Concept Accountantsverslag 2024 (gemeente Hendrik-Ido-Ambacht)

2 juni 2025, update 23 juni

ACCOUNTANTSVERSLAG 2024

Aan de gemeenteraad van de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Postbus 34 3340 AA Hendrik-Ido-Ambacht

Ref.: ED/AH

Geachte leden van de gemeenteraad, Overeenkomstig uw opdracht hebben wij de jaarrekening 2024 van gemeente Hendrik-Ido-Ambacht (verder genoemd: Hendrik-Ido-Ambacht) gecontroleerd. In overeenstemming met artikel 213 van de Gemeentewet en Controlestandaard 260 Communicatie met de met governance belaste personen, brengen wij verslag aan u uit over onze bevindingen. Onze controle is uitgevoerd in overeenstemming met Nederlands recht, waaronder de Nederlandse controlestandaarden, het Controleprotocol WNT 2024 en het Controleprotocol van Hendrik-IdoAmbacht, vastgesteld door de gemeenteraad op 8 juli 2024. Bij de uitvoering van onze controlewerkzaamheden hebben wij de materialiteit voor de jaarrekening als geheel vastgesteld op € 1.163.000 en de rapporteringstolerantie voor dit accountantsverslag op € 350.000. Ter informatie en ter identificatie vermelden wij de belangrijkste bedragen zoals die blijken uit de door ons gecontroleerde jaarrekening 2024 en het bedrag van de door ons gehanteerde materialiteit bij de planning en uitvoering van de jaarrekeningcontrole: Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht (x € 1.000)

2024

2023

Balanstotaal

€ 170.327

€ 170.035

Eigen vermogen

€ 56.558

€ 49.838

Totaal lasten inclusief reservemutaties

€ 116.343

€ 104.382

Totaal baten inclusief reservemutaties

€ 120.999

€ 106.537

Resultaat (na mutaties in de reserves)

€ 4.656

€ 2.155

Materialiteit

€ 1.163

€ 1.044

Jaarrekening

Het college heeft de jaarrekening 2024 vastgesteld op 27 mei 2025. De jaarrekening wordt goedgekeurd door de gemeenteraad op 7 juli 2025. Wij zijn voornemens een goedkeurende controleverklaring voor getrouwheid af te geven bij deze jaarrekening, mits de jaarrekening ongewijzigd wordt goedgekeurd door de raad. Dit leidt indirect tot een oordeel over de rechtmatigheid van alle baten, lasten en balansmutaties, via ons getrouwheidsoordeel over de rechtmatigheidsverantwoording. Ter ondersteuning van ons oordeel over de jaarrekening hebben wij specifieke paragrafen in onze controleverklaring opgenomen aangaande onze controleaanpak van frauderisico’s en continuïteit. Zonder afbreuk te doen aan de goedkeurende strekking van onze controleverklaring, is in onze controleverklaring een paragraaf ter benadrukking van aangelegenheden opgenomen. Deze paragraaf wijst gebruikers van de jaarrekening op de rechtmatigheidsverantwoording. Het is de verantwoordelijkheid van het college van B&W van Hendrik-Ido-Ambacht om de jaarrekening op te maken in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de Wet normering topinkomens (WNT) en de daarop berustende bepalingen.

Het college is tevens verantwoordelijk voor de rechtmatige totstandkoming van baten, lasten en balansmutaties in de jaarrekening in overeenstemming met de begroting en met de in de relevante wet- en regelgeving opgenomen bepalingen. Het college heeft in de jaarrekening 2024 in hoofdstuk Rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening heeft Hendrik-Ido-Ambacht de rechtmatigheidsverantwoording opgenomen en heeft in de paragraaf Bedrijfsvoering in het jaarverslag de belangrijkste bevindingen, afwijkingen en verbeterpunten nader toegelicht. Het is onze verantwoordelijkheid een controleverklaring over de getrouwheid van de jaarrekening te verstrekken. In het geval dat de door ons gecontroleerde jaarrekening nog wordt gewijzigd, verzoeken wij u om zo snel mogelijk contact met ons op te nemen over de dan ontstane situatie. Onze bevindingen hebben wij op 2 juni voorgelegd aan uw organisatie en vervolgens toegelicht. Op 5 juni 2025 hebben wij de bevindingen toegelicht aan uw organisatie en op 23 juni aan uw secretaris en wethouder financiën. Onze bevindingen hebben wij 25 juni 2025 toegelicht aan de Auditcommissie. Wij benadrukken dat dit accountantsverslag uitsluitend is bedoeld om u te informeren over onze controlebevindingen en aanbevelingen.

Belanghebbenden kunnen u vragen om een afschrift van onze rapportage(s) voor hun beoordeling van de financiële stand van zaken van Hendrik-IdoAmbacht en van de risico’s in haar bedrijfsvoering. Wij benadrukken dat wij niet aansprakelijk zijn voor eventuele gevolgen van externe verspreiding. Wij vertrouwen erop u met dit verslag voldoende te hebben geïnformeerd en zijn graag bereid om het nader toe te lichten. Hoogachtend, <Signer1>

W.P. (Wayne) de Vries RA

CONCEPT Accountantsverslag 2024

Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht

Pagina 3

INHOUDSOPGAVE 1.

Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht in beeld ...................................................................................................... 5

2.

Onze belangrijkste boodschappen aan Hendrik-Ido-Ambacht ........................................................................ 8

3.

2.1.

Goedkeurende controleverklaring getrouwheid ......................................................................................... 8

2.2.

Rechtmatigheidsverantwoording ................................................................................................................ 9

2.3.

Belangrijkste bevindingen ............................................................................................................................ 9

Vermogen, resultaat en continuïteit .............................................................................................................. 9 3.1.

Analyse resultaat en resultaatontwikkeling................................................................................................. 9

3.2.

Financiële positie en continuïteit............................................................................................................... 10

3.3.

Weerstandsvermogen ............................................................................................................................... 11

3.4.

Financiële vooruitzichten ........................................................................................................................... 12

4.

Jaarverslag ................................................................................................................................................... 12

5.

Controlebevindingen bij de jaarverslaglegging 2024 .................................................................................... 13

6.

7.

5.1.

Rechtmatigheid .......................................................................................................................................... 13

5.2.

Voorraden-Grondexploitaties .................................................................................................................... 17

5.3.

Sociaal domein ........................................................................................................................................... 19

5.4.

WNT-verantwoording ................................................................................................................................ 20

5.5.

SiSa-verantwoording .................................................................................................................................. 20

5.6.

IT-beheersing ............................................................................................................................................. 22

5.7.

Verwerking van geconstateerde afwijkingen rechtmatigheid en getrouwheid ........................................ 23

Overige onderwerpen .................................................................................................................................. 23 6.1.

Het verloop van onze controlewerkzaamheden ........................................................................................ 23

6.2.

Tijdsbesteding ............................................................................................................................................ 24

6.3.

Verplichte rapportering fraude en continuïteit in onze controleverklaring .............................................. 24

6.4.

Onafhankelijkheid ...................................................................................................................................... 26

6.5.

Duurzaamheid............................................................................................................................................ 26

Slot .............................................................................................................................................................. 27

Bijlage 1 – SiSa bijlage 2024 gemeente Hendrik-Ido-Ambacht ............................................................................. 28

CONCEPT Accountantsverslag 2024

Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht

Pagina 4

1. Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht in beeld In onderstaand overzicht geven wij een totaalbeeld van de financiële positie en interne beheersing van de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht met verwijzingen naar de verdere uitwerking in dit verslag. De onder “Financiële positie” opgenomen signalering is uitsluitend een cijfermatige berekening en aansluiting en is geen kwaliteitsaanduiding. De gehanteerde normen onder “Norm” zijn algemene, bruikbare normen waaraan wij de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht toetsen.

Geen noemenswaardige bevindingen

Tekortkomingen en/of aandachtspunten met een verhoogd risico/verhoogde impact

Geen tekortkomingen, wel relevante bevindingen en/of aandachtspunten

Tekortkomingen en/of aandachtspunten met een hoog risico/grote impact

Beperkte tekortkomingen en/of bijzondere aandachtspunten

Onderwerp

Bevindingen 2024

Norm / paragraaf

Signalering 2024

2023

FINANCIËLE POSITIE Saldo van baten en lasten

Gerealiseerde resultaat

Schuldquote

Vermogenspositie

Weerstandsvermogen

Saldo van baten en lasten (€ 6.719.000) als % van totale baten (€ 116.786.000) is 5,8%.

> 0% < 0%

Resultaat na reservemutaties (€ 4.656.000 ) als % van totale baten (€ 116.786.000) is 4,0%

> 0% < 0%

Netto schuld (€ 78.744.000) als % van totale baten (€ 116.786.000) is 67,4%

< -2%

< -2% <100% >100% > 130%

Eigen vermogen (€ 56.558.000) als % van totaal vermogen (€ 170.327.000) is 33,2%

> 30%

Het beschikbare weerstandsvermogen als factor van de benodigde weerstandscapaciteit bedraagt 2,2 (2023: 2,1).

> 1,5

> 20% < 20% > 1,0 < 1,0

INTERNE BEHEERSING

CONCEPT Accountantsverslag 2024

Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht

Pagina 5

Onderwerp

Verslagleggings- en controleproces

Risicobeheersings- en controlesysteem

(Verbijzonderde) interne controle

Bevindingen 2024

Norm / paragraaf

Signalering 2024

2023

De concept-jaarrekening was bij aanvang van onze jaarrekeningcontrole gereed en met uitzondering van rechtmatigheidsverantwoording en de paragraaf Bedrijfsvoering, van voldoende niveau. 6.1

Tijdens de jaarrekeningcontrole is een aantal financiële correcties verwerkt. Daarnaast is sprake geweest van een aantal aanpassingen in de presentatie en toelichtingen. Het evalueren van de risico’s en beheersingsmaatregelen heeft voldoende de aandacht in de planning- en control cyclus van Hendrik-Ido-Ambacht. Dit is ook voldoende zichtbaar en aantoonbaar in de rapportages hierover. Er is echter nog geen formaliseerde frauderisicoanalyse opgesteld. Hierdoor worden de frauderisico’s nog niet zichtbaar betrokken in de (verbijzonderde) interne controle van Hendrik-Ido-Ambacht. De VIC van Hendrik-Ido-Ambacht is van voldoende kwaliteit. Wel merken wij op dat de verbijzonderde interne controle- werkzaamheden niet volledig afgerond waren bij zowel de start van de interim-controle als bij de jaarrekeningcontrole. Dit betrof met name de inkoopanalyse en de rechtmatigheidsverantwoording.

Managentletter 2024

Managentletter 2024

Hendrik-Ido-Ambacht raakt de belangrijkste toetspunten voor de relevante processen in de VIC, maar de VIC is niet volledig dekkend voor alle belangrijke processen van Hendrik-Ido-Ambacht.

CONCEPT Accountantsverslag 2024

Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht

Pagina 6

Onderwerp

Bevindingen 2024

Rechtmatigheid

Uit de rechtmatigheidsverantwoording blijkt dat de omvang van de rechtmatigheidsfouten van Hendrik-Ido-Ambacht hoger zijn dan de daarvoor gestelde grens. Gecorrigeerd voor acceptabele begrotingsafwijkingen komen de rechtmatigheidsfouten hoger uit dan de daarvoor gestelde grens.

Administratieve processen

Wij vinden dat er binnen Hendrik-IdoAmbacht – rekening houdend met de aard en omvang van de (administratieve) organisatie – geen sprake is van ernstige tekortkomingen in de voor de jaarrekeningcontrole relevante interne beheersingsmaatregelen.

Norm / paragraaf

5.1

Signalering 2024

2023

N.V.T

Managentletter 2024

Voor onze detailbevindingen en onze aanbevelingen over de interne beheersing verwijzen wij naar onze managementletter 2024 van 18 december 2024. Wij constateren vanuit de controle van de jaarrekening geen aanwijsbare risico’s voor de continuïteit en betrouwbaarheid van de geautomatiseerde gegevensverwerking. IT-beheersing

CONCEPT Accountantsverslag 2024

Wel signaleren wij aandachtspunten. Er is voldoende aandacht voor de beheersing van het risico van cybercriminaliteit. Hendrik-IdoAmbacht is hierin grotendeels afhankelijk van de Bedrijfsvoering Drechtsteden.

Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht

5.7

Pagina 7

Onderwerp

Bevindingen 2024

Single information, Single audit (SiSa)

Wij signaleren geen bijzondere aandachtspunten in de interne beheersing voor wat betreft de getrouwheid en rechtmatigheid van de lasten, baten en balansposities die verband houden met de SiSaregelingen. De SiSa controle legt jaarlijks een groot beslag op de capaciteit van de organisatie en van ons als accountant.

Norm / paragraaf

Signalering 2024

2023

5.5

2. Onze belangrijkste boodschappen aan Hendrik-Ido-Ambacht 2.1.

Goedkeurende controleverklari ng getrouwheid Wij hebben de controle van de jaarrekening 2024 van Hendrik-Ido-Ambacht afgerond. Wij geven bij de jaarrekening 2024 een goedkeurende controleverklaring af voor getrouwheid. Dit onder het voorbehoud dat deze jaarrekening ongewijzigd wordt goedgekeurd door de gemeenteraad. De accountantscontrole over verslagjaar 2024 leidt hiermee indirect tot een oordeel over de rechtmatigheid van alle baten, lasten en balansmutaties, via een getrouwheidsoordeel over de rechtmatigheidsverantwoording. In onze controleverklaring nemen wij een zogenaamde paragraaf ter benadrukking van bepaalde aangelegenheden op. Deze paragraaf wijst gebruikers van de jaarrekening op de rechtmatigheidsverantwoording. Uit de rechtmatigheidsverantwoording 2024 blijkt dat de verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen en/of onduidelijk zijn hoger uitkomen dan de daarvoor gestelde grens, ook na aftrek van acceptabele begrotingsafwijkingen. Deze paragraaf doet geen afbreuk aan ons oordeel met betrekking tot de jaarrekening. Bij de uitvoering van onze controlewerkzaamheden hebben wij de materialiteit voor de jaarrekening 2024 als geheel vastgesteld op € 1.163.000 voor fouten en € 3.489.000 voor onzekerheden.

De rapporteringstolerantie voor dit accountantsverslag is overeenkomstig het controleprotocol van Hendrik-Ido-Ambacht vastgesteld op € 350.000. De getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage over 2024 is door ons vastgesteld.

CONCEPT Accountantsverslag 2024

Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht

Pagina 8

2.2.

Rechtmatig heidsv erantwoordi ng Op pagina XX van de jaarrekening is de rechtmatigheidsverantwoording van het college opgenomen. Het college heeft conform het door de gemeenteraad vastgestelde Financiële verordening en normenkader 2024 een verantwoordingsgrens van 3% gehanteerd. Uit de rechtmatigheidsverantwoording blijkt dat er rechtmatigheidsfouten boven deze verantwoordingsgrens zijn geconstateerd. In de paragraaf bedrijfsvoering als onderdeel van het jaarverslag is een nadere toelichting opgenomen ten aanzien van de rechtmatigheid en zijn rechtmatigheidsfouten en/of onduidelijkheden boven de door de gemeenteraad vastgestelde rapportagegrens van 1% van het programmatotaal toegelicht. Wij adviseren de raad en college in gesprek te gaan over de geconstateerde onrechtmatigheden en de gerapporteerde maatregelen die worden genomen om deze afwijkingen in de toekomst te voorkomen. In paragraaf 5.1 van dit accountantsverslag hebben wij onze bevindingen bij de rechtmatigheidsverantwoording nader uitgewerkt. Op grond van onze controle zijn wij van oordeel dat de rechtmatigheidsverantwoording een getrouw beeld geeft. NB: Stukken zijn nog opgenomen als addendum bij de jaarstukken.

2.3.

Belangrijkste bevindi ngen Op basis van onze interim-controle en jaarrekeningcontrole kwalificeren wij de interne beheersing in opzet voldoende. De belangrijkste aandachtspunten voor Hendrik-Ido-Ambacht vanuit onze interim-controle en jaarrekeningcontrole zijn: Het formaliseren van afspraken, verantwoordelijkheden en kwaliteitsmonitoring ten aanzien van de uitbestede processen bij de Bedrijfsvoering Drechtsteden. Dit geldt in het bijzonder voor de uitbestede IT-omgeving met de komst van de Cyberbeveiligingswet (NIS2). Hendrik-Ido-Ambacht beschikt nog niet over een frauderisicoanalyse. Wij adviseren dringend om deze op korte termijn op te stellen.. Hendrik-Ido-Ambacht beschikt nog niet over volledig uitgewerkte procesbeschrijvingen van de belangrijkste financiële processen. Medio vorig jaar is een proces gestart om de processen in de organisatie vergaand in kaart te brengen Met betrekking tot de interne beheersingsmaatregelen binnen de administratieve processen zijn door ons geen belangrijke tekortkomingen geconstateerd.

3. Vermogen, resultaat en continuïteit 3.1.

Analyse res ultaat en r esultaatontwikkeling De jaarrekening 2024 geeft een eigen vermogen aan per 31 december 2024 van € 84,2 miljoen (2023: € 81,7 miljoen) en een voordelig resultaat na mutaties in de reserves over 2024 van € 2,8 miljoen (voordelig resultaat 2023: € 4,5 miljoen). Begroot na wijziging was een resultaat van € 2,9 miljoen voordelig. Het verschil tussen de

CONCEPT Accountantsverslag 2024

Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht

Pagina 9

realisatie en de begroting na wijziging kent diverse oorzaken. De belangrijkste verschillen zijn: hogere baten beschermd wonen dan begroot (€ 0,4 mln.); lagere voorziening grondexploitaties dan begroot (€ 2,3 mln.); nadeel hogere storting voorziening wethouders (€ 0,3 mln.); hogere stortingen reserves dan begroot (€ 1,5 mln.). Voor een analyse van de verschillen per programma tussen begroting en realisatie verwijzen wij naar jaarstukken op pagina 129 ev. Daarnaast verwijzen wij naar de individuele programmaverantwoordingen in het jaarverslag onderdeel ‘Wat heeft het gekost’ per programma. De opbouw van het rekeningresultaat 2024 is als volgt: Gemeente Bedragen x € 1.000 Resultaat na reservemutaties Onttrekkingen aan reserves Toevoegingen aan reserves Saldo reservemutaties Saldo van baten en lasten Baten Lasten

Begroting Gewijz. 2024 begroting 2024

Realisatie 2024

Realisatie 2023

549 347 2.066 -1.719

-25 4.225 4.778 -553

4.656 4.213 6.276 -2.063

2.155 4.054 3.319 735

2.268 104.302 102.034

528 119.454 118.926

6.719 116.786 110.067

1.420 102.483 101.063

In de gewijzigde begroting 2024 is een resultaat van € -25.000 opgenomen na reservemutaties. De afwijking met het werkelijke resultaat over 2024 is toegelicht in het jaarverslag bij het onderdeel programmaverantwoording en in de jaarrekening bij de toelichting op het overzicht van baten en lasten. Over de ontwikkeling in het resultaat wordt de raad geïnformeerd. 3.2.

Financiële positi e en continuïteit Onderstaand overzicht, overgenomen uit de jaarstukken 2024 van Hendrik-IdoAmbacht (pagina 58) geeft aan de hand van financiële kengetallen en ratio’s een beeld van de financiële positie van Hendrik-Ido-Ambacht per balansdatum en de (financiële) ontwikkeling daarin.

CONCEPT Accountantsverslag 2024

Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht

Pagina 10

We merken op dat de kengetallen over het algemeen zijn verbeterd ten opzichte van 2023. Hendrik-Ido-Ambacht licht toe dat de financiële positie van de gemeente over het algemeen solide is en dat de trend positief is. De jaarrekening is opgesteld op basis van de continuïteitsveronderstelling. Het college bevestigt dat er geen twijfel bestaat ten aanzien van de financiële omvang van het vermogen van Hendrik-Ido-Ambacht om de continuïteit te waarborgen. Wij hebben de continuïteitsveronderstelling als basis voor de jaarrekening 2024 beoordeeld en wij kunnen ons verenigen met de toepassing van de continuïteitsveronderstelling in de jaarrekening.

3.3.

Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen van Hendrik-Ido-Ambacht heeft de aandacht van management, college en gemeenteraad. Risicomanagement vindt onder andere plaats in de vorm van een risicotabel, waarin Hendrik-Ido-Ambacht de risico’s in beeld brengt en periodiek monitort. In de jaarstukken 2024 is een risicotabel opgenomen in de paragraaf “Weerstandsvermogen en risicoparagraaf”. In de jaarstukken op pagina 53 heeft Hendrik-Ido-Ambacht aangegeven dat de structurele exploitatieruimte een positief percentage (5%) heeft over 2024 en verbeterd is ten opzichte van 2023. Op basis van de huidige inzichten schat Hendrik-Ido-Ambacht in dat per eind 2024 volgens de vermelde risicotabel in paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing van de jaarstukken, een onderbouwde kans bestaat dat een bedrag van € 15,9 miljoen noodzakelijk is om aan de zo reëel mogelijk ingeschatte financiële structurele risico's weerstand te bieden. Vervolgens is de beschikbare weerstandscapaciteit afgezet tegen weerstandscapaciteit die benodigd zou moeten zijn. Op grond van deze analyse is een weerstandscapaciteit van € 34,5 miljoen beschikbaar (2023: € 28,8 miljoen). De beschikbare ratio weerstandsvermogen komt uit op 2,2 (2023: 2,1).

Gezien het risicoprofiel van Hendrik-Ido-Ambacht adviseren wij u de ontwikkeling van de risico’s en de ontwikkeling van de reserves die aangewezen zijn als dekking van de risico’s tussentijds en nauwlettend te blijven volgen.

CONCEPT Accountantsverslag 2024

Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht

Pagina 11

Hoewel er geen harde norm is voor de gewenste omvang van het weerstandsvermogen, kan worden gesteld dat uw gemeente voldoende weerstandscapaciteit bezit om onvoorziene financiële tegenvallers op te vangen.

3.4.

Financiële v oor uitzichten Afgelopen november 2024 heeft de gemeenteraad de begroting 2025 vastgesteld met hierin de meerjarenbegroting 2025-2028 opgenomen. Uit deze begroting blijkt dat Hendrik-Ido-Ambacht: 1. Enkel voor het boekjaar 2026 een tekort begroot van € 0,1 miljoen negatief voor reservemutaties en voor de jaren 2027 en 2028 een structureel overschot begroot van €0,5 in 2027 en van €0,5 miljoen in 2028, beiden voor reservemutaties. Hendrik-Ido-Ambacht heeft een sluitende begroting 2025 weten te realiseren. In tegenstelling tot het sectorbeeld staat Hendrik-Ido-Ambacht niet voor een opgave die fundamentele keuzes vraagt vanuit de gemeente. Op basis van de voorjaarsnota vanuit het Rijk zullen overschotten voor begrotingssaldi 2026-2028 verder verhoogd worden. Het beeld is dat de tekortperiode verschuift naar de begrotingsjaren 2028 en verder. Op basis van de door de raad vastgestelde begroting 2025 blijkt het volgende beeld (voor reservemutaties): begrotingssaldo 2025: € 1,66 miljoen (positief); begrotingssaldo 2026: € 0.1 miljoen (negatief); begrotingssaldo 2027: € 0,5 miljoen (positief). begrotingssaldo 2028: € 0,5 miljoen (positief).

4. Jaarverslag Naast de jaarrekening en onze controleverklaring daarbij, omvatten de jaarstukken 2024 andere informatie, die bestaat uit: jaarverslag, bestaande uit programma's en paragrafen; bijlagen. Wij hebben de overige informatie gelezen en vastgesteld dat de daarin opgenomen informatie niet strijdig is met de jaarrekening of onze controlebevindingen. Met onze werkzaamheden hebben wij voldaan aan de vereisten uit het BBV en de Nederlandse Standaard 720 Nadere Voorschriften Controlestandaarden en de verantwoordelijkheden van de accountant met betrekking tot andere informatie. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening. Het jaarverslag en andere informatie mag geen ander beeld oproepen bij de lezer dan de jaarrekening. Wij hebben vastgesteld dat het jaarverslag 2024 van Hendrik-IdoAmbacht de vereiste informatie in voldoende mate weergeeft en niet strijdig is met de jaarrekening of onze controlebevindingen.

CONCEPT Accountantsverslag 2024

Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht

Pagina 12

5. Controlebevindingen bij de jaarverslaglegging 202 4 5.1. 5.1.1.

Rechtmatig heid Stand van zaken wet geving Boekjaar 2023 was het eerste jaar waarin Hendrik-Ido-Ambacht in lijn met adviezen van de commissie BBV een rechtmatigheidsverantwoording heeft opgenomen in de jaarrekening. Het wettelijk kader om dit te doen was de gewijzigde Gemeentewet. Het BBV en het BADO waren bij het vaststellen van de jaarrekening 2023 nog niet aangepast. Voor boekjaar 2024 is dit nog steeds de situatie. De NBA heeft door middel van Alert 48 richtlijnen gegeven om hiermee om te gaan. Voor boekjaar 2024 dient Hendrik-Ido-Ambacht de rechtmatigheidsverantwoording conform de jaarrekening 2023 vorm te geven.

5.1.2.

Wijziging wetgeving 2025 Op 21 maart 2025 is het besluit genomen om het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) en het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) aan te passen. De belangrijkste wijzigingen hierbij zijn het verder verankeren van de rechtmatigheidsverantwoording in de wet- en regelgeving. In de besluiten zijn twee wijzingen opgenomen die voor boekjaar 2025 actie vereisen van uw organisatie: De gemeenteraad stelt de verantwoordingsgrens voor rechtmatigheid vast op ten hoogste 2% van de totale lasten, exclusief de toevoegingen aan de reserves. Voor de uitvoering van de accountantscontrole bedraagt de goedkeuringstolerantie momenteel voor fouten 1% van de totale lasten verhoogd met toevoegingen aan de reserves en voor onzekerheden in de uitvoering van de controle 3%. In de wijziging vervalt het onderscheid tussen fouten en onzekerheden. Voortaan zal worden uitgegaan van één percentage, namelijk van 2% van de lasten, om te bepalen of een aangepast oordeel over de financiële overzichten noodzakelijk is. Dit leidt vanaf boekjaar 2025 tot de volgende toleranties:

CONCEPT Accountantsverslag 2024

Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht

Pagina 13

Voor boekjaar 2025 betekent dit dat in ieder geval de volgende stukken herzien moeten worden, waarbij de nieuwe toleranties gehanteerd dienen te worden: Financiële verordening (art. 212) Controleprotocol Eventuele overige stukken waarin nog oude percentages worden genoemd, zoals een intern controleplan 5.1.3.

Rechtmatigheidsafwijkingen 202 4 In de rechtmatigheidsverantwoording 2024 in de jaarrekening heeft u de rechtmatigheidsafwijkingen opgenomen en de afwijkingen die daarvoor in aanmerking komen nader toegelicht in de paragraaf Bedrijfsvoering. Hieronder hebben wij het kader van de gemeenteraad voor de (interne) rechtmatigheidscontrole en rechtmatigheidsverantwoording opgenomen waaraan Hendrik-Ido-Ambacht moet voldoen. Het kader is uitgebreid met de normen waaraan de accountant moet voldoen. Onderwerp Totale lasten 2024 Realisatie volgens Jaarrekening 2024 Toevoegingen aan de reserves 2024 Realisatie volgens Jaarrekening 2024 Basis voor berekening goedkeuringstolerantie getrouwheid en verantwoordinggrens rechtmatigheid Accountant Materialiteit BADO voor getrouwheidsfouten Materialiteit BADO voor onzekerheden in de controle Rapporteringstolerantie voor toelichting getrouwheidsfouten en onzekerheden in de controle in het accountantsverslag Rechtmatigheid Verantwoordingsgrens (regulier) voor de financiële rechtmatigheidstoetsing, vastgesteld door de gemeenteraad Rapporteringsgrens voor individuele rechtmatigheidsfouten en rechtmatigheidsonduidelijkheden in de paragraaf Bedrijfsvoering

Rechtmatigheidsafwijking

Begrotingscriterium Begrotingsoverschrijding lasten programma 4 Overschrijdingen investeringskredieten Subtotaal begrotingscriterium

CONCEPT Accountantsverslag 2024

Percentage/norm n.v.t.

Bedrag € 110.067.000

n.v.t.

€ 6.276.000

n.v.t.

€ 116.343.000

1% 3%

€ 1.163.000 € 3.489.000

Controleprotocol

€ 350.000

1%

€ 1.163.000

Financiële verordening

€ 350.000

Rechtmatigheidsfout

Rechtmatig heidsonduidelijk heid

Waarvan acceptabel

Waarvan nietacceptabel

€ 446.000

€0

€ 446.000

€0

€ 757.000

€0

€ 757.000

€0

€ 1.203.000

€0

€1.203.000

€0

Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht

Pagina 14

Rechtmatigheidsafwijking

Voorwaardencriterium EU-aanbesteding Subtotaal voorwaardecriterium TOTAAL

Rechtmatigheidsfout

Rechtmatig heidsonduidelijk heid

Waarvan acceptabel

Waarvan nietacceptabel

€ 4.947.000 € 4.947.000

€ 0. €0

N.v.t. N.v.t.

€ 4.947.000 € 4.947.000

€6.150.000

€0

€1.203.000

€ 4.947.000

Wij hebben vastgesteld dat de rechtmatigheidsverantwoording getrouw is. Alle onrechtmatigheden zijn verwerkt in de rechtmatigheidsverantwoording 2024. 5.1.4.

Begrotingsrechtmati gheid Onderdeel van de (interne) rechtmatigheidscontrole en de rechtmatigheidsverantwoording is begrotingsrechtmatigheid. In het kader van de begrotingsrechtmatigheid beoordeelt Hendrik-Ido-Ambacht de begrotingsafwijkingen per programma voor zowel de lasten en de baten als de afwijkingen op investeringskredieten. Over 2024 heeft Hendrik-Ido-Ambacht volgens de gewijzigde begroting 2024 € 113,2 miljoen aan lasten na bestemming begroot (primitieve begroting 2024 € 103,2 miljoen) tegenover € 114,2 miljoen aan werkelijke lasten (2023: € 104,2 miljoen). Aan baten heeft Hendrik-Ido-Ambacht over 2024 een bedrag geraamd van € 112,2 miljoen volgens de gewijzigde begroting 2024 (primitieve begroting 2024 € 104,8 miljoen), tegenover € 115,0 miljoen aan werkelijke baten (2023: € 107,7 miljoen). Dit betekent een overrealisatie van de baten en lasten in 2024. Hendrik-Ido-Ambacht kent meerdere programma’s. Op deze programma’s is in 2024 sprake van de volgende begrotingsafwijkingen op de lasten en de baten: Programma

Werkelijk 2024

Begroot (na wijziging) 2024

Afwijking begroting 2024 ( -/- betreft overschrijding)

€ 52.646 € 23.550

€ 52.807 € 31.698

€ 161 € 8.148

€ 16.289 € 8.163

€ 16.828 € 7.717

€ 539 € -446

€ 8.070 € 1.349 €€-

€ 8.389 € 1.462 €€ 25

€ 319 € 113 €€ 25

17.462

16.735

€ -727

Lasten

1. Sociaal, welzijn en educatie 2. Ruimtelijke ordening, economie en wonen 3. Buitenruimte 4. Veiligheid, dienstverlening, bestuur en middelen Overhead Algemene dekkingsmiddelen Onvoorzien VPB Baten

1. Sociaal, welzijn en educatie

CONCEPT Accountantsverslag 2024

Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht

Pagina 15

2. Ruimtelijke ordening, economie en wonen 3. Buitenruimte 4. Veiligheid, dienstverlening, bestuur en middelen Overhead Algemene dekkingsmiddelen Onvoorzien VPB

23.764

28.049

€ 4.285

9.234 1.162

8.932 1.013

€ -302 € -149

64.860 304 -

64.448 277 -

€ -412 € -27 €€-

In 2024 is er sprake van twee (begroting)afwijkingen op de investeringskredieten voor een totaal van € 757.000. Deze overschrijdingen zijn gemeld aan de raad via raadsinformatiebrieven en toegelicht in de jaarstukken. De overschrijdingen hebben betrekking op de vervanging van 4.717 armaturen naar LED en de IHP – nieuwbouw admiraal. In de Kadernota Rechtmatigheid 2024 is een nadere duiding gegeven aan het begrip Begrotingsonrechtmatigheid: 1. Er is hiervan sprake als het college bij de realisatie van doelen en het realiseren van activiteiten de door de gemeenteraad vastgestelde budgetten voor wat betreft de lasten of investeringsbudgetten overschrijdt. 2. Toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves die niet door de gemeenteraad zijn vastgesteld voor het einde van het boekjaar. 3. Bij onderschrijdingen van lasten of investeringskredieten en ook bij lagere/hogere baten dan begroot is hiervan sprake als de begroting niet tijdig* met begrotingswijzigingen is aangepast. Het derde onderdeel is een uitbreiding van het begrip begrotingsonrechtmatigheid. *Hoe niet tijdig wordt geïnterpreteerd, wordt bepaald door de ‘spelregels’ tussen de gemeenteraad en het college.

De spelregels met betrekking tot het informeren en vaststellen van begrotingswijzigingen bij onderschrijdingen van lasten en investeringsbudgetten (kredieten) en bij lagere/hogere baten ten opzichte van de begroting zijn veelal in de financiële verordening art. 212 Gemeentewet opgenomen. Hendrik-Ido-Ambacht heeft in de financiële verordening afspraken opgenomen over wat in dit opzicht tijdig is. In artikel 7.4 van de financiële verordening is bepaald dat onderschrijdingen van lasten en afwijkingen van baten per programma ten opzichte van de begroting niet als onrechtmatig worden beschouwd indien deze afwijkingen in de jaarrekening worden gemeld en toegelicht aan de gemeenteraad.

CONCEPT Accountantsverslag 2024

Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht

Pagina 16

Voor de toelichting op de begrotingsafwijkingen per programma voor zowel de lasten en de baten als de afwijkingen op investeringskredieten verwijzen wij naar uw inhoudelijke analyses in de jaarrekening (programmaverantwoording) en de bijlage overzicht van de investeringsbudgetten in de jaarstukken. Hendrik-Ido-Ambacht heeft in de paragraaf bedrijfsvoering de afwijkingen gewogen en bepaald welke afwijkingen rechtmatig zijn, onrechtmatig zijn en welke onrechtmatigheden volgens het beleid van de gemeenteraad acceptabel worden verklaard. De conclusie is dat er over boekjaar 2024 begrotingsonrechtmatigheden zijn vastgesteld bij Hendrik-IdoAmbacht voor een totaalbedrag van € 1.203.000, waarvan € 1.203.000 als acceptabel is verklaard. Hiervoor verwijzen wij u naar het overzicht dat is opgenomen in hoofdstuk 5.1.3 van dit accountantsverslag. 5.1.5.

Voorwaardecriterium : Aanbesteding Onderdeel van het vastgestelde normenkader van Hendrik-Ido-Ambacht zijn regels en voorschriften ten aanzien van Europese aanbestedingsregels. Hendrik-IdoAmbacht controleert of juiste naleving van deze Europese (EU) aanbestedingsregels heeft plaatsgevonden. Deze controle is een belangrijk onderdeel van de (interne) rechtmatigheidscontrole en van de rechtmatigheidsverantwoording. Hendrik-Ido-Ambacht ziet voorafgaand aan aanbestedingen toe dat bij het aangaan van nieuwe opdrachten de regels ten aanzien van EU-aanbesteding strikt worden nageleefd. Tijdens onze controle en de gesprekken met uw organisatie hierover hebben wij vastgesteld dat dit bewustzijn aanwezig is en dat wij deze aandacht terugzien in uw organisatie op meerdere momenten in het jaar. Uit de (verbijzonderde) interne rechtmatigheidscontrole zijn een drietal onrechtmatigheden geconstateerd. Dit betroffen allen contracten die in eerdere jaren ten onrechte niet zijn aanbesteed die nog doorliepen in 2024. De bestedingen hiervan in 2024 zijn voor een totaalbedrag van € 4.947.000 onrechtmatig.

5.2. 5.2.1.

Voorraden-Grondexpl oitati es Algemeen De gemeentelijke grondexploitaties van Hendrik-Ido-Ambacht vormen een belangrijk aandeel van het balanstotaal van Hendrik-Ido-Ambacht. Belangrijk onderdeel van onze controle is de controle van de juiste waardering van de grondexploitaties. Voor alle grondexploitaties van Hendrik-Ido-Ambacht vinden jaarlijks actualisaties plaats¬. Over de ontwikkelingen wordt de raad tussentijds geïnformeerd. Over de uitkomsten van de actualisatie per 1 januari 2024 wordt de raad geïnformeerd via de Grondexploitatie 2024 Bedrijvenpark Ambachtsezoom Fase 1, Grondexploitatie Volgerlanden en de Grondexploitatie Genieterrein-Waterbusplein. Hendrik-Ido-Ambacht heeft zorgvuldige aandacht besteed aan een correcte waardering van haar grondposities in de jaarrekening 2024 en het proces dat hiertoe moet leiden. Jaarlijks worden de grondexploitaties geactualiseerd en aangeboden aan de gemeenteraad. Hierin wordt verantwoording afgelegd en inzicht gegeven in alle activiteiten met betrekking tot het beheren en exploiteren van gronden, bestaande uit de grondexploitaties.

CONCEPT Accountantsverslag 2024

Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht

Pagina 17

5.2.2.

Actualisatie grondex ploitaties 1-1-2025 De gemeentelijke grondexploitaties van Hendrik-Ido-Ambacht zijn naar de stand van 1 januari 2025 geactualiseerd worden als onderdeel van de jaarstukken op 8 juli 2025 goedgekeurd door de gemeenteraad. Hierbij zijn door Hendrik-Ido-Ambacht belangrijke keuzes gemaakt en standpunten ingenomen. Met deze berekeningen heeft Hendrik-Ido-Ambacht ook beoordeeld of de onderhanden werk positie in de balans van 2024 op een juiste wijze is gewaardeerd en in welke mate Hendrik-IdoAmbacht verliesvoorzieningen moet treffen en/of (tussentijds) resultaat moet nemen over 2024. In de paragraaf Grondbeleid en in de toelichting op de balans (voorraden) is dit nader uiteengezet. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar pagina 81 en pagina 141 van de jaarstukken.

5.2.3.

Bevindingen Op basis van een risicoanalyse hebben wij de grondexploitaties gecontroleerd. Naar aanleiding daarvan constateren we dat de beheersing van de projecten en inschatting en bewaking van de belangrijke risico’s toereikend is. De risico’s die Hendrik-IdoAmbacht loopt zijn toereikend toegelicht in de jaarrekening. Wij verwijzen naar de toelichting onder de voorraden in de jaarrekening en de paragraaf grondbeleid in het jaarverslag, waarin het college van de actieve grondexploitaties onder meer status, voortgang, schattingen, bijbehorende risico’s en verwachte financiële uitkomsten toelicht. In de actualisatie van de grondexploitaties heeft het college rekening gehouden met de meest recente ontwikkelingen, zoals de gehanteerde veronderstellingen met betrekking tot het uitgiftetempo, de verwachte verkoopprijzen, de ontwikkeling van de plankosten ontleend aan recente verkopen i.c. de belangstelling van potentiële kopers, extern onderzoek, taxatierapporten en statistische gegevens. De mogelijke risico’s zijn door Hendrik-Ido-Ambacht naar beste schatting in kaart gebracht. Het gaat daarbij om algemene risico’s die voor alle projecten gelden (bijvoorbeeld de ontwikkeling van de indexen) en risico’s die verband houden met een specifiek project. De uitgangspunten en onderbouwingen van Hendrik-Ido-Ambacht zijn gebaseerd op gedegen voorbereiding en onderzoek.

Hoewel de huidige marktontwikkelingen onzekerheden met zich meebrengen, hebben deze ontwikkelingen volgens de inschatting van de gemeente geen materiële gevolgen voor de schattingen en uitkomsten van de grondexploitaties van Hendrik-IdoAmbacht en voor vermogen en resultaat. De grondexploitaties bevatten omvangrijke ramingen van kosten en opbrengsten. Voor een groot deel zijn deze ramingen van kosten en opbrengsten normatief bepaald op basis van nu beschikbare uitgangspunten. Een deel van de ramingen wordt daarom nog nader onderbouwd en de (normatieve) schattingen en ramingen worden geactualiseerd. Het college en de raad (h)erkennen dat het zo goed mogelijk schatten van uitkomsten onzekerheden met zich meebrengt, doch is van mening dat de ramingen en scenario’s naar dit moment de beste inschattingen zijn.

CONCEPT Accountantsverslag 2024

Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht

Pagina 18

De kwaliteit van de risicoanalyses valt of staat met de (schriftelijke) onderbouwing van de uitgangspunten om te komen tot een inschatting van risicopercentages en grondslagen. Een kleine afwijking in een risicopercentage of een grondslag kan al snel een groot effect hebben op de risicoraming (kwantitatief). Wij merken op dat de risicoanalyses van de onderhanden werk projecten toegankelijk zijn onderbouwd en adviseren naar gelang de uitvoering van het project de risico’s en kansen nader te bepalen, te onderbouwen en vervolgens te documenteren. Hoewel wij geen fouten geconstateerd hebben in de berekeningen benoemen wij dat Hendrik-Ido-Ambacht om te onderzoeken of gebruik gemaakt kan worden van specifieke tooling voor de grondexploitaties waardoor menselijke fouten minder snel gemaakt kunnen worden bij het opstellen van de onderhanden projecten. Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht heeft ter afdekking van risico’s in de grondexploitaties enerzijds voorzieningen getroffen voor verlieslatende projecten. Daarnaast zijn er bestemmingsreserves gevormd ter afdekking van de risico’s. Dit zijn:

5.3.

•

algemene reserve Grondbedrijf ter hoogte van € 2,4 miljoen;

•

voorziening verlies de Volgerlanden €5,6 miljoen;

•

voorziening verlies Genietterrein-Waterbusplein €4,7 miljoen.

Sociaal domei n Hendrik-Ido-Ambacht voert diverse regelingen (decentralisaties) uit in het sociaal domein. Hendrik-Ido-Ambacht heeft deze taken deels uitbesteed bij externe partijen. Voor de lasten Jeugdhulp en Wmo en voor de uitkeringen (Participatiewet en aanverwante regelingen) steunt de gemeente (deels) op deze (externe) uitvoerders die zijn voorzien van een controleverklaring en finale afrekeningen.

5.3.1.

Participatiewet en W mo De uitkeringen waaronder de Participatiewet (inclusief Tozo), de Bijzondere bijstand en de regeling Energietoeslag zijn uitbesteed aan de GR Sociaal. Er wordt jaarlijks door Hendrik-Ido-Ambacht met de GR Sociaal afgerekend op basis van de werkelijke uitkeringslasten. Door de accountant van GR Sociaal is XX een goedkeurende controleverklaring afgegeven voor getrouwheid en rechtmatigheid bij de jaarrekening en het overzicht van gemandateerde taken. In deze financiële verantwoording zijn onder meer opgenomen de bestedingen en baten van de SiSa-regelingen ultimo 2024 van Hendrik-Ido-Ambacht. De lasten en baten uit hoofde van de SiSa-regelingen zijn derhalve getrouw en rechtmatig opgenomen in de jaarrekening 2024 van de HendrikIdo-Ambacht.

CONCEPT Accountantsverslag 2024

Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht

Pagina 19

5.3.2.

Jeugdhulp De gemeente Hendrik-Ido-Ambacht heeft de Jeugdhulp gedelegeerd bij de Serviceorganisatie Jeugd ZHZ (SOJ). Dat betekent dat het volledige proces ondergebracht is binnen deze organisatie en de SOJ ook verantwoordelijk is voor rechtmatige uitvoer, besteding en administratie van de Jeugdwet. Op basis van de concept cijfers van de jaarrekening 2024 van de SOJ heeft Hendrik-Ido-Ambacht een totaal lasten 2024 van € 8,6 miljoen aan Jeugdhulpkosten verantwoord.

5.4. 5.4.1.

WNT-verantwoor ding Controlebevindinge n en aanbeveli ngen Wij hebben de in de jaarrekening opgenomen WNT-verantwoording 2024 gecontroleerd overeenkomstig de door de minister vastgestelde Regeling controleprotocol WNT 2024. Daarbij zijn door ons geen afwijkingen geconstateerd. NTB: Onderhanden bij Verstegen en Hendrik-Ido-Ambacht

5.4.2.

Beperkingen in de reikwijdte van onze controlewerkzaamheden Het doel van het controleprotocol WNT is om vast te stellen of de bezoldiging van de directie en het bestuur overeenkomt met de bepalingen van de WNT en juist is gepresenteerd in de WNT-verantwoording. Het WNT-protocol voorziet niet in het uitvoeren van controlewerkzaamheden die zekerheid geven over de verantwoorde bezoldiging in relatie tot de bezoldigingsafspraak. Dat houdt in dat wij op grond van het protocol deze werkzaamheden niet hoeven uit te voeren en ook niet uitgevoerd hebben. Wij kunnen daarom niet uitsluiten dat er verschillen zijn tussen de uitbetaalde bezoldiging en de daarover gemaakte afspraken. Bijvoorbeeld omdat wij geen weet hebben van een separaat gemaakte bezoldigingsafspraak. Het kan daardoor voorkomen dat de WNT correct is toegepast, terwijl de bezoldiging afwijkt van gemaakte afspraken. Ons is bevestigd dat er naast de arbeidsovereenkomsten met gemeentesecretaris en griffier geen andere bezoldigingsafspraken bestaan. Als de in de WNT-verantwoording verantwoorde bezoldiging niet overeenkomt met uw beeld van de gemaakte afspraken of met uw eigen administratie, verzoeken wij u ons zo snel mogelijk daarover te informeren. Wij kunnen dan op grond van uw informatie onze controlebevindingen evalueren.

5.5.

SiSa-verantwoor ding Bij de jaarrekening 2024 voegt Hendrik-Ido-Ambacht als bijlage de SiSaverantwoording over 2024 toe. Hendrik-Ido-Ambacht heeft de rechtmatige totstandkoming van de SiSa-bijlage getoetst.

CONCEPT Accountantsverslag 2024

Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht

Pagina 20

Voor deze specifieke uitkeringen is in de wet bepaald dat de accountant in de controleverklaring opneemt of de baten en lasten (alsmede de balansmutaties) met betrekking tot specifieke uitkeringen rechtmatig tot stand zijn gekomen. Dit betekent dat naast het getrouwheidsoordeel bij de jaarrekening als geheel, expliciet nog een oordeel van de accountant wordt gevraagd bij de rechtmatigheid van de specifieke uitkeringen in de SiSa-bijlage. In de controle van de specifieke uitkering (SiSa) is met de komst van de rechtmatigheidsverantwoording hierin niets veranderd. Dat betekent dat wij ook in ons accountantsverslag 2024 rapporteren over de SiSaregelingen en een tabel met bevindingen opnemen per SiSa-regeling. Het is de taak van de accountant om als onderdeel van de controle van de jaarrekening vast te stellen dat Hendrik-Ido-Ambacht de SiSa-bijlage correct en volledig heeft ingevuld en aan de voorwaarden heeft voldaan. Wij hebben tijdens onze controle de SiSa-bijlage 2024 gecontroleerd, die door Hendrik-Ido-Ambacht is opgemaakt, op basis van de nota verwachtingen accountantscontrole SiSa 2024 van 20 februari 2025. Wij benadrukken dat u als gemeente zelf verantwoordelijk bent voor de volledigheid van de te verantwoorden indicatoren zoals opgenomen in de SiSa-bijlage. Wij merken op dat het aantal SiSa-regelingen nog steeds omvangrijk is.

In de jaarrekening 2024 verantwoordt Hendrik-Ido-Ambacht inmiddels 24 regelingen. 5.5.1.

Opvang Oekraïense vluchtelingen De Rijksoverheid heeft veiligheidsregio’s opdracht gegeven om gemeentelijke opvangplekken voor Oekraïense vluchtelingen (ontheemden) te realiseren. De financiële impact van de vluchtelingencrisis is groot. De extra kosten voor HendrikIdo-Ambacht bedragen over 2024 € 7,4 miljoen. De bijdrage over 2023 heeft het Rijk vastgesteld. Hendrik-Ido-Ambacht heeft deze aanvullende kosten apart geregistreerd en heeft de kosten gecontroleerd via interne controle en verbijzonderde interne controle op getrouwheid en rechtmatigheid. Het is uw verwachting dat de compensatie over 2024 € 7,4 miljoen bedraagt op basis van de SiSa-verantwoording 2024. Het financiële resultaat op de opvang bedraagt daarmee € 0. Voor de vergoeding van meerkosten en de verantwoording van meerkosten in de jaarrekening 2024 van Hendrik-Ido-Ambacht zijn landelijk afspraken gemaakt, onder meer in het Bekostigingsbesluit en een Verantwoordinginstructie (Oekraïne). De verantwoording over de besteding van de meerkosten eerste opvang ontheemden Oekraïne verloopt via de SiSa-systematiek (Single information, Single audit). In het Verantwoordingsoverzicht SiSa 2024 in de jaarrekening 2024 van Hendrik-IdoAmbacht legt Hendrik-Ido-Ambacht verantwoording of over ontvangen bijdragen en de bestedingen.

5.5.2.

SiSa-bijlage Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO), artikel 5, lid 4, rapporteren wij in ons accountantsverslag over de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die in 2024 in het kader van SiSa worden verantwoord.

CONCEPT Accountantsverslag 2024

Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht

Pagina 21

Het is volgens de nota verwachtingen accountantscontrole voorgeschreven dat wij de geconstateerde fouten en onzekerheden per regeling rapporteren door middel van voorgeschreven, verplichte tabel. Deze tabel dient door uw gemeente samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsdocumenten elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. Wij hebben de SiSa tabel van Hendrik-IdoAmbacht opgenomen in bijlage 1 bij dit accountantsverslag. 5.6.

IT-beheersi ng Vanuit onze controle van de jaarrekening zijn geen aanwijsbare risico’s geconstateerd voor de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Enkele bevindingen, aanbevelingen en aandachtspunten zijn gerapporteerd in onze managementletter. In dit verslag noemen wij als specifiek aandachtspunt dat Hendrik-Ido-Ambacht afhankelijk is van de informatievoorziening vanuit Bedrijfsvoering Drechtsteden. Onze werkzaamheden richten zich vooral op de IT-beheersingsmaatregelen die relevant zijn in het kader van onze opdracht voor het controleren van de jaarrekening. Wij benadrukken dat onze werkzaamheden zich niet richten op alle IT-risico’s en beheersingsmaatregelen, zoals bijvoorbeeld de risico’s en beheersingsmaatregelen die voortvloeien uit cybercriminaliteit. Het huidige IT-landschap wordt gedomineerd door Cloud- en SaaS-oplossingen. Het zwaartepunt van IT-beheersing verschuift daardoor naar toegangsbeheer en het reduceren van het risico van cybercriminaliteit. Hierbij hebben wij nog enkele verbeterpunten geconstateerd. Die hebben wij gerapporteerd in onze managementletter. Wij benadrukken dat ons onderzoek van de IT-beheersingsmaatregelen in het kader van onze jaarrekeningcontrole belangrijke informatie kan geven over ITrisicogebieden van Hendrik-Ido-Ambacht.

Er kan echter ook sprake zijn van risicogebieden die niet door ons onderkend worden. De oorzaak hiervan is de beperkte scope van ons onderzoek (de controle van de jaarrekening). Voor een verbreding van de scope van het onderzoek naar IT-beheersingsmaatregelen adviseren wij om met name aandacht te hebben voor kwaliteitscertificering van IT-processen, systemen en applicaties en voor beveiligingsscans door specialisten. In algemene zin merken wij op dat publieke organisaties steeds vaker doelwit zijn van cybercriminaliteit. Uit trainingen die wij verzorgen blijkt dat organisaties vaak onvoldoende zijn voorbereid op een cyberincident (door cybercriminaliteit of anderszins). Direct hiermee samenhangende aspecten zijn de naleving van NIS2richtlijn en de in het derde kwartaal 2025 te verwachten Cyberbeveiligingswet. Wij kunnen desgewenst ondersteuning verlenen bij een evaluatie door een IT-specialist van Verstegen.

CONCEPT Accountantsverslag 2024

Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht

Pagina 22

5.7.

Verwerki ng van g econstateerde afwijkingen rechtmatig heid en getrouwheid Tijdens de jaarrekeningcontrole zijn naar aanleiding van onze controle geen materiële correcties doorgevoerd in de jaarrekening 2024. Dit betreffen niet de door HendrikIdo-Ambacht zelf geconstateerde correcties en nagekomen informatie die nog verwerkt is in de jaarstukken. Er hebben naar aanleiding van onze controle correcties plaatsgevonden in de jaarstukken, dit betroffen cijfermatige correcties en tekstuele aanpassingen, zoals aanpassingen met betrekking tot presentatie-, rubricerings- en toelichtingsvereisten van het BBV, begrotingsrechtmatigheid en de rechtmatigheidsverantwoording. Inhoudelijk zijn er over de jaarrekening 2024 en de doorgevoerde correcties geen meningsverschillen geweest met uw organisatie. Naar aanleiding van de door ons uitgevoerde controlewerkzaamheden resteren geen fouten of onzekerheden in de controle groter dan de rapporteringstolerantie van € 350.000. Herstelbare getrouwheidsfouten werken volgens bijlage 6 ‘Beslisboom getrouwheiden rechtmatigheidsbevindingen’ van de Kadernota Rechtmatigheid van de commissie BBV niet door als rechtmatigheidsfout voor de rechtmatigheidsverantwoording (voorwaardencriterium). Het totaal van de geconstateerde afwijkingen op het gebied van de getrouwheid blijft binnen de goedkeuringstoleranties.

Hierdoor is de strekking van de controleverklaring 2024 goedkeurend voor getrouwheid.

6. Overige onderwerpen 6.1.

Het verloop van onze control ewerkz aamheden Wij hebben onze controlewerkzaamheden uitgevoerd overeenkomstig de tussen de Hendrik-Ido-Ambacht en Verstegen opgestelde opdrachtafspraken. Ter ondersteuning daarvan zijn vooraf risicoanalyses opgesteld, werkafspraken gemaakt en tussentijdse controlewerkzaamheden uitgevoerd. Met betrekking tot het controleproces 2024 constateren wij het volgende: De concept-jaarrekening was bij aanvang van onze jaarrekeningcontrole grotendeels gereed en van voldoende niveau. De oplevering van de verbijzonderde interne controle en de beantwoording van de bij de managementletter nog openstaande vragen zijn gedurende de controle aangevuld. De rechtmatigheidsverantwoording is later opgesteld en in de jaarstukken aangevuld. Het jaarverslag is bij de start van de jaarrekeningcontrole in concept aan ons opgeleverd ter verdere beoordeling. De paragraaf Bedrijfsvoering is later opgesteld en in de jaarstukken aangevuld. De analyses, specificaties en documentatie die wij hebben opgevraagd voorafgaand aan de jaarrekeningcontrole zijn grotendeels opgeleverd tijdens de uitvoering van onze controlewerkzaamheden.

CONCEPT Accountantsverslag 2024

Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht

Pagina 23

Wij adviseren Hendrik-Ido-Ambacht om een kwaliteitsimpuls in de verbijzonderde interne controle functie te verzorgen. Zodat de doorlooptijd vanuit de verbijzonderde interne controle voor zowel Hendrik-Ido-Ambacht als Verstegen verminderd kan worden. 6.2.

Tijdsbesteding Onze controle is op datum van deze concept rapportage nog onderhanden. Er is sprake van een overschrijding van het geplande aantal uren voor de controle van de jaarrekening 2024. De jaarrekeningcontrole heeft meer capaciteit van Hendrik-IdoAmbacht en van Verstegen gevraagd dan vooraf gepland. De oorzaak hiervoor is: •

Dat wij voor de uitbestede processen dit jaar aanvullende werkzaamheden moesten verrichten doordat vanuit de regionale samenwerking onvoldoende (assurance) informatie beschikbaar was om de werking van de IT-beheersing en van het proces personele mutaties te onderbouwen.

•

Hogere tijdbesteding vanwege bevindingen ten aanzien van de verbijzonderde interne controle en de spendanalyse als onderdeel van de controle op de rechtmatigheidsverantwoording.

•

Hoger aantal SiSa-regelingen dan bij start van de opdracht. Op basis van het aantal SiSa-regelingen wordt conform eerdere jaren een apart overzicht verstuurd van de geldende SiSa regelingen en de bijbehorende extra controlekosten .

Bovenstaande heeft voor aanvullende tijdsbesteding gezorgd van met name senior teamleden. Wij zullen een voorstel opstellen en voorleggen aan uw organisatie met een toelichting op de aanwijsbaar aanvullende tijdbesteding en een voorstel voor de financiële verrekening van deze aanvullend geleverde dienstverlening. Vervolgens zullen wij de aanvullend uitgevoerde controlewerkzaamheden voorleggen aan de griffie ter toelichting en ter goedkeuring.

6.3.

Verplichte r apporteri ng fraude en continuï teit in onze contr olev erklaring De controle van de jaarrekening van Hendrik-Ido-Ambacht is aan te merken als een wettelijke controleopdracht. Dit impliceert dat wij in onze controleverklaring bij de jaarrekening vanaf 2022 rapporteren over fraude- en continuïteitsrisico’s die relevant zijn geweest bij het plannen en uitvoeren van onze controlewerkzaamheden. Daarbij geven wij aan hoe wij op deze risico’s hebben ingespeeld. De rapportage van de accountant over fraude en continuïteit is in de basis geënt op de verantwoording van frauderisicobeheersingsmaatregelen en de toelichting op de continuïteitsverwachtingen in het jaarverslag. Uiteraard dient de inhoud van het jaarverslag ook op deze thema’s proportioneel te zijn en een juiste en volledige voorstelling van zaken te geven.

CONCEPT Accountantsverslag 2024

Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht

Pagina 24

6.3.1.

Fraude Wij betrekken bij onze controlewerkzaamheden, overeenkomstig de voor ons geldende standaarden, de naleving van wet- en regelgeving en frauderisico’s. Daarbij richten wij ons op risico’s die kunnen leiden tot een afwijking van materieel belang in de jaarrekening. In het kader van onze jaarrekeningcontrole hebben wij onderzocht en geëvalueerd in hoeverre de jaarverslaglegging van Hendrik-Ido-Ambacht vatbaar is voor materiële afwijkingen als gevolg van fraude. Vanuit algemene en branche-breed relevante frauderisicofactoren is in dat kader onder meer aandacht besteed aan het risico van: bewuste beïnvloeding door de raad, college en management van de presentatie van de jaarcijfers teneinde een ander beeld voor te stellen dan de werkelijkheid; het op oneigenlijke gronden aanspraak maken op doeluitkeringen en/of andere bijdragen van derden; subjectiviteit en/of onzakelijk handelen bij transacties met verbonden partijen; het realiseren van vastgoedtransacties op onzakelijke gronden. In de controleverklaring lichten wij toe dat Hendrik-Ido-Ambacht niet beschikt over een actueel en geformaliseerd overkoepelend risicobeheersings- en controlesysteem. De raad heeft de verantwoordelijkheid om toezicht te houden op de fraudebeheersing. Hendrik-Ido-Ambacht heeft echter wel beleid en treft waarborgen gericht op ontdekken en beperken van frauderisico’s.

Hendrik-IdoAmbacht beschikt wel over M&O beleid. Voor de komende periode is (door)ontwikkeling en formalisatie van deze frauderisicoanalyse evenals een nadrukkelijke verankering van de fraudepreventie in de interne controle. Hiermee kunnen de belangrijkste frauderisico’s periodiek worden geïnventariseerd, geadresseerd en geëvalueerd. Wij adviseren om een risicobeheersingssysteem, inclusief schriftelijke (fraude)risicoanalyse, te implementeren. Wij benadrukken dat wij met onze aanbeveling vooral doelen op een praktische invulling en uitvoering, passend bij de grootte en de activiteiten van Hendrik-Ido-Ambacht en passend binnen uw beschikbare capaciteit en middelen. Uit onze controlebevindingen is niet gebleken dat de jaarverslaglegging 2024 van Hendrik-Ido-Ambacht afwijkingen bevat als gevolg van de hiervoor vermelde frauderisico’s. Daarbij merken wij nog wel op dat van ons niet verwacht kan worden dat elke overtreding van wet- en regelgeving of fraude door ons ontdekt wordt. Dat heeft onder andere te maken met het mogelijk opzettelijke karakter van dergelijke overtredingen en fraude. Het college heeft ons schriftelijk bevestigd dat de jaarrekening naar diens beste weten geen afwijkingen bevat die het gevolg zijn van fraude.

Meer informatie hierover is te vinden in de NBA-Brochure Verplichte rapportage over fraude en continuïteit in de controleverklaring bij de jaarrekening; wat betekent dit voor u als klant.

CONCEPT Accountantsverslag 2024

Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht

Pagina 25

6.3.2.

Continuïteit Naast rapportering over frauderisico’s is rapportering over continuïteitsrisico’s vanaf 2022 verplicht in de controleverklaring bij de jaarrekening van gemeenten. HendrikIdo-Ambacht heeft in de jaarstukken inzicht gegeven in de toekomstsverwachting van de gemeente. Gemeenten kennen als overheidsorgaan feitelijk geen risico van discontinuïteit. Wel bestaat het risico dat gemeenten (tijdelijk) hun financiële zelfstandigheid verliezen en een zogenoemde artikel 12-status krijgen. Hendrik-Ido-Ambacht heeft voor 2025 een sluitende begroting gepresenteerd. Voor de begrotingsjaren 2026-2028 is de begroting niet sluitend. Hendrik-Ido-Ambacht heeft een opgave om meerjarig te komen tot een sluitende begroting. De precieze invulling hiervan moet nog worden vormgegeven in overleg met de gemeenteraad. De uitkomsten uit de voorjaarnota vanuit het Rijk zal zorgen voor enige demping van de begrote tekorten voor 2026-2028. De provincie heeft regulier repressief toezicht op Hendrik-Ido-Ambacht.

6.4.

Onafhankelijkheid Het waken voor onze onafhankelijkheid is primair onze eigen (vaktechnische) verantwoordelijkheid. Daarvoor treffen wij – overeenkomstig onze standaarden en interne kwaliteitsprocedures – diverse maatregelen. Op basis van de uitvoering van deze maatregelen kunnen wij bevestigen dat wij de controleopdracht voor de jaarstukken van Hendrik-Ido-Ambacht op onafhankelijke wijze hebben kunnen uitvoeren en afronden. Aanvullend daarop rapporteren wij u jaarlijks – voor uw beoordeling van onze onafhankelijkheid – de werkzaamheden die door ons zijn verricht naast het controleren van financiële verantwoordingen en het uitoefenen van onze natuurlijke adviesfunctie. Met betrekking tot het verslagjaar 2024 hebben wij geen werkzaamheden verricht naast onze controlewerkzaamheden en de direct daaruit voortvloeiende ondersteuning en advisering. Tot slot bevestigen wij dat geen sprake is van een langdurige betrokkenheid (zeven jaar of meer) van één van de teamleden bij de controleopdracht voor de Hendrik-IdoAmbacht.

6.5.

Duurzaamheid Decentrale overheden spelen een belangrijke rol bij het realiseren van duurzaamheid in de samenleving. Door middel van een duurzaamheidsrapportage krijgen gemeenten een instrument voor het in kaart brengen van hun duurzaamheidsprestaties. Decentrale overheden zijn niet verplicht om onder de CSRD (of onder andere duurzaamheidswetgeving) te rapporteren. Decentrale overheden hebben een rol in de waardeketen van CSRD-plichtige ondernemingen. Deze ketenpartners zijn op bepaalde punten afhankelijk van informatie van decentrale overheden. In het bijzonder geldt dit voor de financiële instellingen waar decentrale overheden een groot deel van hun financiering vandaan krijgen.