Nr. 24 Bijlage Evaluatie inzet beveiliging winkelcentra december 2025
Tekst van het document
Evaluatie
Inzet beveiliging winkelcentra december 2025
EVALUATIE INZET BEVEILIGING WINKELCENTRA
Opgesteld Versie Datum
Pagina 1 van 14
Jan Maaskant 1.0 9 februari 2026
Evaluatie
Inzet beveiliging winkelcentra december 2025
Inleiding Begin 2025 zijn we geconfronteerd met ernstig, vaak crimineel, gedrag van jongeren op fatbikes. Naar aanleiding hiervan is er door Politie fors ingezet op deze groep. Het aantal incidenten nam wat af maar was zeker niet voorbij. Eind november hebben we helaas te maken gehad met een incident waarbij een medewerker, ingezet ten behoeve van de observatie buitenruimte, in elkaar is geslagen bij winkelcentrum Hoogambacht. Afgezien van dat dit een onacceptabel incident is, ontstond hierdoor een gevoel van onveiligheid bij bezoekers van winkelcentra en onrust in de samenleving. Dit heeft eind november tot het besluit geleid om in de maand december van maandag tot en met zaterdag van 16 uur tot 22:30 uur per dag 4 beveiligers in te huren ter beveiliging van de winkelcentra en het winkelend publiek. Inmiddels is het voorstel plan van aanpak jeugdoverlast door de gemeenteraad aangenomen.
Uitzonderlijk besluit De inzet van beveiligers op deze wijze is een uitzonderlijk besluit. Het toezicht houden op en handhaven van de openbare orde en veiligheid is een taak van de Politie. Echter in de praktijk is het niet altijd mogelijk om deze inzet intensief en langdurig en op meerdere locaties tegelijk uit te voeren. Als dan ook het gevoel van onveiligheid gaat overheersen van betrokkenen en er onrust ontstaat, is het belangrijk om die situatie snel te herstellen en daarmee een duidelijk signaal af te geven. Het aanwezig hebben van professionals die laagdrempelig en met de juiste tact en toon mensen kunnen en durven aan te spreken op gedrag helpt in die situaties. Maar het is goed om te beseffen dat zij geen handhavingsbevoegdheid hebben, die is nog steeds voorbehouden aan de Politie. Het zijn in feite extra ogen en oren die in directe verbinding staan met de Politie.
Pagina 2 van 14
Evaluatie
Inzet beveiliging winkelcentra december 2025
Hun inzet draagt wel bij in preventieve zin aan de reductie van incidenten en het vergroten van het veiligheidsgevoel. Het is belangrijk dat de beveiligers dit doen op een manier die escalatie voorkomt. Om enkele redenen kan inzet niet te lang duren:
Het moet niet normaal worden; het houden van toezicht en handhaven in de openbare ruimte is een taak die in Nederland is voorbehouden aan BOA’s en Politie; Des te langer de inzet duurt, des te minder effectief zal deze worden. Het wordt dan gewoon; Het is een kostbare aangelegenheid.
Bovendien moet inzet van beveiligers passen binnen de mogelijkheden die er zijn voor de inzet van beveiligers. Inzet van beveiligers in de buitenruimte is een principieel zeldzaam besluit dat niet mag leiden tot reguliere inzet. In bijlage 1 kunt u de inzetmogelijkheden van beveiligers teruglezen (deze inzet is gebaseerd op 1b).
Financiën Omdat de inzet van beveiligers geen reguliere inzet is, zijn hiervoor ook geen financiële middelen beschikbaar. Het besluit tot de inzet van beveiligers is met spoed genomen en afgestemd met de fractievoorzitters. De financiële consequenties worden verwerkt in de jaarrekening 2025. De inzet in december kostte € 53.250 inclusief BTW.
Wijze van inzet In de maand december hebben we van maandag tot en met zaterdag van 16 uur tot 22:30 uur per dag 4 beveiligers in gehuurd ter beveiliging van de winkelcentra en het winkelend publiek. Zij zijn wisselend ingezet over de 4 winkelcentra in onze gemeente, waarbij ze minimaal met 2 personen opereerden (in het kader van elkaars veiligheid) en opschaalde naar 4 beveiligers bij dreiging op één van de winkelcentra. Zij maakten zelf een inschatting op basis van door hen zelf verkregen informatie, danwel informatie van gemeente of partners zoals Politie, over waar hun inzet het hardst nodig was. Pagina 3 van 14
Evaluatie
Inzet beveiliging winkelcentra december 2025
Zij hebben indien nodig mensen op een menselijke manier, met de juiste tact en toon, aangesproken op het gedrag, met het doel om dat te veranderen. Wanneer dit onvoldoende resultaat opleverde of escalatie dreigde, hebben zij de Politie ingeschakeld voor hulp. Per dag is door de beveiligers een rapportage opgeleverd waarin inzichtelijk is gemaakt wanneer zij in welk winkelcentrum actief waren en welke interventies zij hebben gepleegd.
Pagina 4 van 14
Evaluatie
Inzet beveiliging winkelcentra december 2025
Resultaten Winkeliers en winkelend publiek hebben meermaals richting de beveiligers aangegeven blij te zijn met hun inzet. Zij gaven aan dat hun inzet bijdraagt aan de reductie van incidenten en het vergroten van het veiligheidsgevoel. De winkeliers hebben de beveiligers hartelijk ontvangen, mogelijkheden tot een sanitaire stop aangeboden en zo nu en dan van koffie of anderszins voorzien. De winkeliers hebben via de contactpersonen van de winkeliersverenigingen het telefoonnummer van de coördinator van de beveiliging gekregen om hen te kunnen contacten in voorkomende situaties. Hiervan is slechts een enkele keer gebruik gemaakt. Over het algemeen kon er prima met 2 teams gewerkt worden, in slechts enkele gevallen zijn de teams samengevoegd, bijvoorbeeld op basis van groepsgrootte. Het aantal interventies, dus het aantal keren aanspreken van een persoon of personen op gedrag is gedurende deze maand 144 keer geweest. In de volgende grafiek is het aantal interventies per winkelcentrum zichtbaar.
Interventies per winkelcentrum
6%
11% WC de Schoof
15%
WC Hoogambacht
68%
WC Louwersplein WC Reeweg
Pagina 5 van 14
Evaluatie
Inzet beveiliging winkelcentra december 2025
Winkelcentrum de Schoof Winkelcentrum de Schoof is het winkelcentrum waar de meeste interventies hebben plaatsgevonden, namelijk 98 keer. Opvallend daarbij is dat dit 67 keer is geweest voor fietsen in het winkelcentrum. Hierbij gaat het zeker niet alleen om jongeren, ook volwassenen waarvan zelfs met kinderen en/of op een bakfiets. In 24 gevallen ging het om overlast door één of meerdere jongeren. In eigenlijk alle situaties waren de jongeren aanspreekbaar, hebben hun gedrag aangepast en/of zijn vertrokken. Twee keer was er sprake van alcoholgebruik en 1 keer van vernieling. In 2 situaties was er sprake van het afsteken van vuurwerk. Daarnaast is er nog 1 keer sprake geweest van een beginnend brandje in een afvalbak waarvan de oorzaak onbekend is. In de volgende grafiek de verdeling.
Winkelcentrum de Schoof
Fietsen
Pagina 6 van 14
Overlast
Vuurwerk
Alcohol
Vernieling
Ruzie
Brand
Evaluatie
Inzet beveiliging winkelcentra december 2025
Winkelcentrum Hoogambacht Bij winkelcentrum is er sprake geweest van 21 interventies. Daarvan ging het in 17 gevallen om het veroorzaken van overlast, met name voor de toegangsdeuren, op de roltrap, en in de parkeergarage. Regelmatig waren daar fietsen, fatbikes of e-steps bij betrokken. Overlast ten gevolge van fietsen op de promenade is niet aan de orde geweest. Wel is er 2 keer drugsgebruik geconstateerd en 1 keer alcohol. Favoriete locaties zijn de nooduitgangen in het complex. Ëén keer is door een winkelier assistentie gevraagd bij een winkeldiefstal. In de volgende grafiek de verdeling.
Winkelcentrum Hoogambacht
Overlast
Pagina 7 van 14
Drugs
Alcohol
Diefstal
Evaluatie
Inzet beveiliging winkelcentra december 2025
Winkelcentrum Louwersplein Winkelcentrum Louwersplein heeft met 9 stuks het minste aantal interventies. In 7 gevallen ging het over een vorm van overlast en 1 keer over fietsen in het winkelcentrum. In 1 geval is er eerste hulp verleend aan een gevallen mevrouw. In de volgende grafiek de verdeling.
Winkelcentrum Louwersplein
Overlast
Pagina 8 van 14
Fietsen
Medisch
Evaluatie
Inzet beveiliging winkelcentra december 2025
Winkelcentrum Reeweg Bij het winkelcentrum Reeweg zijn er 16 interventies geweest, 14 keer voor overlast en 2 keer in verband met afsteken vuurwerk. De overlast vindt feitelijk altijd plaats door te hangen (al dan niet met fatbike, fiets of scooter) voor de Albert Heijn. Wat opvallend is dat hier ook wat grotere groepen samenkomen. Twee keer was er sprake van vuurwerk. In 1 geval heeft de beveiliging niemand aangetroffen en in het andere geval ging het groepje er vandoor bij het zien van de beveiligers.
In de volgende grafiek de verdeling.
Winklelcentrum Reeweg
Overlast
Pagina 9 van 14
Vuurwerk
Evaluatie
Inzet beveiliging winkelcentra december 2025
Fixi In de maand december hebben we in totaal slechts 3 meldingen binnen via Fixi gekregen van overlast, gerelateerd aan de opdracht aan de beveiligers. Dit betrof 1 keer bij Winkelcentrum de Schoof, 1 keer bij Winkelcentrum Louwersplein en 1 keer bij Winkelcentrum Reeweg. Vanaf Winkelcentrum Hoogambacht is geen melding ontvangen.
Samengevat Als we terugkijken naar de maand december kunnen we vaststellen dat de inzet van beveiligers effectief was in het voorkomen van verdere onrust en het terugbrengen van het veiligheidsgevoel. Opvallend is wel dat alle interventies van de beveiligers niet van die ernst van incidenten waren die we eerder gekend hebben. Dergelijke incidenten hebben zich in deze periode ook elders niet voor gedaan. Deze maatregel lijkt daarmee preventief effect te hebben gehad. Uit de aard en het aantal incidenten zou geconcludeerd kunnen worden dat verdere inzet van beveiligers na december niet een erg efficiënte inzet van middelen zou zijn geweest. In bijlage 2 hebben we een handelingskader opgesteld zodat vooraf duidelijk is wanneer tot inzet van beveiliging kan worden besloten.
Pagina 10 van 14
Evaluatie
Inzet beveiliging winkelcentra december 2025
BIJLAGE 1
Wanneer kunnen we beveiligers inzetten? Beveiligers kunnen worden ingezet voor een breed scala aan taken en in diverse sectoren om de veiligheid te waarborgen. De specifieke taken zijn afhankelijk van de omgeving, maar de algemene doelen zijn preventie, detectie en reactie op beveiligingsincidenten. Beveiligers mogen alleen ingezet worden voor de volgende doeleinden1:
1. Terreinen en Objecten a. Toegangscontrole: Het controleren van identiteiten, tassen of voertuigen bij in- en uitgangen om onbevoegde personen buiten te houden; b. Rondes en surveillance: Fysieke patrouilles lopen om de veiligheid te controleren en potentiële risico's op te merken; c. Cameratoezicht (CCTV): Het monitoren van beveiligingscamera's om verdachte activiteiten op te sporen; d. Gebouwbeveiliging: Het beschermen van commerciële gebouwen, kantoren, fabrieken, winkelcentra en overheidsinstellingen tegen inbraak, diefstal en vandalisme; 2. Evenementen a. Crowd control: Het begeleiden van grote groepen mensen op een veilige manier, bijvoorbeeld bij concerten, festivals, sportwedstrijden of conferenties; b. VIP-beveiliging: Het beschermen van sprekers, artiesten of hooggeplaatste gasten; 1
Bijgaand overzicht is na raadpleging van diverse internetbronnen met zorgvuldigheid samengesteld en extern getoetst.
Pagina 11 van 14
Evaluatie
Inzet beveiliging winkelcentra december 2025
c. Coördinatie: Het samenwerken met hulpdiensten zoals de politie en brandweer; 3. Persoonsbeveiliging a. Persoonlijke beveiliging (lijfwachten): Het beschermen van individuen die een verhoogd risico lopen door hun functie, bekendheid of persoonlijke omstandigheden; b. Vervoersbegeleiding: Het veilig begeleiden van waardevolle goederen of personen tijdens transport; 4. Specifieke sectoren a. Winkelbeveiliging: Het voorkomen van winkeldiefstal, toezicht houden en indien nodig aanhoudingen verrichten (conform de wet); b. Zorginstellingen en onderwijs: Het zorgen voor een veilige omgeving in ziekenhuizen, scholen of universiteiten; c. Cyberbeveiliging (op locatie): In sommige gevallen kunnen beveiligers ook fysieke toegang tot serverruimtes of gevoelige informatie controleren;
Beveiligingspersoneel moet gediplomeerd en gescreend zijn door de autoriteiten (in Nederland door de Dienst Justis). We werken samen met een erkend beveiligingsbedrijf om er zeker van te zijn dat we voldoen aan alle wettelijke vereisten.
Pagina 12 van 14
Evaluatie
Inzet beveiliging winkelcentra december 2025
BIJLAGE 2
Handelingskader burgemeester inzet beveiliging 1. Signalen en Meldingen
Er is sprake van acute onveiligheidssituaties, zoals ernstige overlast, geweld, of dreiging van escalatie. Meldingen van burgers, winkeliers, politie, BOA’s, of andere betrokkenen wijzen op een structureel of acuut veiligheidsrisico. De reguliere capaciteit van politie en BOA’s is ontoereikend om direct te kunnen handelen.
2. Beoordeling en Besluitvorming
De situatie wordt beoordeeld door het college van burgemeester en wethouders, in overleg met politie, BOA’s, en relevante partners (bijvoorbeeld winkeliersverenigingen). Criteria voor inzet: o De ernst en omvang van de overlast of dreiging rechtvaardigen extra maatregelen. o Er is sprake van een reëel risico op escalatie of herhaling van incidenten. o De inzet van beveiliging is proportioneel en tijdelijk. Besluitvorming vindt plaats op basis van een afweging van veiligheidsbelang, proportionaliteit, en beschikbare middelen; De inzet moet passen binnen de in bijlage 1 genoemde inzetmogelijkheden.
3. Formalisering en Afstemming
Het besluit tot inzet wordt genomen door de burgemeester, na overleg met fractievoorzitters en betrokken diensten. De duur, omvang, en locatie van de inzet worden vastgelegd in een kort en helder plan van aanpak. Financiële consequenties worden direct in kaart gebracht en verwerkt in de begroting of jaarrekening.
Pagina 13 van 14
Evaluatie
Inzet beveiliging winkelcentra december 2025
4. Uitvoering
Inzet vindt plaats via een erkend beveiligingsbedrijf, met gediplomeerd en gescreend personeel. Beveiligers opereren onder strikte instructies: o Preventief en de-escalerend handelen. o Geen handhavende taken, direct contact met politie bij escalatie. o Dagelijkse rapportage over interventies en observaties. Coördinatie met politie en BOA’s is continu, met duidelijke afspraken over informatie-uitwisseling en escalatieprotocollen.
5. Evaluatie en Afbouw
Na afloop van de inzet wordt geëvalueerd of de doelen zijn bereikt (reductie incidenten, vergroting veiligheidsgevoel). De inzet wordt beëindigd zodra de situatie genormaliseerd is, of wanneer blijkt dat verdere inzet niet effectief is. Resultaten en lessen worden gedeeld met betrokkenen en verwerkt in toekomstig beleid.
6. Communicatie
Heldere communicatie naar burgers, ondernemers, en media over de reden, duur, en verwachte effecten van de inzet. Transparantie over de rol van beveiligers: extra ogen en oren, geen vervanging van politie of BOA’s.
7. Financiën en Verantwoording
Kosten worden verantwoord in de jaarrekening, met een toelichting op de noodzaak en opbrengsten. Terugkoppeling naar de gemeenteraad over de effectiviteit en eventuele vervolgstappen.
Pagina 14 van 14