extra raad 15 juni 2023

de gemeente, • de opvang van asielzoekers menswaardig dient te zijn, • er indringende klachten zijn over de kwaliteit van de opvang aan de Weteringsingel, • de operationele organisatie van de opvang eenvoudiger wordt wanneer zij zich concentreert op één locatie in de gemeente, besluit als beslispunt toe te voegen aan het voorstel: • 3: de crisisnoodopvang aan de Weteringsingel direct te sluiten zodra de aldaar gehuisveste vluchtelingen zijn verhuisd naar de opvang op de boot naast het Citadelterrein, en gaat over tot de orde van de dag." De voorzitter verklaart dat ook dit amendement mede deel uitmaakt van de beraadslagingen en schorst de vergadering. Schorsing van 22.03 tot 22.17 uur. De voorzitter heropent de vergadering en geeft het woord aan wethouder Flach voor het verwoorden van de reactie van het college op het amendement van de fractie van Realistisch Ambacht. Wethouder Flach memoreert in zijn antwoord in eerste termijn in feite al een beoordeling van dit amendement te hebben gegeven – de heer Doevendans merkte dit ook al op -- en die wil hij nu herhalen. Aan degenen die positief staan tegenover dit amendement wil hij voorstellen om straks gewoon tegen het voorstel te stemmen, want dat maakt de situatie duidelijker dan wanneer men het college met een onmogelijke opdracht op pad stuurt.

Dit betekent dat het college aanneming van het amendement van de fractie van Realistisch Ambacht ontraadt. De voorzitter zal kort ingaan op amendement van de fractie van de VVD. De constateringen en overwegingen in dit amendement deelt het college niet helemaal, maar wel kan het instemmen met het toevoegen aan het te nemen besluit van beslispunt 3: "de crisisnoodopvang aan de Weteringsingel direct te sluiten zodra de aldaar gehuisveste vluchtelingen zijn verhuisd naar de opvang op de boot naast het Citadelterrein."

Extra vergadering van 15 juni 2023.

30

Hierbij geldt wel dat dit alleen kan worden uitgevoerd als de raad instemt met de komst van de boot naar Ambacht. De heer Van der Wulp hoorde wethouder Flach de raad herinneren aan het eerder in Hendrik-IdoAmbacht bestaan hebbend AZC. Spreker was toen nog geen raadslid, maar weet wel dat er indertijd raadsleden naar Limburg zijn gegaan om zo'n 50 gloednieuwe stacaravans voor plaatsing op het terrein van dat AZC uit te kiezen. Ook werd er een school bij gebouwd, zodat kinderen les konden krijgen. De stacaravans stonden tussen de bomen en ook nog dichtbij het Perenlaantje, en dat was een romantische situatie. Dat AZC bestond precies vijf jaar. Gedurende die tijd was er alleen soms enige overlast merkbaar bij de C1000, de enige winkel die een beetje in de buurt lag. De omstandigheden waren toen anders dan nu. Er wordt wel eens gedacht dat het college hier en daar wat te weinig geld uitgeeft en niet ruimhartig reageert op verzoeken uit de raad die geld moeten gaan kosten. Nu het gaat over de opvang van vluchtelingen mag het van het college echter wel 'een onsje meer' zijn, dit vanuit de gedachte dat het het COA is dat alles moet betalen. Het lijkt dus wel dat het college iets ruimhartiger is als iets de gemeente zelf geen geld zal gaan kosten. De PvdA-fractie zal die ruimhartigheid graag ook getoond zien als er in àndere omstandigheden iets aan het college zal worden gevraagd.

Eerder heeft de fractie al onderbouwd aangegeven waarom zij niet voor aanneming van het amendement van Realistisch Ambacht is. Wel steunt zij het amendement van de VVD, dat zij als een goede toevoeging aan het te nemen besluit ziet. Een ieder hier wil iets doen voor medemensen die buiten hun schuld zijn terechtgekomen in de omstandigheden waarin zij nu verkeren. Mevrouw Gommans-Dane is, alle fracties gehoord hebbend, blij dat het erop lijkt dat dit voorstel straks zal worden aangenomen. Het amendement van Realistisch Ambacht is voor de fractie van D66 niet realistisch genoeg om er voor te kunnen stemmen; zij is daar dus tegen. Vanavond heeft men het over twee boten gehad, maar er bestaat in Hendrik-Ido-Ambacht ook nog een 'zwerfboot', een boot waarop arbeidsmigranten verblijven. Valt ook die boot onder de verantwoordelijkheid van de gemeente, zodat zij ook die groep mensen moet registeren en op haar moet letten, wellicht in samenwerking met een organisatie die zich bezighoudt met mensen die zich in Nederland willen vestigen? Met de komst van de boot uit Dordrecht naar Hendrik-Ido-Ambacht gaat spreeksters fractie geheel akkoord. De heer Van den Wollenberg zegt het college dank voor de snelle beoordeling van de amendementen. Spreker wil eerst een opmerking tot het college richten.

Normaliter spreekt men in de Ambachtse raadszaal niet over de landelijke politiek – de VVD-fractie is overigens altijd bereid om daarover een discussie te voeren --, maar beperkt men zich tot het behandelen van zaken waar de geméente over gaat. Het was dan ook opmerkelijk dat het college er vanavond zelf wèl de landelijke politiek bij haalde. De heer Platschorre neemt aan dat ook de heer Van den Wollenberg bij de verkiezingen voor de Tweede Kamer gaat stemmen. Het is ook mede een verantwoordelijkheid van de Ambachters dat er dan een Tweede Kamer wordt gevormd die het te voeren beleid voorbereidt en daarover beslist. Daarvan kan men zich hier toch niet distantiëren? Er staat geen hek rondom Hendrik-Ido-Ambacht. De heer Van den Wollenberg bevestigt dit, maar men behoeft het hier niet te hebben over wat landelijke bewindspersonen al dan niet doen of hebben gedaan, want daar gaat deze raad niet over. Dat plaatselijke politici zich desgevraagd over landelijk beleid uitlaten, komt natuurlijk wel voor, maar dat zelfs het college van b. en w. dit doet is toch wel opmerkelijk.

Extra vergadering van 15 juni 2023.

31

Het stemt de fractie van de Ambachtse VVD natuurlijk tevreden dat het college de in haar amendement voorgestelde toevoeging, namelijk om de crisisnoodopvang aan de Weteringsingel direct te sluiten zodra de aldaar gehuisveste vluchtelingen naar de opvangboot naast het Citadelterrein zullen zijn verhuisd, wil overnemen. Zij denkt dat hiermee het maatschappelijk draagvlak voor dit voorstel breder kan worden en dat het ook voor de betrokkenen een betere situatie oplevert. De fractie had ook een amendement aangekondigd dat zou voorzien in een beperking van het aantal opvangplaatsen, maar in de schorsing is het duidelijk geworden dat dit geen meerderheid zou verwerven, zodat van indiening daarvan wordt afgezien. Het eveneens aangekondigde amendement over de communicatie zal ook niet worden ingediend, daar de fractie van het college heeft vernomen dat de inwoners voor het stellen van vragen en/of uiten van zorgen méér mogelijkheden zullen worden geboden dan alleen via de e-mail. Met betrekking tot het amendement van Realistisch Ambacht volgt de fractie wat het college heeft aangegeven, namelijk dat het daarin voorgestane juridisch gezien moeilijk uitvoerbaar is en ook niet meer plaatsvindt.

Er is in het voorstel al gezegd dat er bij de opvang van vluchtelingen naar mensen uit de meest kwetsbare gebieden wordt gekeken en naar de mening van sprekers fractie biedt dit het college voldoende aanknopingspunten om aan een en ander invulling te geven. Tot slot is op te merken dat de fractie van de Ambachtse VVD van mening blijft dat bij een aantal van 200 in Ambacht op te vangen asielzoekers, een aantal dat bovenop het aantal opgevangen wordend Oekraïense vluchtelingen komt, het maatschappelijke draagvlak wordt overvraagd. De Ambachtse samenleving néémt haar verantwoordelijkheid al en heeft dat ook in het verleden gedaan. De fractie zal daarom tegen dit voorstel stemmen. De heer Nugteren ziet dat op de pagina's 1 en 2 van het voorstel een aantal feiten van algemene bekendheid is genoemd, feiten die ook in diverse bijdragen naar voren zijn gekomen, namelijk dat het aantal naar Nederland komende asielzoekers in de afgelopen tijd sterk is gestegen, dat de verwachting bestaat dat die stijging nog zal toenemen, dat de media elke dag aandacht besteden aan de problemen die dit in de opvang oplevert en dat er door het kabinet maatregelen worden genomen om de instroom van asielzoekers te beperken. Door mee te werken aan de totstandkoming van meer opvangcapaciteit draagt de gemeente bij aan het oplossen van de landelijke problematiek van de opvang van asielzoekers.

Zij helpt er zo aan mee dat een herhaling van de meest schrijnende situatie, namelijk de situatie waarin vluchtelingen in de openlucht moeten verblijven en slapen, wordt voorkomen. Wat hierover door andere fracties is gezegd, kan de fractie van Gemeentebelangen dan ook geheel onderschrijven. Als zij echter kijkt naar punt 1 op pag. 1, luidend: "…in te stemmen met het voornemen van het college om een bestuursovereenkomst met het COA aan te gaan, gericht op de opvang van maximaal 200 vluchtelingen op een boot gelegen aan de kade langs de Rietbaan tot uiterlijk 1 juli 2025", en op pag. 3 leest: "Het instemmen met de komst van het Dordtse schip (de Bellriva) biedt voor buurgemeente Dordracht de kans om van een niet meer gebruikt opvangschip en de daarmee samenhangende financiële verplichtingen jegens de verhuurder af te komen", vindt zij dat niet echt feestelijk klinken. Zonder de context die de portefeuillehouder in diens antwoord in eerste termijn heeft beschreven, namelijk dat de bewuste boot niet in Dordrecht kan blijven liggen en dat dit voorstel past in wat er regionaal is afgesproken, lijkt het er zo inderdaad op dat de gemeente Dordrecht een boot 'over de schutting' gooit, evenals een aantal vluchtelingen dat daar in een opvanglocatie zit.

De fractie van Gemeentebelangen zou het heel fijn hebben gevonden als de gemeenteraad al meteen, dus aan de voorkant, bij deze zaak betrokken was geworden. Er is de raad nu gevraagd over dit voorstel een besluit te nemen zonder dat de vanavond verwoorde context bekend was. Dat is jammer, want anders had de raad zich veel beter een oordeel over dit voorstel kunnen vormen en had er nu niet drie uur behoeven te worden gediscussieerd over iets waarmee de meerderheid van de raad het wel eens is, namelijk dat moet worden voorkomen dat er weer een situatie ontstaat waarin vluchtelingen in de buitenlucht moeten slapen.

Extra vergadering van 15 juni 2023.

32

De heer De Groot brengt naar voren dat de fractie van Gemeentebelangen, indien zij vindt dat het huidige raadsvoorstel te weinig context biedt, een amendement had kunnen indienen om te bereiken dat die context daarin zou worden opgenomen en het voorstel dus vollediger zou worden gemaakt. De heer Nugteren vindt dit een fantastische mening, maar het gaat er nu om waar de fractie van Gemeentebelangen voor staat. Waarom had de manier waarop er nu wordt geparticipeerd en gecommuniceerd niet al aan de vóorkant kunnen plaatsvinden, zodat er een compléet raadsvoorstel tot stand was gekomen? Deze discussie had dan niet behoeven plaats te vinden. Wat er aan de regietafel in de regio gebeurt, is voor alle raadsleden belangrijk. De raadsleden hebben een volksvertegenwoordigende rol en sprekers fractie wil zich ook hard maken voor de plannen die er worden gemaakt. Zij wil het college steunen bij het bekijken van wat in deze problematiek voor Ambacht het beste is om te doen. Dat iedereen iets aan die problematiek wil doen, staat volgens hem als een paal boven water -- hij heeft niemand horen zeggen in dezen nìets te willen --, zodat de vraag rijst waarom het college de raad hierbij niet al aan de vóórkant heeft betrokken in plaats van een extra vergadering in te lassen waarin nu allerlei dingen boven water komen waarover de raad moet beslissen.

Dit is het appèl dat spreker doet; het indienen van amendementen zou niet nodig zijn als men elkaar geheel zou informeren. Mevrouw Gommans-Dane kan zich voorstellen dat men, als men totaal geen ervaring heeft met de aanwezigheid in de gemeente van een boot met daarop een groot aantal vluchtelingen, reageert zoals men reageert, maar de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht heeft die ervaring wèl. Het wiel behoeft hier dus niet opnieuw te worden uitgevonden. Wat er tot nu toe in deze gemeente ten behoeve van de opvang van vluchtelingen is geregeld, kan zo worden voortgezet en wellicht nog uitgebreid. De met het COA te sluiten bestuursovereenkomst zou daarvan kunnen uitgaan. De heer Nugteren dankt mevrouw Gommans voor haar sympathieke interruptie, maar stelt ook vast dat deze totaal geen raakvlak heeft met wat hij heeft betoogd. De heer Scheurwater heeft eind negentiger jaren meegemaakt dat er aan de Onderdijkse Rijweg een AZC kwam waarin een heel grote groep asielzoekers werd gehuisvest. Als daar open huis werd gehouden, gingen velen daar kijken. De verhoudingen waren goed, al was er wel eens een vechtpartijtje; hij heeft zelfs een keer iemand tot voor de strafrechter begeleid. Betreffende het amendement van Realistisch Ambacht zei de wethouder dat het college bij aanneming daarvan in een moeilijke situatie zou worden gebracht. Om die reden zal de fractie van EVA dit niet steunen.

Verder is de fractie het eens met de stelling dat, als de boot er is en de vluchtelingen die nu in de voormalige gymzaal aan de Weteringsingel zijn gehuisvest naar die boot zullen zijn verhuisd, dat gebouw zal moeten worden gesloopt. Met het hierop betrekking hebbende amendement van de VVD kan de fractie van EVA dan ook instemmen. De heer Doevendans wil graag even doorgaan op wat de heer Nugteren namens de fractie van Gemeentebelangen over participatie zei. Ook naar de mening van de fractie van Realistisch Ambacht is de participatie in dezen onvoldoende. Bij een zo belangrijk onderwerp als dit zou het college moeten nagaan of er in de Ambachtse bevolking sprake is van voldoende draagvlak. Dit is nu niet gebeurd. In het antwoord van het college werd gezegd dat de bredere participatie waarvan bij de stichting van AZC's sprake is, hier niet aan de orde zou zijn, maar een boot met 200 vluchtelingen is eigenlijk een mini-AZC. Rechtvaardigt dit niet het alsnog overgaan tot een peiling onder de bevolking van Ambacht om te kunnen vaststellen of er een draagvlak voor bestaat? Het amendement van de VVD is door het college overgenomen, en dat is een goede zaak. Het is typisch een amendement dat een voorstel verbetert. De fractie van Realistisch Ambacht zou er ook mee hebben ingestemd, maar met het voorstel zelf kan zij niet akkoord gaan, omdat zij er onvoldoen-

Extra vergadering van 15 juni 2023.

33

de vertrouwen in heeft dat de veiligheid en de leefbaarheid in het dorp zullen kunnen worden gehandhaafd op het niveau dat een ieder graag wil. De heer Van der Lei hoorde van de portefeuillehouder dat er, als vluchtelingen gespecialiseerde zorg nodig hebben, gebruik zal worden gemaakt van de lokale capaciteit. Er wordt van die lokale capaciteit echter al heel veel gevraagd. Weet de portefeuillehouder of de gespecialiseerde zorgverlening dit wel aan zal kunnen? Van de vluchtelingen zijn er toch waarschijnlijk velen met problemen naar Nederland gekomen. Mevrouw Van der Hee-Pasterkamp kan zeggen dat de fractie van het CDA niet akkoord gaat met het amendement van Realistisch Ambacht. De portefeuillehouder heeft gezegd dat het college met dat amendement een onmogelijke opdracht zou worden gegeven en daar is de fractie niet voor. Een andere reden om er tegen te zijn, heeft spreekster in eerste termijn besproken. De burgemeester heeft toegezegd dat de voormalige gymzaal aan de Weteringsingel zal worden gesloten als degenen die daar nu zijn gehuisvest naar de naar Ambacht komende boot zullen zijn verhuisd. De CDA-fractie staat daar achter. Met het desbetreffende amendement van de VVD zal zij echter niet akkoord gaan, daar zij de daarin verwoorde constateringen niet juist vindt. De heer Van den Wollenberg stelde daarnet heel hard dat Ambacht geen 200 vluchtelingen kan opvangen.

Spreekster wijst erop dat het al eerder genoemde vorige AZC 500 mensen heeft geherbergd, dus veel méér, en dit in een tijd waarin Ambacht nog maar 16.000 inwoners telde, een aantal dat nu is verdubbeld. Toch stelt de heer Van den Wollenberg dat er nu niet 200 vluchtelingen op te vangen zouden zijn. De vraag aan hem is nu waarop hij deze bewering stoelt. De heer Van den Wollenberg voert aan dat men wel kan zeggen: 'Vroeger is het óók gelukt', maar dat dit 'vroeger' inmiddels al een flink aantal jaren geleden is. De maatschappij verandert en Nederland verandert en het is de vraag of de Nederlanders vandaag de dag dezelfde tolerantie zullen weten op te brengen als tien, twintig jaar geleden. Hij stelt niet dat zij die tolerantie nu nìet hebben, maar wel dat er wel degelijk het een en ander is veranderd. Zijn fractie vindt het dan ook te gemakkelijk om te zeggen: 'Vroeger is het gelukt en dus zal dit nu óók wel lukken.' Zij hoort hierover namelijk kritische geluiden. Mevrouw Van der Hee-Pasterkamp interrumpeert dat het op dit moment al lukt: er is nu de boot met Oekraïners en er is de crisisnoodopvang aan de Weteringsingel, die daar ook vijf jaar geleden was, en het is daarmee altijd goed gegaan. Zij heeft van de heer Van den Wollenberg nog niets gehoord wat erop zou wijzen dat het thans nìet zou lukken.

Wanneer men er gezamenlijk de schouders onder zet, kan een en ander zelfs een verrìjking voor Ambacht gaan betekenen. Laat men er eens zó naar kijken. De heer Van den Wollenberg repliceert dat er nu een optelsom plaatsvindt. Er zijn nu de boot met 180 Oekraïense vluchtelingen -- de problemen met hen zijn beperkt – en de noodopvang aan de Weteringsingel, die straks zal worden gesloten, en met dit voorstel komen er 200 asielzoekers bij. Zo wordt het dus een heel fors aantal. Mevrouw Van der Hee zegt nu wel dat het in het verleden góed is gegaan, maar er zijn in het land ook casussen aan te wijzen waarin het nìet goed is gegaan. Het is dus helemaal niet duidelijk wanneer iets wel of niet goed zal gaan. Sprekers fractie zegt dat zij hierover uit de achterban en uit de maatschappij kritische geluiden heeft vernomen. Zij vindt overigens ook dat het COA zich bepaald niet als een ferme partner presenteert, en daarover maakt zij zich zorgen. De heer Platschorre miste in het door de heer Van den Wollenberg genoemde rijtje van veranderde zaken het feit dat ook de VVD verandert. Het is teleurstellend te horen dat een aantal fracties in deze raad geen verantwoordelijkheid wil nemen en zich onttrekt aan het verzoek om asielzoekers te huisvesten.

Sprekers fractie vindt eveneens de opmerkingen die over bepaalde bevolkingsgroepen en over de zogenoemde 'veiligelanders' zijn gemaakt zeer teleurstellend. Daarvan distantieert zij zich dan ook.

Extra vergadering van 15 juni 2023.

34

De heer Van den Wollenberg: "De Ambachtse VVD zal niet tegen dit voorstel stemmen omdat zij geen verantwoordelijkheid wil nemen voor de opvang van asielzoekers, zoals u veronderstelt, maar omdat zij in haar verantwoordelijkheid de prioriteiten bij de lokale maatschappij legt." De heer Doevendans "Ook de fractie van Realistisch Ambacht neemt juist haar verantwoordelijkheid tegenover de eigen bevolking. Voor de leden van deze fractie, volksvertegenwoordigers in dit mooie dorp, staan veiligheid en leefbaarheid bovenaan de agenda." De heer De Groot is van oordeel dat dit zo niet kan. Men moet gezamenlijk de verantwoordelijkheid nemen voor de opvang van asielzoekers, mensen die niet voor niets hun landen van oorsprong hebben moeten verlaten. Er is geen enkele aanleiding om aan te nemen dat het met de opvang in Ambacht mis zal gaan; dit zeggen getuigt van een negatieve bendering van de mensen die hier naar toe komen. D66 gaat er vanuit dat het allemaal prima zal gaan; dat dit kan, hebben de voorbeelden in het verleden wel bewezen. De heer Platschorre dankt de heer De Groot voor diens steun en is het ook geheel eens met wat deze heeft gezegd. Waarop de veronderstelling dat er bij de bevolking geen draagvlak voor dit voorstel bestaat is gebaseerd, is volstrekt niet duidelijk gemaakt.

Misschien zijn zulke geluiden alleen uit de eigen achterban van Realistisch Ambacht gekomen, maar in elk geval hebben spreker en zijn fractie andere geluiden gehoord. Niet iedereen staat er om te springen, maar uiteindelijk neemt men zijn verantwoordelijkheid. Dat doen ook de vrijwilligers en mensen in de achterban van de fractie. Spreker vindt voorts niet dat ook het tégen dit voorstel stemmen is te zien als het nemen van verantwoordelijkheid. Wanneer er niet met dit voorstel wordt ingestemd, zal dat kunnen betekenen dat de gemeente tot de opvang van asielzoekers zal worden gedwòngen. Zij zal dan niet weten welke groep vluchtelingen er naar Ambacht komt en waar zij die zal moeten opvangen. De fractie van SGP/ChristenUnie is van mening dat dit voorstel in de huidige omstandigheden het meest pragmatisch is. Een bijkomend voordeel is – het is eerder anders geduid -- dat men met dit voorstel een buurgemeente van dienst kan zijn. De beide amendementen worden door sprekers fractie niet gesteund. Wat het straks gaan sluiten van de crisisnoodopvang aan de Weteringsingel betreft, is voor haar de door de voorzitter gedane toezegging voldoende. Evenals het CDA deelt de fractie de in de amendementen genoemde overwegingen niet. De fractie van SGP/ChristenUnie stemt in met het voornemen om een bestuursakkoord met het COA aan te gaan en eveneens met de daarin op te nemen criteria.

De heer Doevendans hoorde de heer Platschorre zeggen dat het nu gevraagde besluit moet worden genomen omdat de gemeente, als zij tot de opvang van asielzoekers wordt gedwòngen, niet zal weten welke groep mensen er naar Ambacht komt. Is het voor de fractie van SGP/ChristenUnie dan zo belangrijk te weten welke groep mensen hier naar toe komt? De heer Platschorre heeft ooit een training gevolgd waarin één van de belangrijke punten was dat men heel voorzichtig moet zijn met 'als… dan…'-verhalen. Het voorliggende voorstel is een pragmatisch voorstel, dat een aantal zekerheden biedt en deze gemeente haar verantwoordelijkheid laat nemen, en daar is zijn fractie voor. Zij houdt er niet van om zich in een zogenaamd realistisch avontuur te storten, een avontuur waarbij het niet bekend is waar men zal uitkomen. De heer Van der Wulp merkt op dat het beëindigen van de crisisnoodopvang aan de Weteringsingel zal moeten betekenen dat het COA er in de toekomst niet opnieuw asielzoekers zal kunnen plaatsen. Het liefst zou hij zien dat het gebouw na het vertrek van de huidige bewoners snel zou worden gesloopt, zodat die mogelijkheid letterlijk zou komen te vervallen. Het zal in elk geval niet opnieuw voor crisisnoodopvang mogen worden gebruikt.

Extra vergadering van 15 juni 2023.

35

Wethouder Flach kan op dit laatste antwoorden dat het bekend is dat er op de locatie in kwestie binnenkort een school zal worden gebouwd. Dat is hiervoor een ijzeren deadline. Voor het slopen van de voormalige gymzaal zal de raad een kredietaanvrage worden voorgelegd. Zo ver is het nu nog niet, maar dit signaal aan de portefeuillehouder, zijnde de burgemeester, is duidelijk. Volgens de heer Van der Wulp is het college in het kader van dit voorstel ruimhartig wat de financiën betreft. Spreker heeft in eerste termijn gezegd in dit voorstel de financiën eigenlijk geen doorslaggevend argument te vinden. Als medebelastingbetaler meent hij dat er met àl het gemeenschapsgeld zorgvuldig moet worden omgegaan, maar als gemeentebestuurder behoeft hij zich geen zorgen te maken over de vraag of de in dit kader door de gemeente te maken kosten wel door het COA zullen worden gedekt. Wat de gemééntelijke verantwoordelijkheid aangaat, is het prettig dit te weten. In deze zin wil hij zijn uitspraak in eerste termijn nu nuanceren. Mevrouw Gommans raakte een punt aan dat in een ander verband al eens is besproken, namelijk de aanwezigheid in Ambacht van een, zoals zij het noemde, 'zwerfboot'. Die boot met arbeidsmigranten is hier zonder medeweten van de gemeente komen aanvaren, waarna men zelf een overeenkomst heeft gesloten met de eigenaar van de kade waaraan die boot is gelegen.

Het college bekijkt nog of dit zomaar kan, of dat er een vergunning voor nodig is; het onderzoek hiernaar loopt nog. De heer Van den Wollenberg zei er eigenlijk verrast door te zijn dat het college landelijke politieke voorkeuren op lokale volksvertegenwoordigers heeft geprojecteerd. Spreker heeft geaarzeld met hierover te beginnen, want het wordt al heel snel iets waartegen men zich maar moeilijk kan verdedigen, daar men hier geen verantwoordelijkheid draagt voor wat landelijke bewindslieden doen. Toch heeft hij het gedaan en wel omdat hij een oproep wilde doen aan àlle partijen die in het huidige kabinet zijn vertegenwoordigd -- en in het bijzonder tot de VVD, omdat zij de bewindspersonen op dit gebied heeft geleverd en levert -- om de beschikbare kanalen te gebruiken, ook in de lobbysfeer, om aan te geven dat hier nu wel deze verantwoordelijkheid wordt genomen, maar dat er nu ook echt wel iets moet gaan gebéuren, daar het zoals het nu gaat niet goed gaat. Hij richtte zich om de genoemde reden vooral tot de VVD, maar belooft dit niet tot een gewoonte te zullen verheffen. Spreker waardeert het dat de heer Van den Wollenberg heeft gezegd dat deze discussie ertoe doet. Waardering bestaat er ook voor het feit dat diens fractie bereid is van het indienen van amendementen af te zien als er op basis van argumenten geen draagvlak voor te verwachten is.

Tot de heer Nugteren wil spreker zeggen dat dit raadsvoorstel eigenlijk is opgebouwd vanuit een collegevoorstel. Achteraf gezien, roept een door heer Nugteren geciteerde passage verwarring op. Soms denkt men inderdaad wel eens als bijkomende overweging dat het goed zal zijn om een buurgemeente te helpen, maar dit is absoluut geen doorslaggevend argument geweest. Het gaat de gemeente niet om de boot als zodanig – het zou èlke boot hebben kunnen zijn --, maar vooral om de groep op te vangen personen. Dat Ambacht hierbij nu eens de buurgemeente Dordrecht kan helpen, is fijn, en te hopen is dat Dordrecht dit een volgende keer ten opzichte van Àmbacht zal willen doen. De bedoelde passage had echter beter achterwege kunnen blijven, daar zij meer vragen heeft opgeroepen dan beantwoord. Volgens de heer Nugteren had het college de raad al aan de voorkant kunnen vertellen wat het nu in de eerste termijn heeft verwoord. Het zal vele luisteraars niet bekend zijn dat er na de openbare vergadering op 5 juni jl. nog een beslóten vergadering heeft plaatsgevonden, een vergadering waarin spreker de raad vrijwel alles wat hij vanavond heeft betoogd al heeft medegedeeld. Dat alles had misschien ook in dit raadsvoorstel kunnen zijn opgenomen, maar wat er nu in deze openbare vergadering onder woorden is gebracht, is daarmee onderdeel van de beraadslagingen geworden.

Wat nog niet geheel duidelijk is, is of de fractie van Gemeentebelangen dit voorstel gaat steunen. De heer Nugteren laat weten dat zijn fractie zich met betrekking tot het voorstel zoals dat haar via Notubox had bereikt heeft afgevraagd of zij daarmee wel zou kunnen instemmen, maar met de context die er nu bij is gegeven – genoemd is onder meer het resultaat van het overleg van de tien gemeenten in de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid – is het voorstel aanvaardbaar geworden. Het zou de mensen anders moeilijk uit te leggen zijn geweest dat een in Dordrecht liggende boot waarop 150 vluchtelingen kunnen worden gehuisvest, daar niet kan blijven liggen en daarom in Hendrik-Ido-Am-

Extra vergadering van 15 juni 2023.

36

bacht zal gaan afmeren. Als men dit zo leest, zal iedereen zeggen dat die boot toch ook in Dordrecht zou kunnen blijven liggen. Tot de context van dit voorstel hoort nu ook dat Dordrecht een asielzoekerscentrum gaat bouwen, waarbij men zich overigens nog wel kan afvragen hoe lang dat gaat duren, want bekend is hoe het momenteel in de bouw gaat. Voorlopig ontdoet die gemeente zich nu wel van een aantal vluchtelingen. Als zulke zaken eerder bekend waren geworden, zou men zich beter een oordeel over dit raadsvoorstel hebben kunnen vormen. Spreker vond dit voorstel nu niet compleet en het appèl van zijn fractie op het college is dan ook om, als zich in de toekomst wederom een vraagstuk met zo'n grote maatschappelijke impact aandient, de raad meteen te betrekken bij het zoeken naar oplossingen daarvoor. Elk raadslid kan dit dan vanuit zijn of haar verantwoordelijkheid aan de burgers uitleggen en zo voor een draagvlak zorgen. Raadsleden zijn ook in de politiek gegaan omdat zij graag willen uitleggen welke beslissingen er worden genomen, welke dilemma's zich daarbij voordoen en wat er wel of niet mogelijk is. Laat men nu met elkaar afspreken dat de raad er in het vervolg eerder bij zal worden gehaald, want dat zal veel onduidelijkheid kunnen voorkomen.

Het moet vanavond gaan over de opvang van mensen die opvang nodig hebben en niet om elkaar bij het bestaan van verschillende meningen vliegen af te vangen. Wethouder Flach zegt dank voor deze toelichting. Hij is altijd aanspreekbaar op de kwaliteit van voorstellen, maar wil ook wel zeggen dat een voorstel nooit compleet is. Alle feiten en omstandigheden van een geval moet men bij de beoordeling daarvan blijven betrekken, dus óók de informatie die de raad mondeling krijgt, hetzij in beslotenheid hetzij, zoals in dit geval, in de openbaarheid. Het was voor het college ook wel even zoeken wat het wel of niet zou kunnen vertellen; niet alles kwam dus in het voorstel terecht. Dit gezegd hebbende, stelt spreker vast dat de feedback is aangekomen, maar verzoekt hij tevens er rekening mee te houden dat er ook in de discussie over een voorstel informatie kan worden gegeven. Of de fractie van Gemeentebelangen wel of niet met dit voorstel zal instemmen, is spreker nog niet helder. De heer Nugteren: "Ja, dat gaan wij doen." Wethouder Flach vervolgt naar aanleiding van de vraag van de heer Van der Lei over het beroep dat op medische zorg zal worden gedaan dat er onderscheid is gemaakt tussen reguliere basiszorg, die het COA zelf regelt, en gespecialiseerde zorg als jeugdzorg. Het COA heeft zelf geen voorziening voor jeugdzorg, om maar wat te noemen.

Er is op voorhand te zeggen dat de komende groep vluchtelingen geen groter beroep op de jeugdzorg zal doen, daar er op de boot geen jonge kinderen mogen worden gehuisvest. Het gaat nu meer om algemene veronderstellingen, inhoudend dat het COA de basiszorg levert en specialistische zorg inkoopt in de regio waarin de opvang plaatsvindt. Er zullen bijvoorbeeld gesprekken met jeugdorganisaties gaan plaatsvinden. De heer Van der Lei: "Dit zal ongetwijfeld zo zijn, maar als er gespecialiseerde zorg moet worden ingekocht, worden de kosten daarvan dan door het COA vergoed? Bovendien zijn de wachtlijsten nu enorm lang. Als er inderdaad gespecialiseerde zorg nodig is, krijgen deze mensen dan voorrang?" Wethouder Flach stelt voor om, als dat nodig mocht zijn, de details in dezen een keer met collega Van Die te bespreken, maar in het faciliteitenbesluit staat nu dat het COA àlle kosten vergoedt. De heer Doevendans zei dat de participatie beter zou moeten zijn dan zij nu is. In eerste termijn heeft spreker gezegd dat er met betrekking tot de realisering van een AZC vaak een uitgebreide procedure plaatsvindt, ook omdat het vaak om een heel ruimtelijke opgave gaat, bijvoorbeeld als er aan verwezenlijking in een woonwijk of op een bedrijventerrein wordt gedacht. In Ambacht gaat het duidelijk om een echt tijdelijk te gebruiken locatie voor noodopvang.

Als spreker ziet hoeveel uren er al mee gemoeid zijn om als college goed geïnformeerd te raken en argumenten uit te wisselen, behoeft hij niet uit te leggen dat een peiling onder de inwoners of zij voor of tegen dit voorstel zijn volledig zou zijn voorbijgaan aan de aard van de vraag in kwestie. De raadsleden zijn door de inwoners

Extra vergadering van 15 juni 2023.

37

gekozen met de opdracht om zich meer dan zij te verdiepen in lastige vraagstukken, dit in het vertrouwen dat zij dit op een zorgvuldige manier zullen doen. Zo kènt spreker de raadsleden ook; hij acht hen dus goed in staat om over dit voorstel te stemmen zoals zij dat zo meteen zullen doen. Tot slot wil spreker zeggen dat hij de discussie over dit voorstel, die voor- en regenstanders heeft laten zien, op hoofdlijnen een goede discussie heeft gevonden. Er was daarin ruimte aanwezig om naar elkaars argumenten te luisteren. Als het debat even ontspoorde, corrigeerden de leden elkaar, en dat waardeert hij. Dit is een debat geweest waaraan een ieder zijn of haar bijdrage heeft geleverd. Ook degenen die tegen het voorstel gaan stemmen, hebben dingen ingebracht die het college in de gesprekken met het COA zullen scherpen, waarvoor dank. Hoe mooi zal het zijn als men, wanneer er straks een besluit is genomen, daarmee op een Ambachtse manier zal omgaan, of men het nu wel of niet met dat besluit eens is. Dat besluit behoeft niet te betekenen dat er een schisma blijft bestaan dat politiek kan worden benut of uitgenut, want dat zou de mensen die het betreft geen recht doen. Men zou er nu ook mèt elkaar de schouders onder kunnen zetten, met inachtneming van de verschillende meningen die men daarbij heeft. Deze oproep richt hij nog graag tot de raad.

Het amendement van de fractie van Realistisch Ambacht wordt hierop bij handopsteken in stemming gebracht en verworpen. Alleen de genoemde fractie heeft zich voorstandster van aanneming ervan betoond. Aan de orde is de stemming over het amendement van de fractie van de VVD. De voorzitter biedt de raad ruimte voor het eventueel afleggen van stemverklaringen. De heer Nugteren merkt op dat de fractie van Gemeentebelangen dit amendement steunt en, als dit amendement het haalt, straks ook het aldus geamendeerde raadsvoorstel. Wel vindt hij het wat jammer dat het college pas na het aangenomen zijn van dit amendement tot het gaan slopen van de voormalige gymzaal aan de Weteringsingel zal willen overgaan. De voorzitter: "Het college heeft dit amendement al overgenomen." Mevrouw Van der Hee-Pasterkamp kan ermee instemmen dat het college het in dit amendement verwoorde beslispunt 3 in dit voorstel heeft overgenomen, maar de CDA-fractie kan, zoals eerder aangegeven, niet akkoord gaan met de daaraan voorafgegaan zijnde overwegingen. Betekent dit dat zij dan toch tegen dit amendement zou moeten stemmen? Wellicht is het mogelijk die overwegingen overbodig te verklaren en alleen dat beslispunt in het voorstel over te nemen. De voorzitter acht dat mogelijk, maar ook kan men zeggen voor dit amendement te zijn behalve wat de overwegingen en constateringen betreft.

Men stemt dan onder voorbehoud voor het amendement, wat materieel hetzelfde is. Ook de fractie van SGP/ChristenUnie heeft het zo verwoord. Het amendement van de fractie van de VVD wordt hierop bij handopsteken in stemming gebracht en aangenomen, met de aantekening voor de fracties van CDA en SGP/ChristenUnie dat zij hebben ingestemd met de toevoeging aan het besluit van beslispunt 3, maar niet met de overwegingen en constateringen die daaraan voorafgaande zijn verwoord. Aan de orde is de stemming over het aldus geamendeerde voorstel. De heer Van der Wulp vraagt of het overgenomen beslispunt 3 inhoudt dat de locatie aan de Weteringsingel in de toekomst niet meer voor het opvangen van vluchtelingen zal kunnen worden benut. Als het COA over een paar maanden een rondje door Ambacht maakt en de lege gymzaal aan de Weteringsingel ziet staan, zal het daarvan dus geen gebruik meer mogen gaan maken.

Extra vergadering van 15 juni 2023.

38

De voorzitter memoreert wat wethouder Flach daarover heeft gezegd. Het college is wel zo realistisch dat het niet bereid zal zijn om voor bijvoorbeeld nog vijf maanden hoge kosten voor het opknappen van de voormalige gymzaal te gaan maken terwijl het bekend is dat er op die locatie een school zal worden gebouwd. Het zou het COA dus laten weten dat die gymzaal niet meer beschikbaar is. Het wil ook een loyale partner van het betrokken schoolbestuur zijn. Wanneer zich iets voordoet wat nu onvoorspelbaar is en wat het doen van een beroep op crisisnoodopvang nodig zal maken, zal er naar een heel andere locatie moeten worden gezocht dan deze, en de kans zou dan groot zijn dat er zou moeten worden gezegd dat Ambacht daarover niet beschikt. De heer Van der Wulp: "Dank voor deze toelichting." Hierop wordt conform het geamendeerde voorstel besloten, onder aantekening dat de fracties van Realistisch Ambacht en VVD hebben tegengestemd. De voorzitter kan zeggen het met wethouder Flach eens te zijn dat er vanavond een goed inhoudelijk debat is gevoerd, een debat waarin de fracties met name met elkaar hebben gediscussieerd. Het college heeft zich vooral beziggehouden met de uitvóerbaarheid van dit voorstel, en dat heeft de verhouding goed weergegeven. Spreker stelt ten slotte vast dat in dit soort discussies, die relatief nieuw zijn, heel snel van begripsverwarring sprake kan zijn.

Met het oog op de toekomst kan het heel nuttig zijn om helemaal aan de voorkant informatief over de gehanteerd wordende begrippen te praten. Wat er precies wordt verstaan onder crisisnoodopvang, noodopvang en AZC-opvang is lang niet altijd duidelijk, waardoor die begrippen, zoals in discussies te merken is, door elkaar heen gaan lopen, hetgeen tot misverstanden leidt. Het ontstaan van meningsverschillen als gevolg van misverstanden moet men proberen te voorkomen. Het is voor spreker een leerpunt dat het beter bekend moet worden waarover men praat, want op misverstanden als die waarop met name de heer Nugteren wees, zit niemand te wachten. 6. Sluiting. De voorzitter dankt een ieder voor de gevoerde discussie en sluit om 23.02 uur de vergadering. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 2 oktober 2023. De griffier,

De voorzitter,

drs. ing. G.H. Logt.

J. Heijkoop

alg. verslagbureau drexhage c.s.