Nr. 43 College van B&W beantwoording schriftelijke vragen Realistisch Ambacht warmtenet

Memo

Aan:

Gemeenteraad

Van:

Burgemeester en wethouders

Betreft:

Beantwoording vragen artikel 48 Reglement van Orde 'Ontwikkelingen warmtenet'

Datum:

16-05-2023

Inleiding Op 4 april 2023 heeft de fractie van Realistisch Ambacht schriftelijke vragen ingediend over de ontwikkelingen warmtenet. Hieronder vindt u de vragen en de beantwoording hiervan.

Vraag 1 Werkt het genoemde verlies van schaaleffecten ook door in de kosteneffectiviteit van de latere aansluiting van andere nieuwbouw en/of bestaande bouw op het warmtenet? Met andere woorden, valt het warmtenet hierdoor op termijn structureel duurder uit voor toekomstige investeerders en/of gebruikers? Antwoord In het plangebied van de Volgerlanden is er sprake van een negatief schaaleffect als gevolg van het kleinere aantal aansluitingen. HVC heeft dit effect becijferd en adviesbureau Innoforte heeft dit gecontroleerd. Op de verdere uitbreiding van het warmtenet in Hendrik-Ido-Ambacht is er geen economisch nadelig effect. Het is dus niet zo dat toekomstige investeerders en/of gebruikers duurder uit zullen zijn als gevolg van het besluit om in De Volgerlanden het warmtenet niet verder te ontwikkelen voor de resterende woningen. Vraag 2 Heeft het gemis van 445 nieuwe woningen in deze prille fase van het Ambachtse warmtenet effecten op de technische effectiviteit en/of capaciteit van het warmtenet in latere fasen en/of in de eindsituatie? Met andere woorden, kan het (kleinere?) warmtenet nog tot de beoogde prestaties komen? Antwoord Het kleinere warmtenet voor De Volgerlanden staat niet op zichzelf.

De warmtevoorziening voor de Volgerlanden is onderdeel van de warmtevoorziening voor het warmtenet in Hendrik-Ido-Ambacht en op termijn van de warmtevoorziening van het warmtenet in de Drechtsteden: Dordrecht, Sliedrecht, Papendrecht, Hendrik-Ido-Ambacht en Zwijndrecht. Er is geen nadelig effect van het besluit om de resterende woningen van de Volgerlanden niet aan te sluiten op de energieprestaties van het warmtenet.

Memo

Vraag 3 Heeft het niet aansluiten van De Hofjes en De Erfjes effect op (de duur van) de huidige manier van verwarmen van het warmtenet voor het al wel aangesloten deel van De Volgerlanden met een gasgestookt aggregaat? Blijft dit stoken op gas door de nu opgetreden mutaties langer nodig? Zo ja, tot hoe lang en wat betekent dit voor de energietransitie in Hendrik-Ido-Ambacht? Antwoord Het feit dat De Hofjes en De Erfjes niet op het warmtenet worden aangesloten heeft geen gevolgen voor de duur dat woningen van de Laantjes en de Straatjes met behulp van een tijdelijke centrale op gas (TWC) worden verwarmd. We werken aan een duurzame bron voor ons warmtenet. De verwachting is dat deze in 2025 operationeel is. Ook heeft het geen effect op de energietransitie in Hendrik-IdoAmbacht. Vraag 4 De bewoners van de wél aangesloten woningen in De Straatjes en De Laantjes zijn nu verplicht afnemer bij monopolist HVC. Krijgen zij alsnog toestemming om andere oplossingen te installeren, nu binnen het oorspronkelijke totaalplan ongelijkheid optreedt met bewoners van De Hofjes en de Erfjes? Antwoord Alle bewoners van de De Straatjes en De Laantjes kunnen in principe hun leveringscontract bij HVC opzeggen. Natuurlijk doet HVC er alles aan om haar klanten tevreden te houden.

In de dagelijkse praktijk komt het nagenoeg nooit voor dat een klant zijn warmtecontract opzegt en overstapt op een allelectric oplossing. Als een klant toch kiest voor een alternatieve warmtevoorziening, dan draagt zij daar ook zelf de verantwoordelijkheid voor. Vraag 5 Blijft het idee overeind dat het Ambachtse warmtenet op termijn gevoed zou moeten worden met de technologie van aquathermie? Antwoord De beoogde bron voor het warmtenet Volgerlanden-Oost is vanaf het begin van het project Thermische Energie uit Oppervlaktewater (TEO) geweest. Dat is door dit besluit niet veranderd. Naast de TEO bekijkt HVC voor het warmtenet Drechtsteden breed naar mogelijke andere duurzame bronnen, zoals Geothermie . Vraag 6 De commerciële ontwikkelaren in De Volgerlanden zijn bereid om het financiële verlies dat HVC lijdt, te compenseren. De woningcorporaties kunnen wegens wettelijke beperkingen hun aandeel in die compensatie niet leveren. Mogen wij hieruit afleiden dat huurders van corporaties niet indirect hoeven mee te betalen aan de compensatie? Vangt de gemeente de compensatie namens de corporaties op? Antwoord Het is juist dat de huurders van corporaties niet indirect hoeven mee te betalen aan de compensatie. De gemeente en HVC zijn in gesprek met elkaar om over dit deel van de compensatie nadere afspraken te maken.

Memo

Vraag 7 Hebben de recente wijzigingen in het Bouwbesluit, met name de nieuwe norm die koeling in de zomer voorschrijft, gevolgen voor de aansluiting van de nieuwe woningen in de Oranjebuurt op het warmtenet? Is het warmtenet voor de nieuwbouw aldaar nog wel de meest geschikte oplossing? Zo ja, waarom ligt dit anders dan bij de 445 nieuwe woningen in De Volgerlanden? Zo nee, is al bekend hoe het in de Oranjebuurt opgelost gaat worden om aan de nieuwe norm te voldoen? Antwoord Op dit moment lopen er nog geen gesprekken tussen HVC en ontwikkelende partijen over de nieuwbouw in de Oranjebuurt. Het staat ontwikkelende partijen vrij om te kiezen voor een all-electric oplossing. Of warmte op korte termijn wordt geleverd met behulp van een warmtenet in de buurt van de Oranjewijk is nog niet bekend. Dat is afhankelijk van de interesse van vastgoedeigenaren in de nabijheid van de Oranjebuurt. Het leveren van koude zal in de Oranjebuurt minder kansrijk zijn. Vraag 8 Het aanleggen van een koudenet blijkt dermate kostbaar per aansluiting dat hier (in elk geval in De Volgerlanden) niet voor gekozen wordt.

Betekent dit in de praktijk dat nergens in de gemeente een koudenet zal worden aangelegd? En als dit zo is, luidt dan de conclusie hieruit dat helemaal geen toekomstige nieuwbouw, binnen de kaders van het nu vigerende Bouwbesluit, meer op het warmtenet kan worden aangesloten? Antwoord Met zo min mogelijk energie het meest duurzame en financiële rendement halen: Als gemeente zoeken we voortdurend naar de beste manieren om woningen en gebouwen zo efficiënt en effectief mogelijk te verwarmen en werken we naar een aardgasvrije gemeente. Dat is niet altijd gemakkelijk: technische ontwikkelingen en veranderende regels en wetten vormen voortdurend uitdagingen. Ook blijken methodes die perfect passen bij bepaalde bouwwerken, minder geschikt te zijn voor andere. Dat past bij de warmtetransitie, die we samen doormaken. Wat ook past bij de warmtetransitie is dat er veel technische innovaties plaatsvinden, waardoor een collectieve koudevoorziening in de (nabije) toekomst wel financieel haalbaar kan worden of niet meer nodig is. We blijven dan ook per bouwproject de afweging maken over welke duurzame manier van verwarmen en/of koelen passend is. Vraag 9 De uitrol van het warmtenet zet zich nu voort naar bestaande bouw in de wijken Kruiswiel en Oostendam, in de eerste plaats naar bestaande flatgebouwen, zo lezen wij.

HVC voert daarnaast gesprekken met “partijen die hun bestaande vastgoed willen aansluiten” (cursivering door ons) op het warmtenet. Moeten wij hierin lezen dat aansluiting van bestaande bouw een vrije keus is, of kan dit op den duur door de gemeente verplicht worden gesteld en hoe staat dit college daartegenover? Antwoord Voor gebouweigenaren van bestaande gebouwen bestaat de keuze over wel of niet aansluiten op het warmtenet. Het is aan ons warmtebedrijf HVC om een aantrekkelijke aanbieding te doen voor zowel de aansluitkosten op het warmtenet als de levering van duurzame warmte.

Memo

Vraag 10 Bij vraag 8. gaan wij ervan uit dat HVC deze gesprekken voert met corporaties, instellingen, scholen, kerken, bedrijven enz. over grote objecten en verzamelgebouwen. Is het de bedoeling dat woningen in particulier eigendom ook aansluiten op het warmtenet? Zo ja, is dit dan op vrijwillige basis? Is er op dit moment een wettelijke titel of basis om dit af te dwingen van woningeigenaren? Heeft u een huidige indruk van de bereidheid van particuliere eigenaren tot een dergelijke overstap? Antwoord In onze vastgestelde TransitieVisie Warmte (TVW) lijkt – met de kennis van nu – een warmtenet voor de dichtbebouwde buurten Kruiswiel en Oostendam een verstandige keuze. Er wordt gewerkt aan een gefaseerde aanpak voor deze buurten, waarbij uiteraard ook de particuliere woningeigenaren worden betrokken. Bij de verdere uitrol van het warmtenet in deze buurten zullen zij, net als gebouweigenaren van maatschappelijk vastgoed, VvE's, e.d., een zo aantrekkelijk mogelijke aanbieding krijgen van ons warmtebedrijf HVC voor zowel de aansluitkosten op het warmtenet als de levering van duurzame warmte. De bereidheid van particuliere woningeigenaren om aangesloten te worden op een comfortabel, betaalbaar en duurzaam warmtenet groeit. De eerste ervaringen worden momenteel opgedaan met de Proeftuinen Aardgasvrije Wijken, zoals in Sliedrecht.

Deze ervaringen nemen we mee als we voor Ambacht de wijkuitvoeringsplannen gaan maken. Vraag 11 Kunt u een indicatie geven van de aansluit-, vaste en variabele kosten voor gebruikers / eigenaren / huurders wanneer bestaande, particuliere woningen op het warmtenet worden aangesloten? Gaat dit naar verwachting minder of meer kosten dan verwarmen met aardgas? Antwoord HVC is een publiek bedrijf en de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht is aandeelhouder. HVC heeft geen winstoogmerk en levert bewoners nu en in de toekomst (betaalbare) warmte. Aansluitkosten: Op lokaal niveau (wijk-/buurtniveau) wordt gekeken hoe de vraag naar warmte er vanuit de vastgoedeigenaren uit ziet en welke bronnen de warmte kunnen leveren. Wij hanteren ook niet één uniform bedrag voor de aansluitkosten: dit is afhankelijk van de vraag naar warmte, de ligging van het vastgoed ten opzichte van het warmtenet en de bron en het type woning. Dit geldt ook voor HendrikIdo-Ambacht. Verder is het ook afhankelijk van subsidieregimes, zoals de Warmte Infrastructuur Subsidie (WIS). De gemeente en HVC werken de komende maanden samen om een WIS- -aanvraag in te dienen. De jaarlijkse kosten voor warmte (buiten de aansluitbijdrage): dat zijn de vaste kosten en een gebruikstarief (GigaJoule). De klanten van HVC zijn beschermd via de Warmtewet, waarin maximale tarieven voor warmte zijn opgenomen.

Jaarlijks bepaalt de Autoriteit Consument en Markt (ACM) de maximumprijzen van warmte. Die zijn gekoppeld aan de gemiddelde kosten die een klant voor gas betaalt. De tarieven van HVC zijn lager dan de maximale tarieven die de ACM vaststelt. In 2023 ligt het gebruikstarief voor warmte (GJ) bij HVC 17% onder het maximum tarief van de ACM. HVC behoort al jaren tot een van de goedkoopste warmteleveranciers in Nederland.

Memo

Vraag 12 Blijft, naarmate het warmtenet zich uitbreidt in bestaande wijken, de bestaande aardgasinfrastructuur in onze gemeente intact en op peil voor hen die niet overstappen, mede met het oog op toekomstige ontwikkelingen met betrekking tot verwarmen met waterstof via het aardgasnet? Antwoord Onze netbeheerder Stedin onderhoudt de bestaande aardgasinfrastructuur in onze wijken en buurten. Daarbij heeft Stedin een leveringsplicht tot 2050 en mag het gasnet daarom niet verwijderen als dit nog functioneel is. Wel is er nationale wetgeving in voorbereiding waarmee de gemeenteraad kan besluiten een wijk of buurt eerder aardgasvrij te maken. Voor een dergelijk besluit is uiteraard een zorgvuldige procedure met participatie en belangenafweging vereist. Deze bindende doorwerking van de warmtetransitie zal onder andere een plek krijgen in ons op te stellen omgevingsplan, dat u ter vaststelling aangeboden krijgt. Tot slot We blijven, samen met onze warmtepartners HVC, Stedin, de woningcorporaties en De Blije Borgh, werken aan de ontwikkeling van een duurzaam en betaalbaar warmtenet voor onze inwoners en ondernemers in Ambacht. Meer informatie over verwarmen in Hendrik-Ido-Ambacht vindt u op h-i-ambacht.nl/warmte.