raad 2 oktober 2023

Voor het nuttige werk van degenen die door de heer De Groot 'pikkelateurs' werden genoemd, heeft het PvdA-burgerraadslid Scheurwater in de commissie regelmatig aandacht gevraagd. De fractie zou hen nu willen voordragen voor toekenning van de gouden sterrenpas. De heer Van den Elsen zit met het dilemma dat de motie van het CDA en de PvdA pas werd ingediend toen zijn fractie haar tweede termijn al had gebruikt. Van de voorzitter toestemming verkregen hebbend om daarop nu alsnog te reageren, kan spreker zeggen dat zijn fractie de motie van het CDA niet alleen sympathiek maar ook volstrekt logisch vindt, zeker in een gemeente waarin men altijd zegt trots te zijn op de sociale cohesie en de maatschappelijke betrokkenheid. Zoiets eenvoudigs als het verstrekken van een pasje voor een afvalcontainer aan een handvol rechtspersonen die goede doelen voorstaan, moet volgens de fractie toch ambtelijk of bestuurlijk binnenskamers kunnen worden geregeld. Als dit nu wettelijk echt onmogelijk lijkt te zijn, roept deze motie ertoe op dit voor eens en voor altijd goed uit te zoeken. Realistisch Ambacht zal deze motie dus steunen. Ten overvloede voegt spreker hieraan toe dat zijn fractie het vóórstel afwijst. Mevrouw Van der Hee-Pasterkamp verzuimde in tweede termijn in te gaan op de motie van de fractie van Realistisch Ambacht.

Haar fractie onderschrijft een groot deel van wat de heer Van den Wollenberg heeft gezegd over het laten doorgaan van de indexering met 8 %, dit mede gelet op de dempende werking van het aan de burgers teruggegeven worden van die indexatie. Hierbij verzoekt zij het college de burgers duidelijk te maken dat die teruggave mede is bedoeld om die indexatie te verzachten. De voorzitter zal na de afronding van het antwoord door het college de gelegenheid tot het desgewenst afleggen van een stemverklaring openen. Wethouder Lafleur kan over de motie van de fractie van het CDA en de PvdA kort zijn. Die motie is heel sympathiek en hij heeft in eerste termijn ook al gezegd dat hij in persoonlijke gesprekken met vertegenwoordigers van de bedoelde maatschappelijke instellingen heeft geprobeerd tot een praktische regeling te komen, maar blijkbaar wil de raad die regeling niet. In deze motie wordt het college ertoe opgeroepen om te regelen dat die instellingen een eigen afvalpas zullen krijgen, maar dat kàn spreker niet toezeggen en daarom ontraadt hij aanneming van deze motie. Wat hij wèl kan doen, is nagaan of, zoals in punt 11 van de motie is aangegeven, de Wet milieubeheer inderdaad ruimte biedt voor het komen tot een alternatieve regeling voor de instellingen.

Van de griffier vernam hij zojuist dat de agendacommissie heeft besloten de aangekondigde informatiebijeenkomst op de avond van 30 oktober te houden. Alsdan zal hij kunnen laten weten hoe het college op het in de motie gedane verzoek denkt te regeren. Momenteel zegt hij op grond van de hem gegeven juridisch-fiscale adviezen

Vergadering van 2 oktober 2023.

31

dat men zich met het komen tot een voor de instellingen bedoelde andere regeling op glad ijs zou begeven. Mevrouw Van der Hee-Pasterkamp kan de motie, als de wethouder toezegt dat hij op 30 oktober met een concreet voorstel zal komen, nu in beraad houden. Komt dat voorstel dan niet overeen met wat haar fractie graag wil, dan zal zij haar in de tweede termijn van de algemene beschouwingen opnieuw indienen. Wethouder Lafleur: "Ik ga er mijn uiterste best voor doen." Wethouder Flach moet zeggen dat de bijdrage in tweede termijn van de heer Van den Elsen niet tot een beter begrip heeft geleid, maar eerder voor vertroebeling heeft gezorgd. Zo zei hij: 'De portefeuillehouder zei wel dat in de begroting voor 2024 een teruggave aan de burgers is geregeld, maar die begroting is vanavond niet aan de orde.' Men gaat echter wel een heel lastige kant op als men moties gaat indienen over zaken waarvan bekend is dat zij al zijn geregeld. Deze bijzondere redenering van de heer Van den Elsen begrijpt spreker dus niet. Voorts zei de heer Van den Elsen dat de inwoners de indexering me 8 % niet hebben zien aankomen; zij konden wennen aan het recycletarief maar krijgen nu ineens die 8 % voor hun kiezen, zo werd gezegd.

Sprekers reactie daarop is dat ook de inwoners op deze planeet leven en dus zullen hebben gezien dat er als gevolg van de oorlog in Oekraïne, de stijgende brandstofprijzen enzovoort sprake is geweest van een mega-inflatie. Het vorig jaar september bedroeg de inflatie 14,2 % en hij durft nu te zeggen dat er geen gemeente is die zó zorgvuldig met het aan inwoners doorbelasten van kosten omgaat als Hendrik-Ido-Ambacht. Pas bij de afrekening in 2024 krijgen zij voor het eerst iets te merken van die inflatie van 14,2 %; zij krijgen dan namelijk 6 % daarvan voor hun kiezen en wel over het vorige jaar. De indexering met 8 % wordt nog een jaar uitgesteld in afwachting van de ontwikkeling in salarissen en uitkeringen. Kortom, het college gaat méér dan zorgvuldig om met het aan de burgers doorberekenen van kostenstijgingen en wel juist omdat het weet dat er mensen zijn die het financieel moeilijk hebben. Dat is ook de reden waarom het college er niet voor heeft gekozen om, zoals de fractie van Realistisch Ambacht voorstelt, af te zien van de indexering met 8 %, maar om de burgers in plaats daarvan een compensatie ter grootte van die indexatie te geven, en wel aan iedereen. Juist mensen die bijvoorbeeld geen onroerendzaakbelasting betalen omdat zij in een huurwoning wonen, krijgen zo méér terug dan het bedrag waarmee hun belastingaanslag stijgt.

De mensen met de zwakste schouders profiteren hiervan zo het meest, iets wat de fractie van Realistisch Ambacht toch zou moeten aanpreken. Spreker zou het fijn vinden als zij dit thans zou willen erkennen, eventueel bij interruptie. Het lijkt erop dat de fractie van Realistisch Ambacht worstelt met het begrip 'kostendekkendheid', alsof daarvan bijna geen sprake zou mogen zijn. Spreker is het ermee eens dat, wanneer de gemeente voor haar inwoners een dienst uitvoert, zij daarop nooit en te nimmer winst mag maken, daar die inwoners nergens anders naar toe kunnen. Er behoeft echter ook niet altijd geld van de gemeente bij, want dat gaat altijd ten koste van iets anders, zoals collega Lafleur al vaststelde. Geld is immers niet gratis. Als de gemeente een dienst niet kostendekkend uitvoert, kan zij andere dingen die zij graag zou willen doen niet doen. Dat er in dit geval kostendekkend kan worden gewerkt, is bijna volledig te danken aan het betere afvalscheidingsgedrag van de inwoners. Spreker is hen daarvoor dankbaar, maar dit betekent niet dat er nu niet tot kostendekking zou mogen worden gekomen. Wel zal het college, als er het volgend jaar geen inflatiecorrectie nodig zal zijn doordat de kosten nog verder zijn gedaald, als eerste voorstellen van die inflatiecorrectie af te zien.

Spreker proeft dat de fractie van Realistisch Ambacht een beetje op de wip zit wat het incidenteel of structureel zijn van de bijpassing uit de algemene reserve betreft. Hij verwijst hierbij naar wat de heer Van den Wollenberg keurig heeft verwoord. Als bedoeld is dat de bijpassing op welke manier dan ook structureel zou moeten worden, zou hij de motie van Realistisch Ambacht niet alleen overbodig noemen, maar het aannemen daarvan ook sterk ontraden, omdat er anders in latere jaren een gat van tonnen in de begroting zou ontstaan, een gat dat dan zou moeten worden gedicht.

Vergadering van 2 oktober 2023.

32

De heer Van der Wulp deed iets wat spreker verwonderde. Deze ging het door de burger moeten gaan betalen van een bedrag van € 76 – een bedrag dat groter is dan het bedrag waarover het vanavond gaat – wat bagatelliseren door te zeggen: 'Wat is nu € 76 als je dat door 12 deelt?' In de eerste begroting die spreker de raad indertijd had voorgelegd, had hij het gewaagd te zeggen dat de onroerendzaakbelasting met 'maar' € 7 omhoog ging, waarop hij door zijn communicatiemensen werd teruggefloten met de opmerking: 'Jij kunt niet in de portemonnee van de burgers kijken, dus zeg dit nooit meer zo.' Dat advies wil hij nu ook aan de heer Van der Wulp geven. Het zijn ook de raad en het college die erover gaan hoe iets bij de burgers aankomt. Ten slotte: als de heer Van den Elsen toch diens motie handhaaft, raadt spreker deze aan om in de communicatie met de burgers niet te zeggen: 'Wij waren de enigen die dit wilden', maar eerlijk te erkennen dat het gewenste al was geregeld voordat er om werd gevraagd. De voorzitter heeft begrepen dat de motie van de fracties van het CDA en de PvdA door de indieners wordt aangehouden in afwachting van wat er in de informatiebijeenkomst op 30 oktober aanstaande zal gebeuren en dat zij afhankelijk daarvan zullen bepalen of de motie wel of niet bij de begrotingsbehandeling in stemming zal moeten komen.

Is dat juist? Mevrouw Van der Hee-Pasterkamp: "Dat is correct." De voorzitter stelt nu het te nemen besluit aan de orde. De heer Scheurwater verklaart dat de fractie van EVA tegen het voorstel stemt vanwege de huidige wijze waarop de inzameling van PMD-afval is geregeld. De heer Van der Wulp kan zeggen dat zijn fractie als mede-indienster van de motie van het CDA akkoord gaat met de nu afgesproken procedure. Voorts is zij tegen dit voorstel. Zonder hoofdelijke stemming wordt hierop conform het voorstel besloten, onder aantekening dat de fracties van Realistisch Ambacht, EVA en de PvdA geacht willen worden te hebben tegengestemd. Vervolgens wordt de motie van de fractie van Realistisch Ambacht bij handopsteken in stemming gebracht en verworpen. Alleen de genoemde fractie en die van de PvdA hebben voor aanneming ervan gestemd. (De heer Nugteren verlaat de vergadering wegens verplichtingen in verband met zijn werkzaamheden.) 7. Voorstellen Algemeen Bestuurlijke Aangelegenheden – Financiën. Gelijktijdig worden aan de orde gesteld: 7.1 Geactualiseerde groeiagenda. en:

7.2 Uitvoeringsprogramma groeiagenda 2024.

De heer Van der Wulp memoreert dat de fractie van de PvdA reeds in de commissievergadering van 20 september 2023 complimenten heeft gegeven aan al degenen die aan de opstelling van de geactualiseerde groeiagenda een bijdrage hebben geleverd. Hendrik-Ido-Ambacht neemt in de strategische visie en bij de realisering van het uitvoeringsprogramma een serieuze positie in. Er is geprofiteerd van de regiodeal en de fractie hoopt dat er snel een nieuwe deal te melden zal zijn. De PvdA Hendrik-Ido-Ambacht maakt zich wat zorgen met betrekking tot de samenwerking in de regio. Alle gemeenten in de regio gaan prat op hun zelfstandigheid, en daar is niets mis mee, maar

Vergadering van 2 oktober 2023.

33

deze zelfstandigheid kan alleen worden gegarandeerd als er goed wordt samengewerkt. In schril contrast hiermee staat het feit dat steeds meer taken bij de eigen gemeente zijn belegd of naar haar worden toegetrokken. Een voorbeeld hiervan is het lastige dossier van de woningbouwopgave. Het minste wat de raad nu kan vragen, is dat men goed met elkaar in contact zal blijven en elkaar dus niet uit het oog zal verliezen. Mevrouw Gommans-Dane heeft niets met haar rechter buurman afgesproken, maar ook voor de fractie van D66 geldt dat er in de commissievergadering al uitgebreid over de groeiagenda is gesproken, waarbij op alle vragen en opmerkingen ook goede antwoorden zijn ontvangen. Ook haar fractie maakt zich zorgen over de samenwerking tussen de betrokken gemeenten, een samenwerking die heel belangrijk is om goede resultaten te kunnen bereiken. Een nieuw element in de groeiagenda is het onderwerp van de volksgezondheid. De fractie van D66 wil hiervoor extra aandacht vragen. De heer Van den Wollenberg constateert dat de gemeente zich er via de groeiagenda voor inzet om deze regio op topniveau te kunnen laten concurreren door te zorgen voor passende woningen en banen voor de inwoners en te streven naar een gezonde en veilige leefomgeving. Deze ambities zal iedereen onderschrijven.

In de uitwerking hiervan is gekeken naar de mogelijkheden tot samenwerking tussen gemeenten, zodat de regio niet altijd als gehéél behoeft mee te doen. Op die manier wordt samenwerking effectief en efficiënt, wat kansen biedt om gezamenlijk voorwaarts te gaan. De genoemde ambities zijn hoog, zeker op het gebied van de mobiliteit. Uitgaan van hoge ambities spreekt de Ambachtse VVD zeker aan, maar dit betekent ook dat zij niet altijd geheel of in de gewenste tijd zullen kunnen worden gerealiseerd. In de verwachtingen in dezen zal men dus wel realistisch moeten zijn. Voor de Ambachtse VVD staat echter voorop dat men in de regio aan de slag moet gaan en dat de kansen die er zijn moeten worden benut, iets wat ook weer nìeuwe inzichten en nieuwe kansen zal kunnen opleveren. Zij wenst het college en de colleges van de andere gemeenten in de regio heel veel succes bij het realiseren van de genoemde ambities en zal graag over de ontwikkelingen in dezen geïnformeerd blijven worden.

Mevrouw Vogelaar-Korpershoek herinnert er aan dat de fractie van Gemeentebelangen al in de commissievergadering heeft aangegeven dat zij altijd voorstandster van regionale samenwerking is geweest, dit omdat het gezamenlijk aanpakken van vraagstukken op het gebied van brede welvaart de regio in staat stelt een krachtig geluid te laten horen en haar in samenwerking met onder meer ondernemers en onderwijsinstellingen ook sterker maakt. Ook de inwoners van Hendrik-Ido-Ambacht hebben hier belang bij, want deze samenwerking leidt tot meer banen, passende woningen en een gezonde en vooral groene en veilige leefomgeving. De nieuwe groeiagenda biedt de regio èn de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht nieuwe kansen. De wethouder heeft in de commissie al gezegd hoe hij denkt de benodigde vertaalslag te gaan maken. Spreeksters fractie kan dit volgen en het ook aan de inwoners uitleggen. Zij kan dan ook instemmen met de vaststelling van de geactualiseerde groeiagenda Smart Delta Drechtsteden. De heer Scheurwater stelt vast dat de gemeenten in de regio met deze groeiagenda gezamenlijk integrale keuzes maken. Dat is nodig nu de ruimte in de regio te beperkt is. Het komen tot afstemming is een goede zaak; zij leidt tot het creëren van een draagvlak voor de in de regio gezamenlijk te maken keuzes. De fractie van EVA kan instemmen met de in de groeiagenda vermelde voornemens en plannen.

Ongetwijfeld zullen voorstellen om een en ander in concrete plannen te gieten de raad nog worden voorgelegd. De heer Doevendans noemt het goed om in de regio gezamenlijk op te trekken als het gaat over onderwerpen welke de gemeentelijke grenzen overschrijden. De lobbykracht van de regio is uiteraard een stuk groter dan die van een kleine gemeente als Hendrik-Ido-Ambacht. Intussen heeft men hier ook de positieve resultaten daarvan mogen meemaken.

Vergadering van 2 oktober 2023.

34

Er staan in deze beide documenten veel goede en verstandige zaken vermeld, en daarvoor spreekt de fractie van Realistisch Ambacht complimenten uit. Helaas staan er in deze geactualiseerde versies ook nog wel utopische vergezichten als het gaat over het klimaat. Aan plannen en maatregelen op dat gebied, waaronder de regionale energiestrategie en de transitievisie warmte, wordt vastgehouden. In 2030 zou de regio daardoor energieneutraal moeten zijn, maar dat is een utopie. De actualiteit is namelijk dat de nieuwste wijkjes in De Volgerlanden al niet eens op het warmtenet kunnen worden aangesloten, omdat men daarvoor ook een koeltenet nodig zou hebben, daar de woningen aldaar zo goed geïsoleerd zijn. Het gehele warmtenet-idee kan daardoor dus al minder opleveren dan oorspronkelijk het plan was. Spreker weet dat daarmee toch wordt doorgegaan, vooral via de woningbouwcorporatie, maar er moet van worden gezegd dat zulke plannen allemaal wel leuk en aardig zijn, maar ook niet realistisch. Zijn fractie zal dan ook, zoals men zal begrijpen, niet met de voorstellen tot vaststelling van deze beide documenten instemmen. Hij wil nog wel even nadrukkelijk herhalen dat de fractie wel degelijk de voordelen van de samenwerking in de regio ziet; er staan in deze stukken zeker ook echt góede plannen.

Als afsluiter veronderstelt spreker dat er nog een hele avond vol loftuitingen aan het adres van de heer Flach te verwachten is. Eén daarvan wil hij nu al verwoorden wat de inspanningen van de heer Flach in de regio betreft, met name wat de groeiagenda aangaat. Diens persoonlijke inzet daarvoor werd door de fractie zeer gewaardeerd en zij wil hem daarvoor nu dan ook graag bedanken. De heer Karso merkt op dat het CDA Ambacht gelooft in de voordelen van een krachtige regionale samenwerking. In de geactualiseerde groeiagenda staan ambities centraal welke ook door het CDA worden omarmd en die erop gericht zijn om voor de huidige en toekomstige inwoners van de regio brede welvaart realiseren. Door de samenwerking tussen de gemeenten in de regio staan zij allen sterker en maken zij de regio ook meer concurrerend. Ook wordt hiermee de positie van de regio ten opzichte van Den Haag en Europa versterkt. Samen met d partners in de regio zal de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht werken aan het versterken van de economie, een economie die iedereen kansen biedt. De groeiagenda legt voorts de nadruk op het belang van klimaatbewustzijn en duurzaamheid. Van allen die nu leven is het een plicht om de regio voor toekomstige generaties te beschermen.

Daartoe hebben zij zich te verbinden aan de bevordering van te nemen milieuvriendelijke initiatieven, de klimaatadaptatie en een duurzame aanpak van het economisch beleid. Sprekers fractie bepleit wel dat de communicatie over deelname van Hendrik-Ido-Ambacht aan dit belangrijke initiatief zal worden geintensiveerd. Het is namelijk van het grootste belang dat de inwoners zullen begrijpen wat een en ander concreet voor dit dorp betekent. Met de beide voorstellen stemt de CDA-fractie in. De heer Boudewijn had in de commissievergadering al gezegd dat zijn fractie haar politieke beschouwing in deze raadsvergadering zou houden; hier komt zij dus. De fractie van SGP/ChristenUnie noemt het goed dat er op basis van ervaringen en actuele ontwikkelingen is gekomen tot de herijking die de groeiagenda en het uitvoeringsprogramma laten zien. Daarom vindt zij de verschuiving van de focus van kwantiteit naar kwaliteit logisch, dit ook vanuit het oogpunt van toekomstbestendigheid en duurzame groei. Zij kan dan ook met de beide voorstellen instemmen en steunt dus de koers in de opmaat naar 2030. Voorts is het fijn – dit is niet in elke gemeente een vanzelfsprekendheid – dat in de Ambachtse begroting de financiering van de uitvoering van de groeiagenda meerjarig is opgenomen.

In de commissievergadering had sprekers fractie vragen over de concreetheid van de beide stukken, specifiek wat de plannen voor Ambacht betreft en dit ook in relatie tot de lokale voorbereiding van de bijstelling van de groeiagenda, een bijstelling die haars inziens grondig is te noemen. De kort voor de commissievergadering ontvangen raadsinformatiebrief geeft op de bedoelde vragen een goed antwoord. Hoewel die brief geen deel uitmaakt van de besluitvorming die nu gaat plaatsvinden, wil spre-

Vergadering van 2 oktober 2023.

35

ker aanvoeren dat er naar de mening van zijn fractie best een lokale paragraaf aan het uitvoeringsprogramma had kunnen worden toegevoegd, een paragraaf die ook lokaal had kunnen worden vastgesteld. De fractie van SGP/ChristenUnie vindt het voorts belangrijk om de burgers duidelijk te blijven maken wat de meerwaarde van regionale samenwerking is. Men moet ervoor zorgen dat deze niet alleen wordt gezien als een zaak van bestuurders, maar als een zaak die voor àlle inwoners van de regio van belang is. De onderwerpen die regionaal aan de orde komen, gaan hen ook direct aan, zoals wonen, werkgelegenheid, mobiliteit en energie. Verder is het voor de fractie een aandachtspunt dat de gemeenteraden op een goede wijze bij een en ander worden betrokken en dat er tussen hen sprake zal zijn van een goede dialoog. De recent gehouden avondbijeenkomst van de gezamenlijke raden heeft niet geleid tot het ontwikkelen van een goede dialoog. Dit kwam wellicht doordat niet iedere raad zich lokaal goed had voorbereid en door het feit dat die avond ook praktische zaken meespeelden. Wellicht mist men hierbij toch weer de Drechtraad – men zal nu misschien denken: 'Daar hèb je hem weer'–, die in gezamenlijkheid een groeiagenda opstelde en de uitvoering ervan bijstuurde.

In de huidige constellatie ziet de fractie het risico dat er niet maximaal gebruik wordt gemaakt van de mogelijkheden van regionale samenwerking. Een oproep aan alle betrokkenen is dan ook – wellicht ook langs de lijn van de raden – om de politieke families in de regio aandacht te laten besteden aan de gezamenlijkheid op raadsniveau. Ten slotte kan spreker vaststellen dat de fractie van SGP/ChristenUnie akkoord gaat met de groeiagenda en het uitvoeringsprogramma. Zij stelt voor de concrete uitvoering daarvan zoals die in de raadsinformatiebrief is beschreven, expliciet bij de lokale invulling te betrekken. Wethouder Flach wil proberen in zijn antwoord kort te zijn, daar de diverse bijdragen in het algemeen puntig en kort waren, waarvoor zijn dank. Ook dankt hij voor de steun die vrijwel alle fracties aan de beide voorstellen hebben gegeven. Twee fracties zeiden zich zorgen te maken over de samenwerking tussen de gemeenten in de regio. Spreker heeft die zorgen minder, omdat hij op de meeste terreinen ziet dat de samenwerking juist intensiever is geworden dan zij is geweest. Samenwerken is het lastigst op het gebied van woningbouw, en dat begrijpt hij ook wel, want het gaat daarbij om een zuiver lokale bevoegdheid, die geen enkele gemeente aan de regio zal willen afstaan.

Er zullen echter wel keuzes moeten worden gemaakt, want als elke gemeente gaat bouwen wat zij van plan was, komt dat niet overeen met wat er op regionale schaal eigenlijk nodig is. Gemeenten zullen op dit gebied dus wat moeten slikken qua bouwprogramma of qua tempo van uitvoering daarvan. Dat doet zij dan niet per se voor de regio, maar ook voor zichzelf, daar zij anders zou kunnen gaan bouwen voor de leegstand, bijvoorbeeld doordat zij daarmee niet – dit klinkt wat gek – de inwoners zou trekken die bij de economische structuur en de regionale opbouw passen. Spreker begrijpt dus de geuite zorgen, maar die betreffen vooral het gebied van de woningbouw. De volksgezondheid – mevrouw Gommans noemde dit – is verrassend snel een actueel thema geworden. Het is goed om zaken als het vervoer van gevaarlijke stoffen, het bedrijf Chemours en de fijnstofproblematiek enzovoort, regionaal aan te pakken. Met dit op lokale schaal te doen, bereikt men in de meeste gevallen niets. Spreker heeft de alleraardigste woorden die de heer Doevendans aan zijn adres heeft uitgesproken met waardering in ontvangst genomen. Volgens de heer Doevendans staan in deze beide documenten enkele heel goede en verstandige dingen, maar ook dingen die in diens politieke visie een utopie zijn.

Spreker wil hem in overweging geven om thans bij wijze van afscheidscadeau een keer door middel van een stemverklaring met deze documenten in te stemmen, zodat er sprake zal zijn van een unanieme steun voor de groeiagenda. De heer Karso en later ook de heer Boudewijn drongen erop aan te zorgen voor actievere communicatie met de inwoners over regionale samenwerking. Spreker vindt dit een lastig onderwerp. Misschien heeft men zo'n twee weken geleden in Gemeentenieuws een interview over de groeiagenda gelezen. Hij vraagt zich met enige twijfel af – wellicht moet men hierover eens met zijn opvolger verder praten – of het de bedoeling is de inwoners te vertellen hóe er in de regio te werk wordt gegaan,

Vergadering van 2 oktober 2023.

36

of vooral wat er wordt gedáán. De structúur van de regionale samenwerking is naar zijn mening voor die inwoners minder interessant dan wat daar gebeurt op de gebieden van woningbouw, werkgelegenheid en dergelijke. Hij heeft meer gevoel – dat komt doordat hij in de regio al wat langer meeloopt – bij het lichte heimwee van de heer Boudewijn naar de samenwerkingsstructuur die indertijd bestond, want met het opheffen van de Drechtraad is men ook dingen kwijtgeraakt. Zo is de samenhang tussen de raden in een paar jaar verdwenen, en na de volgende verkiezingen zal ook het collectieve geheugen er niet meer zijn. Spreker kan dan ook alleen maar bevestigen dat het goed zal zijn om weer iets meer invulling aan de bedoelde samenhang te gaan geven. De heer Doevendans zal helaas geen gehoor kunnen geven aan de oproep om nu door middel van een stemverklaring met de vaststelling van de beide documenten in te stemmen. Dee heer Flach krijgt namelijk pas op diens slotavond cadeautjes! Zonder hoofdelijke stemming wordt hierop conform de beide voorstellen besloten, onder aantekening dat de fractie van Realistisch Ambacht geacht wil worden te hebben tegengestemd. 8. Voorstellen Welzijn, Onderwijs en Sociale Zaken. 8.1 Statutenwijziging Onderwijsgroep Zuid-Hollandse Waarden PO/VO. 8.2 Verzoek instellen regionale raadsadviescommissie GR Sociaal.

8.3 Zienswijze P&C-cyclus gemeenschappelijke regeling DG&J. 8.4 Verordening maatschappelijke ondersteuning Hendrik-Ido-Ambacht 2023. 8.5 Meerjarig beleidsplan Sportpark Schildman 2023-2027. Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt achtereenvolgens conform de voorstellen onder de nrs. 8.1 t/m 8.5 besloten. 9. Voorstellen Ruimtelijke Zaken-De Volgerlanden. 9.2 Vijfde wijziging Gemeenschappelijke Regeling OZHZ. 9.3 Aanvraag investeringsbudget voor de aanleg van een verbindingsweg bij de school Stadhouder Willem III. 9.4 Vervangingsplan openbare verlichting. Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt achtereenvolgens conform de voorstellen onder de nrs. 9.2 t/m 9.4 besloten. 10. Initiatiefvoorstel wijziging Winkeltijdenverordening. De voorzitter vermeldt dat het college een reactie op het door de fractie van D66 ingediende initiatiefvoorstel heeft gegeven. Het is nu aan de raad om te zeggen hoe dit initiatiefvoorstel moet worden behandeld; hiertoe is het eerst het woord aan de genoemde fractie. Mevrouw Gommans-Dane merkt op dat in het collegeprogramma het op zondag gebruik maken van het binnenzwembad van het zwembad, het houden van een foodtruckfestival en het doen plaats-

Vergadering van 2 oktober 2023.

37

vinden van een circus worden toegestaan. Dit zijn activiteiten die D66 en ook andere partijen toejuichen. Met het voorliggend initiatiefvoorstel wil zij nu eenmalig een kleine stap verder gaan. Voor veel inwoners vallen dit jaar de feestdagen – kerst en oud-en-nieuw – ongunstig uit en dat geldt ook en vooral voor de supermarkten. Niet alle Ambachtse inwoners zullen in de gelegenheid zijn om hun inkopen voor de feestdagen op de voorafgaande zaterdagen te doen. Zij zullen daarom genoodzaakt zijn om op zondag naar winkels in omliggende gemeenten te gaan, gemeenten waarin de winkels op zondag geopend zijn. Het zou dan ook goed zijn om die Ambachtse inwoners tegemoet te komen door ook hier de winkels in de gelegenheid te stellen op de genoemde feestdagen geopend te zijn, zodat de inwoners hun inkopen niet in een buurgemeente maar in Ambacht zullen kunnen doen. Dit zal de omzet van de betrokken winkels alhier ten goede komen. Tevens komt men hiermee tegemoet aan een door een aantal ondernemers en inwoners al lang gekoesterde wens. De winkeliers zullen zelf kunnen bepalen of zij van de geboden mogelijkheid gebruik zullen maken; zij behoeven daartoe dus niet meer een specifiek verzoek bij het college in te dienen. Spreeksters fractie rekent erop dat het college de door haar aangevoerde argumenten nogmaals in overweging zal willen nemen en met een positieve reactie daarop zal komen.

Zij weet zeker dat veel inwoners en ondernemers hiervan heel blij zullen worden. De door haar geuite wens wil zij ondersteunen met het volgende amendement, dat mede is ondertekend door de fractie van de PvdA: "De raad van de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht, in vergadering bijeen op 2 oktober 2023, behandelend het initiatiefvoorstel van D66 tot wijziging van de Winkeltijdenverordening, constaterende dat: alleen in 2023 de dag voor kerst en de oudejaarsdag op een zondag vallen, dit pas over 5 jaar (31 december 2028) en 6 jaar (25 en 26 december 2029, op maandag en dinsdag) wederom aan de orde is, het daarom niet nodig is deze verordening structureel te wijzigen, de betrokken winkeliers waarschijnlijk ook geen behoefte hebben aan een structurele wijziging van de winkeltijdenverordening, Gelezen het advies van het college met betrekking tot het initiatiefvoorstel van de fractie van D66, Gehoord de discussie in de raadsvergadering van 2 oktober 2023, Gelet op artikel 147b van de Gemeentewet en artikel 42 van het Reglement van Orde voor de vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad van de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht, BESLUIT het raadsbesluit als volgt aan te passen: 1. De winkeltijdenverordening voor 2023 zodanig aan te passen dat in 2023 op zondagen de winkels tussen 12 en 17 uur open zijn zonder ontheffing van het college van B. en W.

op basis van artikel 3 lid 1 van de Winkeltijdenwet; 2. Lid 2: "dit structureel te maken door vaststelling van bijgaande aangepaste winkeltijdenverordening Hendrik-Ido-Ambacht 2023" te laten vervallen; 3. een nieuw lid 2 toe te voegen aan het besluit: "2. deze verordening in te laten gaan op de dag nadat het raadsbesluit is genomen en op 2 januari 2024 te laten vervallen, zodat alsdan de oude verordening weer van kracht wordt"; 4. artikel 2 lid 1van de Verordening winkeltijden Hendrik-Ido-Ambacht 2023 onder a als volgt aan te passen: a. "Op zondag 24 en 31 december 2023 tussen 12 uur en 17 uur"; b. Artikel 2 lid 1 onder b en c te laten vervallen; 5. Artikel 4 lid 1 van de Verordening winkeltijden Hendrik-Ido-Ambacht 2023 als volgt aan te passen: De verordening winkeltijden Hendrik-Ido-Ambacht 2018 wordt tijdelijk ingetrokken tot 2 januari 2024.

Vergadering van 2 oktober 2023.

38

6. Artikel 5 van de Verordening winkeltijden Hendrik-Ido-Ambacht 2023 als volgt aan te passen: 1. Deze verordening treedt in werking de dag nadat het raadsbesluit is genomen en komt te vervallen op 2 januari 2024. 2. Deze verordening wordt aangehaald als 'Tijdelijke Verordening winkeltijden Hendrik-Ido-Ambacht 2023', en gaat over tot de orde van de dag." De voorzitter stelt vast dat het een amendement op het eigen initiatiefvoorstel is. De heer Platschorre kan het procedureel niet geheel volgen. Wordt het initiatiefvoorstel geamendeerd, of is dat nu van tafel en wordt de winkeltijdenverordening geamendeerd? Zo ja, is dit dan een amendement-vreemd-aan-de-orde-van-de-dag, zo dat al bestaat? Mevrouw Gommans-Dane antwoordt dat het amendement is ingediend omdat in het initiatiefvoorstel niet geheel duidelijk naar voren kwam dat de gewenste aanpassing van de winkeltijdenverordening voor alleen twee zondagen in 2023 is bedoeld. Het amendement heeft ten doel vergissingen in dezen te voorkomen. Het is wel een lang verhaal, maar wat de bedoeling ervan is, is duidelijk. De heer Platschorre wijst erop dat er in het oorspronkelijke initiatiefvoorstel over een structurele wijziging van de winkeltijdenverordening en een structurele zondagsopenstelling wordt gesproken. Dat is niet onduidelijk. Hij begrijpt dat de fractie van D66 nu het eigen initiatiefvoorstel wil amenderen.

Mevrouw Gommans-Dane: "Ja, dat begrijpt u heel goed." De heer Platschorre: "U legde uit dat uw initiatiefvoorstel niet duidelijk is, maar dat is juist héél duidelijk. Er staat in dat winkels structureel op zondag geopend moeten kunnen zijn. Kennelijk gaat u dit nu veranderen." Mevrouw Gommans-Dane voert aan dat het vanaf het begin niet de opzet van D66 is geweest om het structureel te maken. De fractie ontdekte na de indiening van het initiatiefvoorstel dat er nog aan moest worden toegevoegd dat het bij de voorgestelde wijziging van de winkeltijdenverordening om alleen twee zondagen in 2023 moest gaan. Dit kon alleen door het indienen van een amendement worden geregeld. De voorzitter constateert twee dingen: er ligt een initiatiefvoorstel op tafel en daarop is een amendement ingediend. Het is nu aan de raad om er iets van te vinden. De heer Platschorre kan zich wat het initiatiefvoorstel betreft aansluiten bij de reactie die het college daarop heeft gegeven, inhoudend dat het niet past in de op dit moment van toepassing zijnde en door de raad vastgestelde winkeltijdenverordening, aangezien zij zegt dat de winkels op zondag gesloten zijn. Voor het initiatiefvoorstel zoals dat na aanneming van het amendement zou komen te luiden, zou hetzelfde gelden.

Spreker wil nu herhalen wat heel mooi in het coalitieprogramma is verwoord: "In Ambacht kijken wij naar elkaar om en hebben wij respect voor elkaar en voor elkaars culturele en religieuze achtergronden. De zondag als dag van rust, bezinning, ontmoeting en ontspanning is daarin een belangrijke waarde en wordt binnen ons dorp breed gewaardeerd. Dat willen we zo houden door de huidige mogelijkheden van openingstijden van winkels te houden zoals ze zijn." Voor de fractie is het duidelijk: hierin past noch het initiatiefvoorstel noch het daarop ingediende amendement.

Vergadering van 2 oktober 2023.

39

Mevrouw Van der Hee-Pasterkamp zal niet alles herhalen wat door de voorgaande spreker is gezegd, maar ook de fractie van het CDA zal het initiatiefvoorstel en het daarop ingediende amendement niet steunen. In de coalitie zijn op een gegeven moment na uitgebreide besprekingen afspraken gemaakt. Enkele dingen op zondag zijn mogelijk geworden, maar het op die dag geopend doen zijn van de winkels wijst de fractie af. De heer Doevendans vindt dit het met afstand meest complexe initiatiefvoorstel-met-amendement dat men hier ooit heeft meegemaakt. Ook hij begrijpt de procedure niet helemaal, want toen er werd gezien dat er in het initiatiefvoorstel iets niet goed stond, had dat gewoon kunnen worden aangepast; een amendement was daarvoor niet nodig geweest. Kijkend naar de inhoud van beide stukken, memoreert spreker dat zijn partij al in haar verkiezingsprogramma heeft gezegd graag te willen dat winkeliers zelf mogen beslissen of zij hun winkels wel of niet op zondag geopend willen doen zijn. Het initiatiefvoorstel komt daarbij heel dicht in de buurt en dus zal het niet verbazen dat de fractie van Realistisch Ambacht dit van harte steunt. Dat doet zij echter niet met het amendement, daar dat weer veel te veel beperkend is. Dat betreft immers alleen maar de zondagen in de rest van 2023, terwijl sprekers fractie het voor altijd geregeld zou willen zien.

De heer Scheurwater voert aan dat uit een indertijd door de fractie van EVA gehouden enquête onder de winkeliers is gebleken dat de meesten van hen tegen het op zondag geopend doen zijn van hun winkels waren; alleen een grootwinkelbedrijf in Hoog Ambacht was er voor. Zijn vraag aan de indieners van het initiatiefvoorstel is nu of ook zij de winkeliers op de een of andere manier hebben geraadpleegd. Mevrouw Vogelaar-Korpershoek verklaart dat de fractie van Gemeentebelangen met belangstelling van het initiatiefvoorstel van de fractie van D66 kennis heeft genomen. Wat onder de punten 1 en 2 van het voorgestelde besluit staat vermeld, past ook zeker in de tegenwoordig bestaande 24-uurseconomie. Ondanks haar begrip voor dit initiatiefvoorstel kan zij er echter niet mee instemmen. In het coalitieprogramma en in het collegewerkprogramma bestaat er namelijk al ruimte voor het ontplooien van initiatieven tot het organiseren van activiteiten die op de zondag zullen plaatsvinden. In het initiatiefvoorstel zijn als voorbeelden daarvan al het foodtruckfestival en de aanstaande proefneming met het op zondag openstellen van het binnenbad van het zwembad genoemd. In de coalitieonderhandelingen heeft Gemeentebelangen zich voor deze verruiming in het beleid hard gemaakt. Iets anders is evenwel het verruimen van de openingstijden van de winkels in de gemeente op zondagen en erkende feestdagen.

Spreeksters fractie heeft hiervan in het verleden regelmatig gezegd dat haar uit haar intensieve contacten met de detailhandel niet was gebleken dat de meeste winkeliers behoefte aan zo'n verruiming zouden hebben. Ook nu is uit navraag gebleken dat de meeste winkeliers er sowieso al moeite mee zouden hebben om een koopzondag te realiseren, omdat de daarvoor benodigde bezetting niet voorhanden zou zijn; de meeste bedrijven zijn namelijk onderbezet. Als kanttekening is op te merken dat het signaal is ontvangen dat de supermarkten in toenemende mate concurrentie ondervinden van het feit dat in omringende gemeenten wèl een koopzondag is doorgevoerd. Het 'afspraak is afspraak' werd al aangehaald. Ook over dit onderwerp zijn er in de coalitie sluitende afspraken gemaakt en het is een goed gebruik dat coalitiepartners zich daaraan houden. Wat de fractie van Gemeentebelangen als zodanig hiervan vindt, is nu van ondergeschikt belang en dus niet relevant. In een coalitie is het altijd een kwestie van geven en nemen.

Op bladzijde 3 van het initiatiefvoorstel staat onder 'Beoogd effect': "Beperkte zondagopenstelling mogelijk maken zonder enige verplichting voor welke ondernemer dan ook en ook zonder standaard een koopzondag te realiseren." Deze tekst riep bij Gemeentebelangen de vraag op of er nu wel of niet een structurele wijziging van de bepalingen in de winkeltijdenverordening werd gewenst, maar dit is inmiddels verduidelijkt. De heer Van den Wollenberg complimenteert de fractie van D66 met het genomen zijn van haar initiatief. Het siert haar dat zij deze moeite heeft genomen.

Vergadering van 2 oktober 2023.

40

Het is opmerkelijk dat er in het initiatiefvoorstel zelf is gezegd dat veel winkeliers hun winkels op zondag geopend willen doen zijn en dat in het vanavond ingediende amendement op dat initiatiefvoorstel staat dat ondernemers niet op een structurele opening van hun winkels op zondag zitten te wachten. Daar wringt de schoen dus wat. Naar de mening van de fractie van de Ambachtse VVD merkt het initiatiefvoorstel terecht op dat er de laatste maanden meer op zondag mogelijk is geworden, zoals het foodtruckfestival en het geopend zijn van het binnenbad van het zwembad. Dat dit is bereikt, was natuurlijk geen vanzelfsprekendheid. In deze coalitieperiode zou er eerst namelijk op zondag nìets mogelijk zijn. In de stevige onderhandelingen die de coalitiepartijen hebben gevoerd, had de VVD graag méér gewild, maar ook waren er partijen die mìnder hadden gewild. Zo is er voor deze coalitieperiode een constructief compromis tot stand gekomen. Uiteraard heeft een liberale partij als de Ambachtse VVD oog voor de ondernemers, maar ook mag zij van die ondernemers verwachten dat dezen zelf naar creatieve oplossingen zullen zoeken en zullen nagaan of die adequaat zijn. Men zou dus tot de ondernemers kunnen zeggen: maak gebruik van de mogelijkheden die er nu al zijn.

Wordt het mogelijk om evenementen te organiseren welke op zondag zullen plaatsvinden, dan wordt ook het in een weekend houden van een Ambachtse kerstmarkt of een oudejaarsviering voorstelbaar. De Ambachtse ondernemers zouden daar hun producten kunnen aanbieden, lokale maatschappelijke organisaties die aan weldoenerij doen zouden daar wellicht extra financiële bijdragen kunnen binnenhalen en lokale culturele instellingen en onderwijsinstellingen zouden voor de opvoering van een kersttoneelstuk kunnen zorgen. Alle Ambachters zouden bij zo'n gelegenheid kunnen genieten van de in dit dorp bestaande saamhorigheid, en dit in een tijd waarin dit door velen als heel waardevol wordt ervaren. Laat dit dus een oproep aan de Ambachtse ondernemers zijn om aan het einde van het jaar voor een mooi evenement te zorgen. Sprekers fractie verzoekt het college ook om, als daartoe door hen een aanvrage zal worden gedaan, deze welwillend te bekijken. De heer Libregts geeft te kennen dat de Ambachtse PvdA altijd van mening is geweest dat zij niet voorop behoefde te lopen wat het komen tot winkelopenstelling op zondag betrof. Pas wanneer de winkeliers zelf zouden aangeven dat zij daaraan behoefte hadden, zou zij haar standpunt in dezen bepalen. Het moment daarvoor is nu gekomen.

Naar aanleiding van het initiatiefvoorstel van D66 om de winkeliers in de gelegenheid te stellen hun winkels op 24 en 31 december 2023 geopend te doen zijn, heeft sprekers fractie namelijk informatie ingewonnen bij de supermarkten, de winkels waar het nu om gaat. Vier van de zes supermarkten zeiden er behoefte aan te hebben dat de voorgestelde mogelijkheid zou worden geopend, en twee supermarkten zeiden te verwachtten dat hun hoofdkantoor het daarmee eens zou zijn. Voor het bevorderen van duurzaamheid en het tegengaan van verspilling is dit initiatiefvoorstel een prima voorstel, want als het wordt het aangenomen, zullen de winkeliers geen voedsel behoeven weg te gooien. Gehoord hebbend wat er tot nu toe door andere fracties over dit initiatiefvoorstel is gezegd, meent spreker dat het erop lijkt dat alles in beton gegoten is – iets wat zijn fractievoorzitter eerder ook al enkele keren heeft geconstateerd – en er geen rekening wordt gehouden met voortgeschreden inzicht. Mevrouw Gommans-Dane begrijpt het standpunt dat de heer Platschorre namens diens fractie heeft ingenomen, maar met één door hem gemaakte opmerking heeft zij moeite, namelijk 'dat zijn fractie mensen respecteert.' Zij kan hem verzekeren dat iederéén aan deze raadstafel mensen respecteert. Elkaar respecteren vormt ook de basis van de samenleving.

De VVD kwam met het goede idee dat ondernemers zouden kunnen proberen een leuke kerstmarkt te organiseren. Dat zou in Hendrik-Ido-Ambacht iets heel bijzonders zijn. Spreekster verwacht niet dat zij dit al in 2023 zouden willen proberen, maar dit is zeker een mogelijkheid om te onthouden. De voorzitter stelt vast dat het geamendeerde initiatiefvoorstel wordt gesteund door de fracties van D66, Realistisch Ambacht, EVA en de PvdA. Daarmee wordt er geen meerderheid behaald, zodat het is verworpen.

Vergadering van 2 oktober 2023.

41

11. Comptabiliteitsbesluit. Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel besloten. 12. Sluiting. De voorzitter richt zich als volgt tot de heer Dirk den Hoedt, burgerraadslid namens SGP/ChristenUnie: "Voor het burgerraadslid Den Hoedt is dit de laatste vergadering van de raad van Hendrik-Ido-Ambacht die hij heeft bijgewoond. Hij vertrekt namelijk vanwege de liefde naar Barneveld, waar hij aanstaande donderdag in het huwelijk zal treden. Dirk, wij feliciteren je daarmee alvast en hopen dat je een fijne dag mag beleven. Veel succes daar! Wij hebben je hier vaak gezien en op de achtergrond heb je ook een rol gespeeld, waarvoor ik je wil bedanken. Ik hoop dat je wat je hier hebt geleerd ook in Barneveld zult kunnen aanwenden." (De heer Den Hoedt krijgt een bos bloemen overhandigd. Applaus.) Vervolgens spreekt de voorzitter als volgt tot de heer Flach: "Met betrekking tot het aanstaande vertrek van André Flach is alles in een stroomversnelling gegaan. Je hebt ons een brief geschreven waarin je de beëindiging van je wethouderschap hebt aangekondigd. Toen ik die brief las, leek hij mij bijna een sollicitatiebrief en wel vanwege je uitspraak dat je HendrikIdo-Ambacht een fantastische gemeente vindt om voor te mogen werken. Zo beginnen sollicitatiebrieven van adspirant-burgemeesters ook! Het straalt een gevoel van warmte voor Ambacht uit.

Gedurende 22 jaar ben je betrokken geweest bij het gemeentebestuur van Ambacht, waarvan 13,5 jaar als wethouder. Dat was een geweldige tijd. Ik heb mij een beetje laten informeren – en ik weet het ook uit eigen ervaring – over alles wat je zo hebt mogen doen. - Met betrekking tot het integraal huisvestingsplan voor de scholen heb je het uiteindelijk genomen worden van ingrijpende besluiten sterk bevorderd. - Het circulair bedrijventerrein is tijdens jouw wethouderschap gerealiseerd. In een periode van bezinning door de Ambachtse raad over duurzaamheid is daarvoor, ook na een bezoek van de raad aan zo'n bedrijventerrein elders in het land, een breed draagvlak ontstaan. De samenwerking tussen jou als wethouder en de raad bij het realiseren van dit circulair bedrijventerrein is voorbeeldig te noemen – ik weet dat je mensen elders adviseert om hun raden vanaf het begin bij dit soort ambitieuze plannen te betrekken – en daarvoor past ook het uitspreken van dank aan de raad.

Voor de vuist weg noem ik nog de volgende zaken waarbij je betrokken was: - de blauwgroene invulling van het Centrumgebied; - de verwezenlijking van De Volgerlanden, een heel groot project van lange adem en met bij tijd en wijle forse zorgen over de financiële aspecten; dit project is met veel oog voor kwaliteit in zijn geheel uitgevoerd; - de prachtige ontwikkeling van de Noordoevers, een gebied met mooie bedrijven, die ook zorgde voor de realisering van de eerste echte verbinding vanuit het centrum van Ambacht met het verblijfsgebied aan de rivier. Hiermee ben ik wat de Ambachtse projecten betreft lang niet volledig, maar ik stap nu even over naar de regio. Je was lid van het Drechtstedenbestuur. Er is vanavond nog even met heimwee aan gerefereerd dat de Drechtraad en het Drechtstedenbestuur wèl bereikten dat alle raden en afgevaardigden werden betrokken bij wat er in de regio gebeurde. Dit is later weggeëbd; ook ik heb dit gezien. Je hebt je functie van vicevoorzitter van het Drechtstedenbestuur met verve vervuld. Op het gebied van de regionale economie liep je voorop als het noodzakelijk was verbindend op te treden. Je was lobbyist, niet alleen in economische zaken, maar op meerdere beleidsterreinen. Daardoor was je vaak in Den Haag te vinden, waar je met succes lobby's hebt gevoerd – ik denk nu met

Vergadering van 2 oktober 2023.

42

name aan de vorige regiodeal –, echt overtuigd als je was van het grote belang van een goede regionale samenwerking. Ook lokaal was samenwerken je handelsmerk. Als wethouder van economie heb je veel samen gedaan met de Vereniging Ambachtse Ondernemers en ook veel tijd besteed aan de maandelijkse bijeenkomsten die zij kennen; je was daar vaak bij. Men kan nu zeggen: 'De wethouder ging graag uit eten', maar in wezen moet je, als je informeel te weten wilt komen wat er in het bedrijfsleven en bij ondernemers leeft, dáár zijn, want daar spreek je steeds een andere doorsnee van de leden. Dat de relatie tussen de Ambachtse ondernemers en het gemeentebestuur al lang zo goed is, is één van de dingen die jij hebt bereikt. Ik ben daarvan overtuigd en weet ook hoe positief de ondernemers hierover denken. Het overleg met de scholen is een tijd stroef verlopen, maar jij hebt dat losgekregen, met als resultaat een aantal forse investeringsbeslissingen inzake de bouw van nieuwe scholen. Ik denk dat hetzelfde geldt voor het overleg met de woningbouwcorporaties.

Als je op je laat inwerken wat er in de regio allemaal gebeurt – in de samenwerking tussen de zeven gemeenten van de Drechtsteden, in de contacten met de provincie en bij tijd en wijle departementen, in het overleg met regionale ondernemers en in het realiseren van het triple helix-model in het onderwijs –, moet je constateren dat daar met veel inzet veel is gebeurd wat zich aan onze waarneming onttrok. Je hebt daar een ongelooflijke hoeveelheid dingen gedaan, en eigenlijk is het onbegrijpelijk dat je in je wethoudersperiode ook nog een universitaire studie bent begonnen en hebt afgerond. Kom daar maar eens om! Je hebt je in die studie beziggehouden met de regionale samenwerking. Ik heb nog eens naar je afstudeerdocument daarover gekeken en het viel mij op dat volgens de conclusies en aanbevelingen zowel het oude als het nieuwe model in de samenwerking past. Ook bleek je voorkeur voor de instandhouding van kleinere gemeenten – dus geen herindeling – en het als gemeente dichtbij de bevolking blijven, maar tegelijkertijd wees je ook op het belang van het hebben van één regionale visie en van het bestaan van een zo efficiënt mogelijke uitvoeringsorganisatie. Dit is een heel beknopte samenvatting, maar ook de samenvatting waarop je bent afgestudeerd. Het geeft de passie weer waarmee je je wethouderschap inhoud hebt gegeven.

In wezen liepen het volgen van je studie en het verrichten van je werk in elkaar over, zoals ik met heel veel plezier van nabij heb gezien. In het eerste deel van je wethouderschap runde je ook nog twee drogisterijen. Wanneer een werknemer daarvan eens ziek was, viel jij in. Tevens was je vader en echtgenoot, iets wat eveneens tijd kost. Ik heb in het begin van je periode gezien dat je kinderen op de basisschool wel eens 'gemeenteraadje' speelden. Ik heb hen pubers zien worden en weet dat er in het overleg openbare orde en veiligheid wel eens gewag werd gemaakt van het gedrag van jouw nageslacht. Thans zie ik hen als jonge volwassenen die bezig zijn met een mooie carrière. Overigens kan ik zeggen dat het in àlle families voorkomt dat soms bepaald gedrag van kinderen is af te keuren. In de Ambachtse verhoudingen is er wel sprake is van politieke verschillen, maar bestaat hier vooral een samenwerkingscultuur, inhoudend dat wij in wezen met ons allen opkomen voor het welbevinden van de Ambachters. Dat geldt voor het college, de raad en de ambtelijke organisatie, en het gaat over het algemeen in harmonie. Er is wel eens wat, maar dat lossen wij dan met elkaar op. André, het is geweldig te noemen dat er door één persoon zó veel kan worden gedaan.

Ik citeer nu het einde van de brief waarmee je je wethouderschap beëindigt: je getuigt daar van dankbaarheid jegens de Schepper, die je de kracht en het inzicht gaf die nodig waren om je werk te kunnen doen. Ik geloof daarin óók, zelfs zozeer dat ik denk dat je het zònder die kracht en dat inzicht waarschijnlijk niet zou hebben gered. Dit is tweeledig bedoeld: enerzijds om je afhankelijkheid te illustreren en anderzijds om je te bewaren voor al te ijdele gevoelens. Dit zeg ik met een ondertoon van ernst, een ernst waarmee je alle kanten op kunt en die ook overeenkomt met de werkelijkheid van het leven in al zijn aspecten. André, jou wacht nu een nieuwe uitdaging. Ik denk dat wat je hier in Ambacht en in de regio hebt geleerd, je enorme werklust en de efficiëntie waarmee je veel dingen doet, je ongelooflijk van pas zullen komen, want als lid van een relatief kleine fractie in de Tweede Kamer zul je veel beleidsterreinen moeten behandelen. Ik denk dat jij daartoe in staat bent, denkend aan alles wat je hier hebt kunnen

Vergadering van 2 oktober 2023.

43

betekenen. Heel veel dank namens deze raad en de bevolking en een heel goede tijd in de Tweede Kamer toegewenst! Dit was het begin van het uitspreken van de waardering die ik voor jou heb. Op een ander moment hoop ik hiervan het een en ander te herhalen en er wellicht nog wat aan toe te voegen. Het ga je goed!" (Applaus) (De heer Flach wordt een boeket bloemen overhandigd. Applaus.) De voorzitter geeft het woord aan de heer Platschorre als voorzitter van de fractie van SGP/ChristenUnie. De heer Platschorre neemt plaats achter het spreekgestoelte en richt zich als volgt tot de heren Den Hoedt en Flach: "Vanaf deze plaats wil ik eerst Dirk den Hoedt voor zijn inzet bedanken. Die inzet was kort maar hevig, zo kunnen wij zeggen. Ik wens je heel veel succes en ook sterkte in Barneveld. Men heeft daar in elk geval niet zo'n fractie als de onze, zoals ik uit ervaring weet. Ik had opgeschreven 'Geachte heer Flach', maar ik denk dat ik daarvan nu beter 'Beste André' kan maken. Namens de fractie van SGP/ChristenUnie wil ik een korte bijdrage uitspreken, want op een ander moment komen wij nog op je afscheid terug, ook in onze fractie, zo is afgesproken. Het gaat snel: de vorige week dinsdag kondigde je aan dat je per 1 november ontslag nam als wethouder en nu is dit al je laatste raadsvergadering. Wij kijken terug op een heel lange samenwerking.

In 2002 raakte je bij de Ambachtse politiek betrokken, eerst als fractievolger en in 2004 als burgerraadslid. Bij de verkiezingen van 2006 werd je al tot raadslid verkozen; je was toen één van de vijf leden tellende fractie. Onze partij was toen overigens niet de grootste, want ook de Partij van de Arbeid had vijf zetels verworven, maar wel met iets minder stemmen. Bij de verkiezingen in 2020 behaalden wij zes zetels en werd je opnieuw tot raadslid verkozen. Wij onderhandelden daarna met het CDA en de PvdA over de vorming van een nieuwe coalitie. Gezien de financiële crisis en in het bijzonder de crisis in de woningbouw leek het de fracties verstandig om het behartigen van de financiën van de gemeente aan een aparte wethouder op te dragen, want Ambacht zat door de realisering van De Volgerlanden in behoorlijk zwaar weer. Jij meldde je als vrijwilliger en werd toen part time wethouder van financiën, met als opdracht die financiën op orde te brengen. Het was een moeilijke tijd; ik herinner mij dat wij toen in de auditcommissie pittige gesprekken met de accountant hebben gevoerd. De dreiging om als Hendrik-Ido-Ambacht een artikel 12-gemeente te worden, hing ons boven het hoofd; wij zouden dan onder curatele zijn gesteld, zodat wij voor iedere grote investering of grote uitgave de provincie c.q. het rijk om toestemming zouden hebben moeten vragen.

Dat wilden wij in ieder geval voorkomen, en dat is ook gelukt. Het is jou toen samen met anderen gelukt om de gemeentefinanciën en het grondbeleid op orde te krijgen. Dat was voor jou als beginnend wethouder een pittige klus, een klus die je moest uitvoeren nadat een aantal ervaren politici/wethouders zich daarmee al had beziggehouden. In 2014 werd je na het vertrek van Teunis Stoop bijna-voltijdswethouder – als ik het mij goed herinner voor 95 % – en locoburgemeester. Je was toen verantwoordelijk voor financiën, economie, De Volgerlanden, grondzaken en communicatie, en daar kwam in 2018 nog de huisvesting van scholen bij. In de regio heb jij eveneens een grote bijdrage geleverd, maar daarop is de voorzitter al uitgebreid ingegaan, zodat ik dit nu zal overslaan. Ook wat je lokaal hebt gedaan en bijgedragen, is al uitgebreid beschreven; op andere momenten zullen wij dit nog wel naar voren halen. In raadsvergaderingen wist je met goede dossierkennis vrijwel altijd de raad van je gelijk en dat van het college te overtuigen. Wel had je daarvoor soms erg veel woorden nodig. Ik las ooit ergens: 'De dingen simpel houden is vrij moeilijk, de dingen moeilijk maken is vrij simpel.' Soms leek het erop dat je met dat laatste bezig was als je met een lang betoog probeerde een antwoord op ogenschijnlijk simpele vragen te geven.

Vergadering van 2 oktober 2023.

44

De gemeente Hendrik-Ido-Ambacht staat er goed voor en dat hebben wij mede aan jou te danken. Dit is bereikt door het voeren van een degelijk financiële beleid met steeds een scherp oog voor de toekomst. Vanavond bleek dit laatste weer bij de uitleg van enkele voorstellen. In jouw brief noem je ook de 14 structureel sluitende begrotingen van de gemeente die je hebt meegemaakt. Ik denk dat er weinig ex-wethouders van financiën zijn die jou dit kunnen nazeggen. Uiteraard is dit ook aan college-inspanningen te danken geweest. Je hebt je tot het uiterste ingespannen om het goede voor de gemeente te bereiken, zowel lokaal als regionaal, en in de meeste gevallen is dit je gelukt. Ook heb je een bijdrage aan de Ambachtse bestuurscultuur geleverd, een bestuurscultuur waarin er ondanks verschillen in politieke opvattingen sprake is van elkaar de ruimte geven en van het elkaar respecteren en vertrouwen. Wij weten dat je dit altijd hebt gedaan en ook wilt doen in afhankelijkheid van God. Je drijfveer daarbij is politiek willen bedrijven gebaseerd op het Woord van God en als bestuurder voor àlle burgers willen optreden. Je schrijft in je ontslagbrief dat je per 1 november als wethouder ontslag vraagt en vol enthousiasme de verkiezingscampagne wilt gaan voeren.

Ik denk dat Ambacht loslaten niet gemakkelijk voor je zal zijn, maar dat behóef je ook helemaal niet te doen, want je bent in onze fractie – en ik weet zeker ook in de gemeenteraad – nog steeds van harte welkom. In de aankondiging van de top 5 van de lijst van de landelijke SGP voor de komende Kamerverkiezingen staat de volgende quote van jou: "Wij leven in een tijd vol verandering en onzekerheden. De SGP is daarin een baken van stabiliteit, een partij met een goede boodschap, barmhartig, betrokken, dichtbij mensen en ook nuchter. Ik zet mij graag in voor een goede positie van het gezin, zorg voor kwetsbare mensen en het rentmeester zijn van de Schepping, maar ook voor boeren en vissers, hardwerkende ondernemers die niet de erkenning krijgen die zij verdienen." Bij de uitvoering van dit voornemen wensen wij jou wijsheid en kracht toe, zodat je de belangen van ons land naar plicht en eed zult kunnen behartigen." (Applaus.) Wethouder Flach antwoordt als volgt: "Voorzitter, ik zit meestal niet om een woordje verlegen, maar nu is dat toch wel het geval. U hebt van mij op 26 september een brief gekregen waarin ik mijn ontslag aankondigde. Die brief had ik goed voorbereid, na er lang over te hebben nagedacht.

Ik heb ook al nagedacht over de afscheidsspeech die ik op 24 oktober zal houden, bij welke gelegenheid wij elkaar allen weer hopen te zien en ook een avondprogramma zullen beleven; als dit u nog was medegedeeld, weet u dit nu. Ik had echter even over het hoofd gezien dat deze raadsvergadering al mijn laatste raadsvergadering zou zijn, en daardoor ben ik extra verrast door de warme woorden van de voorzitter. Die woorden waardeer ik enorm, Jan. De samenwerking waarover je sprak, is begonnen in de korte tijd dat ik nog onder je voorganger Herman Jonker heb mogen werken. Gedurende het grootste deel van mijn wethouderschap was jij de voorzitter van het college en dat heb ik als buitengewoon prettig en waardevol ervaren. Ik heb ook veel van je geleerd. Wij hebben veel dingen samen mogen doen en ik heb daardoor een heel fijne tijd gehad. Ik kan u allen zeggen dat onze vertrekkende burgemeester ook een fantastische voorzitter van het college is. Deze raad gaan verlaten is voor mij een heel ding. In het begin van deze raadsvergadering heb ik een bericht verstuurd met de tekst: 'Deze zaal ga ik missen.' Dat geldt het meest nog voor de mensen die er in zitten. De vele discussies die wij hier hebben gevoerd, variërend van heel ernstig tot en met luchtig, van grote besluiten tot en met kleine besluiten, van korte vergaderingen tot en met lange vergaderingen – dat alles zal ik gaan missen.

Ik bewaar daaraan heel warme herinneringen. Het is heel bijzonder en het koesteren waard dat 32.000 meningen in ons dorp door uw fracties tot 8 meningen zijn versmald. Wij kunnen het niet genoeg waarderen dat wij hier een zaal hebben waarin wij die acht meningen met elkaar laten botsen en schuren – het college doet daaraan af en toe ook mee – en zo tot besluiten weten te komen. Daarna drinken wij nog wat, om vervolgens vreedzaam uit elkaar te gaan. Dit is iets wat in veel landen op de wereld een utopie is; wij kunnen er dan ook niet genoeg dankbaar voor zijn. Verder heb ik wel eens gezegd dat ik bijna verslaafd was aan de Ambachtse politiek. Dat was natuurlijk niet goed – je zou er dan gauw mee moeten stoppen –, maar dit kwam doordat de contacten die

Vergadering van 2 oktober 2023.

45

ik in dat kader opdeed en de manier waarop er werd samengewerkt mij meer energie hebben gegéven dan zij hebben gekost. Natuurlijk kostte mijn werk af en toe wel veel energie, maar ik kreeg er ook veel voor terug, en daarvoor wil ik u allen heel hartelijk danken. Ik moet zeggen dat ik merk dat ik het moeilijk vind dat er zo'n spervuur aan complimenten op mij is afgekomen. Ik heb dan de neiging om van mij af te gaan wijzen, en dat wil ik nu ook doen door er bijvoorbeeld, om te beginnen, onze ambtelijke organisatie bij te betrekken. De leden daarvan zullen niet allen aanwezig kunnen zijn bij het avondprogramma op de 24e oktober, een avond waarop ik nog wat meer over hen zal willen zeggen. Daarom stel ik nu vast dat het zonder onze fantastische medewerkers allemaal niet zou zijn gelopen zoals het ìs gelopen. Ik vraag dan ook om een enorm applaus voor hen. (Applaus.) Voorts heb ik in het college altijd met fijne collega's mogen samenwerken. Er is hier al eens gezegd dat je hier geen enkel besluit alléén neemt; je levert een bijdrage aan het nemen van besluiten en aan het bereiken van een resultaat. Dat deden wij dus met elkaar. Ik heb pas geteld dat ik ongeveer tussen de 500 en de 600 collegevergaderingen heb mogen bijwonen en daarbij heb ik mij geen moment verveeld.