Kadernota 2026-2029

Kadernota 2026-2029

Inhoud Inleiding............................................................................................................... 3 Programma 1 Sociaal, Welzijn en Educatie....................................................5 Programma 2 Ruimtelijke Ordening, Economie en Wonen........................10 Programma 3 Buitenruimte............................................................................. 14 Programma 4 Veiligheid, Dienstverlening, Bestuur en Middelen.............18 Regionale ontwikkelingen............................................................................... 20 Financiële uitgangspunten.............................................................................. 24

2 Hendrik-Ido-Ambacht

Kadernota 2026

Inleiding De Kadernota 2026-2029 is de start van de Planning & Control-cyclus 2026. Deze nota biedt het kader van de opstelling van de meerjarenbegroting 2026-2029. Nieuwe opzet kadernota Op 19 maart 2024 hebben we met uw raad gesproken over de transitie van onze P&Ccyclus. We hebben vorig jaar de voorjaarsnota omgevormd tot de 1e bestuursrapportage en de winternota tot de 2e bestuursrapportage. Onze (meerjaren)begroting hebben we transparanter gemaakt. De laatste stap is de omvorming van de kadernota naar een beleidsrijke kadernota, waarin u nu zowel fnanciile als beleidsmatige kaders kunt meegeven aan het college. Dit in tegenstelling tot de voorgaande kadernota’s waarin uw raad alleen de fnanciile kaders meegaf. Dit past bij ons voornemen om uw raad meer aan de voorkant te betrekken bij belangrijke onderwerpen, zoals door ons ook is aangegeven in het coalitieprogramma. We zijn ons bewust dat deze eerste beleidsrijke kadernota geldt voor een beleidsarm jaar. Toch willen we graag met uw raad in gesprek, omdat we raadsbreed het beste willen voor onze inwoners, ondernemers, verenigingen en instellingen. Dit streven blijft bovenaan staan, ongeacht de samenstelling van het nieuwe college. We willen daarom voldoende budgettaire ruimte creiren voor een volgend college, zodat ook zij de middelen hebben om hun ambities waar te kunnen maken.

Financieel perspectief Zoals in het raadsvoorstel al is opgemerkt ontvangen ook wij vanaf 2026 3 miljoen minder uit het gemeentefonds. Toch is onze fnanciile positie minder nijpend in vergelijking met andere gemeenten. Dat komt doordat wij van oudsher samen met uw raad een aantal bestuurlijke principes hanteren die er nu voor zorgen dat we er wat beter voor staan. Een aantal van die uitgangspunten zijn:      

Mogelijke tegenvallers schatten we realistisch en tijdig in; We boeken meevallers pas in als ze zich ook echt hebben voorgedaan; Pas als er een goed (uitvoerings)plan is, stellen we hiervoor middelen beschikbaar; We hebben een efciint ingerichte organisatie; We voeren een goed en verantwoord investeringsbeleid; We voeren een goed en reiel risicobeleid.

Met de vaststelling van de Voorjaarsnota van het Rijk zijn er meer middelen naar gemeenten gekomen, vooral voor de jaren 2026 en 2027. Voor de jaren daarna blijft het onzeker, wat helaas gebruikelijk is geworden in de fnanciile relatie tussen Rijk en gemeenten. Er is geen duurzame en navolgbare middelenstroom vanuit het Rijk richting gemeente te ontdekken. Gelukkig hebben we een traditie van robuust en verantwoord fnancieel beleid, waardoor we deze onzekerheid kunnen opvangen en onze ambities kunnen realiseren.

3 Hendrik-Ido-Ambacht

Kadernota 2026

Vooruitlopend op de meicirculaire hebben we de Voorjaarsnota van het Rijk al voor een deel in de cijfers van deze kadernota opgenomen. In de eerste 2 jaar (2026 en 2027) is er een aantal meevallers. We hebben de fnanciile gevolgen van de Voorjaarsnota deels in deze kadernota verwerkt. De exacte fnanciile gegevens worden via de Meicirculaire met de gemeenten gedeeld. Tijdens de opmaak van deze kadernota waren deze gegevens nog niet beschikbaar. Hoewel bezuinigingen voor de jaren 2028 en later niet aan de orde zijn, is het niet uitgesloten dat we wel keuzes maken met betrekking tot ambities. Het saldo voor de komende jaren ziet er als volgt uit:

Zoals u weet hebben we door de jaren heen een gezonde reservepositie opgebouwd. Dit hebben we gedaan met de gedachte om zo’n reserve in fnancieel mindere tijden ook daadwerkelijk in te kunnen zetten. We kiezen er nu dan ook voor om ambities met een incidenteel karakter ten laste van onze algemene reserve te brengen. Sociaal Domein Binnen het sociaal domein zetten we ons zowel lokaal als regionaal voortdurend in om de zelfredzaamheid van onze inwoners te vergroten en daar waar nodig de juiste vorm van zorg en ondersteuning te bieden. In deze Kadernota 2026-2029 zult u zien dat wij daarom lokaal willen inzetten op de versterking van hulpverlening aan mensen met onbegrepen of verward gedrag. Daarnaast willen wij graag de activiteiten op het gebied van het Gezond Leven Akkoord en het relatieloket in het kader van preventie voortzetten. Ook binnen het jeugdhulpdomein willen wij nadrukkelijker inzetten op ‘de voorkant’ door de activiteiten van jeugdhulp op school voor te zetten. Onze overwegingen op het vlak van onze accommodaties vindt u terug onder het kopje ‘accommodatiebeleid’ waarbij wij ook de revitalisering van Cascade voltooien. Op regionaal niveau zetten wij ons via diverse bestuursopdrachten in om het fnanciile tij te keren.

Recycletarief We zijn bijzonder trots op onze inwoners die heel goed afval zijn gaan scheiden en ervoor hebben gezorgd dat de hoeveelheid restafval sterk is verminderd. Door hun inzet is de hoeveelheid restafval afgenomen van 277 kg naar 107 kg restafval per jaar per inwoner. Het is dan ook niet meer dan logisch dat wij het fnancieel voordeel direct ten gunste willen laten komen aan onze inwoners. Bij de afvalstofenhefng 2026 zullen we aan de raad voorstellen het overschot in te zetten als incidentele teruggave aan de inwoners.

4 Hendrik-Ido-Ambacht

Kadernota 2026

Leeswijzer De kadernota is opgebouwd uit de bekende programma’s. Na de vier programma’s komt er een hoofdstuk met de regionale ontwikkelingen. En we hebben een hoofdstuk met de fnanciile uitgangspunten. Per programma hebben we een driedeling gemaakt in de onderwerpen. We hebben de onderwerpen gegroepeerd die een structureel fnancieel efect hebben. De 2e groep bestaat uit beleidsontwikkelingen zonder fnanciile consequenties. De 3e groep zijn beleidsontwikkelingen die incidenteel van aard zijn.

5 Hendrik-Ido-Ambacht

Kadernota 2026

Programma 1 Sociaal, Welzijn en Educatie Beleidsontwikkelingen met fnanciële consequenties IHP 5e school Zoals in het IHP 2020 e.v. en de op basis daarvan reeds genomen besluiten steeds is aangegeven is het de bedoeling alle Ambachtse kinderen les te laten krijgen in eigentijdse schoolgebouwen die voldoen aan de laatste eisen, waaronder die op het gebied van klimaat in de klassen (programma Frisse Scholen). Met de voorbereiding/sloop/nieuwbouw van SOL Krommeweg (laatste van alle scholen) wordt deze doelstelling volledig gehaald. In het IHP 2020 e.v. zijn de kosten van sloop/nieuwbouw SOL Krommeweg geraamd op € 5.580.000 (raming uit 2019). Ervaring bij de andere scholen heeft uitgewezen dat dit bedrag met minimaal 50% verhoogd moet worden a.g.v. prijsstijgingen en marktontwikkelingen. Daarmee zou het ter beschikking te stellen investeringsbudget voor de 5 e school circa 9 miljoen euro gaan bedragen. Op dit moment is een stelpost voor de kapitaallasten vanaf 2028 opgenomen ter grootte van € 200.000. Dit dient te worden opgehoogd tot € 260.000, echter de activering zal pas per 2029 zijn. Inzet van de Wijk GGD-er en de OGGZ In 2022 zijn wij gestart met de inzet van een Wijk GGD-er in onze gemeente. Deze inzet is erop gericht om te voorkomen dat er overlast of escalaties plaats vindt door personen met verward of onbegrepen gedrag.

De Wijk GGD-er beoordeelt situaties en kan inwoners naar zorg en ondersteuning begeleiden. Op deze wijze worden inwoners in staat gesteld regie en grip op hun eigen leven te behouden of te herstellen. Binnen de GR DG&J is een ontwikkeling gaande waarbij signalen met mogelijk verward of onbegrepen gedrag eerder bij de gemeenten worden belegd (herziening takenpakket OGGZ). De verwachting is dat hierdoor het belang van de inzet van een Wijk GGD-er toeneemt. Daarnaast hebben wij in samenwerking met de Dienst Gezondheid & Jeugd gesignaleerd dat er een toename van het aantal meldingen op gebied van zorg en overlast door de politie is. Sinds de inzet van de Wijk-GGD-er in onze gemeente zien we dat de stijging van het aantal meldingen lager is ten opzichte van gemeenten in onze regio. Op basis van deze twee ontwikkelingen stellen wij voor de inzet van de Wijk GGD-er structureel voort te zetten. Naast de inzet van de Wijk GGD-er voert de DG&J ook een dienstverleningsovereenkomst voor ons uit op het gebied van de Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGZ). De projectregie voor de Wijk GGD-er is hier onderdeel van. Gezien bovenstaande ontwikkelingen actualiseren wij de DVO in samenwerking met de DG&J. De DG&J gaat advies en inzet leveren bij meervoudige, complexe problematiek.

Voor bovenstaande ontwikkelingen stellen wij voor om in 2026 € 115.000 beschikbaar te stellen en vanaf 2027 € 133.000. Het bedrag in 2026 is lager dan in de jaren daarna omdat wij in dat jaar nog aanspraak kunnen maken op een subsidie.

Schuldhulpverlening communicatie Gemeenten zijn conform de Wet Gemeentelijke schuldhulpverlening verplicht om een beleidsplan Schuldhulpverlening op te stellen en dit minimaal elke vier jaar te actualiseren. Hier hebben wij in de afgelopen periode aan gewerkt.

6 Hendrik-Ido-Ambacht

Kadernota 2026

Als gemeente staan wij een actieve aanpak en oplossing van schuldenproblematiek voor die de mensen snel helpt, maar zeker ook niet mag afschrikken. Communicatie is hierbij een essentieel onderdeel van het beleid rondom schuldhulpverlening. Met de juiste benadering van mensen met schulden, kunnen wij het bereik van de hulpverlening vergroten. De aanpassing en intensivering van de communicatie over schuldhulpverlening richting onze inwoners hebben wij daarom opgenomen in het beleidsplan Schuldhulpverlening. Dit beleidsplan heeft de gemeenteraad tijdens de raadsvergadering van juni 2025 behandeld. Naar aanleiding hiervan zijn de structurele fnanciile gevolgen ad. € 20.000 opgenomen in de voorliggende Kadernota.

Beleidsontwikkelingen zonder fnanciële consequenties Accommodatiebeleid Het accommodatiebeleid vormt een belangrijk fundament voor onze bredere ambities rondom sport en de toegankelijkheid hiervan voor onze inwoners. Het vaststellen van een geactualiseerde versie hiervan op het onderdeel sportaccommodaties heeft merkbare impact op onze samenleving en vraagt om uitdagende fnanciile keuzes. Op dit moment is de actualisatie van het accommodatiebeleid in volle gang. Hierbij richten wij ons op een aantal keuzevraagstukken. Zo zien wij dat de capaciteit voor binnensport bij een aantal verenigingen in onze gemeente als knelpunt wordt ervaren. Daarnaast bestaat de mogelijkheid om het sportpark Schildman voor niet-georganiseerde sporters (gedeeltelijk) open te stellen. Tot slot hebben wij ook oog voor de toekomstbestendigheid (inclusief meerjarig onderhoud) en duurzaamheid (aansluiting op het warmtenet) van onze sportaccommodaties. De tijd waarin deze keuzes gemaakt zouden moeten worden, kenmerkt zich door beperkte fnanciile mogelijkheden voor onze gemeente. Daarnaast is de huidige bestuursperiode in haar laatste fase vanwege de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2026.

Aan de raad wordt na de zomer een adviesrapport aangeboden waarbij de raad wordt gevraagd om in te stemmen met het gebruiken van het adviesrapport en een opgesteld afwegingskader voor de actualisatie van de Nota Accommodatiebeleid. De geactualiseerde Nota Accommodatiebeleid zal aan de nieuwe gemeenteraad ter vaststelling worden voorgelegd.

Cascade Cultureel centrum Cascade is dé centrale plek voor culturele activiteiten en verenigingen in onze gemeente. Wij zien Cascade als een multifunctionele ontmoetingsplaats voor alle Ambachters. In het coalitieprogramma is afgesproken om de sociale functie van Cascade te versterken. Cascade moet nog meer een levendige plek worden waar mensen graag naartoe komen en verblijven. Daarom revitaliseren wij Cascade in deze periode.

7 Hendrik-Ido-Ambacht

Kadernota 2026

In maart 2024 heeft de gemeenteraad het Voorlopig Ontwerp (VO) voor de revitalisering van Cascade vastgesteld. Hierna is dit VO uitgewerkt in een Defnitief Ontwerp (DO) en is de aanbesteding voor de werkzaamheden gestart. Deze aanbesteding is vervolgens afgerond in februari 2025 en de gemeenteraad heeft het bijbehorende defnitieve uitvoeringskrediet in dezelfde maand vastgesteld. Naar aanleiding van deze besluitvorming zijn de verbouwingswerkzaamheden bij Cascade in april 2025 gestart. Ook is de verhuizing van Cascade en de bibliotheek naar de tijdelijke locatie aan de PC Hooftsingel in april afgerond. Wij streven ernaar om de werkzaamheden in december 2025 af te ronden en Cascade vanaf januari 2026 opnieuw in gebruik te nemen. Begin 2026 verrichten wij naar verwachting nog wel werkzaamheden aan de buitenruimte rondom Cascade.

Ontwikkelingen met incidentele middelen Relatieloket Het is voor kinderen uitermate belangrijk dat zij kunnen opgroeien in een veilige omgeving. Relatieproblemen tussen ouders hebben efect op het welzijn van kinderen. Voor ouders kan het moeilijk zijn om hier hulp bij te zoeken. Om mensen in dit soort situaties te helpen, hebben wij een relatieloket opgezet in onze gemeente. Het relatieloket is een voorliggende voorziening waar onze inwoners anoniem, zonder indicatie of verwijzing, terecht kunnen bij (beginnende) relatieproblemen. Het loket is eind 2023 geopend en houdt wekelijkse spreekuren. Sinds de start hebben wij de ontwikkeling van het loket gemonitord. Na de opstartfase begin 2024 hebben wij gezien dat er sprake is van voldoende toestroom. Het relatieloket is er in dat kader ook voor inwoners die te maken hebben met een relatiebreuk of (echt)scheiding. We zijn voornemens om het relatieloket in 2026 te evalueren omdat de looptijd van het relatieloket dan lang genoeg is om tot besluitvorming te kunnen komen. Na de eindevaluatie volgt er een voorstel over het wel of niet structureel voortzetten van het loket en de fnanciile gevolgen hiervan. Daarom stellen wij in deze Kadernota voor om het relatieloket in 2026 voort te zetten en uit te breiden. Hiervoor hebben wij incidenteel € 45.000 opgenomen.

Jeugdhulp op School Jongeren moeten de ruimte krijgen om op een veilige en prettige manier te kunnen samenleven in onze gemeente. Daar waar dit soms even niet goed gaat, springen wij als gemeente bij. Wij bieden dan hulp in de leefomgeving van de jongere en werken hierbij samen met andere partners zoals de scholen. Om hieraan invulling te geven zijn wij begin 2025 een pilot gestart op het gebied van ‘Jeugdhulp op School’. Hierover hebben wij u via een raadsinformatiebrief in maart 2025 geïnformeerd. Via Jeugdhulp op school (JHOS) worden vormen van jeugdhulp (begeleiding) direct beschikbaar gesteld op basisscholen. Hierdoor kan een leerling tijdens schooltijd geholpen worden bij problemen en wordt een doorverwijzing naar geïndiceerde jeugdhulp voorkomen. De precieze efecten van de pilot willen wij graag op gedegen wijze onderzoeken. Wij willen toetsen of er sprake is van een besparingspotentieel voor de uitgaven aan onder andere geïndiceerde jeugdhulp. Het onderzoek hiernaar loopt inmiddels en wij zijn optimistisch over de eerste inzichten. Eind 2025 worden de eindresultaten van het onderzoek opgeleverd. Wij verwachten dat de uitkomsten aanleiding zijn om de pilot in 2026 voort te zetten. Daarom stellen wij voor

8 Hendrik-Ido-Ambacht

Kadernota 2026

om, vooruitlopend hierop een incidenteel bedrag van € 126.000 beschikbaar te stellen. Hiermee kan de pilot bij positieve resultaten in 2026 voortgezet worden. Als de resultaten onverhoopt tegenvallen, dan stopt de pilot eind 2025. De resterende incidentele fnanciile middelen vallen in dat geval vrij.

Voortzetting activiteiten GALA stichting Hi5Ambacht Stichting Hi5Ambacht voert sinds 2023 activiteiten uit naast haar reguliere aanbod, die bijdragen aan het behalen van de doelstellingen van het landelijke Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en de lokale vertaling daarvan. Deze activiteiten zijn gericht op sport en bewegen, gezondheid, cultuur en het versterken van de sociale basis van onze inwoners. Om deze activiteiten te bekostigen, maken we gebruik van middelen vanuit de Brede SPUK-regeling die door het Rijk beschikbaar zijn gesteld. In 2026 zijn deze middelen echter niet meer toereikend. Daarom is het voorstel om incidenteel € 32.000 beschikbaar te stellen voor 2026. Voor de periode na 2026 is het niet duidelijk of de Rijksmiddelen nog beschikbaar zullen zijn. Hierover moet het Rijk nog besluiten. Zodra hierover meer duidelijkheid is, zullen wij u informeren. Compensatie aanbestedingsresultaat doelgroepenvervoer In 2024 heeft de VNG een nieuwe modelverordening voor het leerlingenvervoer opgesteld. Deze verordening sluit beter aan bij de huidige maatschappelijke ontwikkelingen en de behoeften van de doelgroep. De wijzigingen in de modelverordening zijn gericht op het stimuleren van de zelfredzaamheid van leerlingen en het bieden van maatwerk.

Tegelijkertijd is het nodig om het leerlingenvervoer toekomstbestendig te houden en beschikbaar te houden voor de kwetsbare leerlingen. Dit vormde de aanleiding om onze lokale verordening aan te passen. Hierover heeft de gemeenteraad in de raadsvergadering van juni 2025 een besluit genomen. In 2024 heeft een heraanbesteding plaatsgevonden van het doelgroepenvervoer (leerlingenvervoer, Wmo-vervoer en jeugdhulpvervoer) in onze regio. In januari 2025 is de raad middels een raadsinformatiebrief geïnformeerd over het aanbestedingsresultaat, namelijk gunning aan De Vier Gewesten bv. De heraanbesteding betekent fnancieel gezien dat de kosten voor het doelgroepenvervoer volgens de prognoses, gebaseerd op het huidige gebruik, met €91.000,- zullen stijgen. Om onze lokale verordening in lijn te brengen met de modelverordening van de VNG worden een aantal instroombeperkende maatregelen ingevoerd, wordt een eigen bijdrage gevraagd en wordt een drempelbedrag gehanteerd. Hierdoor is een kostenbesparing te verwachten van ongeveer € 10.500 in 2026. Tegelijkertijd heeft de overgangsregeling voor leerlingen in het huidige vervoer tot gevolg dat een eerder voorgenomen besparing niet volledig gerealiseerd kan worden in het jaar 2026. Om dit te kunnen compenseren stellen wij voor om incidenteel een bedrag van € 66.000 beschikbaar te stellen voor 2026.

Dit biedt de mogelijkheid om ook in de Verordening maatschappelijke ondersteuning en de Verordening Jeugdhulp te verkennen op welke wijze de kostenstijging van het doelgroepenvervoer opgevangen kan worden in de begroting.

Regisseur uitvoeringsprogramma woonzorgvisie In het coalitieakkoord is afgesproken om een woonzorgvisie op te stellen. Op dit moment zijn wij bezig met de nadere uitwerking hiervan. Wij streven ernaar deze woonzorgvisie in de tweede helft van 2025 aan u op te leveren, vergezeld van een uitvoeringsprogramma. Hierin is opgenomen op welke wijze wij de doelstellingen uit de woonzorgvisie, zoals het

9 Hendrik-Ido-Ambacht

Kadernota 2026

komen tot prestatieafspraken met bijvoorbeeld woningcorporaties en zorginstellingen willen realiseren. Op basis van de huidige inzichten verwachten wij dat een regisseur nodig is om te sturen op de voortvarende realisatie van het uitvoeringsprogramma. Wij stellen daarom voor om, vooruitlopend op de behandeling van het raadsvoorstel over de woonzorgvisie, alvast incidenteel € 20.000 voor 2026 en 2027 in deze Kadernota 2026 op te nemen. Als de gemeenteraad besluit om niet in te stemmen met dit onderdeel van het raadsvoorstel, dan vallen deze incidentele middelen vrij.

10 Hendrik-Ido-Ambacht

Kadernota 2026

Programma 2 Ruimtelijke Ordening, Economie en Wonen Beleidsontwikkelingen met fnanciële consequenties

Vervangen toiletgebouw De Schoof Het toiletgebouw bij winkelcentrum De Schoof is niet meer in gebruik en het bestaande gebouw oogt niet fjn in het straatbeeld. In het kader van de toegankelijkheid van de buitenruimte en het winkelcentrum is tijdens de evaluatie van de fetsenstalling en het toiletgebouw de wens uitgesproken om het toiletgebouw te vervangen. De gemeenteraad heeft via de commissie RZ aangegeven een voorkeur te hebben voor het vervangen van het toiletgebouw. Hierbij wordt gekozen voor het verwijderen van het huidige gebouw en de vervanging door een nieuw toiletgebouw op dezelfde locatie. Het nieuwe toiletgebouw zal toegankelijk zijn voor iedereen, voorzien van een groen dak en beter passend in het straatbeeld. De investeringskosten voor het nieuwe toiletgebouw bedragen €150.000,- . De structurele kosten kapitaallasten en onderhoudskosten zullen jaarlijks ongeveer €17.240,- bedragen. Deze kunnen voor € 11.654 gedekt worden uit het bestaande budget.

Beleidsontwikkelingen zonder fnanciële consequenties Woningbouw op schoollocaties Er is nog steeds sprake van schaarste op de woningmarkt. Dat zien we ook in de Drechtsteden en in onze gemeente. De wachttijden voor een geschikte sociale huurwoning blijven hoog. Het is voor starters, jongeren, jonge gezinnen en ouderen moeilijker geworden om een geschikte woning te vinden. Ook statushouders en kwetsbare groepen zijn op zoek naar een woonplek. Daar waar het binnen onze mogelijkheden als gemeente ligt, proberen we oplossingen te vinden. Onze prioriteiten liggen bij jongeren die starten op de woningmarkt en bij ouderen die wel willen doorstromen, maar daar geen geschikte woning voor kunnen vinden. Er is tevens een grote behoefte aan sociale woningbouw. Ook hier willen we wat aan doen.

In lijn met deze ambitie om de woningnood aan te pakken en de leefbaarheid te vergroten, ontwikkelen we op een aantal schoollocaties woningen. Dit project richt zich op de ontwikkeling van woningen op vier strategisch gekozen schoollocaties, met een sterke nadruk op sociale woningbouw voor doelgroepen zoals ouderen en jongeren.

11 Hendrik-Ido-Ambacht

Kadernota 2026

1. 2. 3. 4.

SOL Admiraal: Circa 18 appartementen. De Meander: Circa 18 appartementen. SOL Krommeweg: Tussen 21 en 30 appartementen (voor nu circa 24). Van Polanenstraat: Tussen 24 en 30 appartementen (voor nu circa 27).

We richten ons hierbij vooral op de ontwikkeling van woningen in de sociale (huur)sector en op woningen voor groepen die een kwetsbare positie op de woningmarkt hebben zoals ouderen en jongeren. De eerste drie locaties willen we in zijn geheel bestemmen voor sociale woningbouw. Voor de locatie Van Polanenstraat gaan we nu uit van de ontwikkeling van vrije-sectorwoningen. We werken samen met onze woningcorporaties in deze ontwikkeling. Wij denken op deze manier de schaarse bouwlocaties in onze gemeente optimaal te benutten voor met name sociale woningbouw. De fnanciile haalbaarheid van dit project is gebaseerd op de verwachte grondopbrengsten.

Revitalisering bedrijventerrein De Sandeling We gaan verder met het verduurzamen en revitaliseren van bedrijventerreinen. Bedrijventerrein De Sandeling heeft daarbij prioriteit. In het Actieplan Lokale Economie is het verduurzamen en revitaliseren van De Sandeling met meer groen, biodiversiteit, klimaatadaptatie en voldoende passende energie-infrastructuur opgenomen. We willen bedrijventerrein De Sandeling duurzamer en aantrekkelijker maken. We zijn gestart met de inventarisatiefase (eerste fase) en hebben, samen met OZHZ en de ondernemers maatregelen geïnventariseerd. Deze maatregelen werken we uit naar prioriteiten, planning en fnancieringsmogelijkheden (incl. subsidie), met een doorkijk naar uitvoeringsplannen. Deze fase eindigt met een “Go-No Go” moment dat wordt voorgelegd aan de gemeenteraad. Voor fase 2 (uitvoering) en 3 (beheer) is aanvullend budget nodig. De exacte kosten voor de aanpassingen in het openbare gebied zullen pas medio 2025 bekend zijn nadat de inventarisatiefase is afgerond. We zullen voor de uitvoeringsfase waar mogelijk gebruik maken van bestaande middelen en we gaan op zoek naar subsidiemogelijkheden. Voor eventuele aanvullende budgetten zullen we een voorstel doen. Programma duurzaamheid We blijven ons inzetten voor het programma duurzaamheid de komende jaren. De energietransitie en warmte zijn daarbij belangrijke onderwerpen.

Onze gemeente heeft last van de landelijke druk op het stroomnet (netcongestie). We zetten daarom in op acties om de netcongestie zoveel mogelijk tegen te gaan of te vertragen. Zo willen we ons gemeentelijk vastgoed aansluiten op een duurzame bron en zijn we in overleg met Stedin over het toevoegen van trafohuisjes in het openbaar gebied. Daarnaast gaan we met verschillende bedrijven in overleg om energie-coöperaties op te richten. Dit alles om de netcongestie zoveel mogelijk tegen te gaan. Verder blijven we aan de slag met de warmtetransitie en bereiden we de inwoners zo goed als mogelijk voor op de transitie van gas naar een alternatieve warmtebron. Hierbij werken we samen met de leveranciers, de woningcorporaties en de inwoners. Ook de uitvoering van het Groenbeleidsplan (zie programma 3) draagt bij aan de ambities van het duurzaamheidsprogramma. Aansluiting gemeentelijk vastgoed op lokaal warmtenet

12 Hendrik-Ido-Ambacht

Kadernota 2026

De gemeente en HVC willen het gemeentelijk vastgoed aansluiten op het warmtenet. In de samenwerkingsovereenkomst tussen de gemeente en HVC zijn hier afspraken over gemaakt. Cascade is momenteel het eerste pand dat wordt voorbereid op deze aansluiting. De komende jaren worden meerdere accommodaties voorbereid om aan te sluiten op het warmtenet. De gemeente en HVC trekken hier samen in op om voor elke accommodatie een businesscase op te stellen waarmee wordt onderzocht wat nodig is om aan te sluiten op het warmtenet. De fnanciile gevolgen worden op een later moment voorgelegd.

Ontwikkelingen met incidentele middelen Detailhandelsvisie Wij hechten veel waarde aan een goed ondernemersklimaat en een forerend bedrijfsleven. Een sterke lokale economie is belangrijk. Het levert werkgelegenheid op voor onze inwoners en is van belang voor onze brede welvaart. Een goede samenwerking tussen gemeente en ondernemers staat hierbij voorop. Onze detailhandelsvisie geeft richting aan de ontwikkeling van de detailhandel in onze gemeente. Het doel is om onze winkelcentra aantrekkelijk en toekomstbestendig te maken en/of te houden, zodat ze bijdragen aan de leefbaarheid en economische vitaliteit van onze gemeente. De aanbevelingen uit de detailhandelsvisie 2019 zijn nog niet volledig afgerond. We werken actief aan de uitvoering ervan. Onze focus ligt op het aantrekkelijk houden van winkelcentra zoals De Schoof, Louwersplein en Hoog Ambacht. Dit doen we onder andere door het Actie Plan Lokale Economie uit te voeren en door samen te werken met vastgoedeigenaren en winkeliers. De uitvoering van de huidige detailhandelsvisie loopt door tot het einde van deze collegeperiode. Samen met de provincie Zuid-Holland starten we in het 4e kwartaal van 2025 een nieuw koopstroomonderzoek.

De uitkomsten van dit onderzoek als ook die van de evaluatie van de lopende detailhandelsvisie kunnen als bouwstenen dienen voor een nieuw op te stellen visie die dan door het nieuwe college in het 4e kwartaal van 2026 kan worden opgeleverd. Een breed draagvlak is essentieel voor de actualisatie van de detailhandelsvisie. Daarom zullen zowel de gemeenteraad als ondernemers in een vroegtijdig stadium betrokken moeten worden bij het proces. Dit zorgt voor een gezamenlijke aanpak en een visie die breed gedragen wordt. Voor de actualisatie van de detailhandelsvisie denken wij in 2026 een incidenteel budget van €25.000 nodig te hebben. Dit bedrag wordt gebruikt voor het traject, participatiesessies en de uitvoering van de actualisatie. Volkshuisvestingsprogramma 2026 Het opstellen van het volkshuisvestingsprogramma 2026 is een belangrijke stap in de voortzetting van ons beleid op het gebied van wonen. Dit programma zal de huidige

13 Hendrik-Ido-Ambacht

Kadernota 2026

lokale woonvisie 'De blik vooruit, bouwen voor kwaliteit en leven' (2019-2025) vervangen en is afgestemd op de doelstellingen uit ons coalitieprogramma. De huidige woonvisie loopt af aan het einde van 2025. Het volkshuisvestingsprogramma zal deze visie vervangen, in lijn met de verwachte invoering van de Wet versterking regie volkshuisvesting. Deze wet zal de woonvisie vanuit de Woningwet overhevelen naar de Omgevingswet. We gaan in de tweede helft van 2025 de uitgangspunten voor het volkshuisvestingsprogramma formuleren. Dit stelt het nieuwe college na de verkiezingen in staat om direct aan de slag te gaan met de invulling van het programma. Naar verwachting zal de nieuwe wet dan van kracht zijn, waardoor ook de woonzorgvisie kan worden geïntegreerd.

Het volkshuisvestingsprogramma zal de lokale woonvisie vervangen en valt onder de bevoegdheid van het college volgens de Omgevingswet. De betrokkenheid van de raad in dit traject wordt nader uitgewerkt in de uitgangspunten die in de tweede helft van 2025 worden geformuleerd. De input van de informatieavonden wonen uit 2023 zal hierbij worden meegenomen. De geschatte kosten voor het opstellen van het volkshuisvestingsprogramma bedragen €35.000. Deze kosten zijn incidenteel en worden in 2026 gemaakt.

14 Hendrik-Ido-Ambacht

Kadernota 2026

Programma 3 Buitenruimte

Beleidsontwikkelingen met fnanciële consequenties

Risico voorziening herijking MJOP In 2024 zijn we met Bedrijfsvoering Drechtsteden (voorheen SGD) een Dienstverleningsovereenkomst aangegaan voor het beheer en onderhoud van het gemeentelijk vastgoed. Het betreft een overeenkomst voor het onderbrengen van het tactisch en operationeel vastgoedonderhoud en advisering op het strategische vlak. Het doel van deze DVO is om in een periode van 2 jaar de volledige vastgoedportefeuille van de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht strategisch, tactisch en operationeel in te richten. Vanuit de DVO start een conditiemeting van het gemeentelijk vastgoed. De uitkomst daarvan kan leiden tot een herijking van het meerjarenplanonderhoudsplan (MJOP). Voor het huidig MJOP is al een voorziening getrofen. We verwachten dat een jaarlijkse ophoging van de huidige dotaties met € 30.000 nodig kan zijn. Dit fnanciile risico nemen we alvast mee. A0-reclameborden In 2014 is een reclamebeleid vastgesteld met de nadruk op Out-Of-Home reclame in de openbare ruimte. In 2019 besloot het college echter om verdere reclameactiviteiten stop te zetten en geen nieuwe contracten meer af te sluiten. Dit besluit was gericht op het tegengaan van verrommeling en het behoud van de beeldkwaliteit in de buitenruimte. Bestaande contracten zijn sindsdien afgewikkeld, met uitzondering van het contract voor reclame op rotonden, dat nog steeds loopt.

We zien echter dat door een soort van wildgroei die verrommeling juist toenemen. Het terugbrengen van het adverteren in de openbare ruimte heeft ervoor gezorgd dat we minder inkomsten binnen kregen. Vanuit de lokale ondernemers is er ook veel vraag naar de mogelijkheid om reclame te kunnen maken. We willen het daarom mogelijk gaan maken om via A0-borden die bevestigd kunnen worden reclame-uitingen te kunnen doen. De inkomsten die we hiermee genereren liggen tussen de € 35.000,- en € 40.000,- . Door dit bij één exploitant te beleggen wordt de capaciteit die dit van onze organisatie vraagt, teruggedrongen. Vervanging bussen buitendienst De buitendienst heeft twee werkbussen (diesel) die in slechte staat zijn en moeten worden vervangen. De huidige bussen zijn aangeschaft in 2008 en technisch en fnancieel afgeschreven. De nieuwe werkbussen worden vervangen door twee elektrische werkbussen. Wij gaan beide elektrische werkbussen leasen van de gemeente Rotterdam. U bent hierover begin dit jaar geïnformeerd door middel van een raadsinformatiebrief. De jaarlijkse extra kosten van € 21.000 nemen we mee in de meerjarenbegroting.

15 Hendrik-Ido-Ambacht

Kadernota 2026

Beleidsontwikkelingen zonder fnanciële consequenties

Recycletarief Als we afval beter scheiden, verminderen we de hoeveelheid restafval en houden we meer herbruikbare grondstofen over. Dat is duurzamer én we besparen op de kosten van afvalinzameling en -verwerking. Om de hoeveelheid afval te beperken en onze duurzaamheidsdoelstellingen (max 100 kg restafval en 75 % afvalscheiding) te behalen, is in 2024 het recycletarief ingevoerd. Na de invoering van het recycletarief hebben we de gevolgen hiervan gedurende het gehele eerste jaar op de voet gevolgd. De efecten van de invoering van het recycletarief zijn geivalueerd op de punten service, milieu en kosten. 

Op milieugebied zien we dat de hoeveelheid restafval sterk is verminderd: van 277 kg naar 107 kg per inwoner per jaar. Hiermee is een hogere milieuwinst bereikt dan verwacht: onze inwoners hebben afval beter gescheiden (73% afvalscheiding) dan wij in onze prognoses hadden voorzien.



Qua service is de servicegraad op restafval bewust naar beneden bijgesteld (minder restafvalcontainers). De service op grondstofen is juist verhoogd, doordat we wekelijks PBD zijn gaan inzamelen. Om een betere service te verlenen en om de openbare ruimte een betere uitstraling te geven, zijn we voornemens om de nog resterende bovengrondse containers voor oud papier, karton en glas te vervangen door ondergrondse containers. Daarnaast onderzoeken we de mogelijkheden om luiers gescheiden in te zamelen. Dat biedt een verhoging van de service aan gezinnen en een verlaging van de hoeveelheid restafval maar het vraagt ook een verhoging van de afvalstofenhefng.



Op grond van de resultaten en berekeningen over 2024 is er een overschot op de afvalbeheerkosten van circa € 300.000. Deze meevaller is het resultaat van betere afvalscheiding. Door het positieve saldo komen we op 107 % kostendekking uit. De afvalstofenhefng mag echter maximaal 100% kostendekkend zijn. We zijn trots op de resultaten die zijn behaald in het afgelopen jaar én we zijn enorm trots op onze inwoners die gezorgd hebben voor deze goede resultaten. Wij vinden dan ook dat het fnancieel voordeel direct ten gunste moet komen aan onze inwoners. Bij de afvalstofenhefng 2026 zal het college aan de raad voorstellen het overschot in te zetten als incidentele teruggave aan de inwoners.

Groene buitenruimte

16 Hendrik-Ido-Ambacht

Kadernota 2026

Onze gemeente is een groene gemeente en daar hechten we zeer veel waarde aan. Onze gemeente groeit nog steeds en wij vinden dat daar een goede kwaliteit van de openbare ruimte bij hoort. Groen speelt een onmisbare rol bij het verbeteren van onze gezondheid en het beschermen van het milieu. Om onze doelen en ambities op het gebied van groen te behalen, is in 2024 het groenbeleidsplan vastgesteld. Dit plan is gericht op het verbeteren van de leefbaarheid van onze buitenruimte door deze groener en schoner te maken. Met de uitvoering van het Groenbeleidsplan bevorderen we de biodiversiteit en nemen we maatregelen in het kader van klimaatadaptatie. Bovendien verminderen we ook hittestress. De uitvoering van het Groenbeleidsplan draagt bij aan de ambities van het duurzaamheidsprogramma. In 2025 en in de komende jaren investeren we in groen, groenstructuren, duurzaamheid en een fjnere leefomgeving. De raad heeft de middelen die hiervoor nodig zijn beschikbaar gesteld, zodat we de uitvoering voortvarend kunnen oppakken. In de afgelopen jaren is er een achterstand ontstaan in het onderhoud van een aantal groenvakken. Er is een budget beschikbaar om deze achterstand gedurende vijf jaar weg te werken. Het is onze ambitie om in 2025 de Hoge Boogerd, de Willem de Zwijgerstraat en de Zuidwende te renoveren.

Afgelopen winter hebben we op diverse locaties extra bomen aangeplant, zowel in projecten als bij renovaties hebben we kansen benut om extra bomen te planten en te vergroenen. Ook hebben we de Digital Twin gebruikt voor de aanplant van nieuwe bomen. De komende herfst-winter periode planten we nog eens 200 bomen die gaan bijdragen aan het tegengaan van hittestress en wateroverlast. Ook worden er nog een aantal CAI bomen geplant. Stuk voor stuk grote bomen op markante locaties waarmee het groene karakter van onze gemeente verder versterkt wordt. Met al deze extra bomen investeren we in een groen Ambacht en een fjne gezonde leefomgeving. Hondenbeleid We willen graag dat Hendrik-Ido-Ambacht voor zowel inwoners met als zonder hond met plezier kunnen wonen en leven in een leefbare en aangename buitenruimte. In mei 2024 is het Hondenbeleid 2024 -2034 vastgesteld. Het beleid is herzien om goede voorzieningen voor honden te creiren en duidelijke regels voor eigenaren van honden vast te stellen. In het beleidsplan zijn diverse acties opgenomen, die deels al zijn uitgevoerd, maar deels ook nog in 2025 zullen worden uitgevoerd. Het gaat hier bijvoorbeeld om het aanpassen van uitlaatplaatsen, losloop- en verbodsgebieden, de inzet van de hondenpoepzuiger en het plaatsen van hondenpoepafvalbakken en dispensers met hondenpoepkzakjes.

Daarmee maken we de plekken veilig en gebruiksvriendelijk voor hondenbezitters en beperken we zoveel als mogelijk de overlast voor andere inwoners. Met de vaststelling van het hondenbeleid, is de hondenbelasting verlaagd. Daarmee hebben wij de inkomsten zoveel mogelijk overeen laten komen met de uitgaven. De lagere tarieven zijn in 2025 al ingegaan en worden in 2026 nog verder terug gebracht.

Verkeer en mobiliteit Onze gemeente groeit nog steeds. Dit vraagt om een verkeersinfrastructuur die een goede doorstroming en afwikkeling van verkeer mogelijk maakt. Hiervoor is het Mobiliteitsplan 2021 -2030 vastgesteld. In dit plan hebben we onze ambities en

17 Hendrik-Ido-Ambacht

Kadernota 2026

doelstellingen op het gebied van bereikbaarheid, verkeersveiligheid, parkeren, leefbaarheid en duurzaamheid vastgelegd. Gelijktijdig met het Mobiliteitsplan is het Uitvoeringsprogramma vastgesteld. In dit plan staan maatregelen en acties benoemd die we willen uitvoeren om de ambities uit het Mobiliteitsplan te behalen. Belangrijk onderdeel dat we dit jaar verder uitvoeren is de reconstructie van de Laan van Welhorst. Om ervoor te zorgen dat we blijvend voldoende aandacht hebben voor het uitvoeren van onze ambities op het gebied van mobiliteit en verkeer, zorgen wij voor voldoende structurele capaciteit op het gebied van verkeer.

Onderzoek geluidsoverlast A16 Onze gemeente ligt op een centrale plek in het land en wordt omringd door twee grote rijkswegen. Een goede leefbaarheid in dit drukbevolkte gebied is daarom van groot belang. Wij hebben door OZHZ een onderzoek laten uitvoeren naar de mogelijkheden om geluidsoverlast tegen te gaan. Daarbij zijn mogelijke maatregelen, zoals geluidsschermen of aarden wallen, onderzocht. We gebruiken de resultaten van dit onderzoek om een inschatting te maken van mogelijke quick wins en maatregelen die kunnen worden uitgevoerd. De kosten voor het uitvoeren van de maatregelen zullen nader in beeld moeten worden gebracht, evenals de rol van RWS.

Ontwikkelingen met incidentele middelen Mobiele milieustraat We onderzoeken de mogelijkheden voor het inzetten van een mobiele milieustraat die tien keer per jaar op zaterdag bij de weekmarkt in Hoogambacht komt te staan. Hiermee zorgen we voor een extra afvalinzamelpunt voor inwoners dat dichter bij huis is dan het afvalbrengstation. Inwoners kunnen hier hun fjn huishoudelijk afval kwijt dat niet in de reguliere inzameling mee mag. Denk aan kleine elektrische apparaten, piepschuim en frituurvet. Bovendien is er een afvalcoach aanwezig die tips voor het beter afval scheiden kan meegeven en vragen kan beantwoorden. De jaarlijkse kosten voor een mobiele milieustraat bedragen € 17.000. We starten met een pilot voor één jaar. Wanneer de realisatie van de mobiele milieustraat niet mogelijk is, bekijken we de mogelijkheid om een aantal mini milieustraatjes in de gemeente te plaatsen waar bewoners divers afval in kunnen deponeren. De mini milieustraatjes kunnen op een aantal vaste plekken in de gemeente komen te staan. Dat is voor veel inwoners dichterbij dan het afvalbrengstation. De mini milieustraatjes zijn permanent beschikbaar voor bewoners. Bij mini milieustraatjes kunnen inwoners echter niet al hun afvalstromen voor fjn huishoudelijk afval kwijt. Het is bijvoorbeeld niet mogelijk om piepschuim in te leveren, daarvoor moet men alsnog naar het afvalbrengstation.

De mobiele milieustraat heeft onze voorkeur. De jaarlijkse kosten voor de milieustraatjes bedragen € 6.500 en de incidentele kosten € 19.300.

18 Hendrik-Ido-Ambacht

Kadernota 2026

19 Hendrik-Ido-Ambacht

Kadernota 2026

Programma 4 Veiligheid, Dienstverlening, Bestuur en Middelen Beleidsontwikkelingen met fnanciële consequenties

Toekomstbestendig maken gemeentehuis In de tweede helft van 2025 denken we verder na over het gebruik van het gemeentehuis. Voor de langere termijn houden we rekening met kosten voor vervangingen op facilitair gebied en het toekomstbestendig maken van het gemeentehuis. Regionale samenwerking Regionale samenwerking is erg belangrijk voor ons. We werken veel samen met andere gemeenten of organisaties om onze doelen en ambities te realiseren. Regionaal samenwerken betekent ook dat we meer op afstand sturen. Daarbij is het belangrijk dat we grip houden op verbonden partijen en het realiseren van onze doelen en ambities. Gerichte sturing en een scherpe en kritische blik zijn daarbij noodzakelijk. Onze visie en kaders voor regionale samenwerking hebben we vastgelegd in de Visie op regionale samenwerking en de Nota verbonden partijen. In de samenwerking met de verbonden partijen hanteren we als leidraad het principe ‘trap op – trap af'. Dit betekent dat de bijdragen aan de verbonden partijen meebewegen met bijdragen die de gemeenten ontvangen uit de Algemene Uitkering. In deze fnancieel slechte en onzekere tijden, is nu een periode van ‘samen trap af’ aangebroken. We zijn met de andere deelnemende gemeenten en de verbonden partijen zelf actief in gesprek over hoe we dit verantwoord vorm kunnen geven.

‘Trap af’ zal namelijk niet in alle gevallen en bij alle verbonden partijen mogelijk zijn. Dit hangt af van de aard van de diensten van de verbonden partij en de impact op onze inwoners. In het hierna volgende hoofdstuk ‘Verbonden partijen’ gaan we hier verder op in. Participatie Door ruimte te bieden aan participatie zetten we de kracht en de energie uit de samenleving optimaal in. Het met elkaar voeren van het gesprek is een belangrijke basis van participatie. Wederzijdse duidelijkheid over verwachtingen is daarbij belangrijk. De Participatienota biedt hiervoor de kaders. Nu we een aantal jaar werken met de Participatienota, is en wordt deze samen met de raad geivalueerd. Samen met de raad evalueren we of de afspraken en rollen rondom participatie duidelijk zijn en bezien we of er nog leerpunten zijn. Op basis van de uitkomsten daarvan, zal het college na de zomer van 2025 met een concreet voorstel komen hoe onze inzet op participatie te continueren. De uitkomsten kunnen dan meegenomen worden in het begrotingsproces 2026. Financiële bijdrage jumelage De Stichting Jumelage organiseert jaarlijks activiteiten in samenwerking met de gemeente Bergen (Duitsland) in het kader van de stedenband. De activiteiten bestaan o.a. uit uitwisselingsprojecten, werkbezoeken en Anne Frank Friedenstagen.

Om het andere jaar worden er meer activiteiten georganiseerd, waarvoor extra budget nodig is. De Stichting Jumelage is gevraagd om deze kosten in beeld te brengen en hieruit bleek dat de huidige bijdrage van € 5.000,00 per jaar niet toereikend is. Een verhoging van het budget met € 5.000,00 per jaar voor een periode van 5 jaar (2025-2029) zorgt ervoor dat de stichting de activiteiten kan blijven uitvoeren.

20 Hendrik-Ido-Ambacht

Kadernota 2026

Voorjaarsnota Vooruitlopend op de meicirculaire hebben we de Voorjaarsnota van het Rijk al voor een deel in de cijfers van deze kadernota opgenomen. In de eerste 2 jaar (2026 en 2027) is er een aantal meevallers. Zo zijn daar de demping in de terugval van het gemeentefonds meegenomen, de tekorten op jeugdzorg die voor de helft voor rekening van het Rijk gaan komen en het ingroeipad van de maatregelen van de Hervormingsagenda is verzacht. Daar staan ook tegenvallers tegenover. Die vallen vooral in de jaren 2028 en later. Per januari 2028 wordt een eigen bijdrage ingevoerd voor jeugdzorg. Er moet vanaf dan ook gestuurd gaan worden op de trajectduur van jeugdzorg en is de opbrengst van de hervormingsagenda geïndexeerd.

Ontwikkelingen met incidentele middelen Voortzetten traineeprogramma Ons huidige trainee-/talentprogramma is gestart in maart 2024 en loopt door tot 1 september 2025. Ook daarvoor hebben we twee succesvolle programma’s gehad. Met het afopen van het huidige programma, moeten we een keuze maken om ook in 2026 weer een groepje trainees aan ons te verbinden. Wij hebben meerdere succesvolle traineeprogramma’s georganiseerd de afgelopen jaren, waar een aanzienlijk deel van de trainees uiteindelijk een vast contract hebben gekregen en nog steeds naar tevredenheid werkzaam zijn binnen onze organisatie. We willen dit lokale traineeprogramma graag voortzetten. Na evaluatie van het huidige programma, starten we daarom dit najaar met de ontwikkeling van een nieuw programma, dat medio 2026 van start kan gaan. De kosten bedragen voor 2026 € 125.00 en voor 2027 € 100.000. Ondermijning In 2023 heeft u als raad akkoord gegeven op het plan van aanpak Ondermijning 20242025, inclusief de gevraagde capaciteit en fnanciin. In de afgelopen jaren is de aanpak van ondermijning vergroot en geprofessionaliseerd en dit willen we in 2026 voortzetten met incidentele gelden. Hiervoor trekken we een bedrag van € 55.000,- uit.

21 Hendrik-Ido-Ambacht

Kadernota 2026

22 Hendrik-Ido-Ambacht

Kadernota 2026

Regionale ontwikkelingen Gemeenschappelijke Regelingen met fnanciële consequenties GR Sociaal De begroting 2026 van de GR Sociaal vertoont een stijging van de gemeentelijke bijdrage met € 22 miljoen ten opzichte van de jaarschijf 2026 van de begroting 2025. Deze stijging is voornamelijk te wijten aan de autonome groei van klantenaantallen en de ontwikkeling van loon- en prijsindexaties. Gemeenten worden hiervoor gedeeltelijk gecompenseerd door het Rijk. Voor onze gemeente betekent deze begroting 2026 een netto stijging van onze bijdrage in 2026 van € 799.000. Om de kosten in het sociaal domein beheersbaar te houden, zijn diverse maatregelen en ombuigingen opgenomen in de begroting van de GR Sociaal. Deze maatregelen moeten bijdragen aan een toekomstbestendig sociaal domein. Hieraan hebben wij in de zienswijze over de begroting 2026 ruime aandacht besteed. GR DG&J Onderdeel SOJ In de begroting 2026 op het onderdeel SOJ heeft de DG&J er wederom voor gekozen om zowel geen groei als geen besparingen op te nemen ten opzichte van de prognose. We zien een stijging van onze gemeentelijke bijdrage van € 1,4 miljoen. Indexatie speelt hierbij een rol en als we kijken naar het aantal jeugdigen dat jeugdhulp ontvangt zien we een redelijk stabiele trend voor onze gemeente. Wel hebben wij te maken met een aantal zeer intensieve jeugdzorgtrajecten met verblijf.

Over deze ontwikkeling hebben wij de gemeenteraad meermaals geïnformeerd waaronder via het voorstel over de zienswijze. De kostenontwikkeling die hieruit voortkomt is uitzonderlijk in onze gemeente en wij verwachten dat deze kosten op termijn zullen stabiliseren of afnemen. Daarom hebben wij ervoor gekozen deze kosten als incidentele uitgaven op te nemen in onze eigen Kadernota 2026.

Onderdeel DG&J Het AB van de DG&J heeft besloten de begroting 2025 plus indexatie, met uitzondering van het jeugdhulpbudget, als kader voor de begroting 2026 te gebruiken (nullijn). We weten echter dat het aantal meldingen fors hoger ligt dan het aantal meldingen dat afgehandeld kan worden op basis van die nullijn. Het hanteren ervan betekent daarom een taakstelling van 8% op de begroting van de DG&J exclusief de Serviceorganisatie Jeugd (SOJ). De totale indexatie van de begroting 2026 bedraagt € 1,4 miljoen waarvan € 1,049 miljoen een verhoging van de gemeentelijke bijdrage betekent. Met de begroting 2026 heeft de GR DG&J een aantal voorstellen gedaan. Deze voorstellen gingen over onder andere Leerplicht, Mentale Gezondheid en Veilig Thuis. Hieraan hebben wij in onze zienswijze aandacht besteed. Tijdens de AB-vergadering van de DG&J op 10 juli zullen deze voorstellen defnitief behandeld worden. In deze Kadernota 2026 hebben wij hiermee rekening gehouden.

VRZHZ Onze bijdrage aan de begroting 2026 van de GR VRZHZ van € 2.995.278 hebben wij in deze kadernota verwerkt. Dit betekent een bijraming van ruim € 87.000,-.

23 Hendrik-Ido-Ambacht

Kadernota 2026

Er loopt een bestuurlijke opdracht om te onderzoeken hoe toekomstbestendige brandweerzorg eruit moet gaan zien en waar fnanciile middelen gevonden kunnen worden nu de begrotingen onder druk staan. VRZHZ heeft al wel een taakstelling van € 569.855 opgenomen in de ontwerpbegroting 2026 voortkomend uit de 10% korting van de BDUR bijdrage van het rijk. Daarnaast voert de Veiligheidsregio de bestuurlijke opdracht van nationale opgave maatschappelijke weerbaarheid vooralsnog zonder extra middelen uit. Voor deze opdracht is een projectleider aangetrokken die deze opdracht uitvoert voor onze Veiligheidsregio in samenwerking met de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond.

OZHZ In de begroting van OZHZ is vanaf 2026 een structurele toename van de begrotingsomvang met € 32.000 opgenomen. Een deel van de incidentele omzet wordt daarmee als structureel beschouwd. In onze zienswijze op de begroting van OZHZ hebben wij aangegeven dat wij ons hier niet in kunnen vinden. Wij hebben deze toename daarom alleen opgenomen voor het jaar 2026.

Overige verbonden partijen met fnanciële consequenties Smart Delta Drechtsteden Groeiagenda Regionale samenwerking in het ruimtelijk-economisch domein van Smart Delta Drechtsteden is en blijft voor ons van groot belang. Deze samenwerking helpt ons om efectief in te spelen op de maatschappelijke opgaven van nu en voor de toekomst. Als Drechtstedengemeenten werken we al geruime tijd met elkaar aan de gezamenlijke ambitie om als regio een sociaal-economische sprong te maken. Naast de inhoudelijke vraagstukken, is er daarbij ook steeds aandacht voor de wijze waarop de bestuurlijke samenwerking het beste vorm kan worden gegeven. In 2024 is daarom gestart met de doorontwikkeling en en toekomstbestendigheid van onze bestuurlijke samenwerking. Het rapport van Common Eye heeft hiervoor de nodige adviezen opgeleverd. De aanbevelingen onder andere betrekking mogelijke fnancieringsvormen die beter passen bij de gewenste meer open samenwerking n de fnanciile situatie van de deelnemende gemeenten. Het proces is gestart om het groeiperspectief van de regio verder uit te werken, waarbij ook nieuwe fnanciile afspraken in relatie tot gezamenlijke ambities en activiteiten worden meegenomen. Gemeenten binnen de Drechtsteden hebben te maken met bezuinigingsopgaven.

Voor de begroting 2026 is beoogd om te komen tot een nieuw uitvoeringsprogramma dat beter aan zal sluiten bij de veranderende fnanciile en inhoudelijke context. Dit moet zorgen voor een meer gerichte en efciintere inzet van de middelen. Wij stellen nu een structurele bezuinigingsopgave van 20% voor op het gehele systeem van de samenwerking in het ruimtelijk-economisch domein van Smart Delta Drechtsteden. Wij zijn van mening dat het hiermee mogelijk blijft om de regionale ambities in het ruimtelijkeconomisch domein te blijven voortzetten. Dit sluit ook aan bij de koers die we zien bij de overige gemeenten in de regio. Voor ons betekent dit een besparing van € 103.400,- . Verzelfstandiging stichting DEAL De oprichting van Stichting Drechtsteden Economisch Acquisitie Loket (DEAL) vond plaats in het licht van de sterk achterblijvende werkgelegenheidsontwikkeling in de Drechtsteden na de crisis (2007-2013). Door de promotie en acquisitiefunctie met elkaar professioneel te organiseren, zagen de Drechtstedengemeenten kansen om nieuwe bedrijven en banen naar de regio te halen. Mede door de doortastende inzet van DEAL

24 Hendrik-Ido-Ambacht

Kadernota 2026

Drechtsteden is de regio in deze opzet geslaagd. Er zijn inmiddels vrijwel geen kavels meer uit te geven en er is nu sprake van krapte op de arbeidsmarkt in plaats van werkloosheid. De situatie is dus anders dan bij de oprichting van DEAL 10 jaar geleden. Bovendien is ook de samenwerking tussen de Drechtstedengemeenten veranderd en zijn er nieuwe impulsen gegeven aan de samenwerking met regionaal onderwijs en bedrijfsleven. Daarmee hebben de activiteiten van DEAL Drechtsteden gaandeweg een andere invulling gekregen. Daarom is er voor gekozen om DEAL per 1 juni 2025 te verzelfstandigen. DEAL blijft als marktpartij in het netwerk een belangrijke partner voor de gemeenten, met veel kennis en contacten in de regio. De Drechtstedengemeenten kennen een jarenlange samenwerking op ruimtelijkeconomisch vlak. Deze willen we continueren. Op dit moment wordt er vanuit Drechtstedengemeenten toegewerkt naar een (nieuwe) uitvoeringsorganisatie voor het programma Economie en werken. Deze nieuwe uitvoeringsorganisatie kan bekostigd worden via onze inwonersbijdrage voor Smart Delta Drechtsteden. Dit maakt dat onze jaarlijkse bijdrage aan de Stichting Deal van € 44.000,- per 2026 vrij kan vallen.

Nieuwe dienstverlening Servicegemeente Dordrecht (SGD) In de loop van 2025 komt de SGD met een nieuwe productencatalogus, een nieuw kostenverdeelsystematiek en moeten de klantorganisaties aangegeven welke dienstverlening wordt afgenomen en welke niet (voor zover de keuze mogelijk is). In de overwegingen die wij daar zelf over hebben te voeren, moeten we kijken of er taken zijn die - qua kosten en kwaliteit – ook of beter in eigen huis belegd kunnen worden. Uitgangspunt daarbij moet zijn dat dit kostenneutraal moet zijn. Als we het zelf tegen een gelijke of lagere prijs kunnen doen met hetzelfde of een beter resultaat, dan moeten we deze afweging zeker durven te maken. Daarbij spelen uiteraard ook zaken als kwetsbaarheid, continuïteit en professionaliteit een rol. Voor een aantal zaken die we nu afnemen gaan we een taakstelling in onze begroting opnemen. Dan gaat het om de bijdrage voor het voormalige Bureau Drechtsteden (€ 225.000,-), we halveren onze bijdrage voor het regionale ICT-projectportfolio (€ 118.500,-) en we leggen de Gemeentelijke Belastingdienst Drechtsteden een taakstelling van € 100.000,- op. Deze taakstellingen op de afzonderlijke onderdelen zijn in lijn met de regionale koers.

Op dit moment is nog niet in te schatten of het nieuwe aanbod vanuit de SGD voor ons grote fnanciile consequenties kan hebben. Besluitvorming hierover zal in het 3 e kwartaal van 2025 plaats moeten vinden. Organisatie Hendrik-Ido-Ambacht regionaal Het feit dat we een aantal taken en diensten niet meer via de regio af gaan nemen, betekent voor ons een (bruto)besparing van ongeveer € 590.000,-. Een deel van deze besparingen willen we in onze eigen organisatie investeren. Immers, een aantal taken gaan we (deels) zelf doen of op een andere manier (via nieuwe overeenkomsten) organiseren. Daar moet vanuit onze kant strak op gestuurd worden. Vandaar dat we voor ongeveer € 250.000,- onze eigen organisatie moeten versterken. Dit houdt in dat we in eerste aanleg een netto-besparing van € 340.000,- op onze regionale samenwerkingscontructies denken te realiseren. Waterbus In onze regio is het openbaar vervoer over water erg belangrijk. Dit is een duurzame vorm van openbaar vervoer die we stimuleren. De kosten voor de Waterbus worden op een andere wijze berekend dan voorheen. Vanaf vorig jaar wordt deze bijdrage berekend

25 Hendrik-Ido-Ambacht

Kadernota 2026

op basis van de inwonerbijdrage. Structureel betekent dit jaarlijks een extra bijdrage van € 50.000.

26 Hendrik-Ido-Ambacht

Kadernota 2026

Financiële uitgangspunten

Uitgangspunten en Basis Als basis is de primitieve begroting 2025 gebruikt, zoals die in november 2024 is vastgesteld.

In de parameters gaan we voor de (interne) lonen en prijzen uit van de prognoses uit de CPI van februari T-1. Bij het opstellen van de defnitieve begroting 2026 stellen we dit defnitief vastgesteld. Voor de indexatie van de subsidies en lokale hefngen gaan we, zoals afgesproken, ook uit van de CPI van februari jaar T-1.

De omslagrente mag niet meer afwijken dan 0,5% van de werkelijk berekende rente. Vooralsnog houden we de huidige omslagrente aan. Bij het opstellen van de nieuwe begroting 2026 bepalen we het defnitieve percentage.

Overigens schrijft onze gemeente alle activa annuïtair af. Bij een aanpassing van de renteomslag wordt wel de rente, maar niet de afschrijving van de bestaande activa aangepast. Dit heeft als gevolg dat we voor bestaande activa met een licht progressieve afschrijving te maken krijgen.

27 Hendrik-Ido-Ambacht

Kadernota 2026