Nr. 66 College van B&W Raadsinformatiebrief tussenevaluatie integrale opdracht JHOS en JOL

Raadsinformatiebrief

Aan:

de gemeenteraad

Betreft: Datum:

18-09-2025

Geachte leden van de gemeenteraad, In februari 2025 bent u geïnformeerd over de integrale opdracht jeugdhulp (JHOS) op school en doorontwikkeling jeugdteam op locatie (JOL). Zoals aangekondigd zou u geïnformeerd worden wanneer de tussenevaluatie is opgeleverd. In de maand juli heeft onderzoeksbureau Oberon deze evaluatie opgeleverd. In onderstaande memo bespreken we de hoofdlijnen van het rapport en de vervolgstappen. Achtergrond integrale opdracht De gemeente voert in het kader van de Jeugdwet een preventief beleid waaronder Jeugdhulp naar Voren. We streven ernaar hulpvragen vroegtijdig in beeld te krijgen en (laagdrempelige) ondersteuning in te zetten in de directe leefomgeving van de jeugdigen. Per januari 2025 is een nieuwe stap gezet in deze ontwikkeling: de doorontwikkeling van het Jeugdteam op Locatie (JOL) en een pilot jeugdhulp op school (JHOS) Jeugdteam op Locatie (JOL) Het JOL is aan aanpak waarbinnen professionals vanuit de Sociale Basis en Jong JGZ een aantal uur per week aanwezig zijn op basisscholen. Zij zetten zich in door vroegtijdige ondersteuning van leerlingen waarbij nauw wordt samengewerkt met de intern begeleider van desbetrefende school. In 2024 bleek uit onderzoek van Oberon dat er doorontwikkelingsmogelijkheden zijn

Raadsinformatiebrief voor het JOL op onder andere een afgebakende taakomschrijving, de positie binnen de zorgstructuur van de school en de balans tussen individuele en collectieve inzet. Jeugdhulp op school (JHOS) Uit datzelfde onderzoek komt naar voren wanneer een jeugdige meer hulp nodig heeft dan het JOL en het onderwijs kan bieden, de wachtlijsten voor jeugdhulp lang zijn. Om de wachttijd te verkorten en preventief in te zetten worden vormen van jeugdhulp (waaronder begeleiding) ingezet binnen de schoolomgeving. Hierdoor kan een leerling tijdens schooltijd geholpen worden bij problemen met als doel een doorverwijzing naar geïndiceerde jeugdhulp te voorkomen. De begeleiding binnen JHOS wordt geboden door een ervaren jeugdprofessional vanuit het Sophia Sociaal Team. Integrale opdracht Doordat zowel het JOL als JHOS veel raakvlakken hebben, wordt dit als een integrale opdracht vormgeven. Deze opdracht is gestart in januari 2025 wordt begeleid door onderzoeksbureau Oberon. Oberon is betrokken voor de begeleiding en evaluatie van de pilot JHOS en draagt zorg voor de doorontwikkeling van het JOL. De opdracht wordt bekostigd uit NPOmiddelen. De NPO-middelen komen uit het Nationaal Programma Onderwijs wat door het Rijk is ingesteld om negatieve gevolgen van de coronapandemie voor leerlingen op te vangen.

De middelen zijn bedoeld om bijvoorbeeld het welzijn van jeugdigen te verbeteren. Oorspronkelijk zou de opdracht van Oberon eindigen op 31 juli 2025 (einde NPO-middelen) maar het is gelukt de resterende NPO-middelen zodanig in te zetten dat de opdracht van Oberon is verlengd tot april 2026. Dat betekent voor de doorontwikkeling JOL dat Oberon een gedeelte van de implementatie van de doorontwikkeling zal vormgeven. Hiernaast wordt een competentieprofel en interactief canvas opgeleverd wat duidelijkheid verschaft over de taak- en rolneming van het JOL. Voor JHOS betekent de verlenging dat de pilot tot april 2026 begeleid en gemonitord wordt. Het eindverslag inclusief businesscase wordt april 2026 verwacht. Door de

Raadsinformatiebrief langere doorlooptijd zullen de inzichten en eerste resultaten beter onderbouwd zijn.

Tussenrapportage De tussenrapportage gaat in op: 

De inhoud en uitvoering van de integrale aanpak;



De samenhang en samenwerking tussen JOL, JHOS en de scholen;



De hulpvragen en casussen die zijn opgepakt binnen JHOS;



Ervaringen van betrokken professionals.

Pilot JHOS 

Gestart in februari 2024 op vier basisscholen met de meeste jeugdigen met jeugdhulp;



Doelgroep: jeugdigen en ouders in het regulier basisonderwijs met psychosociale- gezins- en/of opvoedproblematiek, doorgaans is er sprake van meervoudige problematiek;



Begeleiding wordt geboden door een JHOS-begeleider vanuit het Sophia Sociaal Team (SST);



Dit betreft het begeleiden van kinderen, ouders, observeren, psychoeducatie en consultatiefunctie voor bijvoorbeeld leerkrachten;



Doel van de inzet: voorkomen van doorverwijzing naar geïndiceerde jeugdhulp en versterken samenwerking jeugdhulp en onderwijs.

Eerste inzichten In de periode februari-juli 2025 zijn er 51 casussen met de JHOS-begeleider besproken. Hiervan heeft er bij 22 casussen begeleiding door JHOSbegeleider plaatsgevonden. De veelvoorkomende problematieken zijn vragen rondom de cognitieve ontwikkeling, gezinsproblematiek, emotieregulatie en overprikkeling. Bij de casussen waar de JHOS-begeleider

Raadsinformatiebrief heeft meegedacht, is aangegeven wat de uitkomst is. In de meeste gevallen start de begeleiding vanuit de JHOS-begeleider na inbreng van de hulpvraag. In 15 van de 51 casussen zijn er meerdere uitkomsten van het meedenken zoals het starten van begeleiding vanuit de JHOS-begeleider en begeleiding van de inbrenger zelf. Hierbij is het doel van de JHOS-begeleider om korte tijd betrokken te zijn, te adviseren zodat de inbrenger de casus zelfstandig oppakt zonder aanvullende ondersteuning. In dergelijke gevallen is sprake van afschaling van ondersteuning. Deze ontwikkeling draagt bij aan het normaliseren en preventief inzetten, één van de doelen van JHOS. Het overgrote deel van de hulpvragen wordt opgelost zonder geïndiceerde jeugdhulp. Bij 5 casussen heeft de JHOS-begeleider doorverwezen naar het SST. Deze hulpvragen waren dusdanig complex dat specialistische ondersteuning nodig is. Van deze casussen is uiteindelijk één casus teruggelegd bij het onderwijs voor ondersteuning. Hiernaast bleken er jeugdigen van de wachtlijst van het SST door JHOS opgepakt te kunnen worden. Ook bij deze hulpvragen is sprake van afschaling en was geïndiceerde jeugdhulp niet nodig. Hieruit blijkt dat er ook vanuit het SST afgeschaald kan worden naar JHOS. Hiermee lijkt de verwachting dat JHOS bij kan dragen aan minder doorverwijzingen naar geïndiceerde jeugdhulp zichtbaar te worden.

Deze aanname zal in de businesscase met zowel kwantitatieve als kwalitatieve data onderbouwd worden. De samenwerking binnen JHOS wordt door betrokkenen professionals positief beoordeeld met een gemiddeld cijfer tussen de 7,5 en 8,5. Aandachtspunten voor het vervolg JHOS is geïmplementeerd zoals beoogd en er is een duidelijke behoefte aan de ingezette expertise op de scholen. Het afschalen via JHOS blijkt voor zowel de scholen als vanuit het SST goed te verlopen. Uit de tussenevaluatie komt naar voren dat er ruimte is voor bijsturing. De komende periode wordt bijgestuurd op onder andere: 

Rolduidelijkheid: op de vier scholen waar zowel JOL als JHOS wordt ingezet is een duidelijkere taakverdeling gewenst. Zo kan het

Raadsinformatiebrief voorkomen dat enkelvoudige casussen door de JHOS-begeleider worden opgepakt terwijl deze ook passen binnen de taken van het JOL. Tegelijkertijd is opgemerkt dat de opvatting wat 'enkelvoudige' of 'meervoudige' problematiek is bij zowel het JOL als JHOS kan verschillen. In de komende periode worden hier afspraken over gemaakt. 

Aanmeldroute: de wijze van opschaling of inzet van JHOS verschilt per school. Op twee scholen kan alleen de JOL-er doorverwijzen naar JHOS terwijl op twee andere scholen ook de Intern begeleider kan verwijzen naar JHOS. Het is belangrijk hier afspraken over te maken om enerzijds duidelijkheid te scheppen in rollen en taken en anderzijds een goede monitoring van JHOS mogelijk te maken.

De pilot JHOS wordt in 2026 voortgezet Eerder heeft u in de Kadernota 2026 besloten fnanciile middelen te reserveren voor de inzet van de JHOS-begeleider in 2026 in afwachting van een positieve tussenevaluatie. Gegeven de uitkomsten van de tussenevaluatie zetten wij de pilot voort in 2026 met inachtneming van de genoemde aandachtspunten en worden de middelen voor het vervolg van de pilot JHOS defnitief opgenomen in de begroting 2026. Doorontwikkeling JOL De doorontwikkeling JOL betreft een vervolgonderzoek op eerder geconstateerde verbeterpunten in de JOL werkwijze. Deze aanbevelingen zijn gericht op de samenwerking en de verbetering van de afstemming tussen scholen, JOL-ers en het jeugdteam, de regierol bij complexe casuïstiek en randvoorwaarden, zoals beschikbare tijd, caseload, beschikbare ruimte voor gesprekken, bekendheid onder ouders en het delen van privacygevoelige informatie. Dit alles moet bijdragen aan de rolduidelijkheid van de JOL-ers en ook een positieve uitwerking hebben met betrekking tot doorverwijzingen richting geïndiceerde jeugdhulp.

Raadsinformatiebrief Stand van zaken 

Gestart in januari 2025;



Doelstelling: JOL wordt ingezet bij lichte, enkelvoudige problematiek;



Doorontwikkeling JOL op alle basisscholen in Ambacht; 

Behoefte aan kaders, rolbeschrijving en uniformiteit in werkwijzen;



Doelgroep: gericht op kinderen in de basisschoolleeftijd.

Eerste inzichten 

Doelgroep 0-4 Het JOL is voornamelijk gericht op jeugdigen in de basisschoolleeftijd. Toch komt het voor dat hulpvragen van kinderen in de leeftijd van 0-4 bij de JOL-ers terecht komen. De JOL-ers geven aan hier momenteel onvoldoende expertise voor te hebben. Het vraagt een nadere analyse of het wenselijk is dat deze hulpvragen opgepakt worden binnen het JOL. Er zullen aanvullende gesprekken ingepland worden om de mogelijkheden te bespreken;



Afbakening hulpvragen Terwijl JOL voornamelijk gericht is op lichte enkelvoudige problematiek komen ook complexere en meervoudige problematiek bij de JOL-ers terecht. Veelvoorkomende problematiek zijn bijvoorbeeld: emotionele problemen zoals angst of depressieve gevoelens, gedragsproblemen zoals agressie of onrustig gedrag en sociale problemen zoals de omgang met leeftijdsgenoten. De grens voor de inzet van JOL is de afgelopen jaren vervaagd. Zo blijkt het in de praktijk onduidelijk waar de ondersteuning van het JOL begint en eindigt. Doordat het JOL geen wachtlijst heeft en jeugdhulpaanbieders wel, komt het voor dat JOL overbruggingszorg biedt. Dit betekent een verzwaring van de caseload en werkdruk voor het JOL waardoor de preventieve inzet in gedrang kan komen.

Aandachtspunten voor het vervolg

Raadsinformatiebrief 

Monitoring van bereik doelgroep en richtlijn aantal gesprekken De doorontwikkeling zal zich richten op het registeren van type hulpvragen, aantal gesprekken, aard en ernst van problematiek. Zodoende ontstaat een beeld van de doelgroep en werkzaamheden van het JOL en waar verdere afbakening wenselijk is;



Uniformiteit De JOL-ers hebben diverse achtergronden en werkgevers. Dit maakt dat het team een breed pallet aan kennis in huis heeft maar zorgt er tegelijkertijd voor dat werkzaamheden verschillend worden uitgevoerd. Voorgesteld wordt om te werken met de GIZ-methodiek. De GIZ-methodiek helpt JOL-ers bij het inschatten van de zorgbehoefte en zwaarte van de hulpvraag. Hierdoor wordt duidelijk welke inzet passend is;



Evidence based interventies De ingezette trainingen en interventies binnen het JOL zijn onderzocht en zijn werkzaam. De aanbeveling is echter om te werken met evidence based interventies. Dit betekent dat niet onderbouwde of niet onderzochte interventies/trainingen zoveel als mogelijk worden vermeden;



Rolduidelijkheid Ook bij het JOL is een heldere rol- en taakomschrijving nodig om te weten of doelen behaald worden. Het JOL beweegt zich voornamelijk in het preventieve veld en eindigt waar lichte hulpvragen overgaan tot meervoudige complexere problematiek. In de praktijk bewegen de JOL-ers zich over dit hele spectrum. De komende periode worden aanvullende afspraken gemaakt. Onderstaande piramide zal hierbij het uitgangspunt zijn:

Raadsinformatiebrief

Financiin De inzet van Oberon in 2025 en 2026 wordt volledig bekostigd uit NPOmiddelen. De inzet van de JHOS-begeleider wordt in 2025 deels door NPOmiddelen bekostigd en deels vanuit de gemeentelijke begroting. De inzet van de JHOS-begeleider zal in 2026 bekostigd worden uit de gemeentelijke begroting. Dit betreft een bedrag ter hoogte van €126.000 (exclusief indexatie). Dit bedrag is in de kadernota opgenomen in afwachting van een positieve tussenevaluatie. Vervolg U wordt na april 2026 geïnformeerd over het eindrapport van de integrale opdracht inclusief businesscase. In 2026 zal besluitvorming volgen over: -

Doorontwikkeling JOL;

-

Integreren van de pilot JHOS als reguliere werkwijze en eventuele uitbreiding naar alle basisscholen in onze gemeente.

Raadsinformatiebrief

Met vriendelijke groet, College van Burgemeester en wethouders De secretaris,

De burgemeester,

P.J.J. Kalkman

mr. P van der Giessen