Nr. 17 Beantwoording artikel 36 vragen PvdA betreffende netcongestie

Memo

Aan:

Gemeenteraad

Van:

Burgemeester en wethouders

Betreft:

Beantwoording vraag art. 36 Reglement van Orde

Datum:

Maart 2026

Inleiding Op 24-02-2026 heeft de fractie PvdA schriftelijk vragen ingediend over ‘netcongestie in Hendrik-Ido-Ambacht’. Hieronder vindt u deze vragen en de beantwoording hiervan.

Vraag 1 Is het college op de hoogte dat alle aanvragen voor nieuwe of verzwaringen van grootverbruik aansluitingen (>3x80A) op een wachtlijst komen? Antwoord Het college is op de hoogte dat alle aanvragen voor aansluitingen grootverbruik vanaf 5 december 2024 op een wachtrij komen in verband met netcongestie. Vraag 2 Is het college op de hoogte dat vanaf 1 juli 2026 alle aanvragen voor woningen en scholen op een wachtlijst komen te staan? Antwoord

Memo Het college is op de hoogte dat binnen het nieuwe prioriteringskader van het ACM het verschil tussen groot- en kleinverbruikaansluiting vervalt en daarmee er ook netcongestie afgekondigd is voor kleinverbruikers. Vraag 3 Is het college op de hoogte dat dit ook geldt voor verzwaringen van de installaties van kleinverbruikers (van 1 x 35A naar 3 x 25A)? Antwoord Ja. Vraag 4 Is het college op de hoogte dat in het najaar van 2026 de gereserveerde capaciteit eenmalig wordt vrijgegeven aan de wachtrij op volgorde van prioriteit en dat op 2 januari 2027 de capaciteit volledig is vergeven? Antwoord Ja. Vraag 5 Is het college op de hoogte dat pas als er extra capaciteit beschikbaar komt (bijvoorbeeld als netbeheerders het elektriciteitsnetwerk uitbreiden) partijen op de wachtlijst geholpen kunnen worden? Antwoord Ja. Overigens hebben wij begrepen uit overleggen met Stedin en het ACM dat er naar andere oplossingen gezocht wordt dan enkel de uitbreiding van het elektriciteitsnet. Vraag 6

Memo Is het college op de hoogte dat deze onzekerheid van aansluiten kan duren tot 2035? Antwoord Ja. Antwoord 7 Welke gemeenten behoren tot dezelfde regio als Hendrik-Ido-Ambacht en komen op dezelfde wachtlijst? Antwoord Het voedingsgebied van station Merwedehaven betreft: Dordrecht, Zwijndrecht, Hendrik-Ido-Ambacht, Hardinxveld-Giessendam, Sliedrecht en Molenlanden en een klein stukje Papendrecht en Ridderkerk. Vraag 8 Woningen/scholen: Vraag 8a Zijn er lopende woning- en schoolbouwprojecten die problemen krijgen van bovenstaande ontwikkelingen en zo ja, welke maatregelen worden getrofen om vertraging te voorkomen? Antwoord Het is nu nog lastig in te schatten wat de impact is, omdat kleinverbruikaansluitingen tot 1 juli 2026 aangevraagd kunnen worden. Dat betekent dat projecten die nu ontwikkeld worden nog een mogelijkheid hebben voor een aanvraag voor aansluiting. Netcongestie raakt inmiddels alle projecten of raakt alle ontwikkelingen. De projectleiders van de projecten gaan daarom in een zo vroeg mogelijk

Memo stadium in overleg met Stedin en houden in het project rekening met netcongestie. Zo is bij de bouw van IKC De Meander vanwege de beperkte netcapaciteit gekozen voor een microgrid-oplossing met circa 80 zonnepanelen, een kleine batterij (20 kWh) en energiemanagement. Deze voorzieningen zijn primair ingezet voor het afvlakken van de piekbelasting en het voorkomen van een zwaardere netaansluiting. Als netcongestie een beperkende factor op de ontwikkeling heeft, dan wordt de raad hierover geïnformeerd vanuit het (bestaande) project. Vraag 8b Welke toekomstige woning- en schoolbouwprojecten krijgen te maken met bovenstaande ontwikkelingen en welke maatregelen worden getrofen om vertragingen tot een minimum te beperken? Antwoord Het is nu nog lastig in te schatten wat de impact is, omdat kleinverbruikaansluitingen tot 1 juli 2026 aangevraagd kunnen worden. Dat betekent dat eindgebruikers en projectontwikkelaars van projecten die nu ontwikkeld worden, nog een mogelijkheid hebben voor een aanvraag voor aansluiting. Na 1 oktober is er voor de gemeenten de mogelijkheid om (kleinverbruik)aansluitingen aan te vragen. Op dit moment worden de woonprojecten geïnventariseerd om te zien welke stappen er genomen moeten worden. Woning- en schoolbouwprojecten die wel te maken krijgen met bovenstaande ontwikkelingen: -

Wonen op schoollocaties De Meander en De Admiraal. Deze projecten zitten nog in een te vroege fase. Hierdoor is het nog niet mogelijk om een huisnummerbesluit aan te vragen waardoor er nu geen aansluiting op het net mogelijk is.

Memo Maatregelen die getrofen worden om vertraging van de bouw te voorkomen: -

Onderzoeken of de nieuwe aansluitingen op bestaande aansluitingen passen;

-

Vroeg in overleg met Stedin en projectleiders gaan;

-

Sturen op netbewust bouwen – kleinere elektriciteitsvraag;

-

Gemeenten kunnen na 1 juli projecten aandragen voor aansluiting op het net – het zogenoemde ‘Eerder aansluiten’. Echter ligt de besluitvorming van toekenning bij het ACM. De provincie is voornemens om een collectieve aanvraag transportcapaciteit aan te vragen voor de woningbouw(ambitie). Wij inventariseren de projecten intern en sluiten ons hierbij aan;

-

Kennisdeling door Smart Delta Drechtsteden binnen de ambtelijke organisaties.

Vraag 9 Bedrijven/ grootverbruikers: Vraag 9a Hoeveel aanvragen van bedrijven/ grootverbruikers staan er op dit moment op de wachtlijst? Antwoord De actuele aantallen aanvragen (zowel voor afname als teruglevering) zijn terug te vinden in het document “Wachtlijsten in congestiegebieden” van Stedin. Dit overzicht wordt regelmatig bijgewerkt en bevat per provincie en per station het totale aantal grootverbruikers dat op de wachtlijst staat. U kunt dit direct nakijken in de PDF via de link klik hier. Vraag 9b

Memo Zijn er maatregelen/ mogelijkheden om bedrijven/ grootverbruikers toch te kunnen aansluiten? Antwoord Er zijn maatregelen mogelijk, maar het is belangrijk om te benadrukken dat dit niet betekent dat er snel of automatisch ruimte ontstaat voor nieuwe aansluitingen. Stedin werkt volgens een strikte volgorde (volgens het prioriteringskader en het moment van aanmelden), waarbij netveiligheid altijd leidend is. Stedin mag géén extra aansluitvermogen toekennen als dit risico’s oplevert voor de betrouwbaarheid of veiligheid van het elektriciteitsnet. Pas als netveiligheid geborgd is, kan worden gekeken of er ruimte ontstaat om de wachtlijst in te lopen. Dit betekent dat zelfs in gebieden mét congestiemanagement of fexibiliteit niets wordt aangesloten zolang de veiligheidsmarges onvoldoende zijn. Bedrijven kunnen deelnemen aan congestiemanagement, waarbij zij op afgesproken momenten minder of juist meer elektriciteit afnemen of terug leveren. Dit helpt om pieken te dempen, maar: 

het vergroot de transportcapaciteit van het net niet,



het biedt geen garantie voor versneld aansluiten en



het wordt primair ingezet om het huidige net stabiel en veilig te houden.

Daarnaast zijn netbeheerders verplicht om beschikbare capaciteit toe te wijzen volgens het maatschappelijke prioriteringskader dat door de ACM is vastgesteld. Stedin bepaalt dus niet zelf de volgorde, maar voert de regels van de ACM uit. Binnen dit kader krijgen o.a. zorginstellingen, veiligheidsdiensten, onderwijs, vitale infrastructuur en congestieverzachters

Memo voorrang op de wachtlijst. Voor partijen zonder maatschappelijke prioriteit geldt dat zij achteraan aansluiten binnen het prioriteringskader van de ACM. Wel werken de netbeheerders aan zogeheten alternatieve transportrechten, zoals blokstroom of reststroom. Deze oplossingen bieden geen volledig transportrecht, maar kunnen in bepaalde gevallen wél helpen om beperkt of tijdgebonden aangesloten te worden. Dit zijn dus geen garanties, maar wel opties die in specifeke situaties uitkomst kunnen bieden. Meer informatie hierover staat hier (Stedin fexoplossingen en transportrechten). Vraag 10 Hoe gaat het college inwoners/ verbruikers in Hendrik-Ido-Ambacht informeren over de op handzijde vertragingen op aansluiten/ verzwaren van hun installatie? Antwoord De informatievoorziening ligt bij Stedin, omdat zij als netbeheerder verantwoordelijk zijn voor het net, transport, en nieuwe aansluitingen. Daarnaast beschikken zij over de technische kennis en de specifeke situatie van de gebruiker. De ondernemers zijn geïnformeerd door Stedin en ACM. Huishoudens zijn geïnformeerd via de publieke kanalen door Stedin. Samen met de regio voeren wij overleg met de netbeheerders over de communicatie.