concept raadsvoorstel verordening Jeugdhulp HIA 2026

Zaaknummer Datum vergadering Aan Betreft Portefeuillehouder Vertrouwelijk:

2025-0088179 maandag 1 december 2025 om 20:00 Gemeenteraad Concept Verordening Jeugdhulp HIA 2026 Van Die Nee

Voorgesteld besluit 1. De verordening Jeugdhulp Hendrik-Ido-Ambacht 2026 vast te stellen

Toelichting Beknopte samenvatting Gemeenten stellen voor de uitvoering van de Jeugdwet een lokale verordening op waarin onder andere staat beschreven hoe de toegang tot de wet is ingeregeld. De huidige verordening Jeugdhulp geldt sinds 2022 en betreft een regionale verordening vanwege de samenwerking binnen de jeugdhulpregio. Aangezien er landelijke ontwikkelingen zijn én regionale wijzigingen in het inkoopkader, wordt de verordening aangepast.

Inleiding Leeswijzer In de verordening en in deze toelichting wordt in de tekst steeds verwezen naar de officiële instantie die verantwoordelijk is. Meestal is dat “het college’ maar in de praktijk voeren ook andere organisaties taken uit namens het college. Dit zijn bijvoorbeeld het Sophia Sociaal Team of de Serviceorganisatie Jeugd (SOJ). Bij het voorstel zijn de volgende bijlagen toegevoegd: • Bijlagen 1: Verordening Jeugdhulp 1. Dit is de verordening Jeugdhulp die ter instemming voorligt • Bijlage 2: Opgroeien en opvoeden NJI 1. Handreiking waarin normale uitdagingen binnen opgroeien en opvoeden wordt beschreven • Bijlage 3: Toelichting bij verordening Jeugdhulp 1. Extra toelichting en uitleg over de inhoud van de verordening Jeugdhulp • Bijlage 4: Advies beleidsadviesraad verordening jeugdhulp 1. Advies van de beleidsadviesraad op de verordening jeugdhulp • Bijlage 5: Reactie op advies verordening Jeugdhulp 1. Reactie van het college op het advies van de beleidsadviesraad • Bijlage 6: was-wordt lijst 1. Overzicht van wijzigingen in de voorliggende verordening ten opzichte van de huidige verordening • Bijlage 7: Verslag bijeenkomst adviesraden verordening Jeugdhulp 1. Notulen van de regionale bijeenkomst van de beleidsadviesraden over de verordening jeugdhulp Sinds 1 januari 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor alle jeugdhulp.

De taken van de gemeenten zijn geregeld in de Jeugdwet (hierna: de wet). Op grond van de wet is de gemeenteraad verplicht om een verordening voor jeugdhulp vast te stellen. Met de verordening Jeugdhulp HendrikIdo-Ambacht 2026 wordt de jeugdhulp doelmatig en rechtmatig toegekend en de rechtsbescherming van ouders en jeugdigen gewaarborgd.

Wat moet de Verordening regelen? Voor de uitvoering van de jeugdwet wordt lokaal aan verordening gemaakt. Hierin legt de gemeente regels vast rondom de wet. Hierin is onder andere opgenomen: • Welke soorten hulp beschikbaar zijn (zoals individuele of overige voorzieningen); • Hoe de Jeugdwet samenwerkt met andere wetten (zoals de Wet Maatschappelijke Ondersteuning ofde Wet Langdurige Zorg); • Hoe aanvragen tot jeugdhulp worden beoordeeld; • Hoe Jeugdhulp samenwerkt met andere gebieden zoals zorg, onderwijs, werk en inkomen. Vrij toegankelijk en niet vrij toegankelijk In de verordening wordt onderscheid gemaakt tussen twee soorten hulp: • Vrij toegankelijke hulp Hierdoor heb je géén verwijzing of besluit van de gemeente nodig. Jongeren en ouders kunnen direct contact opnemen met de organisatie die deze hulp biedt; • Niet vrij toegankelijke hulp Hiervoor is wél een beoordeling of besluit van de gemeente nodig. Dit gebeurt als de hulpvraag complexer is of meer maatwerk vereist. Proces vaststelling verordening Om te komen tot een vastgestelde verordening Jeugdhulp, hebben wij de concept verordening Jeugdhulp voor eerste, opiniërende bespreking aan de commissie WOS van oktober voorgelegd. De definitieve versie ligt nu voor.

Beoogd effect Het uiteindelijke doel is om tot een nieuwe Verordening Jeugdhulp voor onze gemeente te komen.

Argumenten De verordening jeugdhulp is geactualiseerd. Om te komen tot een geactualiseerde en regionale verordening is de lokale verordening aangepast (bijlage 1) met een daarbij horende toelichting (bijlage 2). Om de samenwerking binnen de jeugdhulpregio te continueren is een regionale verordening gemaakt met als doel een zoveel als mogelijk éénduidige verordening te hebben. De voorliggende verordening is opgesteld naar het model vanuit de regio zodat de toegang tot jeugdhulp soepel verloopt. Eventuele wijzigingen in deze verordening kunnen gevolgen hebben voor inwoners wanneer er jeugdhulp nodig is. Daarom heeft het college de keuze gemaakt het regionale raamwerk van de verordening Jeugdhulp over te nemen. Er is een ‘was-wordt lijst’ (bijlage 6) bijgehouden waarin alle wijzigingen ten opzichte van de huidige verordening zijn weergegeven. De verordening ligt in het verlengde van de nieuwe regionale inkoop afspraken. In 2025 hebben wijzigingen plaatsgevonden in de regionale contractering van jeugdhulp. Hierdoor is het nodig dat de verordening wordt aangepast. Naast regionale ontwikkelingen zijn er landelijke ontwikkelen reden om de verordening aan te passen. Zo is de nieuwe verordening aangepast aan ontwikkelingen binnen de Hervormingsagenda Jeugd. Afbakening jeugdhulpplicht. De reikwijdte van de jeugdhulpplicht is al jaren onderwerp van discussie.

In de Hervormingsagenda Jeugd is afgesproken dat de wet wordt aangepast om deze duidelijker en begrensd te maken, zodat hulp terechtkomt bij de meest kwetsbare gezinnen. De nieuwe wet is nog in ontwikkeling. Momenteel geldt geen jeugdhulpplicht voor hulp die op ‘eigen kracht’ kan worden georganiseerd, al zijn deze begrippen niet wettelijk gedefinieerd. Vrij toegankelijke voorzieningen zijn voorliggend op niet-vrij toegankelijke hulp. Om dit te verduidelijken is de modelverordening gevolgd, met als uitgangspunten: • Heldere omschrijving van het voorzieningenpakket • Betere afstemming met andere wetgeving

• • •

Duidelijke taakverdeling tussen ouders en gemeente Verplichte toepassing van het Centrale Raad van Beroep-stappenplan bij medische verwijzing Voorwaarden tegen oneigenlijk gebruik van de wet

Kanttekeningen Afwijken van de regionale modelverordening Het niet instemmen of wijzigen van de aangepaste verordening en de toegevoegde uitgangspunten kan consequenties hebben voor de beschikbaarheid en uitvoerbaarheid van de jeugdhulp. Over het algemeen geldt: de verordening is scherper neergezet, dit betekent dat er strenger gekeken wordt naar wat gezinnen met de eigen kracht en het netwerk kunnen oplossen zodat jeugdhulp beschikbaar en betaalbaar blijft voor de gezinnen die dit écht nodig hebben. Mogelijke toename onvrede/klachten Door een scherpere afbakening van de jeugdwet ten opzichte van andere wetten én de verantwoordelijkheid van ouders, is de kans aanwezig dat het lokale team minder individuele voorzieningen zal beschikken. Dit zou mogelijk kunnen leiden tot meer onvrede/meer klachten vanuit inwoners. In de concept verordening is deze aanscherping zichtbaar in (onder andere) de volgende artikelen: • Artikel 10 lid 5. Bij de beoordeling van de aanvraag tot jeugdhulp wordt de draagkracht en draaglast van ouders in beeld gebracht. Hierbij mag van ouders verwacht worden dat zij (dreigende) overbelasting voorkomen door maatschappelijke activiteiten te beperken en betaalde arbeid verminderen of anders organiseren. Hierbij wordt rekening gehouden met de duur van de inzet en de planbaarheid van hulp.

o Dit betekent dat jeugdprofessionals met ouders het gesprek voeren, bijvoorbeeld over welke mogelijkheden ouders hebben om de (dreigende) overbelasting te voorkomen. Hierbij mag redelijkerwijs verwacht worden dat ouders bijvoorbeeld andere keuzes maken in het besteden van hun tijd. Dit kan zijn dat ouders ervoor kiezen om (tijdelijk) minder tijd aan maatschappelijke activiteiten besteden of het (tijdelijk) minder of anders betaalde arbeid indelen, met als doel de (dreigende) overbelasting op te heffen. Dit kan leiden tot meer onvrede/klachten van inwoners. • Artikel 9 lid 3: Er volgt geen individuele voorziening wanneer blijkt dat de hulpvraag past binnen de normale ontwikkeling van de jeugdige van een bepaalde leeftijd. Hierbij wordt aangesloten bij de uitgave ‘opgroeien en opvoeden van het Nederlands Jeugdinstituut. o Dit betekent dat jeugdprofessionals vaker een aanvraag tot jeugdhulp kunnen weigeren. Dit zou kunnen leiden tot meer onvrede/klachten van inwoners. Vervoer Er zijn geen wijzigingen aangebracht op het onderdeel jeugdvervoer (van het woonadres van de jeugdige naar de jeugdhulpvoorziening). Wanneer er ontwikkelingen zijn die vragen om aanpassingen, wordt er later een voorstel gemaakt en voorgelegd aan de beleidsadviesraad en de gemeenteraad.

Consequenties van het voorstel Begrotingswijziging Nee

Duurzaamheid Niet van toepassing

Financiën Niet van toepassing.

Juridisch De verordening die nu wordt voorgelegd is juridisch getoetst. Als er wijzigingen worden aangebracht, zal de verordening opnieuw juridisch getoetst worden.

Communicatie en participatie De verordening jeugdhulp is voorgelegd aan de regionale beleidsadviesraden. Het concept raamwerk is bij een regionale bijeenkomst voorgelegd aan de regionale beleidsadviesraden in juli 2025. In een verslag (bijlage 7) is opgenomen wat de opgehaalde feedback is van de verschillende adviesraden én welke wijzigingen daarna zijn doorgevoerd. Uiteindelijk hebben we een aanvullend advies gevraagd van onze lokale adviesraad sociaal domein. Dit advies is opgenomen als bijlage 4 met de gemeentelijke reactie in bijlage 5.

Vervolgstappen Planning van de vervolgstappen Zie hiervoor ook onder het kopje 'proces vaststelling verordening' (inleiding). Na bespreking van de concept verordening zal de eventueel kenbaar gemaakte inbreng worden verwerkt. Indien dit wijzigingen van de verordening betreft, zal er mogelijk een impactanalyse nodig zijn om de gevolgen van de gewenste wijziging in beeld te brengen. De definitieve verordening zal worden voorgelegd aan de gemeenteraad ter vaststelling. Bij het niet haalbaar blijken van 1 januari 2026, wordt de verordening met terugwerkende kracht vastgesteld.

Verantwoordelijkheid voor uitvoering Team Sociaal Domein

Niet digitale bijlagen Burgemeester en wethouders van Hendrik-Ido-Ambacht De secretaris,

De burgemeester,

CONCEPT RAADSBESLUIT De raad van de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht;

Gezien het voorstel van burgemeester en wethouders , voorstelnr. 2025-0088179

besluit:

1. De verordening Jeugdhulp Hendrik-Ido-Ambacht 2026 vast te stellen

Aldus besloten door de raad der gemeente Hendrik-Ido-Ambacht in zijn openbare vergadering van 1 december 2025

De griffier,

De voorzitter,