Nr. 8 HVC terugblik jun 2022

algemene vergadering 2 juni 2022

visie.

algemene ontwikkelingen/ contextanalyse.

We zien een toekomst waarin we energie schoon opwekken en grondstoffen hergebruiken. Dat is urgent, en doen we samen en slim, zodat onze inwoners daar nu en in de toekomst de vruchten van plukken.

De algemeen directeur, Dion van Steensel, gaat met zijn presentatie in op de interne ontwikkelingen en de vanuit de visie en missie van HVC relevante externe ontwikkelingen van het afgelopen jaar.

missie. Als toonaangevend nutsbedrijf wil HVC onze gemeenten, waterschappen en inwoners koploper maken en houden als het gaat om het hergebruiken van grondstoffen en het verduurzamen van de energiehuishouding.

HVC is een bedrijf van en voor haar aandeelhoudende gemeenten en waterschappen. Op het gebied van afval gaat het erom: hoe voorkomen we dat we restafval moeten verbranden en hoe zorgen we ervoor dat we zoveel mogelijk kwalitatief hoogwaardige grondstofstromen daadwerkelijk kunnen recyclen?

Op het gebied van onze energiehuishouding is de vraag: hoe komen we van fossiele brandstof af. HVC richt zich daarbij met name op de gebouwde omgeving. lees verder op pagina 2

HVC terugblik • AV 2 juni 2022

1

vervolg van pagina 1

Ontwikkelingen CO2 Ook tussen 2016 en 2021 is er een aanzienlijke toename van CO2 in de atmosfeer te zien. Van een trendbreuk is dus zeker geen sprake. Ook Nederland blijft keer op keer achter bij de zelf gestelde doelen. De vraag is ook wat het voor zin heeft om ons in Nederland druk te maken als in China en India nog kolencentrales worden gebouwd. Als we in historische perspectief kijken naar de hoeveelheid CO2 die we in dit deel van de wereld per hoofd van de bevolking hebben uitgestoten in de afgelopen honderd jaar, dan duurt het nog even voordat men ook in die landen op hetzelfde niveau van uitstoot zit. Ook daarom is het van belang om voorop te lopen en dat gebeurt nog allerminst.

Tegelijkertijd zijn de effecten van klimaatverandering steeds meer zichtbaar. Nu nog vooral ver weg, buiten ons blikveld. Maar ook steeds meer dichterbij. Inmiddels is het ook om andere redenen goed om maximaal in te zetten op hergebruik, het verminderen van de hoeveelheid restafval die we verbranden en om zo snel als het mogelijk is van fossiele brandstoffen af te komen.

Zoveel mogelijk CO2 afvangen Primair gaat het erom te voorkomen dat er restafval ontstaat. Voor zover dat dan toch nog ontstaat, verbranden we dat, waarbij we de geproduceerde CO2 zoveel mogelijk afvangen. In 2023 of 2024 verwachten we de aandeelhoudersvergadering een investeringsvoorstel voor te leggen. We gaan daarom op deugdelijke wijze meten van en rapporteren over CO2-emissies. Die rapportages zullen worden gecontroleerd door een onafhankelijke instantie. Andere bronnen van warmte Voor de warmtevoorziening zijn we volop bezig om naar andere bronnen dan afvalverbranding om te schakelen. Het warmtenet in Alkmaar wordt helemaal gevoed door warmte van de bio-energiecentrale. Afvalverbranding is daar alleen nog als back-up-voorziening. Een sterk groeiende duurzame warmtebron is geothermie.

Verminderen CO2 uitstoot

De Oekraïnecrisis en de daarmee samenhangende spectaculair hoge energie- en grondstofprijzen heeft immers ook geleid tot de behoefte om meer zelfstandig te kunnen zijn in onze energie- en grondstoffenvoorziening. Dat betekent dat ook bij HVC het voorkomen van CO2-emissie en CO2-emissiereductie speerpunten zijn voor onze doelstellingen voor 2026. Aangezien we door afvalverbranding veel CO2 uitstoten, ligt hier een groot aangrijpingspunt om deze uitstoot daadwerkelijk te verminderen. Groei warmte/aansluitingen Inmiddels maakt HVC een groeispurt door als het gaat om het realiseren van warmte-aansluitingen. De afgelopen jaren is dat aantal gegroeid van zo’n 500 naar 5.000 woningequivalenten die jaarlijks worden aangesloten. Geothermieboring in Maasdijk Kortgeleden is ook gestart met de geothermieboring in Maasdijk. Een belangrijk moment. De bedoeling is dat de boortoren daar tot het einde van het jaar blijft en ook de boring doet voor project Polanen, dat nu op de agenda staat. lees verder op pagina 3 HVC terugblik • AV 2 juni 2022

2

vervolg van pagina 3

preventie en hergebruik. HVC heeft overleg met de rijksoverheid, maar het is een moeizaam gesprek. Het gaat dan over de vraag: hoe zorgen we nu in Nederland ervoor dat de hoeveelheid restafval daadwerkelijk af gaat nemen? We missen bij het Rijk de ambitie om daar vol op in te zetten. Ook ontbreekt er een transparante planning van maatregelen, die er hoe dan ook zullen komen, gelet op de wenselijkheid vanuit onder andere CO2-perspectief om afvalverbrandingscapaciteit af te bouwen.

Aan de bron scheiden Hoe kunnen we nu zelf zorgen dat er veel minder restafval overblijft? Een van de manieren is het afval aan de bron zo goed mogelijk te scheiden. Dat levert kwalitatief hoogwaardige stromen op. Binnen het HVC-verzorgingsgebied zijn we tussen 2015 en 2020 van 240 naar 180 kilo restafval teruggegaan. Inmiddels wordt binnen de eerste gemeente waar een prijsprikkel is ingevoerd rond de 100 kilo per persoon per jaar ingezameld. In de tweede, derde en vierde gemeente zijn we goed op weg en per 1 januari 2023 zijn er opnieuw een aantal gemeenten die ook een vorm van een prijsprikkel in gaan voeren.

Afval voorkomen Veel effectiever is natuurlijk voorkomen dat er afval ontstaat. Voorkomen dus dat je überhaupt aan afvalscheiding hoeft te doen. Wij zijn daarvoor bij diverse initiatieven aangesloten, zoals Zero Waste Nederland.

Positieve opbrengsten Wat we verder zien zijn sterk oplopende grondstofopbrengsten: de metalen, het oud papier. Eigenlijk bij alle afvalstromen van de afvalbrengstations zie je positieve opbrengsten. Dat zijn echter wel spotprijzen, het niveau ervan is onderhevig aan de markt.

RWZI-slib. Natuurlijke plasticvervanger uit zuiveringsslib Ook bij de waterschappen is er een aantal ontwikkelingen. We zijn gestart - op pilotschaal - met het winnen van een natuurlijke plasticvervanger uit zuiveringsslib. Het is bijzonder dat je uit een afvalproduct zoals zuiveringsslib hoogwaardige natuurlijke plastics kunt maken die na een relatief kort levensduur weer volledig verteren.

Bouw slibdrooginstallatie De tweede belangrijke ontwikkeling is de slibdrooginstallatie die in Alkmaar gebouwd wordt voor de drie waterschappen, Hollands Noorderkwartier, Zuiderzeeland en Amstel Gooi en Vecht. De installatie zal jaarlijks zo’n 231.000 ton slib drogen, afkomstig uit het woongebied van zo’n 3 miljoen inwoners.

Recente ontwikkelingen aandeelhouders Er blijkt animo te zijn bij gemeenten, met name in de Amsterdamse regio, om zich aan te willen sluiten bij een publiek bedrijf zoals HVC. De uitgifte van aandelen aan de gemeente Waterland staat voor deze vergadering geagendeerd. Inmiddels is ook het formele verzoek vanuit Edam-Volendam ontvangen om het aandeelhouderschap uit te breiden naar de gehele (fusie-)gemeente. De (formele) besluitvorming door de aandeelhouders hierover vindt in december plaats. Ook over de mogelijke toetreding van Haarlem en Zandvoort is de vergadering eerder geïnformeerd. Deze gemeenten onderzoeken of een aansluiting bij HVC bij hen past. • HVC terugblik • AV 2 juni 2022

3

jaarverslag 2021. Noortje Magis, de nieuwe directeur financiën van HVC, geeft een toelichting op een aantal interne ontwikkelingen: de financiële strategie, de update van de verzekering, de jaarrekening 2021 en de financiering van HVC.

het vreemd vermogen. Bij nieuwe uitbreidingsinvesteringen zullen de ratio’s eerst een neerwaartse tendens laten zien, alvorens weer te verbeteren, omdat de kosten voor de baten uitlopen. De ontwikkeling van de kengetallen ligt voor op eerdere projecties.

samenvatting. De heer Van Steensel vat ten slotte zijn schets van de ontwikkelingen in en rond HVC samen. De klimaatopgave vraagt extra inzet, noodzakelijkerwijs ook van gemeenten, waterschappen en HVC. Opschalen in de uitvoering is mogelijk, mits op een verstandige manier en binnen de vastgestelde financiële kaders.

Strategie Om de missie op een financieel gezonde manier uit te voeren en risico’s voor aandeelhouders zoveel mogelijk te matigen, heeft HVC een financiële strategie. Deze strategie, die door de aandeelhouders is vastgesteld, richt zich daarom op het versterken van de solvabiliteit. Daarmee ontstaat er bovendien op termijn keuzevrijheid ten aanzien van de door aandeelhouders gegarandeerde financiering van HVC. Eventueel resterende financiële ruimte kan worden ingezet voor tariefsmatiging. Verzekering De verzekeringsmarkt binnen de afvalbranche is al jaren zeer krap. HVC is sinds 1 juli 2016 verzekerd bij FM Global. Per juli 2022 wordt de verzekering verlengd met een eigen risico van € 4 miljoen. Om het hogere eigen risico te dekken, wordt gefaseerd kapitaal opgebouwd. Nadat de Highly Protected Risk Status wordt bereikt is het mogelijk om een driejarig contract af te sluiten. Jaarrekening 2021 HVC heeft een positief resultaat van € 26,4 mln. behaald (2020: € 15,2 mln.). Elk activiteitencluster heeft met een positief nettoresultaat hieraan bijgedragen. Het hoger dan geprognosticeerde resultaat houdt verband met een hogere energieproductie en -levering, hogere energieprijzen, gestegen metaalprijzen en een eenmalige bate door overdracht van de deelneming in een Duits wind-op-zeepark. De solvabiliteit is verbeterd naar 16,6% (2020: 14,3%).

Financiering De financiële ratio’s van 2021 verbeteren ten opzichte van 2020. Deze verbetering hangt samen met de ontwikkeling van het bedrijfsresultaat en van de omvang van

Financieel gaat het met HVC beter dan eerder gedacht. Wel is er enige vertraging in de realisatie. Door deze combinatie lopen we voor op de financiële koers. Tegelijkertijd zijn de risico’s ook groter dan ooit. Het is een onvoorspelbare tijd, met COVID, Oekraïne en de sterk stijgende prijzen. We zien echter ruimte om zowel de inzet te vergroten, de financiële ratio’s te verbeteren, en de prijsontwikkeling te matigen. Met name bij afvalinzameling en bij de verwerking van gft. Deze matiging, in combinatie met hogere grondstofopbrengsten voor gemeenten en in combinatie met een daling van het restafval per inwoner maakt dat de forse autonome kostentoename wordt gedempt. Door ook de investeringen in het kader van de energietransitie financieel zo acceptabel mogelijk te laten zijn, kunnen ook inwoners die blijven meemaken.

Besluitvorming Na bespreking van het jaarstukken legt de voorzitter het jaarverslag ter besluitvorming voor. Een aantal Westfriese gemeenten geeft in overweging om de voorgestelde toevoeging van het nettoresultaat aan de reserve te heroverwegen. Achtergrond daarvan is de gedachte dat het resultaat hoger is dan verwacht en dat veel aandeelhouders en ook inwoners zich in een moeilijke financiële positie bevinden. Om daaraan tegemoet te komen zou een gedeelte van het nettoresultaat kunnen worden uitgekeerd. De mede-aandeelhouders die hierop reageren wijzen dit voorstel om meerdere redenen af. Het vasthouden aan de financiële strategie helpt volgens hen om risico’s voor aandeelhouders te verminderen, aangezien de solvabiliteit van HVC nog steeds heel laag is. Ook wordt geconstateerd dat het gaat het om een incidentele meevaller, die te danken lees verder op pagina 5 HVC terugblik • AV 2 juni 2022

4

vervolg van pagina 4

is aan tijdelijke factoren. Zo zullen er ook incidentele tegenvallers komen. Met het reserveren van het nettoresultaat wordt een buffer opgebouwd waarmee je tegenvallers kunt opvangen.

uitgifte van 20 aandelen A aan de gemeente Waterland.

De aandeelhoudersvergadering besluit overeenkomstig het voorstel: a. de jaarrekening 2021 vast te stellen; b. het resultaat toe te voegen aan de overige reserve; c. de directie decharge te verlenen voor het gevoerde beleid; d. de raad van commissarissen decharge te verlenen voor het gehouden toezicht. •

Een aantal Westfriese gemeenten vraagt of de gemeente Waterland wel over voldoende capaciteiten beschikt om aandeelhouder van HVC te kunnen zijn. In het voorstel wordt die suggestie gewekt. De heer Van Steensel licht toe dat Waterland graag aansluiting zoekt vanwege de kennis van HVC op het gebied van het afvalbeheer. De gemeente is prima in staat om de rol van aandeelhouder te vervullen. Behalve de hiervoor genoemde Westfriese gemeenten stemmen alle aandeelhouders in met het voorstel om aandelen uit te geven aan de gemeente Waterland. •

ontwikkeling warmtesysteem Westland – investering in geothermieproject Polanen.

voordracht ter benoeming van een lid van de raad van commissarissen. De vergadering bespreekt buiten aanwezigheid van de heer Van Riel zijn kandidatuur voor de benoeming tot lid van de raad van commissarissen. De voorzitter licht toe dat zijn tweede termijn aan het eind van dit jaar afloopt. Om die reden is gezocht naar een nieuw lid van de RvC die hem aan het eind van dit jaar zal opvolgen. De RvC is bijzonder blij dat Paul van Riel hiertoe met veel enthousiasme bereid is gevonden. De aandeelhouderscommissie heeft het proces begeleid en geeft een toelichting op haar bevindingen. De vergadering stemt unaniem in om de heer Van Riel te benoemen tot lid van de raad van commissarissen. De heer Van Riel spreekt zijn dank uit voor het gestelde vertrouwen. •

De voorzitter vertelt dat geothermieproject Polanen het aangekondigde vervolg is op de eerdere investeringen in warmtesysteem Westland. De initiële investering van € 40 miljoen, gefinancierd onder garantstelling van de aandeelhouders A, wordt na projectfinanciering teruggebracht tot € 15 miljoen. Het project is onderdeel van het meerjarenprogramma warmte 2020-2028. De investering en wijze van financieren van dit project past binnen de financiële kaders die in 2020 zijn vastgesteld om de uitvoering van het warmteprogramma mogelijk te maken. De aandeelhoudersvergadering stemt unaniem in met de voorgenomen realisatie van geothermieproject Polanen. Het project wordt pas uitgevoerd na toetsing door de raad van commissarissen of aan de gestelde eisen wordt voldaan. •

rondvraag. De vertegenwoordiger van Avalex wijst op een motie voor het VNG-congres in het kader van de producentenverantwoordelijkheid met het verzoek aan de medeaandeelhouders om deze te ondersteunen. De voorzitter sluit de vergadering onder dankzegging aan de deelnemers voor hun bijdrage. •

Vragen of opmerkingen kunt u mailen naar: HVCaandeelhouders@hvcgroep.nl NV HVC • Postbus 9199 • 1800 GD Alkmaar • hvcgroep.nl

HVC terugblik • AV 2 juni 2022

5