihil is; er wordt immers altijd voor een inworp betaald via HVC. - De organisaties net als alle inwoners bij het kwijtraken van het pasje het tarief voor het blokkeren van de pas en het aanvragen van een nieuwe betalen.

Is van mening dat: • Maatschappelijke organisaties zonder winstoogmerk en met een ANBI-status een eigen afvalpas moeten kunnen aanvragen voor de eigen omgeving, waarbij voor de inworpen in de mol voor restafval op gelijke wijze wordt betaald via HVC als natuurlijke huishoudens in ons dorp. • De afvalstoffenverordening hierop aangepast dient te worden. Gelet op onder meer artikel 43 van het Reglement van Orde voor de raad Hendrik-Ido-Ambacht 2020: Besluit: het college te verzoeken de raad vóór 1 januari 2024 een voorstel voor te leggen om de afvalstoffenverordening zodanig aan te passen dat maatschappelijke organisaties met ANBI-status, dus organisaties zonder winstoogmerk, een eigen afvalpas kunnen aanvragen, zodat zij via HVC voor inworpen in de mol voor restafval op gelijke wijze gaan betalen als natuurlijke huishoudens in het dorp, en gaat over tot de orde van de dag." De voorzitter constateert dat de motie is ondertekend door de fracties van het CDA en de PvdA en aan de vormvereisten voldoet, zodat zij mede deel kan uitmaken van de beraadslagingen. De heer Scheurwater zal straks een stemverklaring geven.

De heer Nugteren leest in de motie van de fractie van Realistisch Ambacht: "… in het voorgestelde besluit sprake is van een basistarief dat, in strijd met toezeggingen, niet flink lager is dan de huidige afvalstoffenheffing; het verschil bedraagt nog geen € 40." Waarop is dat bedrag gebaseerd? De heer Van den Elsen antwoordt dat dit het verschil is tussen het all in-tarief van dit jaar en het voorgenomen basistarief in 2024. Voor een eenpersoonshuishouden is het verschil € 35 en voor een meerpersoonshuishouden € 40. De heer Nugteren heeft uitgerekend dat, uitgaande van het huidige basistarief en van een indexatie van 8 %, het verschil met het in 2024 geldende recycletarief voor een eenpersoonshuishouden uitkomt op een voordeel van € 65, voor een tweepersoonshuishouden op een voordeel van € 82 en voor een driepersoonshuishouden op een voordeel van € 97. Deze bedragen komen dus ruim uit boven de door de fractie van Realistisch Ambacht genoemde € 40. De argumenten die in de motie na dat bedrag zijn verwoord, zijn daarop gebaseerd, zodat zij geen steek houden. De heer Van den Elsen meent dat dit een extra reden zou kunnen zijn om geen indexering toe te passen. Het gaat zijn fractie er om dat er aan de onderkant van het basistarief voldoende ruimte zit

Vergadering van 2 oktober 2023.

28

om te kunnen differentiëren. Als men met het basistarief al bijna op het huidige all in-tarief zit, gaat men al heel snel door het quitte spelen heen en dat staat op gespannen voet met een gedifferentieerd tarief. De heer Nugteren stelt vast dat er sprake is van een verschillende interpretatie van de cijfers. Volgens de fractie van Gemeentebelangen blijft er bij de invoering van het recycletarief voor de burgers veel meer over dan wat door de fractie van Realistisch Ambacht is berekend. Dit maakt, zoals gezegd, de constateringen die in de motie op het bedrag van € 40 volgen van minder belang. De fractie zal dan ook tegen de motie stemmen. Aangaande de motie van het CDA en de PvdA memoreert spreker dat de portefeuillehouder eerder heeft gezegd dat er naar mogelijke andere methodes voor de betrokken organisaties zal worden gekeken. Dit maakt dat de fractie deze motie thans overbodig acht; zij wijst deze dus af. De heer Van den Wollenberg constateert dat men nu al zo'n twee uur met dit onderwerp bezig is. Hij had verwacht dat het nu alleen over vast te stellen tarieven zou gaan, maar er is gekomen met een hele bloemlezing over alles wat zich in het nu bijna afgelopen jaar heeft voorgedaan.

De intussen helaas vertrokken zijnde inspreekster mevrouw Bruin zei het onrechtvaardig te vinden dat er in het vaste tarief sprake is van een groot verschil tussen een- en tweepersoonshuishoudens en meerpersoonshuishoudens. De fractie van de Ambachtse VVD heeft dit in haar algemene beschouwing van het vorig jaar ook aangevoerd – het was niet van mevrouw Bruin te verwachten dat zij dit zou weten – en de wethouder heeft toen toegezegd dat hiernaar bij de evaluatie 2020 – 2025 zou worden gekeken. Het leek spreker wel aardig om dit thans aan te halen, zodat ook de portefeuillehouder er nog even aan zou worden herinnerd. Dat de organisaties namens welke de insprekers het woord hebben gevoerd graag over een eigen afvalpasje willen kunnen beschikken, is begrijpelijk. De fractie van de VVD vindt ook dat er aan deze wens moet kunnen worden tegemoetgekomen, maar dit zegt spreker wel met enige terughoudendheid, daar de wethouder heeft gezegd dat dit juridisch en fiscaal een moeilijke zaak is. De voorzitter heeft vanavond ook al over een ander dossier de kritiek geuit dat er op een gegeven moment politieke besluiten waren genomen welke niet eerst op hun juridische consequenties waren onderzocht.

Wat er thans aan de orde is, zal niet van dezelfde ernstige aard zijn als het onderwerp waarop de voorzitter doelde, maar in dit geval zal de benodigde juridische informatie er over een week wèl zijn, want spreker meent te weten dat de door de wethouder genoemde informatiebijeenkomst op de avond van de volgende week dinsdag is gepland. Mevrouw Van der Hee-Pasterkamp meent dat er over het onderwerp van de motie van haar fractie nog helemaal géén bijeenkomst is gepland. Zij vraagt al een jaar wat precies de juridische problematiek in dezen inhoudt. De datum van 1 januari 2024 nadert en de betrokken instanties hebben echt alles gedaan wat er van ze werd gevraagd, waarbij zij hebben vastgesteld dat de methode die de gemeente voor hen had bedacht niet goed werkt. Nu weer wachten op een informatieavond die ergens halverwege het volgend jaar zal plaatsvinden en daarna tot een aanpassing van de afvalstoffenverordening overgaan, duurt veel te lang. De motie dringt aan op het vóór 1 januari gaan zoeken naar een oplossing en daartoe met een aanpassing van de afvalstoffenverordening te komen. De voorzitter stelt voor deze discussie nu te staken en het antwoord van de portefeuillehouder in tweede termijn af te wachten.

De heer Van den Wollenberg vervolgt dat de fractie van de Ambachtse VVD de motie van het CDA niet zal steunen vanwege de uitspraak van de portefeuillehouder dat er juridische haken en ogen zitten aan wat de motie vraagt. Wat uiteindelijk een betere werkmethode voor de instanties zal zijn, zal wel blijken.

Vergadering van 2 oktober 2023.

29

Spreker vindt het jammer dat de fractie van Realistisch Ambacht begon met te zeggen dat er vroeger verzet tegen het voorgestelde systeem bestond, want zoals de heer Van den Elsen zelf al zei, heeft de meerderheid van de raad in februari 2022 beslist dat dit de te varen koers zou worden. De heer Van den Elsen: "Ik mag erop wijzen dat uw fractie toen niet alleen tégenstemde, maar het systeem ook 'onacceptabel' noemde en nascheiding als het enige denkbare alternatief zag." De heer Van den Wollenberg heeft dit punt juist nog even aangestipt vanwege het feit dat de meerderheid van de raad in februari 2022 heeft beslist dat dit de koers zou zijn die Hendrik-Ido-Ambacht in de komende jaren zou gaan varen. Men kan hierop wel steeds terugkomen en er boos om zijn, maar het zou juist van realisme getuigen als de heer Van den Elsen nu zou zeggen: 'Deze beslissing is destijds genomen, laten wij er nu constructief voor zorgen dat een en ander voor de inwoners, de ondernemers en de eerdergenoemde instanties werkbaar wordt.' De heer Van den Elsen: "Wij zijn constructief en ten opzichte van onze burgers ook consequent." De heer Van den Wollenberg noemt de fractie van Realistisch Ambacht inderdaad consequent, maar zij is niet altijd even constructief.

Het klinkt sympathiek dat in haar motie staat dat voor het jaar 2024 het tarief niet mag worden geïndexeerd, maar de wethouder van financiën heeft vanavond al gezegd dat er in de begroting voor dat jaar in wordt voorzien dat de inwoners met een eenmalige teruggave zal worden tegemoetgekomen. Het niet gaan indexeren van het tarief voor 2024 wil de fractie van Realistisch Ambacht bekostigen uit de algemene reserve; een bedrag is daarbij niet genoemd. Spreker is nu vooral benieuwd wat die fractie structuréél als oplossing ziet. De heer Van den Elsen: "De motie vraagt om 'in elk geval voor het jaar 2024 geen indexatie van het tarief met 8 % toe te passen'; daarna zien wij verder." De heer Van den Wollenberg heeft dat wel gelezen, maar noemt het het lastige dat er met percentage op percentage wordt geïndexeerd. Als men het tarief het volgend jaar niet indexeert, zal dat betekenen dat men in 2025 òf àlles moet indexeren, wat een extra lastenverhoging voor de burgers zal betekenen, òf tot een haast structurele bijpassing uit de algemene reserve moet besluiten. De heer Van den Elsen begrijpt dat, maar zijn fractie zegt ook dat de gemeente met het streven naar kostendekkendheid op de goede weg is. De kosten voor de gemeente gaan dus omlaag en wanneer zij nu door het zetten van een tussenstap iets langzamer omlaag zullen gaan, is dat voor zijn fractie werkbaar.

De heer Van den Wollenberg herhaalt dat in het komende jaar de kostenstijging wel aan de burgers zal worden teruggeven, maar dat ook de voorziene indexatie moet doorgaan, teneinde op termijn niet financieel spaak te lopen. Het structurele effect van wat de motie van de fractie van Realistisch Ambacht wil moet hierbij dus wel in ogenschouw worden genomen en daarom zal zijn fractie haar niet steunen. De heer Van den Elsen: "Wij hopen dat de afvalstroom tegen die tijd zodanig is verminderd dat er daadwerkelijk een tariefverlaging kan worden doorgevoerd." De heer Van den Wollenberg: "De Ambachtse VVD is uiteraard altijd voor het verlagen van de lasten. Hierover zijn wij het dus met u eens." De heer De Groot laat weten dat de fractie van D66 niet voor de motie van de fractie van Realistisch Ambacht zal stemmen, daar wethouder Flach al heeft gezegd dat de burgers in 2024 volledig

Vergadering van 2 oktober 2023.

30

voor de kostenstijging zullen worden gecompenseerd. Het aan de orde zijnde voorstel betreft ook alleen 2024. In 2025 zal er met een nieuw voorstel tot vaststelling van het afvalstoffentarief worden gekomen en alsdan zal de fractie weer kunnen bezien wat zij zal gaan doen. De motie van de fracties van het CDA en de PvdA vindt sprekers fractie een sympathieke motie, ook vernomen hebbend dat er nog grote onduidelijkheid bestaat over de juridische en fiscale aspecten van het onderwerp daarvan. De motie vraagt het college om dit goed uit te zoeken en daarmee kan de fractie instemmen. De heer Van der Wulp zal de mede door zijn fractie ingediende motie van het CDA uiteraard van harte steunen. Wat de motie van de fractie van Realistisch Ambacht betreft, is het wellicht een mogelijkheid om van de indexering met 8 % een tweevoudige indexering met 4 % te maken; dat zou hetzelfde resultaat opleveren. Ook valt er aan te denken om nu wel tot de indexering met 8 % te besluiten, maar het volgend jaar géén indexering toe te passen. De burger gaat nu € 76 méér betalen, maar wat is dat nog als men dit door 12 deelt? Spreker begrijpt de overweging van de motie, maar laat men zich ook afvragen hoe een en ander bij de burger overkomt.