PvdA Algemene Beschouwingen bij Kadernota 2026

Het Algemene Beschouwingen bij Kadernota 2026-2029 op maandag 7 juli 2025

Voorzitter, Dank aan de opstellers van de Kadernota. Overzichtelijk en goed leesbaar. In een tijd van politieke spanningen in Den-Haag hebben wij ons in een redelijke “rust” kunnen voorbereiden op de Algemene Beschouwingen, dit jaar voor het eerst, en mede op initiatief van de PvdA HIA, uitgesproken rond de behandeling van de Kadernota. Het proces loopt tot nu toe goed en we vertrouwen erop dat bij de evaluatie nog steeds positieve geluiden zijn te horen. Want voorzitter, rond de Kadernota kunnen we nog aan de knoppen draaien zodat initiatieven nog meegenomen kunnen worden bij de opvolgende begroting. Het gaat goed in Ambacht, in vele opzichten. Het dreigende ravijnjaar 2026 gaat aan ons voorbij en al onze voorzieningen blijven in stand. Inmiddels weet iedereen wel dat lang niet bij elke gemeente dat het geval is, sterker nog, in de meeste gemeenten moet er helaas bezuinigd gaan worden. Er is een portefeuillehouder in uw midden die weet dat de PvdA gefocust is bij “overschotten”. De meicircilaire gaf nog een positiever beeld van de gemeentelijke financiele situatie en dan kan wat ons betreft gekeken worden naar wat extra inzet van middelen voor onze burgers en wat ons betreft ook op sociaal gebied.iedereen moet kunnen meedoen in een welvarende gemeente als Hendrik-Ido- Ambacht. Laten we het Sociaal Plus noemen. Ambacht doet net iets extra’s op sociaal gebied.

Regels zijn regels maar we moeten reëel omgaan met gemeenschapsgeld, en bij oplopende reserves, kan geconcludeerd worden dat we te weinig hebben uitgegeven of teveel hebben ge-int. Daarover genoeg en nu over op een aantal zaken welke wij graag willen aankaarten. Schoolgebouwen Voorzitter, wat betreft het vernieuwen van al onze basisscholen lopen we op schema al heeft de start van de bouw van de Meander vertraging opgelopen. Desalniettemin zal op de plek van de Meander een prachtig gebouw verrijzen. Daarna hebben we nog één school te gaan. Begrijpelijk dat wij onlangs een signaal kregen dat de kosten van deze laatste school aanzienlijk zullen oplopen. Als fractie blijven wij achter het kwaliteits-en duurzaamheids niveau staan bij alle scholen. Ons advies: maak voldoende gelden vrij voor de bouw van de laatste scholen en bouw deze zo spoedig mogelijk zodat de kosten niet uit de hand lopen. Vertraging betekent uiteindelijk alleen maar meer kosten.

Jeugdzorg Een zorgen kindje?. Oplopende kosten, teveel aanbieders en kwaliteit van aanbieders niet altijd te meten. Ook hoe de zorg ervaren wordt door de cliënten die van zorg afhankelijk zijn, was in een onlangs gepresenteerd rapport, nauwelijks te meten.Wij vragen om meer grip op de Jeugdzorg, je kan het beschikbare geld maar één keer uitgeven.

Armoede Onze gemeente staat er dus financieel goed voor. Dat schept niet alleen ruimte, maar ook verantwoordelijkheid. In een rijke gemeente mag niemand in armoede leven. Toch weten we dat ook hier huishoudens worstelen met stijgende lasten, onzekere inkomens en beperkte kansen. Juist in zo’n welvarende gemeente hoort het vangnet stevig te zijn, en meer dan dat. Wij pleiten voor een beleid dat verder gaat dan het minimale. Geen beleid van net genoeg, maar van sociaal plus: ruimhartig, mensgericht en gericht op kansen. Maatwerk, met preventie voorop, zodat problemen niet verergeren voor ze in beeld zijn. Wij willen investeren in bestaanszekerheid, in gelijke kansen voor kinderen, en het doorbreken van generatiearmoede. Een sterke gemeenschap meet zich niet alleen aan haar begrotingsoverschot, maar aan hoe zij zorgt voor wie het moelijk heeft. We willen ook alles doen om de “verborgen armoede” in beeld te krijgen. Woningnood De woningnood raakt inmiddels iedereen . Jongeren blijven noodgedwongen te lang thuis wonen. Ouderen die kleiner willen wonen, vinden geen plek die past en in redelijkheid betaalbaar is. Dit remt ook de nodige doorstroming. De traditionele woningbouw loopt vaak vast in procedures. Maar ondertussen groeit de behoefte aan betaalbare, toegankelijke en passende woonruimte met de dag.

Op initiatief van het CDA werd het Wooncafé opgericht, een groep van enthousiaste raad-en burgerraadsleden, met vertegenwoordiging uit diverse fracties, die meerdere keren bijelkaar kwamen om mogelijkheden in dit kader te onderzoeken en te komen tot werkbare ideeën. Dit alles ter ondersteuning van de PH en gemeentelijke beleidsmakers. Eén van de ideeën was om te onderzoeken of het bouwen van Flex- of Prefab woningen op de vrijgevallen plaatsen bij de nieuwe scholen een optie zou zijn. De woningnood vraagt immers om vormen van lef. Versnelde woningbouw is geen noodoplossing, maar een kans om sneller bij woningnood het verschil te maken. De snelheid vinden we belangrijker dan de soorten bouw. Wij dienen rond dit onderwerp een motie in. Afval Voorzitter, we steunen het beleid dat we de ingeslagen weg van het inzamelen van ons afval handhaven. De resultaten zijn over het algemeen goed en financieel komen we er beter uit. Afschaffen van het inzamelen van het huidige systeem is niet mogelijk, en de alternatieven zijn te duur. De burger, die over het algemeen het afval al goed scheidt, zou de rekening gepresenteerd krijgen. Maar natuurlijk ergeren wij ons ook aan te vroeg neergehangen plastic zakken en de verrommeling op specifieke plekken. Wij hebben dan ook aan het college gevraagd om met HVC

afspraken te maken over het extra inzetten van medewerkers, die zorgen voor de “nazorg”. De goede scheider verdient wat ons betreft een schone omgeving.

Vervuiling Onze gemeente neemt plek 10 in als vuilste gemeente van ons land. Dat is geen lijstje om trots op te zijn. De ligging tussen de rivier de Noord, de snelwegen A15 en A16 speelt daarin een onmiskenbaar een rol. Maar de gevolgen raken onze inwoners direct: meer gezondheidsklachten, een slechter leefklimaat en een hogere druk op zorg en welzijn. Dat is niet iets om alleen af teschuiven op landelijke overheden. Wij vinden dat het college de verantwoordelijkheid moet nemen om de luchtkwaliteit in onze gemeente serieus te onderzoeken, in kaart te brengen en de mogelijkheden tot verbetering onderzoekt. Pas als we weten waar en hoe het fout gaat, kunnen we gericht beleid maken. Dit onderzoek moet de basis vormen voor een stevig lokaal actieplan: voor schonere lucht, gezondere buurten en meer bewustwording bij inwoners en bedrijven. Een gezonde leefomgeving is geen luxe maar een basisrecht. Duurzaamheid Over dit onderwerp komen nog steeds veel vragen van burgers, die met een goede communicatie al beantwoord kunnen worden. Zeker ook een compliment voor wat we al doen als gemeente, maar waarschijnlijk komt het nog niet bij iedereen binnen. Toegegeven dat wet- en regelgeving ook weer wijzigt, een goed overzicht van mogelijkheden voor verduurzaming binnen de gemeente moeten we op elk moment kunnen geven.

Vooral zijn cliënten nieuwsgierig naar een meerjaren agenda, zoals de mogelijkheden per wijk op gebied van het warmtenet bijvoorbeeld en “waar moet ik aan denken bij het vervangen van de cv ketel?” De groei van de activiteiten aan de Ambachtse Zoom juichen wij toe, een mooi staaltje van duurzaamheid en een toenemend aantal arbeidsplaatsen. Veiligheid Onlangs werden de veiligheidscijfers weer gepresenteerd en Ambacht is iets veiliger geworden. Op diverse punten is dat ook zo. Als we denken aan verkeersveiligheid dan springt de aanpak van Laan van Welhorst er wel uit, binnenkort start het grotere werk. Het gaat echter niet op als we overlast en daardoor onveiligheid ervaren op specifieke locaties. Steeds meer signalen van intimiderende (vooral) jeugd, waardoor inwoners zich onveilig voelen. De Sophia Promenade is hier wel een hotspot. Ook is het regelmatig onveilig voor voetgangers door rondscheurende fatbikes. Ook scooters worden nog regelmatig geflitst door de camera’s. Scooterrijders krijgen een bekeuring op grond van het kenteken. Het aantal bekeuringen laat ook zien hoe vaak er, zelfs met camera’s, op scooters op verboden terrein wordt gereden. Momenteel is er zeker meer aandacht van politie en BOA’s. Een actieplan is prima, maar we willen ook meer oplossingen voor de acute problemen.

Regionale samenwerking Voorzitter, Ambacht is een voorbeeld voor de regio wat betreft het financieel beheer van de gemeente. Wij betalen onze bijdragen aan de regio en komen onze verplichtingen na . De afspraken over woningbouw zijn wat vager maar duidelijk is dat elke gemeente hierin toch een eigen plan trekt. De woningnood op sociaal gebied is hoog, wij halen nooit het percentage van 30% sociale huurwoningen in de gehele gemeente, maar laten we nog bouwen waar het kan, Sociaal Plus zeg maar.

Voorzitter, hiermee sluiten wij onze bijdrage af in 1e termijn af. Onze inzet blijft gericht op een solide financieel beleid, met het oog op sociale rechtvaardigheid met soms iets extra’s in het kader van sociaal plus. Wij vertrouwen erop dat we in goede samenwerking de juiste keuzes kunnen maken voor onze inwoners.