Nr. 30 Artikel 48 vragen VVD Beslissingsbevoegdheid spreidingswet

De Gemeenteraad van Hendrik-Ido-Ambacht Beslissingsbevoegdheid bij opvang asielzoekers ten gevolge van de Spreidingswet Schriftelijke vragen van de Ambachtse VVD Ingediend 26 april 2023 Aanleiding: Sinds eind 2022 wordt gesproken over de Spreidingswet om de problematiek in de asielketen aan te pakken. Deze Spreidingswet behelst o.a. de mogelijkheid om gemeentes te verplichten asielzoekers op te vangen. In februari 2023 bekritiseerde de Raad van State de complexiteit van het wetsvoorstel, omdat onduidelijk is welke overheid waarvoor verantwoordelijk wordt.1 Hoewel de Spreidingswet naar verwachting per 1 januari 2024 wordt ingevoerd, inventariseren provincies en gemeentes de mogelijkheden om voorbereid te zijn. Door complexiteit van het wetsvoorstel en het moment van invoering, is het onduidelijk of de Gemeenteraad of het College in voorkomend geval beslissingsbevoegd is voor dit vraagstuk.2 Omdat huisvesten van asielzoekers doorgaans een grote maatschappelijke impact heeft, is het noodzakelijk om daarover duidelijkheid te creëren. Enerzijds wordt het vraagstuk op basis van ‘dagelijks bestuur’ of ‘medebewind’ geduid als een bevoegdheid van Colleges.

In dat geval zou het College, op basis van artikel 169 lid 4 van de Gemeentewet, niet tot een beslissing mogen komen alvorens de Raad haar wensen en bedenkingen heeft kunnen uiten gelet op de ingrijpendheid van een dergelijk besluit.3 Anderzijds wordt het vraagstuk geduid als bevoegdheid van de Raad. Van ‘dagelijks bestuur’ zou geen sprake zijn, omdat de autonome bestuursbevoegdheid berust bij de Raad. Daarnaast zou ‘dagelijks bestuur’ geen grondslag kunnen bieden voor een publiekrechtelijke bevoegdheid, tenzij deze gemandateerd is.4 Van ‘medebewind’ zou tot 1 januari 2024 geen sprake kunnen zijn, omdat er tot dat moment geen wetgeving is waaruit ‘medebewind’ ontleend zou kunnen worden. Op basis daarvan komt het College van Helmond, in verwijzing naar artikel 147 lid 2 van de Gemeentewet, tot de conclusie dat de Raad in ieder geval tot 1 januari 2024 beslissingsbevoegd is.5 Daarnaast zou de Raad haar bestuursbevoegdheid behouden wanneer democratische legitimatie van belang is, ondanks dat er sprake kan zijn van ‘medebewind’.6 Naar aanleiding daarvan stelt de Ambachtse VVD schriftelijke vragen.

Vragen: 1) In hoeverre voorziet het College een beslissingsbevoegdheid voor het College in het voorkomende geval dat Ambacht aanvullende opvang moet realiseren en op basis van welke wetgeving en/of jurisprudentie komt het College tot die conclusie? 2) In hoeverre voorziet het College een beslissingsbevoegdheid voor de Gemeenteraad in het voorkomende geval dat Ambacht aanvullende opvang moet realiseren en op basis van welke wetgeving en/of jurisprudentie komt het College tot die conclusie? 3) In hoeverre voorziet het College de mogelijkheid tot participatietrajecten om mogelijke zorgen onder Ambachters te inventariseren alvorens Raad/College daarover tot een beslissing komt in het voorkomende geval dat Ambacht aanvullende opvang moet realiseren? De fractie van de Ambachtse VVD

1

NOS. (2023, 22 maart). Spreidingswet blijft ongewijzigd en kan pas in 2024 ingaan. NOS. https://nos.nl/artikel/2468459-spreidingswet-blijft-ongewijzigd-en-kan-pas-in-2024-ingaan; NOS. (2023, 6 februari). Raad van State kritisch op “onnodig complexe” spreidingswet asielzoekers. NOS. https://nos.nl/artikel/2462748-raad-van-state-kritisch-op-onnodig-complexe-spreidingswet-asielzoekers 2 De Greef, R. (2023). Wie beslist lokaal over de opvang van asielzoekers? Gemeente.nu. https://www.gemeente.nu/blog/wiebeslist-lokaal-over-de-opvang-van-asielzoekers/ 3 VNG. (2021) Handreiking Proces tot realisatie opvanglocatie asielzoekers. P 15. 4 De Greef, R. (2023). Wie beslist lokaal over de opvang van asielzoekers? Gemeente.nu. https://www.gemeente.nu/blog/wiebeslist-lokaal-over-de-opvang-van-asielzoekers/ 5 Gemeente Helmond. (2023, 4 april). Beantwoording technische vragen vluchtelingen n.a.v. Commissievergadering 21 maart 2023. 6 De Greef, R. (2023). Wie beslist lokaal over de opvang van asielzoekers? Gemeente.nu. https://www.gemeente.nu/blog/wiebeslist-lokaal-over-de-opvang-van-asielzoekers/