Nr. 9 Beantwoording artikel 48 vragen Realistisch Ambacht m.b.t. de luchtkwaliteit

Memo

Aan:

De fractie van Realistisch Ambacht

Van:

Burgemeester en wethouders

Betreft:

Beantwoording vraag artikel 48 Reglement van Orde

Datum:

24-03-2025

1. Is het college op de hoogte van het recente onderzoek van Pointer, waarin Hendrik-Ido-Ambacht in de top 10 van gemeenten met de slechtste luchtkwaliteit in Nederland wordt geplaatst? - Dit onderzoek toont aan dat de lucht in onze gemeente meer dan twee keer zo vervuild is als de advieswaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) toestaan. Wat is uw eerste reactie hierop? Ja, het college is op de hoogte van het recente onderzoek van Pointer, waarin Hendrik-Ido-Ambacht in de top 10 van gemeenten met de slechtste luchtkwaliteit in Nederland wordt geplaatst. Wij begrijpen dat deze uitkomst zorgen oproept. Het onderzoek toont aan dat de luchtkwaliteit in onze gemeente meer dan twee keer zo vervuild is als de advieswaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Dit baart ons uiteraard zorgen, maar het is belangrijk om te benadrukken dat de vervuiling grotendeels van buiten onze gemeente komt. Zo is ongeveer 25% van de fijnstofconcentraties (PM10) afkomstig uit het buitenland en ongeveer 42% uit natuurlijke bronnen zoals zeezout en bodemstof [Bron: RIVM, GCN tool]. De luchtkwaliteit is de afgelopen decennia wel sterk verbeterd [bron clo.nl]. De verwachting is dat deze daling zich doorzet in de toekomst. Daarnaast is het goed om te benadrukken dat de uitstoot van luchtvervuilende stoffen binnen de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht aanzienlijk is gedaald.

Dit blijkt uit gegevens van het RIVM over de uitstoot van fijnstof (PM10, PM2.5) en stikstofdioxide (NO2) tussen 1990 en 2022 (figuur 1 & 2 )[Bron: RIVM]. Desondanks blijven er uitdagingen. Hendrik-Ido-Ambacht ligt ingeklemd tussen twee drukke snelwegen, de A15 en de A16, en ondervindt daarnaast invloed van de scheepvaart. Dit zijn belangrijke externe factoren die bijdragen aan de luchtkwaliteit in onze omgeving. De aanpak van deze problematiek vraagt dan ook om maatregelen op nationaal en internationaal niveau. Als gemeente blijven wij de luchtkwaliteit nauwgezet volgen via de monitoring van de luchtkwaliteit, (mede) omdat onze gemeente is aangewezen als aandachtsgebied voor luchtkwaliteit. Dit betekent dat wij jaarlijks gegevens aanleveren aan het Centraal Instrument Monitoring Luchtkwaliteit (CIMLK). In monitoringsronde 2025 zal er aanvullend onderhoud worden uitgevoerd aan de invoer van het CIMLK, wat zal zorgen voor een verhoogde kwaliteit van de gegevens. Daarnaast zijn wij als gemeente lid van het Schone Lucht Akkoord (SLA), waarin wij samenwerken met andere gemeenten en overheden aan een gezondere luchtkwaliteit. Binnen dit samenwerkingsverband worden ideeën en initiatieven gedeeld om gezamenlijk effectieve maatregelen te nemen

Memo

Figuur 1 Totale uitstoot NO2 gemeente Hendrik-Ido-Ambacht, datareeks 1990 – 2022 (bron Emissieregistratie)

Figuur 2 Totale uitstoot PM10 & PM2,5 gemeente Hendrik-Ido-Ambacht, datareeks 1990 – 2022 (bron

Emissieregistratie)

2. Welke concrete maatregelen heeft het college de afgelopen jaren getroffen om de luchtkwaliteit in Hendrik-Ido-Ambacht te verbeteren, en wat is het effect hiervan geweest? - Zijn de huidige inspanningen voldoende, of is er meer actie vereist? De afgelopen jaren heeft het college verschillende maatregelen getroffen om de luchtkwaliteit in Hendrik-Ido-Ambacht te verbeteren. Als lid van het SLA hebben wij ons gecommitteerd aan de 36 maatregelen die binnen dit netwerk zijn opgesteld. Deze maatregelen worden jaarlijks geüpdatet en vastgelegd in het Decentraal Uitvoeringsplan (DUP). De meest recente versie hiervan is in maart 2025 ingediend. Zo zet de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht zich in voor het verbeteren van de luchtkwaliteit door duurzame mobiliteit te stimuleren en bewustwording over houtstook te vergroten. Dit gebeurt via infrastructuurmaatregelen zoals extra laadpalen, deelfietsen en emissievrije voertuigen,

Memo en door duurzaamheidseisen te stellen bij aanbestedingen. Daarnaast wordt houtstook bewustwording aangepakt via communicatiecampagnes en het delen van stookadviezen. Ook worden de ontwikkelingen rondom wetgeving en handhaving op houtstookoverlast gevolgd.

Tevens draagt het programma Duurzaamheid 2024-2030 bij aan een verbetering van de luchtkwaliteit. Dit doen wij onder andere door:

•

Groenbeleid en bomenaanplant: extra bomen en groenstroken helpen bij het afvangen van fijnstof en het reduceren van CO₂.

•

Inzetten op het warmtenet: het Programma Warmte richt zich op een aardgasvrije gemeente in 2050, waardoor uitstoot van schadelijke stoffen vermindert.

•

Duurzame mobiliteit: wij zetten in op het STOMP-principe (Stappen, Trappen, OV, MaaS, Personenauto) om de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen te verkleinen.

Het effect van deze maatregelen op de daadwerkelijke luchtkwaliteit is echter niet 1-op-1 te meten. De concentratie van vervuilende stoffen wordt mede bepaald door de uitstoot van externe bronnen en weersomstandigheden. Dit betekent dat lokale maatregelen niet altijd direct resulteren in een evenredige daling van de gemeten concentraties [Bron: RIVM]. De WHO-advieswaarden zijn zeer streng en ambitieus. Hoewel Nederland als geheel nog niet aan deze normen voldoet, is het belangrijk om te benoemen dat de luchtkwaliteit al decennialang verbetert, ondanks economische groei, havenactiviteiten en meer verkeer. Dit betekent dat hoewel er nog werk aan de winkel is, de huidige inspanningen bijdragen aan een langetermijnverbetering [Bron: DCMR].

3. Wilt u in overleg treden met andere gemeenten in de regio, zoals Schiedam en Ridderkerk, die eveneens lage scores behalen, om te onderzoeken welke plannen zij hebben om de vervuiling door fijnstof (PM2.5 en PM10) en stikstofdioxide (NO₂) aan te pakken, en welke lessen Hendrik-Ido-Ambacht hieruit kan trekken om gezamenlijk een sterkere positie in te nemen en onze prestaties te verbeteren? - Dit kan bijdragen aan een effectievere aanpak van de luchtkwaliteit. Wij staan altijd open voor samenwerking met andere gemeenten in de regio om de luchtkwaliteit gezamenlijk te verbeteren. Ridderkerk is, net als Hendrik-Ido-Ambacht, deelnemer aan het SLA. Het SLA biedt ons een platform om kennis uit te wisselen en gezamenlijke maatregelen te bespreken. Hierdoor kunnen we leren van de aanpak van andere gemeenten en samen optrekken om effectievere oplossingen te realiseren. Daarnaast blijven we in gesprek met andere gemeenten in de regio om te onderzoeken welke aanvullende maatregelen mogelijk zijn. Door deze samenwerking versterken we niet alleen onze eigen aanpak, maar dragen we ook bij aan een bredere, regionale verbetering van de luchtkwaliteit. Dit is belangrijk, omdat luchtvervuiling een grensoverschrijdend probleem is en samenwerking op lokaal, regionaal en nationaal niveau noodzakelijk blijft [Bron: RIVM].

Memo

4. Hoe zal het college ervoor zorgen dat Hendrik-Ido-Ambacht in de toekomst niet langer tot de top 10 van slechtst scorende gemeenten behoort? - Wat is uw lange-termijnvisie, en wanneer kunnen onze inwoners verbeteringen op dit vlak verwachten? Het verbeteren van de luchtkwaliteit in Hendrik-Ido-Ambacht blijft een uitdaging, met name door de invloed van omliggende snelwegen zoals de A15 en A16, waar een groot deel van de luchtvervuiling zijn oorsprong vindt. Desondanks blijft het college zich inzetten om de luchtkwaliteit te verbeteren en er uiteindelijk voor te zorgen dat onze gemeente niet langer tot de top 10 van slechtst scorende gemeenten behoort. Wanneer kunnen inwoners verbeteringen verwachten? Hoewel luchtkwaliteit een complex vraagstuk is dat grotendeels wordt beïnvloed door externe factoren, blijven wij werken aan duurzame verbeteringen. Daarnaast monitoren wij de ontwikkelingen nauwkeurig via het Centraal Instrument Monitoring Luchtkwaliteit (CIMLK) en blijven wij in overleg met omliggende gemeenten om verdere verbeteringen te realiseren. We informeren onze inwoners over de luchtkwaliteit in relatie tot hun activiteiten, zoals houtstook (kachels), barbecueën en het gebruik van een vuurkorf en attenderen hen op de Stookwijzer. Deze geeft informatie over een mogelijk negatief advies over houtstook.

Zo stellen wij onze inwoners op de hoogte van de impact van hun activiteiten op de luchtkwaliteit. Hoewel de Pointer-uitzending een belangrijk thema aanstipt, is het goed om te beseffen dat de situatie niet hopeloos is. De luchtkwaliteit in Nederland verbetert al decennialang en de Drechtsteden is hierin geen uitzondering. De komende jaren zullen overheden, bedrijven en inwoners blijven samenwerken om verdere verbeteringen te realiseren. Daarnaast worden de normen steeds strenger: de EU-normen voor 2030 zijn ambitieus en zullen bijdragen aan een verdere reductie van luchtvervuiling.

Bronvermelding:

• • • • •

RIVM, "Luchtkwaliteit in Nederland", https://www.rivm.nl/lucht/luchtkwaliteit-Nederland. Schone Lucht Akkoord, https://www.schoneluchtakkoord.nl. WHO, "Air quality guidelines", https://www.who.int. Clo.nl https://www.clo.nl/indicatoren/nl023119-stikstofdioxide-in-lucht-1992-2023 DCMR: Hoe schoon is de lucht in de Rijnmond? | DCMR