Nr. 19 HVC Vooruitblik AV 12 december 2024

algemene vergadering 12 december 2024

agenda. 1 opening en mededelingen. 2 agenda. Voorstel: ter vaststelling.

3 conceptnotulen van de Algemene Vergadering d.d. 30 mei 2024. Voorstel: ter bespreking.

algemene ontwikkelingen/ contextanalyse najaar 2024. Elk najaar legt HVC aan de aandeelhouders een nieuwe contextanalyse voor. In de contextanalyse wordt toegelicht welke ontwikkelingen er zijn op het gebied van (duurzame) energie en circulariteit en wat de betekenis daarvan is voor HVC. Hieronder wordt ingegaan op enkele thema’s die hierin worden behandeld.

thema Energie opwek en warmte. Warmtebronnen In het Westland staat de eerste geothermiebron van project Maasdijk op het punt om in gebruik te worden genomen voor warmtelevering. Voor het naburige project Polanen worden de laatste voorbereidende bovengrondse werkzaamheden uitgevoerd en staat inbedrijfstelling gepland voor het eerste kwartaal in 2025. Daarnaast

is voor een aantal geothermieprojecten in Den Helder, Lelystad, en Heerhugowaard (2e bron), een SDE++ aanvraag voorzien vanwege de toegenomen kosten voor het realiseren en exploiteren van geothermie. HVC ontwikkelt in samenwerking met het Waterschap Rivierenland een aquathermiebron in Gorinchem en het warmtenet ter plaatse.

4 algemene ontwikkelingen / context­analyse najaar 2024. Ter vergadering zullen directie en raad van commissarissen, mede aan de hand van de contextanalyse, een toelichting geven op de ontwikkelingen gedurende de afgelopen periode, alsmede op de verwachte ontwikkelingen voor 2025. Voorstel: ter bespreking.

5 warmtenet Den Helder - Fase 1. Voorstel: ter goedkeuring.

6 rondvraag en sluiting.

lees verder op pagina 2

HVC vooruitblik • AV 12 december 2024

1

vervolg van pagina 1

Zon Augustus jl. is gestart met de aanleg van het zonnepark Noordermeerdijk in de gemeente Noordoostpolder. In totaal worden 161.000 zonnepanelen geplaatst die vanaf 2025 groene stroom opwekken.

thema Netcongestie. HVC ontzorgt aandeelhouders op het gebied van duurzame energieproductie en -vraag. Netcongestie is echter een uitdaging in Nederland. De verduurzaming wordt hierdoor complexer. Enkelvoudige oplossingen zoals een windpark, zonnepark of batterijen volstaan niet meer. HVC streeft daarom met haar energie-activiteiten naar een integrale energieketen, om op lokaal niveau vraag en aanbod zodanig op elkaar af te stemmen dat piekbelastingen van het net zoveel mogelijk worden voorkomen.

thema CO2.

Wet collectieve warmte (Wcw) De Wcw stelt gemeenten in staat om regie te voeren op de warmtetransitie door een aanwijsbevoegdheid op warmtekavels. De wet introduceert een nieuw tariefstelsel (geen gasreferentie meer), verplicht verduurzaming van warmtelevering met een afbouwpad naar 0 CO2/GJ in 2050 en stuurt op een publieke marktordening (publiek meerderheidsbelang). HVC kan zich vinden in de koers van de wet en ziet graag dat de Wcw zo snel mogelijk van kracht wordt. Wel zijn er op onderdelen binnen de Warmtewet nog aandachtspunten om de wet werkbaarder te maken. Daar vindt een open dialoog over plaats met het Ministerie.

Groei warmte-aansluitingen De groei van het aantal warmteaansluitingen uitgedrukt in woningequivalenten (WEQ) is in 2024 gestegen naar ruim 30.000. Naast de daadwerkelijke groei van warmtenetten is de werkvoorraad op basis van gesloten contracten ruim 10.000 WEQ tot 2028 (peildatum medio september 2024) voor de gebouwde omgeving. HVC onderzoekt op verzoek van diverse aandeelhouders of de aanleg van nieuwe warmtesystemen haalbaar is.

Het verbranden van één ton restafval leidt tot de uitstoot van ongeveer één ton CO2. Vanwege de exploitatie van twee afvalenergiecentrales met een totale capaciteit van circa 950.000 ton is HVC een grote uitstoter van CO2. Door een belasting op CO2-uitstoot wordt verwerking van restafval op termijn duurder voor ontdoeners van dit afval. Momenteel is een deel van de CO2-uitstoot

van afvalenergiecentrales nog vrijgesteld (‘dispensatierechten’) van CO2-belasting. Vanaf 2027 wordt het effect waarschijnlijk merkbaar, € 2 á 3 per ton, oplopend tot indicatief ongeveer € 15 per ton in 2030. Dit kan in 2030 mogelijk ook hoger uitpakken, afhankelijk van beleid, het Belastingplan 2025, de CO2-prijs en eventuele CO2-afvang. Om de meerkosten voor de inwoners te beperken is maximale focus op reductie van restafval door afvalpreventie en (bron)scheiding nodig.

CO2-afvanginstallatie

CO2-afvang Met de installatie voor het afvangen van CO2 bij de bio-energiecentrale van HVC wordt ruim 2.000 ton CO2 afgevangen. Het beheer van deze installatie leidt ook tot kennis en ervaring die nodig is voor grootschalige afvang. Besluitvorming over realisatie van een nieuwe installatie is in voorbereiding. Het plan is om af te vangen CO2 voor de helft te benutten voor de glastuinbouw en het restant ondergronds op te slaan in lege gasvelden.

lees verder op pagina 3 HVC vooruitblik • AV 12 december 2024

2

vervolg van pagina 2

thema afval en grondstoffen. Lachgas Met gemeenten wordt samengewerkt om te voorkomen dat lachgascilinders bij het restafval terechtkomen, bijvoorbeeld door communicatie richting inwoners over het afgeven van gevonden cilinders bij afvalbrengstations en het voorkomen dat gevonden lachgascilinders in de openbare ruimte bij het restafval komen. HVC kiest daarnaast voor de verwijdering van lachgascilinders in voorscheidingsinstallaties, waaronder een recent opgezette ‘lachgasverwijderingsinstallatie’ in Dordrecht waarmee lachgascilinders uit huishoudelijk restafval worden verwijderd. De schade door ontploffingen van lachgascilinders in de afvalenergiecentrales van HVC bedroeg in 2023 circa € 6 miljoen. De schadeprognose voor 2024 is circa € 5 miljoen.

In 2024 heeft HVC beleid geïntroduceerd waarbij containers voor brongescheiden stromen aan huis worden gecontroleerd op vervuiling. Bij onvoldoende kwaliteit wordt het huishouden Afvalcoach hierop geattendeerd door middel van een hanger en bij een tweede keer vindt een persoonlijke toelichting door een afvalcoach plaats. Per jaar komt HVC maximaal tweemaal per huishouden terug voor het alsnog legen van een container nadat de vervuiling door de gebruiker is verwijderd. Daarna moet een huishouden het afval zelf wegbrengen naar een milieustraat of het afval in de restafvalbak deponeren.

Ook voor 2025 worden deze kosten door HVC niet doorbelast maar trekken gemeenten en HVC actief gezamenlijk op om de lachgascilinders uit het restafval te houden. Inzameling Momenteel vindt in gemeenten waar HVC de inzameling verzorgt een verdere uitrol van voorzieningen voor de inzameling van groente-, fruit en etensresten bij hoogbouw (GFE-cocons) plaats. Daarbij wordt ook aandacht besteed aan het gebruik hiervan door mindervalide inwoners. Het Rijk heeft het voornemen om landelijke regels te stellen met betrekking tot de wijze van afvalinzameling. Voordat dit zover is, inventariseren we gezamenlijk in hoeverre er behoefte is aan standaardisatie bij afvalinzameling. HVC neemt deze als input mee bij de verkenning vanuit het ministerie.

Recycle-tarief Samen met acht gemeenten heeft HVC het ‘recycle-tarief’ ingevoerd. Hiermee is een daling van de hoeveelheid restafval bereikt en een toename van brongescheiden grondstoffen. Het heeft ook geleid tot een minder snelle stijging of zelfs daling van de afvalstoffenheffing. Ook in 2025 voert HVC ter uitvoering van het afvalstoffenbeleid van enkele gemeenten het recycle-tarief in en ondersteunt HVC bij de voorbereiding van besluitvorming hierover. Soms is er weerstand en twijfel over het recycletarief. Om hieraan tegemoet te komen is recyclekeuze ontwikkeld. Bij ‘recycle-keuze’ verdwijnt de gedwongen prijsprikkel voor alle inwoners, maar staat keuzevrijheid centraal. Deze vorm van dienstverlening is nieuw en nog nergens in Nederland geïntroduceerd. Onderzoek in samenwerking met gedragswetenschappers laat zien dat deze optie een potentieel groot draagvlak heeft. De komende periode wordt dit model getoetst op maak-/haalbaarheid.

lees verder op pagina 4 HVC vooruitblik • AV 12 december 2024

3

vervolg van pagina 3

Vervuiling Plastic, Blik en Drinkpakken (PBD) Het afkeurpercentage voor PBD wisselt sterk per gemeente en is mede afhankelijk van de gehanteerde inzamelmethode. Het gemiddelde afkeurpercentage bedraagt ca. 5%, waarbij sprake is van een oplopende trend. Over nagenoeg alle huishoudelijke kunststofstromen voert het verpakkende bedrijfsleven, verenigd in ‘Verpact’ de regie. Op grond van de producentenverantwoordelijkheid maakt Verpact afspraken met mechanische en chemische recyclers om kunststoffen te verwerken of probeert Verpact recycling van de grond te krijgen. Voor kleinere volumes kunststoffen die niet onder de regie van Verpact vallen onderzoekt HVC alternatieve verwaardingsroutes. Zo is HVC aangesloten bij het InReP-subsidieprogramma, waarin nieuwe sorteertechnologie en nieuwe mechanische en chemische recyclingprocessen worden ontwikkeld voor een meer circulaire kunststofketen.

thema mobiliteit. HVC is geruime tijd geleden gestart met de verduurzaming van haar wagenpark. Naast schone dieselmotoren (euro 6) zijn er vrachtwagens op groengas in bedrijf genomen. Inmiddels is diesel als brandstof vervangen door de duurzame variant HVO100. De meest recente ontwikkeling is de elektrificatie van de voertuigen (batterij-elektrisch en waterstof elektrisch). Op deze manier verkleinen we de CO2-uitstoot en kan ook in de

Zero-emissie zone afval worden ingezameld. Op sommige locaties vraagt dit om aanvullende afspraken met gemeenten omdat elektrische voertuigen weliswaar voldoen aan de emissie-eisen maar soms niet aan andere eisen in zo’n gebied zoals bijvoorbeeld een aslast- of lengtebeperking. Mechanische scheiding HVC is de enige partij in Nederland die naast bronscheiding ook mechanische scheiding aanbiedt, aangezien bronscheiding weliswaar de voorkeur heeft maar niet overal mogelijk is. De capaciteit van de mechanische scheidingsinstallatie (VSI) in Alkmaar wordt begin 2025 opgeschaald van 155 naar 190 kton. Daarnaast wordt ook de haalbaarheid van een tweede VSI onderzocht. Deze zal waarschijnlijk in Zuid-Holland worden gerealiseerd.

thema slib.

HVC is de grootste slibverwerker van Nederland. In de slibverbrandingsinstallatie en in de slibdroger, die op dit moment wordt gebouwd, zal na ingebruikstelling meer dan 40% van het Nederlandse slib worden verwerkt. HVC loopt samen met met Slibverwerking Noord-Brabant (SNB) voorop als het gaat om het bevorderen van de toepassing van technologieën om fosfaat uit as te winnen. HVC en SNB hebben afgesproken om de ervaringen die uit de verkenningen van de mogelijkheden daartoe met elkaar te delen en om zo nodig gezamenlijk te komen tot een volwaardige en grootschalige fosfaatterugwinning. • Nascheiding

Bronscheiding

lees verder op pagina 5 HVC vooruitblik • AV 12 december 2024

4

warmtenet Den Helder Fase 1. Aanleiding HVC werkt in het kader van de warmtetransitie sinds een aantal jaren samen met de gemeente Den Helder, de Woningstichting Den Helder (WSDH) en de Marine aan de ontwikkeling van een plan voor een warmtenet in de bestaande gebouwde omgeving van Den Helder. Uit onderliggend onderzoek is gebleken dat als alternatief voor aardgas een warmtenet in Den Helder tot de laagste maatschappelijke kosten leidt. Inmiddels is het warmtetransitieplan gereed. Fase 1 Fase 1 van het warmteplan betreft de aanleg van een warmtenet in de Helderse wijk De Schooten met een netto-investering van € 10,7 miljoen. Op het warmtenet zullen volgens planning circa 3.000 woningen van WSDH worden aangesloten. De warmteproductie zal gedurende fase 1 plaatsvinden met een tijdelijke gasketel. Uitsluitend de uitvoering van deze fase ligt deze algemene vergadering ter goedkeuring voor. Fase 2 Fase 2 houdt de ontwikkeling en realisatie van een geothermiebron met een vermogen van 15 MW in. Deze zal volgens planning vanaf 2030 voorzien in de warmtebehoefte van de in fase 1 aangesloten woningen en van het reeds aanwezige gasgestookte warmtenet op het Marineterrein in Den Helder, dat door het Ministerie van Defensie voor eigen rekening zal worden uitgebreid. De warmtebehoefte van de Marine bedraagt circa 5.000 woningequivalenten (of 120.000GJ).

Warmtetransitieplan Den Helder

leiding al aangelegd in voorbereiding/uitvoering leiding Ministerie van Defensie toekomstige uitbreiding warmteklusters aardwarmtebron

De geothermiebron, waarvan de investering wordt geraamd op € 40 miljoen, is overigens niet noodzakelijk voor de duurzame-energievoorziening van de binnen fase 1 aangesloten woningen. Wanneer realisatie van een geothermiebron niet mogelijk blijkt, wordt als alternatief die past binnen de opgestelde business case met name gedacht aan thermische energie uit afvalwater. Fase 3 De ambitie van betrokken partijen is om in fase 3 het warmtenet uit te breiden naar andere wijken die in aanmerking komen voor collectieve warmte, waarmee het totaal aantal woningaansluitingen uiteindelijk zal uitkomen op 10.000-15.000. Rendement Het rendement van de investering in fase 1 bedraagt circa 7,4 procent. Dit percentage is gelijk aan de investeringsdrempel voor deze investering. Dit is een bruto rendement, aangezien hierin zijn begrepen de rentekosten, vermeerderd met een risico-opslag van 2,5% (matig risico). Het rendement is een gemiddelde gedurende de gehele looptijd van het project.

De investering kent een terugverdientijd van 12 jaar. De afschrijvingstermijn van het net bedraagt 30 jaar. De voorgenomen investering in fase 1 is onderdeel van de investeringsraming zoals opgesteld in het kader van de herijkte strategie van mei 2024,waarover in de afgelopen Terugblik is gerapporteerd. Financiering van de investering vindt plaats op basis van gegarandeerde financiering aandeelhouders A. Fase 1 van het plan kent een aantal potentiële risico’s. Wanneer deze risico’s zich manifesteren beïnvloeden deze de voortgang van het project, maar de financiële impact ervan is beperkt. Zo wordt het project afgeschaald of wordt in het geheel niet geïnvesteerd wanneer vereiste subsidies niet of niet volledig worden verkregen, wanneer de geothermiebron niet mogelijk blijkt of wanneer in (delen van) de wijk onvoldoende huurders achter de plannen staan. Ook de gemeenteraad van Den Helder dient zich nog over de plannen uit te spreken. •

Vragen of opmerkingen kunt u mailen naar: HVCaandeelhouders@hvcgroep.nl NV HVC • Postbus 9199 • 1800 GD Alkmaar • hvcgroep.nl

HVC vooruitblik • AV 12 december 2024

5