Nr. 12 Quick-Scan geluid rijksweg A15 en A16 thv. Hendrik-Ido-Ambacht

Adviesnota Aan

De heer A. Schakel, gemeente Hendrik-Ido-Ambacht

Van

De heer R.E.W. Kunkels / de heer J. Kraaijeveld

Dossier Datum Onderwerp

Zaaknummer

Z-24-452489

Kenmerk

D-25-2529337

16 april 2025 Quick-Scan geluid rijkswegen A15 en A16 gemeente Hendrik-Ido-Ambacht

De gemeente Hendrik-Ido-Ambacht heeft gevraagd een Quick-Scan geluid uit te voeren om de verwachte geluidhinder van het verkeer op de rijkswegen binnen de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht in beeld te brengen. De gemeente wenst dit actuele beeld te hebben omdat de normstelling voor de bouw van nieuwe woningen is gewijzigd sinds de inwerkingtreding van de Omgevingswet. De geluidnormen uit de Wet geluidhinder (Wgh) zijn nu in aangepaste vorm terecht gekomen in het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). Ook de rekensystematiek is veranderd waardoor er een hogere geluidbelasting is te verwachten. Conclusie 1. Benadrukt moet worden dat in principe alleen hoeft te worden getoetst aan de wettelijke geluidnormen, wanneer er sprake is van planontwikkeling gelegen in het aandachtsgebied van een geluidbron, in dit geval de A15 en A16; 2. Omdat deze Quick-Scan niet is uitgevoerd in verband met planontwikkeling maar omdat de gemeente inzicht wil hebben in mogelijke overlast van het verkeersgeluid op de A16/A15 voor Ambacht, is er in principe dus geen wettelijk toetsingskader en noodzaak tot treffen van maatregelen op korte of langere termijn. Voor rijkswegen ligt deze plicht bij Rijkswaterstaat die hiervoor jaarlijks de geluiduitstraling van de rijkswegen monitort; 3.

Uit de ligging van de aandachtsgebieden in Ambacht is af te leiden dat toekomstige nieuwbouw van woningen vrijwel altijd plaatsvindt binnen het aandachtsgebied van de rijkswegen A15 en A16. Bij planontwikkeling zal dus vrijwel altijd een akoestisch onderzoek noodzakelijk zijn om te toetsen aan de wettelijk geldende geluidnormen; 4. Daarnaast blijkt uit de Quick-Scan zeer globaal dat op een beoordelingshoogte van 5 m de standaardwaarde voor de A15 tot een afstand van circa 1 kilometer wordt overschreden en voor de A16 tot een afstand van circa 1,5 kilometer. Op een grotere beoordelingshoogte kunnen grotere afstanden uit de A15 en de A16 gelden waarop de standaardwaarde wordt overschreden. De hoogste geluidbelasting ter plaatse van een woning langs de A16 valt in de klasse 66 - 70 dB (= slechte milieukwaliteit) en langs de A15 in de klasse 61 - 65 dB (= tamelijk slechte milieukwaliteit). Wettelijk kader Bij planontwikkeling moet onderzoek worden uitgevoerd voor nieuwe geluidgevoelige functies1) zoals woningen, scholen of gezondheidszorg gebouwen die zijn gelegen binnen het aandachtgebied van onder andere rijkswegen. Op grond van artikel 3.20 Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) is een geluidaandachtsgebied een locatie langs een (rijks)weg waarbinnen het geluid hoger kan zijn dan de standaardwaarde.

Langs alle rijkswegen in Nederland geldt een geluidaandachtsgebied waarvan de breedte is vastgelegd in de Centrale Voorziening Geluid Gegevens (CVGG). In afbeelding 1 is het aandachtsgebied langs de Rijksweg A15 en A16 ter hoogte van de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht aangeduid. De rode aanduiding betreft het aandachtsgebied langs deze rijkswegen.

1)

Kopie

Hierna worden met 'woningen' ook de geluidgevoelige functies 'scholen' of 'gezondheidszorg gebouwen' bedoeld.

[naam]

Kanttekening: Deze Quick-Scan is niet uitgevoerd in verband met planontwikkeling maar omdat de gemeente inzicht wil hebben in mogelijke overlast van het verkeersgeluid op de A16/A15 voor Ambacht. Daarbij wil de gemeente ook inzicht hebben in welke maatregelen op korte- en langere termijn kunnen helpen, om eventuele geluidoverlast te verminderen. Zoals aangegeven geldt het genoemde wettelijk kader echter alleen voor nieuwe planontwikkelingen. Om toch een indruk te kunnen krijgen van de geluidsituatie ter plaatse van het gehele grondgebied van Ambacht, worden de gepresenteerde geluidbelastingen getoetst alsof er wel ontwikkelingen aan de hand zijn.

Afbeelding 1. Aandachtsgebied langs de rijkswegen ter hoogte van de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht.

Uit de ligging van de aandachtsgebieden is af te leiden dat nieuwbouw van woningen vrijwel altijd plaatsvindt binnen het aandachtsgebied van de rijkswegen A15 en A16. Bij planontwikkeling zal dus vrijwel altijd een akoestisch onderzoek noodzakelijk zijn om te toetsen aan de wettelijk geldende geluidnormen. In de hierna opgenomen tabel zijn de normen uit het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) voor rijkswegen gepresenteerd. Tabel 1 : Geluidnormen nieuwe (permanente) woningen uit het Besluit kwaliteit leefomgeving Geluidbron

Standaardwaarde

Grenswaarde

Rijkswegen

50 dB

60 dB

Kort samengevat betekenen de genoemde waarden het volgende: 1. Wanneer voldaan wordt aan de standaardwaarde is er sowieso sprake van een akoestisch aanvaardbaar woon- en leefklimaat. In dit geval gelden er voor geluid in principe géén beperkingen voor nieuwbouw van woningen; 2. Wordt de standaardwaarde overschreden maar de grenswaarde niet, dan zijn er beperkingen voor de planontwikkeling. Zo moet worden aangetoond dat er, ondanks dat de geluidbelasting hoger is dan de standaardwaarde, toch sprake is van een akoestisch aanvaardbaar woon- en leefklimaat. Hierbij moet ook getoetst worden aan het gemeentelijk geluidbeleid. Dit beleid stelt voorwaarden om te kunnen spreken van een aanvaardbaar klimaat. De belangrijkste voorwaarden zijn de aanwezigheid van geluidluwe gevels én geluidluwe buitenruimten; 3. Als de grenswaarde wordt overschreden is alleen bij hoge uitzondering en mits goed gemotiveerd nieuwbouw van woningen mogelijk. In dit geval zijn vaak ook vergaande maatregelen nodig als zogenaamde niet-geluidgevoelige gevel met bouwkundige maatregelen (onder de Wgh beter bekend als de dove gevel), Toelichting ad 2. Een overschrijding van de standaardwaarde is alleen mogelijk als geluidreducerende maatregelen, die de geluidbelasting zoveel mogelijk reduceren tot bij voorkeur de standaardwaarde, niet mogelijk zijn.

Deze verplichting tot het onderzoek naar maatregelen is vastgelegd in artikel 5.78u van het Bkl. Toelichting ad 3. In artikel 5.78y Bkl is vastgelegd dat een geluidbelasting hoger dan de grenswaarde is toegestaan als aan de gevel van het geluidgevoelige gebouw waarop de grenswaarde wordt overschreden, bouwkundige maatregelen kunnen worden getroffen. Deze bouwkundige maatregelen: a. bestaan uit een uitwendige scheidingsconstructie die géén te openen delen bevat anders dan als onderdeel van een gemeenschappelijke doorgang; b. borgen dat het geluid op de te openen delen in de uitwendige scheidingsconstructie die direct grenzen aan een verblijfsgebied niet hoger is dan de grenswaarde. Bij de toepassing van een dergelijke gevel (onder de Wet geluidhinder beter bekend als 'dove gevel') wordt in het omgevingsplan bepaald dat de gevel een niet-geluidgevoelige gevel met bouwkundige maatregelen is. Onderzoeksopzet Voor het grondgebied van de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht zijn berekeningen uitgevoerd voor de A15 en A16, waarvan de resultaten in deze notitie zijn gepresenteerd in de vorm van contourenkaarten en pandenkaarten. De contourenkaarten geven de ligging van de relevante geluidcontouren waarbij is gerekend op de meest gangbare beoordelingshoogte van 5 meter, representatief voor een gemiddelde ééngezinswoning.

De pandenkaarten geven de geluidbelasting op pandniveau weer voor alle geluidgevoelige gebouwen. Als geluidgevoelig zijn, zoals eerder aangegeven, woningen, scholen en gezondheidszorggebouwen. Ook in dit geval is de geluidbelasting bepaald op de meest gangbare hoogte van 5 meter. Voor beide kaarten geldt dat op een beoordelingshoogte van meer dan 5 meter (bijv. bij appartementen in meerdere lagen) een hogere geluidbelasting optreedt, wat dus leidt tot een ligging van de contouren op een grotere afstand van de weg. Voor de rijkswegen zijn recente verkeergegevens uit de landelijke Centrale Voorziening Geluid Gegevens (CVGG) gebruikt. Dit geldt ook voor de ligging van de bestaande geluidreducerende voorzieningen langs deze wegen. Een afbeelding van het rekenmodel is gepresenteerd in bijlage 1. Dit model beslaat een veel groter gebied dan de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht zelf omdat de delen van de rijksweg die verder van de gemeentegrens zijn gelegen ook een geluidbijdrage kunnen leveren in de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht.

Onderzoeksresultaten Contourenkaart De contourenkaart is gepresenteerd in bijlage 2. De geluidcontouren zijn als gekleurde vlakken gepresenteerd vanaf de standaardwaarde van 50 dB tot en met groter dan 75 dB, met een stapgrootte van 5 dB. •

In het gebied waar de geluidbelasting lager of gelijk is aan 50 dB (en woningbouw in de vorm van ééngezinswoningen wordt ontwikkeld) gelden geen aanvullende eisen ten aanzien van geluid afkomstig van de rijksweg. Andere geluidbronnen kunnen daar nog wel een rol van betekenis spelen.

•

In het gebied tussen de 50 en 60 dB moet een afweging van het geluid worden gemaakt. Dit betekent dat geluidregels in het omgevingsplan kunnen worden opgenomen ten aanzien van bijvoorbeeld de bouw van nieuwe woningen.

•

Een geluidbelasting van hoger dan 60 dB is niet toegestaan zonder aanvullende (vergaande) maatregelen. Dit kan ook betekenen dat de gevel van de woning waar sprake is van een dergelijke geluidbelasting wordt uitgevoerd als niet-geluidgevoelige gevel met bouwkundige maatregelen (onder andere de voormalige 'dove gevel').

In de situatie dat wordt gerekend met een concreet (nieuw) gebouw in het rekenmodel zal vaak een iets lagere geluidbelasting optreden dan wat op grond van de geluidcontouren wordt verwacht. Dit is het gevolg van de afschermende werking die de nieuwbouw zelf veroorzaakt. Door het toevoegen van de nieuwbouw in het rekenmodel wordt, vanuit de gevel waar de geluidbelasting wordt berekend, het zicht op de rijksweg A16 of A15 beperkt, waardoor de geluidbelasting lager zal zijn. Pandenkaart In bijlage 3 is de pandenkaart gepresenteerd waar alle geluidgevoelige bestemmingen binnen de gemeente door middel van een kleuraanduiding aan een geluidbelastingklasse zijn toebedeeld. De hoogste geluidbelasting ter plaatse van een woning langs de A16 valt in de klasse 66 - 70 dB en langs de A15 in de klasse 61 - 65 dB. Wat opvalt is dat de geluidbelasting op de woningen lager uitvalt dan op grond van de contourenkaart is te verwachten. De oorzaak daarvan is in de vorige paragraaf beschreven. Zoals eerder aangegeven zijn alle berekeningen uitgevoerd op een hoogte van 5 meter. Een hogere beoordelingshoogte leidt er toe dat de geluidcontouren op grotere afstand van de rijksweg komen te liggen. Niet uit te sluiten is dat de 50 dB-contour zelfs op grotere afstand van de rijksweg is gelegen dan de grootte van het aandachtsgebied zoals in afbeelding 1 is gepresenteerd.

Bijlagen: Bijlage 1 : Overzicht rekenmodel wegverkeerslawaai A15 en A16 Bijlage 2 : Contourenkaart wegverkeerslawaai A15 en A16 Bijlage 3 : Pandenkaart wegverkeerslawaai A15 en A16

Bijlage 1 : Overzicht rekenmodel wegverkeerslawaai A15 en A16

0m

1000 m schaal = 1 : 40000

Z-24-452489 Quick-Scan Geluid A16 en A15

Wegen Bodemgebieden Gebouwen Kruisingen Mini rotondes Schermen Hoogtelijnen

428000

Overzicht rekenmodel wegverkeerslawaai conform Standaardrekenmethode 2

108000

Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid

100000 104000 Omgevingswet, wegverkeer, [HIA contouren 14 m - CVGG Rijkswegen HIA - contourpunten] , Geomilieu V2024.2 rev 1 Licentiehouder: KuiperCompagnons

Bijlage 2 : Contourenkaart wegverkeerslawaai A15 en A16

Contourenkaart Lden Rijkswegen Hendrik-Ido-Ambacht Rekenmethode Omgevingswet Legenda ≤ 50 dB 51 - 55 dB 56 - 60 dB 61 - 65 dB 66 - 70 dB 71 - 75 dB > 75 dB bebouwing wegen

Beoordelingshoogte: 5 meter

N

april 2025

1:17.000

Bijlage 3 : Pandenkaart wegverkeerslawaai A15 en A16

Pandenkaart Lden Rijkswegen Hendrik-Ido-Ambacht Rekenmethode Omgevingswet Legenda ≤ 50 dB 51 - 55 dB 56 - 60 dB 61 - 65 dB 66 - 70 dB

71 - 75 dB > 75 dB Geluidongevoelig pand wegen

Beoordelingshoogte: 5 meter

N

april 2025

1:17.000