Presentatie evaluatie participatie 2025 raad 8 juli 2025
Tekst van het document
Evaluatie participatie: learning by doing! Informatieavond raad 8 juli 2025
1
Programma Participatie in vogelvlucht Wat valt op? Kijken naar de rollen en taken Vooruitblik komende periode
2
Programma Participatie in vogelvlucht Wat valt op? Kijken naar de rollen en taken Vooruitblik komende periode
3
Twee soorten participatie ✓ Participatie door gemeente bij beleid en projecten ✓ Participatie door (externe) initiatiefnemers
Doel: belangen en perspectieven vroegtijdig boven tafel krijgen om een goede afweging van dilemma’s en keuzes te kunnen maken. Dat betekent niet dat iedereen krijgt wat hij of zij wil, maar wel dat het proces transparant is.
4
Participatie in vogelvlucht
Kernpunten participatievisie ✓ Participatie is maatwerk ✓ We zetten participatie tijdig in ✓ We brengen goed in beeld wie er meedoet ✓ We stellen vooraf vast wat de kaders zijn ✓ We zorgen dat participatie laagdrempelig is
> We stellen ons lerend op (learning by doing)
5
Participatie in vogelvlucht
2021 2022
2023
2024
2025
2026
6
Vaststelling Ambachtse Aanpak (raadsbesluit 21 januari 2021) Participatieplicht onder de Omgevingswet (voor Bopa's, raadsbesluit 17 januari 2022) Participatiecoach in ambtelijke organisatie (coalitieprogramma Hendrik-Ido-Ambacht 2022-2026) Start trainingen (training raad 1 november 2022; trainingen in strategisch opleidingsplan voor ambtenaren) Aan de slag met vraagstukken (learning by doing) Ontwikkeling participatieleidraad met online toolkit voor initiatiefnemers www.h-i-ambacht.nl/participatie (presentatie 23 januari 2024 in commissie RZ) Aan de slag met vraagstukken (learning by doing) Inwerkingtreding Omgevingswet (1 januari 2024) Stimuleren van participatie bij initiatiefnemers Sinds 1 januari 2024 participatietrajecten bijgehouden Aan de slag met vraagstukken (learning by doing) Inwerkingtreding Wet versterking participatie op decentraal niveau (1 januari 2025, deze wet regelt dat de huidige inspraakverordening wordt verbreed naar een participatieverordening en zorgt voor verankering van het uitdaagrecht) Aan de slag met vraagstukken (learning by doing) Experimenteren met nieuwe methoden om doelgroepen zoals jongeren te bereiken (aselecte steekproef pbd en Woonzorgvisie, qr-code op speelplaatsen, andere afzender dan de gemeente).
Evaluatie van participatie in Hendrik-Ido-Ambacht Participatieverordening voorbereiden Ambachtse participatieverordening (vaststellen voor 1 januari 2027)
Participatie in vogelvlucht
Sinds 1 januari 2024 op initiatief van de gemeente: ✓ Zo’n 30 participatietrajecten (sommige starten of lopen nog) ✓ In sociaal en fysiek domein ✓ Voor beleid, projecten en uitvoering ✓ Impactniveaus 1, 2 en 3 ✓ Verschillende werkvormen zoals inloopbijeenkomsten, panel, enquêtes, interactieve kaarten en werksessies
7
Participatie in vogelvlucht
Weinig tot gemiddelde impact
✓ Vergroening Hoge Bogerd ✓ Consultatiebureau WdZ-school ✓ 250 bomen ✓ Renovatie speelplekken ✓ Sportveldjes Baxpark ✓ Hondenspeeltuin ✓ Amandelgaarde/Dadelgaarde ✓ Toegankelijkheid ✓ Toegepaste regels omgevingsplan
8
Participatie in vogelvlucht
Gemiddelde impact ✓ HAP Zuidwende Zuid
9
Participatie in vogelvlucht
Gemiddelde impact ✓ Lokaal beleidsplan schuldhulpverlening ✓ Nota Publieke gezondheid (uitvoeringsprogramma) ✓ Cultuurnota ✓ Groenbeleidsplan ✓ Hondenbeleid ✓ Ondernemersfonds ✓ Accommodatiebeleid ✓ Woonzorgvisie ✓ Vrijwilligersbeleid ✓ Sportvisie ✓ Speelruimteplan
10
Participatie in vogelvlucht
Veel impact ✓ Laan van Welhorst ✓ Pbd-inzameling ✓ Kruiswiel
11
Participatie in vogelvlucht
Veel impact ✓ Warmtetransitie ✓ Warmteprogramma
12
Participatie in vogelvlucht
Veel impact ✓ Revitalisering De Sandeling ✓ Gebiedsvisie centrum
13
Participatie in vogelvlucht
Initiatiefnemers ✓ Gemeente brengt het belang van participatie onder de aandacht en wijst bij bopa’s op participatieverplichting ✓ Participatie is vormvrij (Omgevingswet)
14
Participatie in vogelvlucht
Vragen raad (1) ✓ Herkent u deze voorbeelden van participatie in Hendrik-Ido-Ambacht? ✓ Welk participatietraject sprong er voor u uit en waarom?
15
Programma Participatie in vogelvlucht Wat valt op? Kijken naar de rollen en taken Vooruitblik komende periode
16
Wat valt op? (1) Steeds meer participatietrajecten ✓
✓ ✓
✓ ✓
17
bij fysiek domein veel concrete vraagstukken (spelen, herinrichting plein of straat), ook wel abstractere onderwerpen (gebiedsvisie) bij sociaal domein veel beleid; hierbij worden naast georganiseerde partijen steeds vaker inwoners betrokken voor completer beeld medewerkers zijn positief over de bijdrage van participatie aan beleid en projecten initiatiefnemers worden gestimuleerd te participeren voor inwoners is niet altijd duidelijk wie initiatiefnemer is en wat de rol van de gemeente is Wat valt op?
Wat valt op? (2) Steeds bewustere participatietrajecten ✓ nieuwe medewerkers krijgen training ✓ meer medewerkers doen ervaring op met participatie ✓ regelmatiger inzet van interne coaching en expertise ✓ meer gestructureerd en eerder in traject ✓ bij grotere vraagstukken ook inzet externe expertise en ‘handjes’ ✓ nog wel voorzichtige keuzes in onderwerpen en participatieruimte
18
Wat valt op?
Wat valt op? (3) Tijd en kennis blijft nodig ✓ een nieuwe werkwijze eigen maken in een organisatie vraagt een blijvende investering in tijd en kennis ✓ bij projecten/vraagstukken is tijd en kennis nodig voor participatie (ruimte in de planning, uren van medewerkers, expertise)
19
Wat valt op?
Wat valt op? (4) Leerpunten ✓
✓
✓ ✓ ✓
20
nog wel wisselende werkwijzen > aandacht voor proces en methodiek denk aan aanpak/opdracht vooraf met afspraken over tijd, ruimte en trede op participatieladder, doorvragen naar belangen, terugkoppeling naar deelnemers, verschillende belangen benoemen en verantwoorden waarom je er wel/niet iets mee doet, evaluatie van het vraagstuk) voorzichtige keuzes in onderwerpen en participatieruimte > vooraf bewuster stilstaan bij de ruimte voor participatie en de trede op de participatieladder timing participatie (wanneer kan ‘gevoelige’ informatie gedeeld worden? Ook i.r.t. raad) omgaan met emoties (relatie – inhoud – proces) duidelijk maken wat de rol van de gemeente is
Wat valt op?
Vragen raad (2) ✓ Herkent u deze punten? Heeft u aanvullingen?
21
Programma Participatie in vogelvlucht Wat valt op? Kijken naar de rollen en taken Vooruitblik komende periode
22
Proces bij vraagstuk ✓ vooraf ruimte verkennen en afspraken vastleggen in participatieaanpak ✓ gespreksrondes inclusief terugkoppelen ✓ keuzes verantwoorden in verslag ✓ evalueren
23
Kijken naar de rollen en taken
Rollen en taken van de raad ✓ Kaderstellende rol / vooraf beleid / aanpak vraagstukken ✓ Volksvertegenwoordigende rol / tijdens meedoen/luisteren ✓ Controlerende rol /na afloop beoordelen van het participatieproces
24
Kijken naar de rollen en taken
Kaderstellende rol Wat valt op? ✓ De raad heeft het beleidskader Ambachtse Aanpak vastgesteld ✓ De raad heeft bij bopa’s participatie verplicht gesteld. ✓ Het college betrekt de raad vooral bij kaders voor participatie voor vraagstukken met veel maatschappelijke impact, zoals omgevingsvisie, hondenbeleid, woningbouwopgave, mobiliteitsplan, recycletarief en de centrumvisie.
25
Kijken naar de rollen en taken
Volksvertegenwoordigende rol Wat valt op? ✓ Het college organiseert meestal de participatie en informeert de raad over de aanpak en uitkomsten ✓ De raad heeft sinds 1 januari 2024 geen participatie voor een vraagstuk georganiseerd
26
Kijken naar de rollen en taken
Controlerende rol Wat valt op? ✓ Na afloop van participatie bij een vraagstuk wordt de raad – net als bij de aanpak – op verschillende manieren geïnformeerd over het proces, de uitkomst en afwegingen. Soms mondeling, soms via een raadsadvies en/of een participatieverslag. ✓ Vooral bij projecten met grote maatschappelijke impact, zoals centrumvisie, pbd-inzameling, revitalisering De Sandeling en bopa’s.
27
Kijken naar de rollen en taken
Vragen raad (3) ✓ Hoe ervaart u uw rollen bij participatie bij een vraagstuk? ✓ Wat heeft u nodig om uw rollen goed uit te kunnen voeren?
28
Programma Participatie in vogelvlucht Wat valt op? Kijken naar de rollen en taken Vooruitblik komende periode
29
Vooruitblik ✓ Uitkomsten evaluaties analyseren en leerpunten gebruiken om de participatie te verbeteren en te verankeren in de werkprocessen ✓ Besluit voorbereiden over verdere inzet voor participatie ✓ Participatieverordening voorbereiden (vaststellen voor 1 januari 2027)
30
Vooruitblik komende periode
Vragen raad (4) ✓ Hoe kijkt u aan tegen verdere inzet voor participatie? ✓ Wat wilt u het college verder meegeven voor participatie?
31
Hartelijk dank voor uw inbreng!
32