Nr. 11 Memo kostenverdelingsproblematiek Veiligheidsregio

Memo

Aan:

Gemeenteraad Burgemeester van der Van: Giessen Kostenverdeelsystematiek Veiligheidsregio ZuidBetreft: Holland Zuid Datum: 09-10-2024 Aanleiding Op 3 juni jongstleden bent u geïnformeerd over een ‘nieuwe’ kostenverdeelsystematiek met betrekking tot de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid. Op 27 juni heeft het Algemeen Bestuur besloten conform deze informatie. In het kort komt het besluit op het volgende neer: -

-

-

In 2017 is besloten om een nieuwe kostenverdeelsystematiek in te voeren met een ingroeimodel van vijf jaar te starten vanaf 2019, en de bijdragen gedurende die vijf jaar te fixeren op het jaar 2019; Daar heeft uw raad toendertijd een positieve zienswijze op afgegeven maar wel met een aanwijzing; De begroting 2024 had het moment moeten zijn waarop de nieuwe systematiek toegepast had moeten worden. De totale gemeentelijke bijdrage was afgezet tegen de percentages cluster brandweerzorg en rampenbestrijding (de afgesproken verdeelsleutel); Hendrik-Ido-Ambacht heeft vanwege de relatieve groei van de bevolking ten opzichte van anderen gemeenten sinds 2017 te maken met een groei van de verdeelsleutel ten opzichte van andere gemeenten. Hierom is Hendrik-Ido-Ambacht een forse ‘nadeelgemeente’: 2024

1

Memo

2025

-

De Veiligheidsregio heeft besloten om voor 2024 en verder de begrotingswijziging uit te voeren; De portefeuillehouder heeft in het AB bezwaar gemaakt tegen het onnauwkeurige proces en de wijze waarop wordt omgegaan met zienswijzen maar ingestemd met het voorstel om (onder meer) de volgende redenen: o Afspraak is afspraak is een belangrijk principe, ook als het proces te wensen overlaat; o Er was geen enkele kans dat het besluit in Ambachts voordeel aangepast zou worden.

Probleemstelling Het besluit is genomen en dit verwerken zoals te doen gebruikelijk in onze programmabegroting (2025-2028). Er zijn minimaal drie knelpunten waar we van kunnen leren: 1. Het regionaal onopgemerkt blijven van de gevolgen van een besluit voor de langere termijn; 2. Het lokaal onopgemerkt blijven van de gevolgen van een regionaal besluit voor de langere termijn; 3. De betrekkelijke waarde van een zienswijze.

Knelpunt 1 Het probleem is hier dat de organisaties van de tien deelnemende gemeenten én de Veiligheidsregio niet hebben opgemerkt dat er zes jaar na het besluit een grote wijziging georganiseerd moest worden met betrekking tot de lokale bijdragen. In de discussie in het AB werd aangegeven dat dit soort zaken beter moeten landen in het organisatorisch systeem maar dat dit niet moet leiden tot zware processen: een besluit van deze omvang en vorm komt slechts sporadisch voor. Er is ter vergadering toegezegd dat hiernaar onderzoek wordt gedaan. Het vergt van alle bestuursleden, en dus ook van uw eigen portefeuillehouder, oplettendheid om bij een volgende keer dat dit zich voordoet zich ervan te verzekeren dat dit niet nogmaals kan plaatsvinden.

2

Memo Knelpunt 2 De blaam strekt zich deels ook uit tot onze eigen organisatie. Ook Ambacht, ambtelijk én bestuurlijk, heeft niet goed opgelet. Onze vooruitziende blik, we hadden in onze zienswijze nadrukkelijk gevraagd aan de VR om op te letten, doet daar slechts ten dele iets aan af. Het besluit wat in 2017 genomen is, zou normaal gesproken verwerkt worden in onze meerjarenbegroting 2018-2022. Maar het besluit uit 2017 van het AB ging over die planperiode heen en kon pas op zijn vroegst in onze meerjarenbegroting 2020-2024 verwerkt worden. Dus ergens in 2019 bij het maken van die meerjarenbegroting had er iemand bij ons (misschien ook bij de VR, maar eigenlijk zijn wij zelf verantwoordelijk voor ons eigen handelen) dit op moeten merken. Dus het leerpunt is voor ons: hoe verwerken we bestuursbesluiten van andere organen waarvan het financieel effect pas na de planperiode van onze komende meerjarenbegroting zich voor doet? Bij wijze van spreken had dit voorkomen kunnen worden als één van de betrokkenen in 2018 een opmerking in de jaaragenda van 2023 had gezet. We kunnen dit soort onoplettendheid ook proberen te voorkomen door besluiten voor de toekomst, niet beperkt tot de Veiligheidsregio, nadrukkelijker te agenderen in de collegeagenda; wij zullen dit onderzoeken en handelen naar bevind van zaken.

Knelpunt 3 Het is onbevredigend dat er slordig wordt omgesprongen met een zienswijze en hierover is in het AB ook een opmerking gemaakt door uw portefeuillehouder. De zienswijze is een formeel, maar niet bindend advies van de deelnemende partijen aan het AB van de verbonden partij. Dat AB is overigens verplicht om op de zienswijzen te reageren. Vaak doen ze dat in een bijlage bij de desbetreffende begroting. Daarbij is wel het risico dat na vaststelling van de begroting van de verbonden partij er verder niet meer op de zienswijzen geacteerd wordt. Dit lijkt het best te ondervangen door expliciete vragen in een zienswijze zo concreet mogelijk te formuleren met een nadrukkelijk verzoek om hierop ook lokaal terug te koppelen. Het lijkt daarbij dan ook het beste om daar een deadline aan te koppelen zodat we dit ook goed kunnen bewaken. Bestuurlijk zal hiermee rekening gehouden worden bij volgende zienswijzen. Vervolg Het op een juiste manier besturen van een gemeenschappelijke regeling is een continu proces waarbij het verstandig is om tussen raad en college een open discussie te blijven voeren. Dit specifieke besluitvormingsproces is uiteindelijk voor Ambacht onfortuinlijk, maar het geeft ons wel de mogelijkheid om hiervan te leren en onze zienswijzen scherper en concreter op te stellen. Dat maakt controle op de opvolging van de zienswijzen ook beter in te regelen.

3