Nr. 14 College van B&W - RIB Groenbeheer openbare ruimte

De gemeenteraad van de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht

uw brief van

uw kenmerk

Datum november 2021

onderwerp

ons kenmerk Afspraken groenbeheer door GKB

Geachte leden van de raad, Op 18 november gaat uw raad op werkbezoek bij groenaannemer GKB. Graag zetten we nog eens de afspraken met GKB voor u op een rij en vertellen we meer over een pilot die gaat starten met het versnipperen van herfstbladeren. Groenbeheer in Ambacht De gemeente Hendrik-Ido-Ambacht koestert het groene karakter van ons dorp. Een groene omgeving geeft een gevoel van rust en geluk, beschermt tegen hitte en zorgt ervoor dat regenwater beter kan wegstromen in de bodem. Deze versterking van het groene karakter is ook steeds meer nodig voor klimaatadaptatie en verduurzaming van de buitenruimte. Dat betekent dat we als gemeente veel aandacht hebben voor de ontwikkeling en het beheer van ons groen. Uitvoering door de groenaannemer Met groenaannemer GKB hebben we afspraken gemaakt over het beheer van de openbare ruimte. GKB kwam eerder dit jaar, net als vier jaar geleden, als beste uit de bus bij de nieuwe aanbesteding voor groenbeheer in Ambacht. Eén van de gronden waarop GKB de aanbesteding toegekend heeft gekregen, was de aandacht voor meer duurzaamheid in de openbare ruimte. GKB heeft laten zien dat zij vernieuwend bezig zijn met het versterken van de ecologie (samenhang van levende organismen met elkaar en hun omgeving), biodiversiteit (verscheidenheid aan dieren en planten) én duurzaamheid in Ambacht.

Ecologisch beheer We werken toe naar een duurzaam beheer van de openbare ruimte. Een aantal bermen en groenstroken in ons dorp worden ecologisch beheerd, waardoor kruiden en bloemen meer ruimte krijgen om te groeien. We laten soms een dode boomstronk liggen, we plaatsen insectenhotels en we planten steeds vaker vaste planten die voedsel bieden aan vlinders en bijen. Ook gebruiken we sinds 2016 geen gif meer om onkruid te bestrijden. Dit is beter voor de natuur en gezonder voor onze inwoners. Afspraken op beeldkwaliteit Net als veel andere Nederlandse beheerders van openbare ruimten, hebben we met onze groenaannemer GKB afspraken gemaakt op basis van beeldkwaliteit. Dit betekent dat we niet expliciet aan GKB opdracht geven hoe vaak en wanneer bijvoorbeeld het gras te maaien. In plaats daarvan stellen we eisen aan hoe hoog het gras mag staan. Zo zijn er beeldkwaliteitseisen voor gras maaien, zwerfafval, onkruid op verharding, onkruid in beplanting, veegvuil en overige onderhoudswerkzaamheden. GKB mag als groenspecialist zelf bepalen hoe en wanneer onderhoud nodig is.

In Hendrik-Ido-Ambacht zijn door uw raad eerder drie verschillende kwaliteitsniveaus vastgelegd waar GKB zich aan moet houden. Het groen in de wijken is netjes, er mag wat onkruid tussen staan: de basiskwaliteit (kwaliteitsniveau B). Bij de ecologische zones (zoals het Hooftlaantje en de Ambachtsezoom) geven we de natuur de ruimte en grijpen we minder vaak in (kwaliteitsniveau C). De begraafplaatsen worden extra netjes bijgehouden: dit noemen we de representatieve kwaliteit (kwaliteitsniveau A). We gebruiken hierbij de landelijke standaard voor beeldkwaliteitsniveaus en bijbehorende beeldmeetlatten. Hieronder ziet u voorbeelden van beeldmeetlatten uit de landelijke kwaliteitscatalogus, in dit geval over onkruid. De gemeente controleert maandelijks steekproefsgewijs in de wijken of GKB de prestatieafspraken nakomt.

Er is weinig onkruid.

Er is in beperkte mate onkruid.

Er is in beperkte mate onkruid.

Aantal stuks onkruid hoger dan 20 cm ≤ 10 stuks per 100 m2

Aantal stuks onkruid hoger dan 20 cm ≤ 20 stuks per 100 m2

Aantal stuks onkruid hoger dan 20 cm ≤ 30 stuks per 100 m2

Bedekking ≤ 2% per 100 m2

Bedekking ≤ 4% per 100 m2

Bedekking ≤ 8% per 100 m2

Er is weinig onkruid.

Er is in beperkte mate onkruid.

Er zijn redelijk veel kruiden en bloemen.

Bedekking ≤ 5% per 100 m2

Bedekking ≤ 15% per 100 m2

Bedekking ≤ 30% per 100 m2

Maximale hoogte ≤ 5 cm

Maximale hoogte ≤ 15 cm

Maximale hoogte ≤ 25 cm

Bron: kennisplatform CROW

Publiekscommunicatie We hebben er begrip voor dat de verwachtingen van onze inwoners soms niet matchen met de moderne uitgangspunten van ecologisch groenbeheer en afspraken op beeldkwaliteit. Doordat we niet meer met gif werken, is er soms meer onkruid op onze stoepen aanwezig. Ook is het wennen dat groenstroken niet per sé kort gemaaid worden, zodat we de natuur de ruimte kunnen geven. In publiekscommunicatie en in reactie op vragen, meldingen of klachten hebben we hier aandacht voor. Pilot bladcomposteermachine Tot slot nemen we u graag mee in een pilot waar we dit najaar mee starten. De herfst zorgt voor een geel, rood en gouden kleurenpalet aan bladeren. Niet alleen fraai om te zien, maar de gevallen bladeren bieden ook een kans voor ons groenbeheer. Binnenkort start de gemeente met een proef om bladeren die op het gras zijn gevallen te versnipperen met een speciale bladcomposteermachine. De pilot past in een bredere duurzaamheidsbeweging waar bijvoorbeeld ook het scheiden van ons huisafval bij hoort. Wat vroeger als afval werd gezien, zijn nu grondstoffen. Gevallen bladeren zijn een waardevolle, natuurlijke bodemverbeteraar, waarmee de bodem, het bodemleven en daarmee de beplanting gestimuleerd worden. Om die reden laten we al langer als gemeente de gevallen bladeren liggen, op gazons en groenborders.

Uiteraard halen we met de veegwagen wel bladeren van de weg af; voor de verkeersveiligheid en om ervoor te zorgen dat water goed weg kan naar het riool. Op voetpaden wordt door de veegwagen niet geveegd, daar blijft het dus liggen totdat het op straat of in het plantsoen waait. Met de pilot gaan we nu een stap verder om ervoor te zorgen dat we de gevallen bladeren nog beter kunnen omzetten in waardevolle compost. Door de bladeren eerst te versnipperen worden deze sneller door de bodem opgenomen. De compost van de bladeren verbetert de bodemstructuur, draagt bij aan het bodemleven, sluit aan bij het kringloopdenken én legt CO2 in de bodem vast. Het laten liggen van de (versnipperde) bladeren zorgt er ook voor dat de bodem meer water kan vasthouden, waardoor de gazons minder snel verdrogen. Ook bieden we zo een schuilplaats voor kleine dieren zoals insecten. Onze groenaannemer GKB voert deze pilot in Rotterdam uit (zie voor meer informatie een artikel van Stad en Groen). De start van de pilot is gepland voor 24 november. We verwachten dat er dan voldoende blad ligt; door de hoge temperaturen van dit najaar houden de bomen hun bladeren langer vast. Als locatie voor de pilot wordt in ieder geval gedacht aan de Weteringsingel met haar grote kastanjebomen. Andere locaties bepalen we samen met de groenaannemer.

De vakmensen van de groenaannemer lopen dagelijks in de wijken en kennen de plekken met veel blad op het gazon. Voor onze inwoners kan de pilot als positief ervaren worden door een nettere en schonere omgeving met minder bladeren. Aan het einde van het seizoen koppelen we de bevindingen van de pilot aan u terug. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Hendrik-Ido-Ambacht, De secretaris,

Pilot composteermachine bladeren

de burgemeester,