Nr. 2 Beantwoording artikel 48 vragen Gemeente Belangen over verwarde personen

Memo

Aan: Van:

Gemeenteraad Burgemeester en wethouders

Betreft:

Beantwoording vraag artikel 48 m.b.t. verwarde personen Reglement van Orde

Datum:

03-02-2024

Op 20 januari 2024 ontvingen wij vragen over de aanpak van personen met verward gedrag n.a.v. berichten in de media waarin de politie aangeeft dat zij niet langer zou willen optreden bij personen met verward gedrag. De politie geeft aan dat hier een eerste verantwoordelijkheid ligt bij de (crisisdienst van) GGZ instellingen in Nederland. De politie roept de landelijke politiek op om na te denken over het koppelen van GGZ diensten aan de meldkamer en om te overwegen om uitgaven voor GGZ landelijk te verhogen om te komen tot terugdringing van verward gedrag in de openbare ruimte. 1: A:

Samenwerking en verantwoording is het college op de hoogte van het voornemen van de politie om niet langer op te treden bij personen met verward gedrag ? Het college heeft kennis genomen van de mening en wens van de politie over de inzet op personen met verward gedrag. B:

Hoe ziet het college de verschuiving van verantwoordelijkheden van politie naar de GGZ en wat is de rol van de gemeente hierin? Het college herkent dat er een verantwoordelijkheid bij de GGZ instellingen ligt om in te zetten op signalen van verward gedrag en het vroegtijdig aanbieden van een interventie om escalatie te voorkomen. Binnen onze gemeente hebben wij gekozen voor de inzet van de zgn. Wijk-GGD-er. De wijk-GGD-er is inzetbaar als o.a. de politie en/of het meldpunt Zorg en Overlast signalen ontvangen over personen die verward gedrag vertonen binnen onze gemeente. De Wijk-GGD-er neemt contact op met de betrokkene, kijkt of er al hulpverlening is betrokken of dat er hulpverlening kan worden ingezet op het verminderen van verwardheid en/of het voorkomen van overlast gevend gedrag. Wij stimuleren de inzet en samenwerking tussen de Wijk-GGD-er en de politie. 2: A:

Capaciteit en voorbereiding GGZ Is de GGZ in onze gemeente voldoende toegerust, zowel qua personeel als middelen, om deze extra verantwoordelijkheid op zich te nemen? Het landelijk beeld over capaciteit bij de GGZ instellingen is dat dit niet voldoende is. Er zijn tekorten in zowel de financiering, personeel en beschikbare opname plaatsen. Dit is in onze regio niet anders dan het landelijk beeld. Hier ligt een landelijke, niet lokale, verantwoordelijkheid om financiering van de GGZ afdoende te regelen. De vraag is echter of het inzetten op aanvullende financiering voldoende is, of dat er ook een noodzaak ligt om in te zetten op het terugdringen van het aantal meldingen door te

Memo normaliseren. Inzet op preventie en normaliseren kan bijdragen aan het verminderen van het aantal meldingen van de politie en werkt ook door in de verdere keten, zoals bij Veilig Thuis. Onze gemeente zet reeds in op preventie, zoals hieronder aangegeven. B: Welke aanvullende maatregelen of ondersteuning worden overwogen om de GGZ voor te bereiden op deze taak.? Hier ligt ons inziens eerder een taak voor het kabinet en het ministerie om in gesprek te gaan met de GGZ om te bekijken wat de GGZ nodig heeft om te kunnen voldoen aan de verwachtingen die worden uitgesproken door de politie. Als gemeente zien wij hier geen rol in. In kader van Integraal Zorg Akkoord(IZA) en Gezond en Actief Leven Akkoord(GALA) ligt onze focus op preventie. We hebben hierbij ingezet op de inzet van Wijk-GGD voor volwassenen, aanvullend op de Praktijkondersteuner GGZ huisartsen die in onze gemeente actief is en wordt gefinancierd vanuit de zorgverzekeraars. Voor jeugd hebben we geïnvesteerd in GGZ deskundigheid in het Sophia Sociaal Team en de Praktijkondersteuner huisartsen jeugd (POH-Jeugd). 3: A:

Veiligheid en acute situaties Wie draagt verantwoordelijkheid voor de veiligheid van burgers en hulpverleners in acute situaties waarin personen met verward gedrag agressief of gevaarlijk gedrag vertonen? Bij optredende agressie of een situatie waarin een persoon een gevaar vormt voor zichzelf en/of zijn omgeving (escalatie) ligt er primair een verantwoordelijkheid bij de politie en de GGZ crisisdienst. Deze laatste zal worden gevraagd om een beoordeling te geven op de noodzaak voor bijvoorbeeld het afgeven van een zorgmachtiging (verplichte behandeling in thuissituatie) of gedwongen opname en behandeling bij een GGZ instelling. Indien de beoordeling vraagt om een gedwongen opname en/of een zorgmachtiging dan wordt aan de burgemeester gevraagd om, op basis van een medische verklaring, een beschikking af te geven in kader van de Wet Verplichte Geestelijke Gezondheidzorg (WvGGZ). Dit is in 2024 in 7 dossiers noodzakelijk geweest. Hierop volgt dan behandeling en/of opname. B: Hoe wordt gegarandeerd dat er geen hiaten ontstaan tussen politie en GGZ, bij voorbeeld bij escalatie ? In geval van escalatie zullen politie en GGZ altijd reageren.

De uiting van de politie dat zij minder betrokken willen zijn bij personen met Verward gedrag betreft ons inziens niet de casuïstiek waarbij een escalatie optreed maar heeft vooral betrekking op de grote vraag aan politie om te worden betrokken bij personen met verward gedrag waarbij geen sprake is van gevaar of onveiligheid. 4: A:

Financiering en regie Weet u of er gesprekken zijn met het Rijk over extra financiering om de GGZ en/of gemeenten in staat te stellen deze verantwoordelijkheden te dragen Voor zover wij weten zijn er doorlopend gesprekken tussen GGZ Nederland en het ministerie van VWS over de financiering van de GGZ en de knelpunten die hierin worden ervaren. Voor gemeenten ligt er een uitdaging om op gebied van preventie maatregelen te ontwikkelen. Het huidige kabinet stelt echter minder middelen beschikbaar voor preventie. B:

Hoe zorgt het college dat de gemeente voldoende regie kan voeren op de samenwerking tussen GGZ, politie en andere ketenpartners?

Memo Het college/de gemeente voert regie over de lokale samenwerking tussen GGZ, politie en ketenpartners door oa de projectgroep Wijk-GGD. Hierover ontvangen wij jaarlijks een voortgangsrapportage vanuit de afdeling Sociaal Domein en de DG&J/OGGZ. Wij financieren de pilot Wijk-GGD op dit moment uit een ZonMw subsidie die loopt tot en met februari 2026. Wij evalueren deze inzet half 2025 en beslissen dan over effectiviteit en continuïteit van de inzet. Als de wens is om de Wijk-GGD te blijven inzetten, dan bereiden wij een eventueel raadsvoorstel voor. Daarnaast is er lokale regie vanuit team Openbare orde en Veiligheid waarbij overleg is tussen m.n. de gemeente, de politie en partners als Sophia Sociaal Team op voorkomende problematiek. 5: Politieke gevoeligheid en communicatie A: is het college het met ons eens dat deze verschuiving politie en maatschappelijke gevoelig ligt? Het college is van mening dat er bij escalatie rondom verward gedrag geen directe verschuiving wordt voorgesteld, maar dat politie een suggestie doet om de politie en GGZ dichter bij elkaar te brengen om bij escalatie sneller te kunnen opereren in een goede samenwerking. De politie wordt in het dagelijks werk regelmatig geconfronteerd met optredend verward gedrag bij personen waarbij geen sprake is van escalatie of een gevaar criterium.

Deze inzet vraagt veel tijd van de politie die zij graag aan hun basistaken zouden besteden. Hier ligt een verantwoordelijkheid voor de GGZ om processen hierop beter in te richten. B: Hoe wordt de burger geïnformeerd en betrokken bij deze mogelijke verandering in aanpak? Als gemeente veranderen wij onze aanpak niet in kader van verward gedrag. Via huisartsen en o.a. Sophia Sociaal Team kunnen wij onze inwoners informeren als er wel veranderingen zullen optreden, Als er op landelijk niveau wordt besloten om de aanpak en inzet van politie en GGZ te veranderen ligt ook eerst op dat niveau de taak om dit te communiceren naar inwoners in alle gemeenten.