raad 2 oktober 2023

GEMEENTE HENDRIK-IDO-AMBACHT Notulen van de openbare vergadering van de raad der gemeente Hendrik-Ido-Ambacht, gehouden op 2 oktober 2023 in het gemeentehuis, aanvangende om 20.00 uur. Voorzitter: de heer J. Heijkoop, waarnemend burgemeester. Aanwezig zijn de leden: de heren ing. P. Boudewijn en O. Doevendans, mevrouw J.E. Dorst-Langerak, de heren F.G.A.M. van den Elsen BC en B.P. van Ginkel, mevrouw M.C.G. Gommans-Dane, de heer M. de Groot, mevrouw drs. W.P. van der Hee-Pasterkamp, de heren E. Karso, drs. K. van der Laan MEd, H.H.F. van der Lei, P. Libregts, A. Mol, M. Nugteren BPM, drs. A. Ouwerkerk, L.P. Platschorre, mr. A. Scheurwater en ir. C.W. Timmers, mevrouw M.N.P. Vogelaar-Korpershoek en de heren drs. D. van den Wollenberg en E. van der Wulp Bhrm. Afwezig zijn: de heer E. van Hartingsveldt en mevrouw mr. K.E.A.M. Verlijsdonk. Tevens aanwezig zijn de heren drs. S. van Die, A.J. Flach MSc en drs. R.J. Lafleur en mevrouw J. Oelfke-ten Seldam, wethouders. Griffier: de heer drs. ing. G.H. Logt CMC. Agenda:

*

1. 2. 2a. 3. 4. 5. 6. 7.

Opening. ......................................................................................................................................................................... 2 Vaststelling van de agenda. .......................................................................................................................................... 2 Beëdiging voorzitter en leden van de Rekenkamer. ................................................................................................ 2 Spreekrecht inwoners. .................................................................................................................................................. 3 Vragenhalfuurtje raadsleden. ....................................................................................................................................... 8 Vaststelling notulen. ................................................................................................................................................... 11 Lijst van ingekomen stukken en mededelingen. .................................................................................................... 11 Algemeen Bestuurlijke Aangelegenheden – Financiën. 7.1 Geactualiseerde groeiagenda. .............................................................................................................................

32 7.2 Uitvoeringsprogramma groeiagenda 2024. ...................................................................................................... 32 8. Welzijn, Onderwijs en Sociale Zaken. 8.1 Statutenwijziging Onderwijsgroep Zuid-Hollandse Waarden PO/VO. ..................................................... 36 8.2 Verzoek instellen regionale raadsadviescommissie GR Sociaal. .................................................................. 36 8.3 Zienswijze P&C-cyclus gemeenschappelijke regeling DG&J. ...................................................................... 36 8.4 Verordening maatschappelijke ondersteuning Hendrik-Ido-Ambacht 2023. ............................................ 36 8.5 Meerjarig beleidsplan Sportpark Schildman 2023-2027. ............................................................................... 36 9. Ruimtelijke zaken – De Volgerlanden. 9.1 Verordening op de heffing en invordering van de afvalstoffenheffing 2024 (recycletarief). .................. 12 9.2 Vijfde wijziging Gemeenschappelijke Regeling OZHZ. ............................................................................... 36 9.3 Aanvraag investeringsbudget voor de aanleg van een verbindingsweg bij de school Stadhouder Willem III.

................................................................................................................................................................... 36 9.4 Vervangingsplan openbare verlichting. ............................................................................................................ 36 10. Initiatiefvoorstel wijziging Winkeltijdenverordening. ........................................................................................... 36 11. Comptabiliteitsbesluit. ................................................................................................................................................ 41 12. Sluiting. ......................................................................................................................................................................... 41 ***

Vergadering van 2 oktober 2023.

2

1. Opening. De voorzitter heet iedereen hartelijk welkom, ook degenen die deze vergadering thuis volgen, en opent de vergadering met het uitspreken van het ambtsgebed. Dit is een bijzondere raadsvergadering: er wordt vanavond niet alleen afscheid genomen van een verhuizend burgerraadslid, maar ook is dit de laatste raadsvergadering van wethouder André Flach, die hoopt op 22 november aanstaande tot lid van de Tweede Kamer te worden gekozen en wel voor de SGP. Hij stopt daarom per 1 november met de uitoefening van zijn functie van wethouder in deze gemeente; hierop zal later vanavond worden teruggekomen. Bericht van verhindering is ontvangen van mevrouw Verlijsdonk en de heer Van Hartingsveldt. Een heel heuglijk feit is voorts dat wethouder mevrouw Oelfke vandaag jarig is; zij wordt daarmee gefeliciteerd. (Er wordt haar een bos bloemen overhandigd. Applaus.) Het gebak dat straks zal worden rondgedeeld – waarvoor bij voorbaat dank –, is afkomstig van mevrouw Oelfke, die wat dit betreft een reputatie heeft opgebouwd, inhoudend dat zij van mening is dat vergaderen zonder daarbij ook aan de inwendige mens te denken niet goed vergaderen is. Wethouder mevrouw Oelfke-ten Seldam hoopt dat men straks zal proeven dat het om stukken stroopwafelvlaai gaat.

Degenen die het vorig jaar bij het begrotingsdiner aanwezig waren, zullen zich, zo hoopt zij, haar toen gehouden toespraak over de kracht van koekjes en met name de stroopwafel herinneren. Het leek haar daarom goed om in deze laatste aan de begrotingsbehandeling voorafgaande raadsvergadering stukken stroopwafelvlaai te laten ronddelen. (Applaus.) De voorzitter: "Dit getuigt in elk geval van een heel consistente lijn, een lijn die ook het college uitstekend bevalt." 2. Vaststelling van de agenda. De voorzitter merkt op dat in de commissie ABA/Financiën de agendapunten 7.1, Geactualiseerde groeiagenda, en 7.2, Uitvoeringsprogramma groeiagenda 2024, tezamen zijn behandeld. Hij stelt voor dit ook vanavond met deze bespreekpunten te doen. Aldus wordt besloten. De voorzitter vervolgt dat zich vier mensen hebben gemeld voor gebruikmaking van het Spreekrecht inwoners en wel met betrekking tot agendapunt 9.1, Verordening op de heffing en invordering van de afvalstoffenheffing 2024 (recycletarief). Daarom stelt hij voor dat agendapunt meteen na agendapunt 6, Lijst van ingekomen stukken en mededelingen, te behandelen. Ook dit voorstel wordt aangenomen. Met inachtneming van deze wijzigingen wordt de agenda voor het overige conform vastgesteld. 2a. Beëdiging voorzitter en leden van de Rekenkamer.

De voorzitter memoreert dat de raad in zijn vergadering in juli van dit jaar heeft ingestemd met het vaststellen van de verordening op de instelling van een onafhankelijke rekenkamer. Dat besluit vloeide voort uit de op 1 januari 2023 in werking gegane Wet versterking decentrale rekenkamers. Die wet zegt dat alle gemeenten op uiterlijk 1 januari 2024 over een onafhankelijke rekenkamer moeten beschikken. Werken met een rekenkamercommissie zoals die tot nu toe bestaat, is dan niet meer mogelijk. De gemeente Hendrik-Ido-Ambacht kent nog een rekenkamercommissie met drie onafhankelijke leden, zijnde een voorzitter en twee commissieleden. Nu deze huidige rekenkamercommissie per 1

Vergadering van 2 oktober 2023.

3

januari 2024 zal transformeren in een onafhankelijke rekenkamer is er besloten een nieuwe verordening vast te stellen, deze per 1 april 2023 te laten ingaan en de huidige leden met terugwerkende kracht tot 1 april 2023 voor zes jaar te benoemen. Wel dienen zij nog tegenover de gemeenteraad de eden of de verklaringen en beloften af te leggen. Dit gaat nu gedaan worden door de heer Wijten, de voorzitter en lid van de rekenkamer, en de dames Nijkamp en Guduk, leden van de rekenkamer. Spreker verzoekt de heer Wijten en de beide dames hiertoe naar voren te komen. De heer A.J.A. Wijten legt hierop in handen van de voorzitter de bij wet gevorderde eden af (Applaus), terwijl mevrouw L.M. Nijkamp en mevrouw N. Guduk in zijn handen de bij wet gevorderde verklaringen en beloften afleggen. (Applaus.) Elk van de drie genoemden wordt een bos bloemen overhandigd. De voorzitter spreekt de hoop uit dat de genoemden in hun belangrijke werk voor de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht ook veel plezíer aan de uitoefening van hun taak zullen mogen beleven. (Applaus.) 3. Spreekrecht inwoners. De voorzitter deelt mede dat voor gebruikmaking van het Spreekrecht inwoners van vier personen aanmeldingen zijn ontvangen, zijnde mevrouw Bruin, mevrouw Tas namens het Historisch Genootschap, de heer De Visser namens de Voedselbank en mevrouw Spruijt-Mom namens de PKN. Zij allen zijn van harte welkom.

Mevrouw Bruin stelt zich voor als Corinne Bruin. Zij weet dat veel mensen haar zorgen delen, maar voor velen van hen is de drempel om hier te gaan staan erg hoog; zij spuien hun gal liever online. Iemand moet het echter doen en daarom staat zij hier nu om mede namens vele andere inwoners de raadsleden te kunnen aankijken. Spreekster woont sinds het vorig jaar juni in Hendrik-Ido-Ambacht, dit na een jaar op een woning te hebben moeten wachten. Haar partner en zij zijn hier komen wonen omdat zij deze gemeente nog lekker dorps vinden: er is veel groen en de sfeer is gemoedelijk, maar vooral is het hier erg opgeruimd en schoon. In het jaar waarin zij op de woning alhier moest wachten, is zij al vaak in Hendrik-IdoAmbacht geweest om de omgeving te leren kennen. Na een jaar kreeg zij eindelijk de sleutels en nu, veertien maanden later – toch een korte tijd –, moet zij al zeggen dat zij in deze mooie gemeente een grote verandering waarneemt, en daarover maakt zij zich grote zorgen. Naast veel overlast van jongeren en het aangericht worden van vernielingen noemt zij het zich voordoen van veel zwerfafval, een onderwerp dat goed past bij het vanavond te bespreken recycletarief.

In de afgelopen veertien maanden heeft de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht spreekster doen geloven dat zij, als zij haar afval goed zou scheiden, per 1 januari 2024 minder voor het wegbrengen van het afval zou gaan betalen. Dit brengt haar nu tot het stellen van een paar vragen en het maken van enkele opmerkingen: • Waarom gaat zij méér betalen? De wethouder had het zó gebracht dat men bij goed recyclen van het afval juist mìnder zou gaan betalen. Heeft hij de inwoners soms lekker gemaakt met een dooie mus? Zou het tarief, als er niet werd gerecycled, soms nòg hoger zijn geworden? Eigenlijk komt het daarop neer; men is dus in wezen in de maling genomen. • Waarom moeten eenpersoons- en tweepersoonshuishoudens méér betalen dan een gezin met heel veel kinderen? Is dit soms omdat er in deze nogal traditionele gemeente zoveel grote gezinnen zijn? Niet iedereen heeft de mogelijkheid om een groot gezin te vormen en ook niet iedereen heeft daartoe de wens. • Vele gemeenten hebben deze vorm van afvaltariefberekening al afgewezen omdat zij simpelweg niet werkt. Waarom wil Hendrik-Ido-Ambacht deze dan toch, koste wat het kost, ingevoerd hebben? Dit

Vergadering van 2 oktober 2023.

4

gaat in deze mooie gemeente veel en veel meer zwerfvuil opleveren en dat baart spreekster grote zorgen. • Alle partijen in deze gemeenteraad zeggen dat zij er zijn voor het behartigen van de belangen van de inwoners en ook dat zij de mening van de inwoners heel belangrijk vinden. Als dat inderdaad het geval is, waarom lùisteren de leden van de raad dan niet naar hen? Het overgrote deel van de inwoners is immers tegen dit voorstel. Houden alle leden van de raad er goed rekening mee dat zij door de inwoners van Hendrik-Ido-Ambacht zijn gekozen? Over het volgende probleem heeft spreekster al contact gehad met HVC, maar dat bedrijf neemt haar niet serieus en blijft zeggen dat zij niet weet hoe zij haar afvalpas moet gebruiken. Zij heeft enkel een vuilnisbak van 30 liter en biedt dus bij het weggooien van haar goed gevulde 30 liter-zak haar afvalpas één keer bij de ondergrondse afvalcontainer aan. Die zak past er met wat geprop nèt in, dit omdat de opening voor een 30 liter-zak niet de vòrm van een 30 liter-zak heeft. In de app kan zij de volgende dag zien of de afvalaanbieding is geregistreerd. Alleen is het erg vreemd dat haar 30 liter-zak de ene keer inderdaad als een 30 liter-zak is geregistreerd maar de andere keer als een 60 liter-zak, zelfs als zij haar afvalpas maar één keer heeft aangeboden.

Gelet op de tarieven die de gemeente hanteert en het feit dat haar vuilniszakken geregeld verkeerd worden geregistreerd, krijgt spreekster echt het idee dat de afvalinzameling voor de gemeente een verdienmodel aan het worden is – net zoals dit met de hondenbelasting het geval is –, en dit in een tijd waarin de mensen het vanwege alle gestegen prijzen al zwaar en moeilijk genoeg hebben. Dat geldt vooral voor de ouderen en de alleenstaanden met kinderen. De raad zou zich echt niet blameren maar juist lef tonen wanneer hij zou afzien van het nemen van het in het voorstel onder agendapunt 9.1 voorgestelde besluit en er zo voor zou zorgen dat hier net als in andere gemeenten een eerlijk afvalinzamelingsbeleid zou worden gevoerd. De heer Van den Elsen dankt mevrouw Bruin voor haar duidelijke verhaal. Kan zij iets zeggen over haar persoonlijke situatie wat het aanbieden van afval betreft en over de financiële gevolgen die zij van het recycletarief gaat ondervinden? Hoe heeft zij voorts in de afgelopen tijd de communicatie vanuit de gemeente over dit onderwerp ervaren? Mevrouw Bruin antwoordt die communicatie als goed en voldoende te hebben ervaren. Wel heeft men haar door middel daarvan doen geloven dat zij minder voor de aanlevering van haar afval zou gaan betalen als zij dat goed zou gaan scheiden.

Dat is zij dan ook met grote gedrevenheid gaan doen, maar toch komen zij en haar partner nu aan twee 30 liter-zakken in de week en daarvoor gaan zij straks méér betalen dan zij nù doen. Er wordt eerst gewerkt met een starterstarief, zodat er na een jaar kan worden nagegaan welke zakken er zijn gebruikt en hoeveel er ècht moet worden betaald, maar zij denkt dat het flink méér zal zijn dat wat zij nù betaalt. Het is nù al niet eerlijk, want na de eenpersoonshuishoudens wordt er meteen uitgegaan van huishoudens van twee en meer personen. Zo betaalt zij eigenlijk mede voor de afvalinlevering door heel grote gezinnen, en dat vindt zij niet kloppen, want haar huishouden telt maar twee personen. Dat zal ook voor heel veel andere mensen gelden, vooral de ouderen onder hen. Zelf heeft zij een redelijk goede baan, maar voor ouderen wordt de financiële situatie steeds slechter doordat er op steeds meer dingen worden gekort. De heer De Groot hoorde mevrouw Bruin in haar bijdrage – waarvoor dank – heel stellig zegen dat de meerderheid van de inwoners van Hendrik-Ido-Ambacht tegen het gaan werken met het recycletarief zou zijn. Waarop heeft zij die stelligheid gebaseerd? Mevrouw Bruin weet dat heel veel mensen niet achter dit spreekgestoelte in de raadszaal durven gaan staan.

Voor haar is het gemakkelijker, omdat zij in het bedrijf waarin zij werkt als vakbondslid tevens lid van de ondernemingsraad is en als zodanig geregeld grote groepen moet toespreken. Velen die dit nìet durven hebben echter wel via social media of via de website van de gemeente hun mening onder woorden gebracht en zij mag toch hopen dat de hier aanwezigen daarvan het een en ander hebben gelezen, want daaruit valt op te maken dat echt veel mensen tegen het recycletarief zijn. Ook

Vergadering van 2 oktober 2023.

5

zijn er veel mensen die nog niet weten wat hen te wachten staat, want het is wel mooi dat men in een app kan zien hoeveel zakken men heeft ingeleverd, maar niet iedereen heeft een smartphone en ook niet iedereen wil bij de aanmelding voor gebruikmaking van die app zijn bankgegevens mededelen. Heel veel mensen houden dan ook nog helemaal niet bij wat zij aan afval hebben aangeleverd; zij krijgen de klap dus later. Er bestaat, kortom, bij veel inwoners grote weerstand tegen het gaan werken met dit recycletarief. De heer De Groot constateert dat negatieve gevoelens van inwoners inderdaad vaak via de social media worden gespuid en dat mensen die ergens vóór zijn zich niet laten horen. Vandaar zijn vraag hoe mevrouw Bruin zo stellig kan beweren dat de meerderheid van de inwoners tegen het gaan werken met het recycletarief zou zijn. Mevrouw Bruin: "Dat snap ik." De heer De Groot vervolgt off the record dat mevrouw Bruin zei twee 30 liter-zakken in de week aan te leveren. Zijn huishouden telt óók twee personen; zij doen ongelooflijk hun best om het afval goed te scheiden en komen zo nog niet eens tot één zak in de maand. Misschien moet hierover dus een keer een gesprek worden gevoerd. Mevrouw Bruin repliceert dat haar 30 liter-zak niet eens helemaal vol wordt aangeleverd, omdat een volle zak niet in de opening van de container past. Zij háalt die 30 liter dus niet eens.

De voorzitter stelt vast dat dit iets verder gaat dan het stellen van een vraag of het maken van een opmerking. Hij dankt mevrouw Bruin hartelijk voor haar inspraak. De volgende inspreekster is mevrouw Tas. Mevrouw Tas spreekt namens het bestuur van het Historisch Genootschap Hendrik-Ido-Ambacht, waarvan zij voorzitter is; haar naam is Alie Tas. In Den Brommert, het verenigingsgebouw aan de Dorpsstraat, wordt het afval goed gescheiden in plastic, papier, groenafval en restafval; daarvoor zijn vier aparte bakken beschikbaar, zowel boven als beneden. Momenteel heeft spreekster met haar privé-HVC-pas toegang tot de groene bak en de grijze bak die op het pleintje bij Den Brommert staan. Daarmee is zij blij, want zo behoeft zij het afval niet, zoals eerst het geval was, mee naar huis te nemen. Als zij en haar pas er echter een keer niet zijn, kan de dan dienstdoende gastheer of -vrouw geen vuil weggooien. Het is ook al een paar keer gebeurd dat zij had vergeten haar pas mee te nemen, zodat zij òf even naar huis moest om die te gaan halen òf het vuil een week moest laten liggen. Het Historisch Genootschap telt zo'n 70 vrijwilligers, van wie ruim 20 personen afwisselend dienst doen in Den Brommert, en gebleken is dat het niet handig is dat er niet altijd een afvalpasje beschikbaar is; spreekster had haar privé-pasje immers mee naar huis genomen.

Het zou dan ook veel praktischer zijn om als Den Brommert zèlf een pasje te hebben, zodat iedereen die daar dienst heeft het afval zonder gedoe zou kunnen weggooien. Aangezien de vrijwilligers bijna allen Ambachters zijn, hebben zij ook al voor het hebben van een pasje betaald. Er komt bij dat er met ingang van het volgend jaar moet worden bijgehouden hoeveel zakken afval zij voor Den Brommert in de bakken heeft gegooid, zodat dit eventueel bij de penningmeester zal kunnen worden gedeclareerd. Nu vindt zij het zelf niet zo erg om voor iets te moeten betalen, maar niet iedereen zal dat willen of kunnen. Zij hoopt dat de oplossing kan worden gevonden in het beschikbaar stellen van een afvalpasje aan het Historisch Genootschap, een pasje dat dan in Den Brommert zal kunnen worden opgehangen. De heer Doevendans zegt mevrouw Tas dank voor haar inspraakbijdrage. Een vraag betreft de afvalcontainers waarover zij het had en waarop een pasje van andere mensen niet zou kunnen worden gebruikt. Men kan met zo'n pasje toch bij elke grijze container in het dorp terecht?

Vergadering van 2 oktober 2023.

6

Mevrouw Tas is dat niet bekend. Als zij haar pasje meeneemt naar Den Brommert, kan zij dat gebruiken op zowel de grijze als de groene container, en dat kan ook op de beide containers waarvan zij in de buurt van haar woning gebruik maakt. De heer Doevendans: "Het pasje op elke grijze container gebruiken zou mogelijk moeten zijn, op elke groene container kan dat inderdaad niet." De voorzitter dankt mevrouw Tas hartelijk voor haar inspraakinbreng en nodigt nu de heer De Visser uit om zich namens de Voedselbank tot de raad te richten. De heer De Visser voert het woord namens de Voedselbank, die gevestigd is in De Open Hof. De plaatsing van de nieuwe inwerpzuilen voor afval heeft voor de Voedselbank en, zoals nu wel is gebleken, voor meerdere organisaties problemen opgeleverd. Zo had niemand van de vrijwilligers van de Voedselbank toegang tot de inwerpzuil voor GFT-E in de nabijheid van De Open Hof. Verzoeken om een pas op naam van de Voedselbank beschikbaar te stellen, zijn tot op heden niet ingewilligd. Wel zijn inmiddels de passen van vijf vrijwilligers gekoppeld aan de GFT-E-zuil bij De Open Hof, maar dat is niet de gewenste oplossing. De betrokken vrijwilligers zijn namelijk niet altijd aanwezig, terwijl zij net als veel Ambachters de afvalpas niet altijd in hun zak hebben. Hierdoor ontstaat er dan ook geregeld irritatie.

Nog een probleem is – spreker neemt nu zichzelf als voorbeeld – dat zijn pas is gekoppeld aan de GFT-E-container of inwerpzuil. Eind 2023 hoopt hij na ruim vijftien jaar te stoppen met zijn activiteiten voor de Voedselbank. Dat betekent in het kader van de huidige werkwijze dat zijn pas zal moeten worden òntkoppeld en de pas van een ander bestuurslid zal moeten worden gèkoppeld, een procedure die in de toekomst nog menigmaal zal moeten worden herhaald. De urgentie van het verkrijgen van een pas op naam van de Voedselbank wordt nog groter met het oog op het per 1 januari 2024 ingevoerd worden van het recycletarief. Spreker hoopt dat dit niet zal betekenen dat de Voedselbank hiervoor een declaratiesysteem zal moeten gaan opzetten, want dat zou ongetwijfeld een vreselijke administratieve rompslomp met zich brengen. Tot op heden is de Voedselbank Hendrik-Ido-Ambacht een uitdeelpunt van de Voedselbank Rotterdam, maar dit gaat per 1 januari 2024 veranderen. De Voedselbank alhier wordt dan namelijk verzelfstandigd, wat zal leiden tot een toename van de werkzaamheden in het kader van de voedselverwerving, een groter gebruik van de locatie De Open Hof en een uitbreiding van het vrijwilligersbestand. Die vrijwilligers moeten gebruik kunnen maken van een op naam van de Voedselbank gezette pas die permanent op de locatie aanwezig is, want privépassen blijven daar niet liggen.

De Voedselbank wil dus graag een op haar naam gestelde afvalpas verkrijgen en daarvoor ook gewoon betalen. Logisch geredeneerd moet dat toch mogelijk zijn; dat hiervoor beletselen bestaan, is niet te begrijpen. Laat men efficiënt bezig zijn. Spreker hoopt dan ook van harte dat het verzoek om een afvalpas op naam van de Voedselbank uit te geven zal worden gehonoreerd. De heer Van den Elsen zegt ook de heer De Visser dank voor diens duidelijke verhaal. Deze zei dat de Voedselbank al enkele verzoeken tot het aan haar verstrekken van een afvalpas had gedaan en dat die niet waren ingewilligd. Is bij de afwijzing van die verzoeken ook verteld om welke reden dat niet werd gedaan? De heer De Visser: "Het zou op grond van bepaalde wetgeving niet mogelijk zijn om aan maatschappelijke en kerkelijke organisaties een afvalpas te geven." De heer Van der Wulp wil van de gelegenheid gebruik maken om de heer De Visser te bedanken voor diens inzet gedurende vijftien jaar voor de Voedselbank, een instelling die in Hendrik-Ido-Ambacht helaas onmisbaar is. Evenals de heer Van den Elsen wil spreker informeren naar de reden die voor de afwijzing van de verzoeken van de Voedselbank is gegeven. Werd er alleen gewezen op de wettelijke onmogelijkheid om aan instellingen als de Voedselbank een afvalpasje te verstrekken?

Vergadering van 2 oktober 2023.

7

De heer De Visser: "Inderdaad." Mevrouw Van der Hee-Pasterkamp vraagt of zij uit de door mevrouw Tas en de heer De Visser gehouden verhalen terecht heeft begrepen dat vrijwilligers straks het voor de aanlevering van grijze zakken te betalen tarief met gebruikmaking van hun privé-afvalpassen moeten voorschieten en dit achteraf bij de instelling moeten declareren. De heer De Visser: "Ja. Als er geen afvalpas aan de Voedselbank wordt verstrekt, zal het zo moeten gaan." Mevrouw Van der Hee-Pasterkamp: "En dat moet dan allemaal worden bijgehouden." De heer De Visser: "Ja, en dat lijkt mij een vreselijke rompslomp." De voorzitter geeft het woord aan de laatste inspreekster. Mevrouw Spruijt-Mom brengt als lid van het dagelijks bestuur van het College van Kerkrentmeesters van de Hervormde Gemeente in Hendrik-Ido-Ambacht naar voren dat zij vanavond de drie Hervormde kerkgebouwen de Dorpskerk, de Elimkerk en De Ark vertegenwoordigt en ook mag spreken namens de Gereformeerde Open Hofkerk. Deze kerken zouden voor hun gebouwen graag een pasje voor het ondergronds afvalsysteem willen krijgen. Met de invoering van het nieuwe systeem was het voor de kerken niet meer mogelijk hun afval in een container in de buurt kwijt te raken. Hierover hebben zij al een gesprek gehad met wethouder Lafleur.

De nu beschikbare tijd is te kort om daarvan verslag te doen en daarom wil spreekster zich thans op de huidige situatie richten. De genoemde kerkgebouwen worden net als de Voedselbank en het Historisch Genootschap beheerd door een heel team van vrijwilligers; zij verrichten kostersdiensten en zorgen voor de schoonmaak. Sinds de invoering van het nieuwe pasjessysteem heeft steeds één van deze vrijwilligers de afvalzak mee naar huis genomen om die in de eigen buurt aan te leveren, dus met gebruik van de eigen afvalpas. Als er niemand van hen met de auto was gekomen, bleef die afvalzak echter een tijd staan, wat niet prettig was. De kerken hebben nagegaan of er voor de afvalinzameling een commerciële partij zou kunnen worden ingeschakeld, maar als daartoe zou worden overgegaan, zou er ergens bij elke kerk een heel grote container moeten worden neergezet en wel voor vaak maar één zak met afval in de week. Dat vonden zij niet verantwoord. Bovendien zouden zij het praktisch niet voor elkaar krijgen om zo'n container op de juiste tijd aan de weg te zetten. Er is namelijk in een kerkgebouw niet altijd iemand aanwezig. Milieutechnisch gezien zou het ook niet goed zijn om speciaal daarvoor een vrachtwagen te laten rijden. De kerken liggen midden in woonwijken, zodat zij in dezen niet kunnen meeliften met in de buurt liggende bedrijven, iets wat wel op een industrieterrein gebeurt.

Zij zijn allemaal bezig met het bevorderen van duurzaamheid en met de zorg voor deze planeet en vonden daarom het inschakelen van een commerciële afvalverwerker geen goede oplossing. Veel vrijwilligers hebben al aangegeven dat zij, als er straks per afvalzak betaald moet gaan worden, zo'n zak niet meer mee naar huis willen nemen. Er moet dus een andere regeling voor komen. Voor het vergoeden van de door hen te maken kosten – dat is ze aangeboden – zou er ook een extra administratie moeten worden opgezet, en de kerken besteden hun energie liever aan àndere zaken. Het per kerkgebouw verstrekken van een eigen pasje zal het aanleveren van afval veel soepeler en gemakkelijker maken, omdat dan degene die in een bepaalde week schoonmaakt of als koster fungeert alleen maar even met dat pasje en een zak naar de dichtstbijzijnde ondergrondse container behoeft te lopen en dat pasje nadien weer kan terughangen. Spreekster hoopt dan ook dat het verzoek van de kerken in overweging zal kunnen worden genomen. De heer Scheurwater dankt mevrouw Spruijt voor haar bijdrage. Mede naar aanleiding van de vorige inspraakbijdragen bedacht hij dat instanties als kerken en stichtingen als rechtspersonen eigenlijk

Vergadering van 2 oktober 2023.

8

óók recht op toekenning van een afvalpasje zouden moeten hebben. Is het bekend waarom zij geen afvalpasje kunnen krijgen? Mevrouw Spruijt-Mom heeft uit het vermelde gesprek met de betrokken wethouder begrepen dat afvalpasjes alleen aan hùishoudens worden verstrekt, en een kerk is nu eenmaal geen huishouden. Er is tegen aangevoerd dat iedere zondag in elke kerk inwoners van Ambacht verzameld zijn, onder wie ook de vrijwilligers die de gebouwen schoonmaken. Waarom zou men dan zo moeilijk doen? Van de in dezen geldende wetgeving is spreekster niet zo op de hoogte. De Ark heeft indertijd wèl over een afvalpasje kunnen beschikken – het hing daar in de meterkast –, maar hoe dat pasje toen was verkregen, weet zij niet. De voorzitter vraagt wethouder Lafleur of hij nù op de inspraakbijdragen wil ingaan, of straks bij de behandeling van het agendapunt. Wethouder Lafleur kiest voor het laatste. Het spreekrecht inwoners wordt hierop gesloten. 4. Vragenhalfuurtje raadsleden. De voorzitter deelt mede dat de fractie van Realistisch Ambacht heeft laten weten vragen te willen stellen naar aanleiding van de uitspraak van de rechtbank op 27 september jl. in de zaak tegen het bedrijf Chemours. De heer Doevendans wil het inderdaad hebben over het bedrijf Chemours en PFAS, ook wel bekend als forever chemicals. PFAS is de verzamelnaam van heel gevaarlijke stoffen die zeer slecht afbreekbaar zijn.

Zij worden over de gehele wereld aangetroffen, zelfs tot in de oceanen. Het RIVM heeft in 2020 en 2021 nieuwe gezondheidsnormen vastgesteld en volgens die normen verkeren heel veel Nederlanders reeds nu boven de kritieke gezondheidswaarde doordat zij jarenlang aan allerlei PFASstoffen zijn blootgesteld. In deze regio is de situatie uiteraard nog ernstiger vanwege de nabijheid van het bedrijf Chemours, het vroegere Dupont. Zeer recent is Chemours door de rechtbank schuldig bevonden aan het vervuilen van de omgeving van het bedrijf. Dit is gebeurd in een rechtszaak die door vier Drechtsteden tegen dat bedrijf was aangespannen, namelijk door Dordrecht, Sliedrecht, Papendrecht en Alblasserdam. De artikelen die hierover recent zijn verschenen, lijken te zeggen dat er ook voor andere gemeenten en instanties de mogelijkheid bestaat om een rechtszaak tegen Chemours aan te spannen, bijvoorbeeld wat het schoonmaken van verontreinigde grond betreft. De gemeenten Zwijndrecht en Hardinxveld-Giessendam hebben al van die mogelijkheid gebruik gemaakt; ook zij gaan nu dus een rechtszaak tegen Chemours aanspannen waarmee zij dat bedrijf aansprakelijk stellen voor de schade die in de afgelopen jaren is geleden.

De vragen van sprekers fractie zijn nu voor de hand liggend: wat gaat Hendrik-Ido-Ambacht in dezen doen, is het college er al mee bezig, en zo niet, wanneer begint het hieraan? Wethouder Lafleur vindt het goed dat de heer Doevendans hierover is begonnen, want ook voor het college is de beschreven situatie met het oog op de gezondheid van de inwoners natuurlijk een groot zorgpunt. Het college heeft hierover enkele weken geleden gesproken met het college van b. en w. van Hardinxveld-Giessendam en is er toen mee bekend geraakt dat de gemeente een stuitingsbrief kon versturen en Chemours verantwoordelijk kon stellen voor schade die misschien nu nog niet te definiëren en in geld uit te drukken is, maar wel te verwachten is. Door middel van zo'n brief zou het zeker worden dat Chemours daarop dan zou kunnen worden aangesproken. Twee weken geleden heeft het college besloten aan de betrokken drie bedrijven stuitingsbrieven te versturen, en als het goed is, is hierover intussen ook al een raadsinformatiebrief uitgegaan. Ook door Hendrik-Ido-Ambacht zijn intussen dus stappen gezet om de betrokken partijen aansprakelijk te kunnen stellen voor

Vergadering van 2 oktober 2023.

9

mogelijke financiële consequenties en alles wat kan voortvloeien uit de recente uitspraak van de rechtbank. De heer Doevendans: "Ik begrijp dat er aan de bedrijven stuitingsbrieven zijn geschreven om de verjaring tegen te gaan, maar dat is nog niet gelijk aan het aanspannen van een rechtszaak." Wethouder Lafleur bevestigt dit. Hendrik-Ido-Ambacht is nog geen rechtszaak begonnen. De recente uitspraak van de rechtbank is helder en betekent ook dat men, als men een financiële claim denkt te hebben, het bestaan daarvan moet kunnen áántonen. Het is hier nog niet duidelijk wat de financiële consequenties van dit alles kunnen zijn; daarnaar zal onderzoek moeten plaatsvinden. Wanneer hierover duidelijkheid is ontstaan, zal Ambacht de andere partijen kunnen volgen. Als Zwijndrecht reeds zo'n onderzoek heeft uitgevoerd, wil spreker graag met zijn Zwijndrechtse collega gaan praten over de vraag hoe men dit daar zo snel voor elkaar heeft gekregen, want daarin is hij wel geïnteresseerd. De heer Doevendans: "Prima, dank u wel." De heer Van der Wulp merkt op dat zijn fractie graag had gezien dat de raad meteen na het versturen van de stuitingsbrieven van dat feit op de hoogte was gesteld. Dit is namelijk zeer belangrijke informatie.

Het is logisch dat er in de regio het een en ander met betrekking tot Chemours wordt gedeeld en hij had het verstuurd zijn van de stuitingsbrieven dan ook graag veel eerder geweten, zodat hij dit in de regio had kunnen bespreken. In het overleg dat over Chemours plaatsvindt, is Ambacht een vreemde eend in de bijt, want hoewel iedereen last van Chemours heeft, gebeurt daartegen in Ambacht niet zo veel en wordt er hier eigenlijk wat lacherig over gedaan. Daardoor is het lastig om aan de overlegtafel te blijven zitten. Spreker heeft in de regio bijeenkomsten van zijn partij over deze materie bijgewoond en weet dat daarin steun aan de betrokken regiogemeenten is uitgesproken, zowel ten opzichte van de provincie als later wellicht ten opzichte van Brussel. Wethouder Lafleur wil het duidelijk laten zijn dat Hendrik-Ido-Ambacht de andere gemeenten in dezen steunt. Niet elke gemeente behoeft echter een rechtszaak aan te spannen. Dat er in het verleden door Ambacht niets ten opzichte van Chemours is ondernomen, is een bewering die spreker voorlegt aan de voorzitter, die dit dossier in de vorige raadsperiode heeft beheerd. Bij de overdracht van dat dossier heeft de voorzitter juist melding gemaakt van alle dingen die er waren ondernomen en is het duidelijk geworden dat het gehele proces nauwgezet werd gevolgd.

Een recente actie is nu het verstuurd zijn van stuitingsbrieven om te voorkomen dat eventuele claims niet meer zouden kunnen worden ingediend. Dat is zelfs gebeurd vóórdat de rechtbank in het proces tegen Chemours een uitspraak had gedaan. De voorzitter benadrukt dat Hendrik-Ido-Ambacht de gemeente is geweest die alle partijen voor het eerste overleg in dit gemeentehuis bijeen heeft geroepen, omdat de provincie er eerst geen aanleiding toe zag. Er heeft toen een indringend gesprek plaatsgevonden en het bleek al snel dat bij de overheersende windrichting PFAS zich vooral over Sliedrecht, Papendrecht en Molenlanden moest hebben verspreid. Hendrik-Ido-Ambacht en Zwijndrecht leken daarvan tot op zekere hoogte gevrijwaard. Een door de provincie gevormde stuurgroep is deze zaak gaan trekken en het college van HendrikIdo-Ambacht is dat nauwlettend blijven volgen. De gemeenten die aantoonbaar schade van de verspreiding van PFAS hadden ondervonden, zijn een juridische procedure gestart en hebben daarin recent gelijk gekregen. In het verlengde daarvan heeft de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht stuitingsbrieven verzonden waarin het zich met betrekking tot toekomstige ontwikkelingen alle rechten heeft voorbehouden. Ook de heer Van den Wollenberg heeft gezegd een vraag te willen stellen.

Vergadering van 2 oktober 2023.

10

De heer Van den Wollenberg hoorde de voorzitter al bij de opening van de vergadering zeggen dat de heer Flach per 1 november aanstaande als wethouder zal terugtreden. Een week later staat de begrotingsbehandeling op de agenda en daarbij betekent voor het college het vertrek van de heer Flach een groot inhoudelijk gemis. Spreker vraagt zich af hoe het college dat hiaat gaat opvullen, opdat de raad tijdens de begrotingsbehandeling wel gewoon zijn werk zal kunnen doen. De voorzitter antwoordt dat, toen in het college het aanstaande vertrek van de heer Flach aan de orde werd gesteld, unaniem de opvatting werd geuit dat de burgemeester de taak van de heer Flach moest overnemen. Spreker is een volgzaam type en heeft daarin dus toegestemd, in de wetenschap dat aan de begrotingsbehandeling in de raad een behandeling in de commissies zal voorafgaan. Dit stelde hem enigszins gerust, want er bestaat hier de goede traditie dat gedetailleerde vragen in de commissies worden gesteld. Van de hóofdlijnen van het beleid durft hij te zeggen dat hij die redelijk goed in zijn hoofd heeft zitten. Hij ziet de begrotingsbehandeling dus met vertrouwen tegemoet, iets wat ook de raad wel kan doen. De heer Ouwerkerk wil een vraag stellen over het uit de basisregistratie uitgeschreven zijn van dertien vermoedelijk Oekraïense personen.

De heer Ouwerkerk las de vorige week in De Brug dertien namen van mensen – naar zijn indruk uit Oekraïne afkomstig – die uit de gemeentelijke basisregistratie waren uitgeschreven. Zijn vraag is nu of het gaat om personen voor wie het VOW ofwel 'vertrokken onbekend waarheen' geldt, of dat zij nog ergens anders in Nederland kunnen verblijven of naar bijvoorbeeld Oekraïne zijn teruggegaan. De gemeentelijke basisregistratie is een belangrijk instrument om in de gaten te houden welke mensen er in de gemeente wonen en voor wie dus een bepaalde verantwoordelijkheid moet worden aanvaard. Wordt zij dus goed bijgehouden? De voorzitter antwoordt dat hij pas vanmiddag van het vermelde kennis heeft genomen. Het betreft waarschijnlijk zogenoemde 'derdelanders', met name studenten uit andere landen dan Oekraïne die aldaar verbleven en na het uitbreken van de oorlog naar Nederland zijn gevlucht. Het kabinet heeft bepaald dat deze 'derdelanders' vóór 1 oktober naar het land van herkomst zouden kunnen terugkeren, zodat zij op een gegeven moment uit de gemeentelijke basisregistraties zouden moeten worden uitgeschreven. Er zijn hiertegen overigens rechtszaken aangespannen die laten zien dat dit niet zómaar kan gebeuren en dat de betrokkenen het recht hebben om in Nederland te blijven.

Een aantal van hen had zich echter al, op de uitvoering van het kabinetsbesluit anticiperend, vrijwillig laten uitschrijven; zij komen dus niet meer in de gemeentelijke basisregistratie voor. Spreker is hierover heel ontstemd geraakt, iets wat hij ook heeft laten weten aan collega Kolff, voorzitter van het Veiligheidsberaad Drechtsteden, die het overleg over zulke zaken voert. Deze gang van zaken is voor gemeenten in Nederland namelijk heel demotiverend. Zij hadden samen met allen die zich bij Oekraïne betrokken voelen 'derdelanders' erop gewezen dat dezen zelfstandig konden vertrekken; er bestonden regelingen voor en daarover is ook uitgebreid voorlichting gegeven. Constructief ingestelde personen hebben zich daarop op eigen initiatief laten uitschrijven en zijn uit Nederland vertrokken, daarmee loyaal gehoor gevend aan de oproep van de gemeenten. Degenen die daar niets voor voelden, hebben echter helemaal niets gedaan. Wat er nu is gebeurd, is dat er een rechterlijke uitspraak is gekomen die inhoudt dat degenen die zich hadden verzet rustig kunnen blijven zitten waar zij zitten. Dit dossier zit dus boordevol cynische constateringen. Sprekers grief was ook dat het kabinet – dit geldt ook voor het voornemen tot invoering van de spreidingswet – niet van te voren met de Raad van State informeel over de houdbaarheid van regels had overlegd.

Er zijn op een gegeven moment politieke besluiten genomen welke niet eerst op hun degelijkheid zijn onderzocht. Dat is kwalijk, want zo wordt bij betrokkenen de geloofwaardigheid van gemeenten aangetast, evenals de geloofwaardigheid van de overheid jegens de burgers in algemene zin. Tegen die achtergrond is hierover dus nogal wat te zeggen, en dat is ook gedaan. De heer Ouwerkerk: "Dat blijven u als burgemeester en het Veiligheidsberaad doen?"

Vergadering van 2 oktober 2023.

11

De voorzitter: "In de komende zes weken nog wel!" De heer Ouwerkerk: "Ik ging al vèrder: de burgemeester van Hendrik-Ido-Ambacht en de voorzitter van het Veiligheidsberaad." De voorzitter weet dat de heer Kolff zich heel nauw met deze materie bezighoudt. Deze is ook niet voor niets, maar juist vanwege diens enorme betrokkenheid voorzitter van het Veiligheidsberaad Drechtsteden geworden. Spreker kan verzekeren dat er een warme overdracht van zijn taken aan de opvolger zal plaatsvinden. Het vragenhalfuurtje raadsleden wordt hierop gesloten. 5. Vaststelling notulen. De notulen van de extra openbare raadsvergadering van 15 juni 2023, die van de openbare raadsvergadering van 3 juli 2023 en die van de bijzondere openbare raadsvergadering van 14 september 2023 worden achtereenvolgens zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming vastgesteld. De vaststelling van de notulen van de bijzondere besloten raadsvergadering van 14 september 2023 wordt aangehouden. 6. Lijst van ingekomen stukken en eventuele mededelingen. Mevrouw Van der Hee-Pasterkamp verzoekt het ingekomen stuk nr. 2, de voortgangsrapportage Regionale Energie Strategie, naar de betrokken commissie door te geleiden. De reden hiervan is dat dit een belangrijke rapportage is die alle inwoners aangaat.

Haar fractie wil de status van Hendrik-IdoAmbacht in de regio en de plannen voor deze gemeente graag wederom tegen het licht houden, vooral wat de impact daarvan voor de inwoners betreft. De voorzitter stelt vast dat de raad ermee instemt dat dit verzoek wordt voorgelegd aan de agendacommissie. De heer Van der Laan vraagt of de brief onder nr. 67, een brief van de fam. Van de Breevaart inzake de opvang van Oekraïense gezinnen, gezien de urgentie van dat onderwerp naar de agendacommissie kan worden doorgeleid. Het zou natuurlijk ook prima zijn als de betrokken portefeuillehouder hierop al thans zou kunnen reageren. De voorzitter wil dat doen, want hij kent deze situatie, die heel schrijnend begint te worden en waarbij meerdere gezinnen zijn betrokken. Hij heeft toegezegd de briefschrijvers te zullen ontvangen om over mogelijke oplossingen te praten. Voor het overige wordt zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming conform de door het college met betrekking tot de ingekomen stukken gedane voorstellen besloten. Zoals bij de vaststelling van de agenda is besloten, wordt thans aan de orde gesteld: 9.1 Verordening op de heffing en invordering van de afvalstoffenheffing 2024. (recycletarief). De heer Van Ginkel constateert dat het vanavond gaat over het voorstel tot vaststelling van de tarieven van de afvalstoffenheffing in 2024.

Het inzamelsysteem zelf is nu niet aan de orde; daarop kan worden ingegaan als een evaluatie daarvan is verschenen.

Vergadering van 2 oktober 2023.

12

De fractie van SGP/ChristenUnie gaat akkoord met dit voorstel. Voor het variabele deel van de heffing zijn de tarieven in februari 2022 vastgesteld, zo memoreert het voorstel. Als men naar de nu voorgestelde tariefverhoging kijkt en er het variabele deel bij telt, ziet men op basis van het te verwachten gemiddelde aantal inworpen een tariefverhoging met 8 % ten opzichte van het tarief van het vorig jaar, en dat komt overeen met wat er in de kadernota is gesteld. De fractie steunt dit voorstel dan ook. Enkele insprekers hebben vanavond namens instellingen met een ANBI-status of daaraan verwante instellingen het woord gevoerd. Hoewel dit niet binnen het nu aan de orde zijnde onderwerp past, wil spreker de portefeuillehouder wel vragen aandacht te besteden aan wat zij hebben gezegd en te bezien wat er voor hen mogelijk zou zijn. De heer Karso noemt het vaststellen van een vast recycletarief naast de tarieven voor het variabele deel van de afvalstoffenheffing een stap in de richting van een duurzamere toekomst. De invoering van het recycletarief zal de inwoners stimuleren om nòg bewuster met hun afval om te gaan, zo is de gedachte achter dit voorstel. Anderzijds wil men ervoor zorgdragen dat de invoering van het recycletarief voor de kwetsbaarsten in de gemeenschap niet tot extra financiële lasten zal leiden.

Daarom is de CDA-fractie blij met de kwijtscheldingsregeling voor degenen die financiële problemen ondervinden. Ook is zij tevreden over de speciale aandacht voor degenen die medisch afval hebben in te leveren; voor hen gelden bij hun afvalbeheer immers vaak extra uitdagingen. Transparantie is een kernwaarde die het CDA Hendrik-Ido-Ambacht hoog in het vaandel draagt. De fractie kan begrijpen dat het nieuwe tarievensysteem bij inwoners vragen oproept en tot zorgen aanleiding geeft. Daarom is het belangrijk dat hierover op een open en duidelijke manier wordt gecommuniceerd. Zij gelooft dat goede communicatie de sleutel is tot het begrijpen, aanvaarden en zelfs omarmen van deze nieuwe aanpak en is daarom zeer verheugd dat de wethouder gehoor heeft gegeven aan het uitdrukkelijke verzoek om een goed communicatieplan te maken. Op deze manier wordt iedereen hierbij betrokken. In de verordening mist de CDA-fractie nog in de praktijk goed hanteerbare oplossingen voor het aanbieden van afval door maatschappelijke en dus non profit-organisaties in Hendrik-Ido-Ambacht, zoals de kerken, de Voedselbank en het Historisch Genootschap. Haar vraag is nu op grond van welke argumenten deze specifieke organisaties niet van een eigen afvalpasje kunnen worden voorzien. Zij maken alle gebruik van een perceel, één van de voorwaarden waaraan men volgens de verordening moet voldoen.

Ook willen zij gewoon het voor zo'n pasje gevraagd wordende bedrag betalen; zij vragen dus niet om een vrijstelling. De heer Van den Elsen merkt op dat er vanavond naar verwachting definitief een klap wordt gegeven op de invoering van het recycletarief. Zoals bekend betreurt de fractie van Realistisch Ambacht dit. Zij staat wel achter de drìjfveer achter de invoering van dit tarief, namelijk het komen tot betere afvalscheiding – het niet verspillen van grondstoffen is sowieso een goed en logisch streven –, maar vindt de manier waarop dit nu gaat gebeuren niet de juiste. Deze gemeente staat op het punt een weg te gaan bewandelen die niet leidt tot de toepassing van een systeem dat de bùrgers dient, maar van een systeem dat dóór hen wordt gediend. De service daalt en voor veel huishoudens gaan de kosten met het voorliggende voorstel omhoog in plaats van dat zij voor hun goede afvalaanlevergedrag worden beloond. Mensen zitten met stinkende zakken afval in huis en klagen over het daardoor aangetrokken worden van ongedierte. Sprekers fractie vreest dat dit leidt tot afvaldumping – dit is al dit gehele jaar in Zwijndrecht te zien – en denkt dat de gemeente hieraan een deel van haar BOA-capaciteit kwijt zal zijn.

Er is hier niet geleerd van wat zich in omringende gemeenten heeft voorgedaan en dat aanleiding is geweest om al snel weer van het werken met een recycletarief af te stappen. In diverse debatten hierover heeft de fractie van Realistisch Ambacht op haar vele bezorgde vragen geen antwoord gekregen. Dat geldt voor: - de vraag of het college in de afgelopen twee jaar serieus heeft gekeken naar de mogelijkheden van de in kwaliteit sterk toegenomen nascheiding van afval, dit met het oog op het bereiken van een echt duurzame en ordentelijke oplossing;

Vergadering van 2 oktober 2023.

13

- de vraag hoeveel van het moeizaam ingezamelde PMD-afval alsnog de verbrandingsoven ingaat omdat het, net als elders in Nederland, te zeer met andere materialen is vervuild; - de vraag wanneer en waar men de herplaatsing van centrale containers kan verwachten; - de vraag wat het handhavend optreden tegen het verkeerd aanbieden van zakken met PMD-afval tot dusverre heeft opgeleverd. Voorts zei de inspreekster mevrouw Bruin vanavond dat zij op een vraag aan HVC over het gebruik van een container geen afdoend antwoord had gekregen. Dit is dus een patroon. Het college heeft de legitieme bezwaren van Realistisch Ambacht amper willen adresseren en herhaalt alleen de mantra dat dat systeem goed zal werken omdat dit nu eenmaal zo is, en dat afvaldissidenten hard zullen worden aangepakt, al weet niemand precies hóe dat zal worden gedaan. Sprekers fractie houdt nu voor 2024 haar hart vast. Zij blijft nadrukkelijk voorstandster van nascheiding van afval. Men had daar in enkele jaren samen met HVC of een ander partner mooi naar toe kunnen groeien, waarbij de reeds bereikte zeer positieve gedragsverandering bij inwoners extra winst zou zijn geweest. Zij zouden daarbij in het vooruitzicht hebben gekregen dat er een einde zou komen aan de periode waarin zij zakken vuil in huis moesten bewaren.

De fractie van Realistisch Ambacht is realistisch genoeg om hiervoor vanavond niet wederom te gaan pleiten, dit mede omdat andere fracties – indertijd de gehele oppositie in de vorige raad – hun oorspronkelijke verzet min of meer hebben laten varen. Daarom gooit zij het nu over een andere boeg: als het tòch zo moet gaan, zorg er dan in elk geval voor dat de gemeente de aan àlle burgers gedane belofte dat het werken met het recycletarief goed zou zijn voor hun portemonnee waarmaakt. Dat hebben zij het college immers jarenlang horen zeggen, en dat gebeurt met dit voorstel niet. Bijna niemand gaat minder betalen, en het bewandelen van het semantische zijpaadje 'dat minder méér betalen óók goed is voor de portemonnee' wijst de fractie af. Zij heeft daarom een motie voorbereid waarmee zij het college oproept om in elk geval het element van 'een beloning voor goed afvalgedrag' in de tariefstelling op te nemen, wat kan gebeuren door de gevreesde voorgenomen indexatie uit het voorstel te schrappen. Het systeem wordt daarmee voor de gemeente weliswaar nog niet geheel kostendekkend, iets wat het conform de kadernota zou moeten zijn, maar wel komt de gemeente zo haar belofte na en laat zij haar waardering voelen voor wat door welwillende burgers al is bereikt, namelijk een vermindering van de hoeveelheid restafval met 28 %.

De motie luidt als volgt: "De raad van de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht, in vergadering bijeen op 2 oktober 2023, gelezen de stukken behorend bij agendapunt 9.1, Vaststelling verordening op de heffing en invordering van de afvalstoffenheffing 2024 (recycletarief), en gehoord de discussie daarover, overwegende dat: • aan de inwoners van Hendrik-Ido-Ambacht in de afgelopen twee jaar consequent is voorgespiegeld dat het recycletarief 'goed is voor de portemonnee'; • op de website van de gemeente te lezen staat: 'Het basistarief wordt flink lager dan de huidige afvalstoffenheffing'; • het serviceniveau bij de afvalinzameling in het afgelopen jaar is afgenomen, o.a.

door het verminderen van het aantal ondergrondse containers, het weghalen van collectieve inzamelplekken voor PMD-afval en het moeten bewaren van afval in huis; • de kosten van levensonderhoud op alle fronten de laatste tijd enorm zijn gestegen; • in het voorliggende voorstel op het tarief van de afvalstoffenheffing ten opzichte van 2023 een indexatie is toegepast van 8 %; constateert dat: • in het voorgestelde besluit sprake is van een basistarief dat, in strijd met toezeggingen, niet flink lager is dan de huidige afvalstoffenheffing; het verschil bedraagt nog geen € 40; • bij de voorgestelde tarieven de totale lasten van de afvalinzameling voor bijna alle huishoudens met ingang van 2024 stijgen, of hooguit vrijwel gelijk blijven, maar dit alleen voor de allerbeste afvalscheiders; • het recycletarief dan ook redelijkerwijs niet kan worden bestempeld als iets wat 'goed is voor de portemonnee'; • veel inwoners er blijk van geven dat zij erop gerekend hadden voor hun goede gedrag te worden beloond en niet bij minder service voor hogere kosten te zullen komen te staan;

Vergadering van 2 oktober 2023.

14

• de voorgestelde tarieven ten koste gaan van het draagvlak voor dit systeem en dus een valse start markeren van de invoering van het recycletarief; draagt het college op om: • in elk geval voor het jaar 2024 geen indexatie van het tarief met 8 % toe te passen, zodat de inwoners – conform gedane beloften – het recycletarief leren kennen als een systeem dat bij zeer goed scheidingsgedrag hun kosten daadwerkelijk kan verlagen; • deze maatregel te bekostigen uit de algemene reserve; en gaat over tot de orde van de dag." De voorzitter constateert dat deze motie aan de te stellen vormvereisten voldoet en dus mede deel kan uitmaken van de beraadslagingen. De heer Scheurwater acht het bekend dat de fractie van Echt voor Ambacht een zogeheten poll heeft georganiseerd waarmee de inwoners inzake de invoering van het recycletarief zijn geënquêteerd. Daaruit is voortgekomen dat op verscheidene sociale media het voorgestane afvalbeleid grondig is becommentarieerd. Vooral het onderwerp van het PMD-afval is onder de loep genomen. Het voorliggend voorstel ziet er goed uit. Voor een tweepersoonshuishouden wordt het tarief voor de aanlevering van PMD-afval in 2024 – spreker gebruikt nu ronde getallen – € 353 in plaats van € 436, het bedrag dat moet worden betaald indien het afval niet wordt gescheiden. Dit betekent een voordeel van € 83.

Het college heeft de consumentenprijsindex gehanteerd en daarmee heeft de raad in de vergadering van 3 juli 2023 ingestemd; zie de vanavond vastgestelde notulen van die vergadering. In principe kan de fractie van Echt voor Ambacht dit voorstel steunen, maar zij kan niet instemmen met de wijze waarop het PMD-afval wordt opgehaald. Dat afval wordt op vrijdag opgehaald, maar op de daaropvolgende zondag en maandag kan men op heel wat plekken in de gemeente alweer de bekende gele zakken zien hangen. Dit was in de afgelopen week en ook vandaag weer in diverse straten, waaronder die van spreker, te zien. Op andere plaatsen krabben katten en pikken meeuwen die zakken open, met als gevolg dat zich zwerfafval verspreidt. Sprekers fractie ziet op dit punt nog maar weinig verbetering en vindt deze manier van inzameling van PMD-afval dan ook geen goede manier. In de raadsvergadering van 3 juli jl. heeft de portefeuillehouder toegezegd te zullen onderzoeken of het mogelijk zou zijn om hier en daar in de gemeente centrale plekken voor het aanbieden van PMDafval aan te wijzen. Of dit onderzoek inmiddels is uitgevoerd, is spreker niet bekend, maar dit zal hij straks wel horen. In het antwoord op technische vragen betreffende de kadernota is onder nr.

51 te lezen – het waren vragen van de PvdA, ere wie ere toekomt –: "Het is nog goed om te vermelden dat nascheiding alleen mogelijk is om de stroom plastic, blik en drinkpakken uit het restafval te halen. Andere stromen (zoals groente, fruit, tuinafval en etensresten, papier, glas en textiel) moeten zoveel mogelijk brongescheiden worden ingezameld." Naar de mening van sprekers fractie zou dit voor deze gemeente toch een ideale oplossing zijn. Wellicht kunnen de kosten hiervan eens op een rij worden gezet. De fractie van EVA is best positief over dit voorstel en over de in dezen door de portefeuillehouder gepleegde inspanningen, maar zij meent dat voor de inzameling van PMD-afval een andere methode moet worden gevonden. Zij kan niet 'ja' zeggen tegen het ene en 'neen' tegen het andere, want het is één voorstel, en daarom is zij er tégen. De heer Nugteren memoreert dat het afgelopen jaar in het teken heeft gestaan van de voorbereiding op de invoering van het recycletarief, het voorstel dat nu aan de orde is. Daarbij is het zorgen voor goede communicatie een belangrijke pijler geweest, niet alleen in de vorm van het geven van adviezen, maar vooral ook omdat de gemeente er zo blijk van gaf naar mensen met andere ideeën te willen luisteren en eventueel bereid te zijn om onderweg te gaan bijsturen.

Sinds de start van het 'pre-recyclejaar' is er in Hendrik-Ido-Ambacht een grote afname van de hoeveelheid aangeboden restafval te zien. Daarentegen is de aangeboden hoeveelheid PMD-afval explosief gestegen. Een heel groot deel daarvan is ook nog schoon, zodat het gerecycled kan worden. Als

Vergadering van 2 oktober 2023.

15

men naar de cijfers kijkt, kan men vaststellen dat de inwoners goed bezig zijn met het scheiden van afval. Ook heeft meer dan een kwart van de huishoudens gebruik gemaakt van de mogelijkheid een gratis GFT-bakje te verkrijgen met als doel om ook die afvalstroom beter te gaan scheiden. Wellicht zal men op de informatieavond met nog meer ideeën komen om het recycletarief nog doelmatiger te maken voordat daarmee in 2024 daadwerkelijk wordt gestart. De fractie van Gemeentebelangen kan met dit voorstel instemmen. De heer De Groot wil eerst terugkomen op wat de insprekers naar voren hebben gebracht door ook namens de fractie van D66 het college te verzoeken te bekijken wat de mogelijkheden zijn om de organisaties namens welke vanavond het woord is gevoerd op de een of andere manier van een eigen afvalpasje te voorzien. Dit zou misschien kunnen gebeuren door een pasje op naam van de voorzitter van het bestuur van zo'n organisatie of op naam van die organisatie zelf uit te geven. Verder vindt de fractie dat de door mevrouw Bruin geschetste problemen met de 30- en 60 liter-zakken moeten worden opgelost. De raad wordt met dit voorstel gevraagd de volgende fase van het introduceren van het recycletarief goed te keuren door dit tarief nu voor alleen 2024 vast te stellen.

De fractie van D66 is van mening dat met het genoemd zijn van een groot aantal andere zaken het recycletarief in een ander perspectief is gezet. Het eerst wat opvalt zijn de kosten die er moeten worden gemaakt. De inwoner van Hendrik-Ido-Ambacht die het afval echt heel goed scheidt, zal voor het aanleveren daarvan gewoon minder gaan betalen. Verder zijn er zaken die niet direct zichtbaar zijn, zoals het behaald zijn en worden van milieuwinst, iets wat niet meteen in geld uit te drukken is. Ziende hoeveel beter plastics en GFT-afval nu al gescheiden worden aangeleverd, waardoor de hoeveelheid restafval flink vermindert, vindt sprekers fractie dit pure winst, zowel voor Ambacht als voor eigenlijk de gehele wereld. Hieraan heeft ook de verhoging van de frequentie van het ophalen van PMD bijgedragen; het elke week ophalen van de gele zakken met dat afval verloopt prima. Een voordeel van het gaan werken met het vaste tarief is voorts dat er een einde is gekomen aan de periode waarin de gemeente per jaar meer dan een miljoen euro op de afvalinzameling te kort kwam. Er wordt nu kostendekkend of budgettair-neutraal gewerkt. De fractie van D66 wil het college enkele aandachtspunten voorhouden.

Op vrijdag jongstleden, de dag waarop de gele PMD-zakken worden opgehaald, heeft zij een rondgang door Ambacht gemaakt en daarbij heeft zij geconstateerd dat er heel wat plekken zijn waar er meer kroonringen zouden moeten komen. Als voorbeeld is de flat aan de Assendelftgaarde te noemen: daar heeft één lantaarnpaal een kroonring, waardoor heel veel zakken er los omheen komen te liggen. Kan er niet ook een keer namens de gemeente op een vrijdag, als de zakken er allemaal hangen of liggen, een rondgang door het dorp worden gemaakt om na te gaan waar er kroonringen bij moeten komen? Bij de installatie van de ondergrondse containers op bepaalde plaatsen is de oude container door een metalen deksel vervangen. De fractie kan zich voorstellen dat dit extra centrale plekken voor de inzameling van PMD kunnen worden, dus plekken waarin men dat afval ook vaker dan alleen op vrijdag kwijt kan; er zitten daar toch al gaten in de grond. Wil het college dit bekijken? De fractie van D66 zal graag zien dat het college na het eind van dit jaar met een technische evaluatie van de dan afgelopen proefperiode zal komen. Die evaluatie zal kunnen laten zien hoe het met de afvalstromen is gegaan, of zich wel of niet veel storingen hebben voorgedaan en of er bij inwoners veel of weinig klachten bestaan. Daarmee zou dan worden vooruitgelopen op de evaluatie die over de periode 2020 tot 2025 is voorzien.

Wellicht kunnen in de nu gevraagde eerdere evaluatie ook al de resultaten in het begin van het volgend jaar worden vermeld. De fractie heeft begrepen dat zich vooral bij de containers voor GFT-afval nogal wat storingen hebben voorgedaan. Wanneer zo'n container met dat afval wordt volgepropt, kunnen de onderkleppen vaak niet meer goed dicht. De oplossing van dit zich op een aantal plekken voorgedaan hebbende probleem is blijkbaar gezien in het verwìjderen van die onderkleppen, zodat men nu, als men de bovenklep opent, in een diep gat kijkt, een gat dat op zich gevaarlijk is en het ook mogelijk maakt halve