Nr. 20 Bijlage 1 NRIJ Bestuursvoorstel ontwerpprogrammabegroting 2027

VOORSTEL DAGELIJKS BESTUUR

Onderwerp: ontwerpprogrammabegroting 2027 Kenmerk: Z26-2050 / D26-10791 Bijlagen: 4 Besluitdatum: 1 april 2026 Voorbereid door: Bestuurssecretaris in samenwerking met het Ambtelijk Overleg

BESLISPUNTEN 1. De programmabegroting 2027 vast te stellen, met inachtneming van de in dit voorstel opgenomen aandachtspunten en nadere uitwerkingen. 2. Staatsbosbeheer te verzoeken uiterlijk vóór 13 april 2026 inzicht te bieden in de opbouw en toerekening van overhead, opslagcomponent en tarieven en kostprijsopbouw, zodat deze betrokken kan worden bij de bestuurlijke beoordeling en verdere besluitvorming. 3. De financiële effecten van de beschikking van de provinciale subsidie, inclusief de voorwaarden en subsidiabiliteit, nader uit te werken en zo nodig te verwerken bij een begrotingswijziging. 4. De voortgang op de in de najaarsrapportage 2025 vastgestelde taakstelling, waaronder de nog niet volledig in de begroting verwerkte component (75%), periodiek en tijdig te monitoren en het bestuur hierover te informeren, waaronder via de najaarsrapportage 2026 en jaarrekening 2026. 5. De ontwerpprogrammabegroting vrij te geven voor de zienswijzeprocedure van 1 april tot 1 juli 2026 en toe te zenden aan de deelnemende gemeenten conform de Wet gemeenschappelijke regelingen. 6. De programmabegroting 2027 te beschouwen als een tussenstap in een bredere transitie naar versterking van de samenwerking met Staatsbosbeheer en de versterking van het opdrachtgeverschap, financiële transparantie en bestuurlijke grip, waarbij nadere uitwerking plaatsvindt in de loop van 2026.

1

AANLEIDING Voor u ligt de programmabegroting 2027 van het Natuur- en Recreatieschap IJsselmonde. De begroting vormt de basis voor de uitvoering van het beheer en onderhoud van de recreatiegebieden en voor de financiële bijdrage van de deelnemende gemeenten. In december 2025 is de jaarplanning met de P&C-cyclus vastgesteld. Op basis hiervan zijn uitgangspunten meegegeven voor de programmabegroting, waaronder het versterken van financiële transparantie, bestuurlijke grip en het opdrachtgeverschap. Tevens is in de najaarsrapportage 2025 een taakstelling vastgesteld. De programmabegroting 2027 is aangeleverd door Staatsbosbeheer en in afstemming met het Ambtelijk Overleg van het NRIJ tot stand gekomen. BEOOGD EFFECT Het vaststellen van een programmabegroting 2027 die: • • •

de continuïteit van beheer en onderhoud borgt; bestuurlijk uitlegbaar en financieel navolgbaar is; het bestuur in staat stelt zijn kaderstellende en controlerende rol goed te vervullen.

ARGUMENTEN 1.1 De begroting borgt de continuïteit van het beheer De programmabegroting 2027 voorziet in de voortzetting van het beheer en onderhoud van de recreatiegebieden en sluit daarmee aan bij de kerntaak van het schap. 1.2 Nadere duiding is noodzakelijk voor bestuurlijke afweging Op onderdelen ontbreekt nog voldoende inzicht in de opbouw en toerekening van kosten, waaronder overhead. Aanvullende duiding is noodzakelijk om te kunnen beoordelen of kosten herleidbaar, proportioneel, stuurbaar en uitlegbaar zijn. 2.1 Inzicht in overhead en tarieven is randvoorwaardelijk voor bestuurlijke grip

2

Het bestuur moet kunnen vaststellen dat uitsluitend schapsgebonden kosten in rekening worden gebracht. Dat de toerekening van kosten, transparant en navolgbaar is zodat kosten op een juiste en eenduidige wijze worden toegerekend. Dit vereist inzicht in de opbouw van tarieven, opslag en overheadcomponenten van Staatsbosbeheer. Dit sluit aan bij het in 2024 vastgestelde deelproject 5 binnen het programma Toekomstbestendig NRIJ, waarin een structurele reductie van bedrijfskosten, met name bij de uitvoeringspartner Staatsbosbeheer, is voorzien. Voor het realiseren van deze taakstelling is inzicht in de opbouw van kosten en overhead een noodzakelijke randvoorwaarde. Gelet op de doorlooptijd van de zienswijzeprocedure van de raden (1 april - 1 juli 2026) wordt voorzien dat nadere uitwerking en onderbouwing van de kostentoerekening en overhead van Staatsbosbeheer uiterlijk 13 april 2026 beschikbaar komt. Deze informatie kan, indien relevant, aanvullend als nadere uitwerking / verduidelijking worden gedeeld met de raden, zodat zij dit kunnen betrekken bij hun zienswijze. Het bestuur wordt hiermee expliciet in positie gebracht om op basis van volledig inzicht in de kosten, inzet en risico’s tot een zorgvuldige afweging te komen. Het gaat hierbij niet om fundamenteel nieuw beleid.

Hiermee wordt geborgd dat besluitvorming plaatsvindt op basis van een zo volledig mogelijk inzicht in kosten, inzet en risico’s. 3.1 De subsidie vormt een substantieel onderdeel van de begroting De provinciale subsidie is nog niet definitief beschikt en kent voorwaarden ten aanzien van subsidiabiliteit. Dit brengt onzekerheid met zich mee over de uiteindelijke financiële dekking. De samenwerking met Staatsbosbeheer bevindt zich in een overgangsfase richting een nieuwe samenwerkingsovereenkomst (SOK). Daarnaast is een taakstelling vastgesteld waarvan de structurele realisatie nog niet volledig inzichtelijk is. Monitoring is nodig om tijdig te kunnen bijsturen. De opbouw van kosten en overhead is nog niet volledig inzichtelijk. Dit risico is aanvaardbaar, mits nadere uitwerking plaatsvindt en het bestuur hierover tijdig wordt geïnformeerd.

3

KANTTEKENINGEN 1.1 De begroting bevat onzekerheden in de kostenstructuur De opbouw van kosten en overhead is nog niet volledig inzichtelijk. 1.2 De subsidie is nog niet definitief beschikt De uiteindelijke hoogte en voorwaarden van de subsidie zijn nog onzeker. Dit kan leiden tot aanpassing van de begroting. 1.3 De samenwerking bevindt zich in een transitie De nieuwe samenwerkingsovereenkomst per 1 juli 2026 met Staatsbosbeheer en NRIJ is op dit moment in voorbereiding. Het AB heeft in februari 2026 een herzieningskader en interne uitgangspunten voor de concept SOK vastgesteld en aangeboden aan Staatsbosbeheer. Naar aanleiding hiervan wordt op dit moment door Staatsbosbeheer een voorstel ontwikkeld met het oog op de nieuwe SOK per 1 juli 2026. VOORGAANDE BESLUITVORMING • • • • • • • •

Vaststelling AB: Uitgangspunten programmabegroting 2027 (februari 2026) Vaststelling AB: herzieningskader en interne uitgangspunten concept samenwerkingsovereenkomst Staatsbosbeheer en NRIJ (februari 2026) Vaststelling AB: Reactie zienswijzen raden - programmabegroting 2026 (september 2025) Vaststelling AB: jaarplanning 2026 inclusief P&C-cyclus (december 2025) Vaststelling AB: najaarsrapportage 2025 75%-taakstelling (AB december 2025) Vaststelling AB: kwartaalrapportages inzake besteding budgetten en inzicht opbouw overheadsystematiek (december 2025) Vaststelling AB: programmabegroting 2026 - 30% als tijdelijk rekenuitgangspunt (september 2025) Vaststelling AB: programma Toekomstbestendig NRIJ Deelproject 5 - reductie bedrijfsvoeringskosten uitvoeringsorganisatie (december 2024)

JURIDISCHE PARAGRAAF •

Vaststelling door het Dagelijks Bestuur en aanbieden aan de raden voor de zienswijzeprocedure conform de Wet gemeenschappelijke regelingen.

4

• •

Looptijd zienswijzeprocedure (12 weken) van 1 april tot 1 juli 2026 Wettelijke termijn deadline provincie 15 september 2026

FINANCIËLE PARAGRAAF Hoewel de programmabegroting 2027 formeel sluitend is en het berekende weerstandvermogen als uitstekend wordt beoordeeld, is sprake van een aantal wezenlijke onzekerheden die potentieel als substantiële financiële impact kunnen hebben. Deze uitkomst is sterk afhankelijk van de gehanteerde (beperkte) risico-inventarisatie. Hierdoor kan het werkelijke risicoprofiel substantieel hoger liggen dan op basis van de huidige berekening wordt verondersteld. Tegen deze achtergrond is sprake van een financieel ogenschijnlijk stabiele begroting, maar tegelijkertijd van een overgangsfase met reële onzekerheden die bestuurlijke aandacht en afweging vragen. De actuele opgaven en onzekerheden hebben onder meer betrekking op: •

• • • • • •

Het verkrijgen en de definitieve omvang van de provinciale subsidieregeling beheer recreatiegebieden 2026 -2029 (inclusief cofinanciering en gebieden die mogelijk niet in aanmerking komen voor subsidie) De realisatie van de taakstelling binnen het programma Toekomstbestendig NRIJ De financiële positie van de deelnemende gemeenten. De opbouw en toerekening van kosten, waarover overhead, opslagcomponenten en inzet vanuit de samenwerking. De herziene samenwerkingsovereenkomst met Staatsbosbeheer per 1 juli 2026. Structurele invulling van de taakstelling 75% najaarsrapportage 2025. Deelproject 5 programma Toekomstbestendig NRIJ reductie bedrijfsvoeringskosten €100.000 – € 150.000 beoogde besparing jaarlijks

Ten aanzien van de uitgangspunten m.b.t. indexatie: •

De indexatie is grotendeels conform het AB besluit van de uitgangspunten voor de programmabegroting 2027 m.u.v. de volgende onderdelen:

5

o Lasten: Financiële diensten (personeel) +€8.500 o Lasten: Financiële diensten (materieel) +€9.00 o Baten: Gebiedsbeheer (materieel) -€30.000 Samen levert heeft dit een nadelig effect op de programmabegroting van € 47.500. Staatsbosbeheer is gevraagd een nadere toelichting te geven over deze ontwikkeling met de gehanteerde uitgangspunten. BIJLAGEN 1. Ontwerpprogrammabegroting 2027 2. Bestuursvoordracht AB: Uitgangspunten Programmabegroting 2027 3. Bestuursvoordracht AB: Reactie zienswijzen ontwerp programmabegroting 2026 4. Bestuursvoordracht DB: Vaststelling programma Toekomstbestendig NRIJ Deelproject 5 - reductie bedrijfsvoeringskosten uitvoeringsorganisatie (december 2024)

6