Nr. 22 HVC Terugblik AV 12 december 2024

algemene vergadering 12 december 2024

inleiding. De aandeelhoudersvergadering van HVC vond plaats op 12 december jl. De agenda voor deze vergadering luidde als volgt: 1. Opening en mededelingen 2. Agenda 3. Conceptnotulen van de Algemene Vergadering van 30 mei 2024 4. Algemene ontwikkelingen/ contextanalyse najaar 2024 5. Warmtenet Den Helder - Fase 1 6. Rondvraag en sluiting

1. opening en mededelingen. De voorzitter, de heer P. van Riel, opent de vergadering. Hij constateert dat vrijwel alle aandeelhouders vertegenwoordigd zijn. Gelet op de statutaire eisen aan de vergadering kunnen er rechtsgeldige besluiten worden genomen. •

2. agenda. De agenda wordt conform voorstel vastgesteld. •

3. conceptnotulen. Bij de bespreking van de conceptnotulen wordt ingegaan op de toezegging ter vergadering om voor het thema warmte een periodiek overleg voor aandeelhouders te organiseren, waar alle relevante onderwerpen rond warmte kunnen worden besproken, zoals haalbaarheid, betaalbaarheid, communicatie en draagvlak. Hiermee zal het eerste kwartaal van 2025 worden gestart. Een ander actiepunt betreft de toepassing en concretisering van de financiële strategie. De directie werkt hieraan en komt daar op terug. •

HVC terugblik • AV 12 december 2024

1

4. algemene ontwikkelingen/contextanalyse najaar 2024. De voorzitter geeft het woord aan de heer Van Steensel (algemeen directeur) en mevrouw Magis (financieel directeur) voor een toelichting op de algemene, inhoudelijke en financiële ontwikkelingen. De heer Van Steensel geeft aan dat de contextanalyse als vergaderstuk met de aandeelhouders is gedeeld. Hij gaat in zijn presentatie in op diverse actuele en inhoudelijke ontwikkelingen en de mogelijke impact daarvan op HVC en/of de deelnemende gemeenten en waterschappen.

Algemene ontwikkelingen Op verzoek van enkele aandeelhouders begint de heer Van Steensel met een korte samenvatting van wat hij op het Jaarcongres van HVC in oktober jl. heeft gezegd over transities. En met name over wat er nodig is om te versnellen. Hij licht toe dat spreker Lucas Simons op het jaarcongres de verschillende fasen van een transitie heeft beschreven. Transitievraagstukken komen in alle sectoren voor en de wijze waarop een transitie zich ontwikkeld laat een patroon zien. De heer Van Steensel stelt dat voor het versnellen meerdere ingrediënten nodig zijn: vertrouwen, de juiste inhoud, regie, daadkracht, samenwerking en bezieling. Hij loopt deze een voor een langs en licht deze aan de hand van voorbeelden toe. Hij sluit af met de verwachting dat wanneer deze punten op orde zijn, het niet anders kan dan dat we daadwerkelijk gaan versnellen. Inhoudelijke ontwikkelingen. De heer Van Steensel gaat als eerste in op de ontwikkelingen in het afval- en grondstoffendossier. De grootste positieve milieu-impact wordt bereikt door als maatschappij minder afval te produceren, door anders – en bij voorkeur minder - te ‘consumeren’. HVC bevordert dit onder andere met de inwonerscampagne ‘wij gaan voor afvalvrij’ en met ondersteuning van gemeenten door middel van communicatie, afvalcoaches, hulp bij beleid en uitvoering en inzamelmogelijkheden.

Er wordt binnenkort in twee gemeenten gestart met een pilot voor recyclekeuze en in de gemeente Opmeer vindt momenteel een Afval Challenge plaats, alles met als doel

om met elkaar minder restafval te produceren. Er leven in de vergadering diverse vragen over recycletarief, recyclekeuze en hoe minder restafval te realiseren. De uitkomsten van de pilots zullen daarom worden gedeeld. De Uitgebreide Producent Verantwoordelijkheid (UPV) op het gebied van plastic verpakkingen was in 2024 veelvuldig in het nieuws. De producenten van plastic verpakkingen, verenigd in Verpact, zijn verantwoordelijk voor een goede inzameling en recycling van deze verpakkingen, inclusief het statiegeldsysteem. Gemeenten ontvangen van Verpact voor de inzameling een vergoeding. Omdat VNG en gemeenten menen dat deze te laag is en hebben zij de ketenovereenkomst met Verpact opgezegd. De onderhandelingen die hierna plaatsvonden hebben eind 2024 geleid tot een voorlopig resultaat: de ketenovereenkomst wordt met 1 jaar verlengd en gemeenten krijgen een hogere vergoeding per ton. Deze verlenging geeft partijen de ruimte om in 2025 tot een nieuwe ketenovereenkomst te komen.

De heer Van Steensel gaat vervolgens in op de wijze waarop Plastic, Blik en Drinkpakken (PBD) wordt ingezameld. Dat kan op twee manieren: door bron- en/ of (machinaal) nascheiding. Omdat bronscheiding leidt tot meer hergebruik heeft dit de voorkeur. Maar omdat bronscheiding niet overal toepasbaar is, biedt HVC ook nascheiding aan. HVC onderzoekt het realiseren van een scheidingsinstallatie in het zuidelijk deel van het HVC-verzorgingsgebied. De verwerkingscapaciteit in Nederland voor nascheiding is namelijk beperkt. Nascheiding is in ontwikkeling om meer stromen, zoals koffiecapsules, uit het restafval te kunnen halen en te recyclen. Mocht er bij gemeenten belangstelling zijn voor de wijze waarop kunststofinzameling/recycling plaatsvindt, dan kan een bezoek worden georganiseerd aan de Kunststofsorteerinstallatie (KSI) in Heerenveen, waarvan HVC mede-eigenaar is. HVC terugblik • AV 12 december 2024

2

Een belangrijk en terugkerend onderwerp is en blijft het reduceren van CO2. Het verbranden van één ton restafval leidt namelijk tot het vrijkomen van ongeveer één ton CO2. HVC is vanwege de exploitatie van twee afvalenergiecentrales met een totale capaciteit van circa 950.000 ton een grote uitstoter van CO2. Door beprijzing van deze CO2-uitstoot wordt verwerking van restafval steeds duurder voor ontdoeners van afval. Nederland kent een hybride systeem voor CO2-beprijzing: het Rijk heft een belasting op de uitstoot van CO2, daarnaast dienen CO2-emissierechten te worden aangekocht via het Europese emissiehandelssysteem. Als gevolg van onder andere het Belastingplan 2025 ontstaat onzekerheid in de prijsontwikkeling. De belasting stijgt fors en daarmee de kosten voor het verbranden van een ton restafval. Ook is het waarschijnlijk dat er geen belastingvrijstelling van CO2-emissie meer komt voor de Afvalenergiecentrales. Dit betekent dat er eerder een verhoging van de belasting komt dan voorzien en deze bovendien hoger uitpakt. Dit is reden te meer om het verbranden van restafval te verminderen en maximale focus te leggen op reductie van restafval door afvalpreventie en (bron)scheiding. HVC is al op kleine schaal bezig met het afvangen van CO2. De oproep aan HVC wordt gedaan om de gewenste schaalvergroting voortvarend op te pakken.

opgetrokken de Staat aansprakelijk gesteld. Vanuit de vergadering wordt gevraagd om materiaal aan te leveren voor de gemeentelijke pagina’s naar inwoners. Ten aanzien van de warmtetransitie geeft de heer Van Steensel aan dat HVC volop bezig is met het koppelen, uitbreiden en inbreien van warmtenetten. Hij laat enkele ontwikkelingen zien en de groei van het aantal warmteaansluitingen naar ruim 30.000 woningequivalenten/ klanten in 2024. De komst van de Wet collectieve warmte plaatst gemeenten in de regierol. De heer Van Steensel licht kort de belangrijke componenten van de wet toe: marktordening, tariefregulering, consumentenbescherming en verduurzaming.

De voortgang van diverse grote projecten wordt als laatste onderdeel van de inhoudelijke presentatie door de heer Van Steensel geschetst: • W  armtekoppelleiding Dordrecht Sliedrecht: vertraging in de uitvoer, start warmtelevering voorzien in juli 2025. • A  ardwarmte Westland Polanen: start bouw bovengrondse installaties in eerste kwartaal 2025. • A  anleg zonnepark Noordermeerdijk: augustus 2024 gestart met aanleg 161.000 zonnepanelen. In 2025 levering groene stroom. • S  libdroger Alkmaar: in 2025 bouwtechnische installaties, planning inbedrijfstelling vierde kwartaal 2025.

De heer Van Steensel geeft nog een korte update over potentiële nieuwe aandeelhouders.

• U  itbreiding Middenmeer: gft-verwerkingscapaciteit uitbreiden van 140 kton/jaar naar 200 kton/jaar. Publicatie vergunning naar verwachting eind 2024.

De schade ontstaan door lachgascilinders die in het restafval terechtkomen, is nog steeds groot. In de laatste weken voor de vergadering was deze zelfs zorgwekkend hoog. De zware explosies van lachgascilinders in de afvalenergiecentrales hebben tot en met september geleid tot 17 stops. Dit leverde een stilstand van in totaal 29 dagen op. De kosten als gevolg van lachgascilinders bedroegen tot en met september al 4,3 miljoen euro. De schade wordt door HVC, in tegenstelling tot andere verwerkers, niet doorberekend, waarbij wel de inzet van alle gemeenten nodig is om het probleem van lachgascilinders in het restafval beheersbaar te maken. HVC heeft samen met andere partijen waarmee wordt HVC terugblik • AV 12 december 2024

3

Financiële ontwikkelingen. Mevrouw Magis geeft een toelichting op de financiële ontwikkelingen. Zij begint met de ontwikkeling op de energiemarkt. De lagere prijzen hebben effect op het financiële resultaat van HVC. Daar waar vorige jaren is geprofiteerd van hoge energieprijzen ligt dat voor 2024 en mogelijk ook voor 2025 anders. Daarnaast neemt de dynamiek op de energiemarkt toe. De afgelopen jaren steeg de hoeveelheid uren met negatieve energieprijzen fors. In 2024 was dat ongeveer 450 uur. De negatieve prijzen zijn het gevolg van een overschot aan duurzame energie op de betreffende uren. Omdat de prijzen steeds meer schommelen vraagt dat een andere sturing. Zo is het mogelijk om tijdens de uren dat er een energie-overschot is, de toevoer van energie naar het elektriciteitsnet te begrenzen, tijdelijk minder energie op te wekken of het verbruik van energie tijdens deze uren te vergroten.

Mevrouw Magis laat tot slot enkele resultaten zien over het afgelopen jaar. De rente is iets gedaald. Tegelijkertijd neemt de inflatiedruk toe bij de overige kosten. Leveranciers leggen hogere indexaties door dan de consumentprijsindex die HVC toepast voor de tarieven. Zij verwijst daarbij met name naar cao-stijgingen. Door hoger dan verwachte schade en inkomstenderving als gevolg van explosies door lachgascilinders en lagere inkomsten uit energie lijkt de doelstelling van een nettoresultaat van 25 miljoen euro over 2024 (minder dan 5% van de omzet) niet haalbaar. Daarmee sluit mevrouw Magis haar presentatie af. •

5. warmtenet Den Helder - Fase 1. Het voorstel, zoals ook toegelicht in de Vooruitblik, luidt om in de Helderse wijk De Schooten circa 3.000 woningen van Woningstichting Den Helder aan te sluiten op een daartoe te realiseren warmtenet. Na aftrek van de aansluitbijdrage en de subsidie bedraagt de nettoinvestering hiervoor 10,7 miljoen euro. Het warmteproject is onderdeel van het meerjarenprogramma Warmte zoals opgenomen in de Herijkte Strategie, die op 30 mei jl. met de aandeelhouders is besproken. Financiering vindt plaats door middel van gegarandeerde leningen. Het project voldoet aan de rendementseisen voor dit type projecten en past ook verder binnen de kaders van de financiële strategie. Parallel aan fase 1 zal een geothermiebron worden ontwikkeld, waarmee naast De Schooten ook het bestaande gasgestookte warmtenet op het terrein van de Marine van duurzame warmte kan worden voorzien. Besluitvorming hierover volgt na bevestiging dat geothermie mogelijk blijkt. Wanneer dat in tegenstelling tot de verwachting niet zo is, zijn kleinschaliger duurzame bronnen beschikbaar. Primair wordt

daarbij gedacht aan aquathermie. Door het lagere vermogen van zo’n bron kunnen dan hierop niet het Marine terrein en eventueel andere wijken worden aangesloten. Vanuit de vergadering wordt gevraagd naar de gevolgen van de problemen bij directie en RvC van de woningstichting voor het voorliggende voorstel. Het project wordt alleen uitgevoerd als alle betrokken partijen hun goedkeuring hieraan verlenen en de aangevraagde subsidie wordt verstrekt. De portefeuillehouder van de gemeente Den Helder licht toe dat op verzoek van de raad alle mogelijkheden om tegemoet te komen aan de gemeentelijke ambities om in 2040 energieneutraal te zijn, zullen worden onderzocht op toepasbaarheid in De Schooten. Het voorstel tot goedkeuring van de investering wordt met de grootst mogelijke meerderheid aangenomen. •

6. rondvraag en sluiting. De voorzitter dankt alle aanwezigen voor het constructieve overleg en de geleverde bijdrage en sluit de vergadering. •

Vragen of opmerkingen kunt u mailen naar: HVCaandeelhouders@hvcgroep.nl NV HVC • Postbus 9199 • 1800 GD Alkmaar • hvcgroep.nl

HVC terugblik • AV 12 december 2024

4