Bijlage bij raadsvoorstel 9.3 Jaarverslag 2020 De Volgerlanden

Jaarverslag 2020 project De Volgerlanden

Inhoudsopgave Inleiding ................................................................................................................................................................. 2 Voortgang De Volgerlanden ................................................................................................................................ 3 1.

Voortgang projecten ................................................................................................................................ 3

2.

Woningbouwprogramma .......................................................................................................................... 5

3.

Ruimtelijke Ordening en Milieu ............................................................................................................. 6

4.

Marketing en Communicatie ................................................................................................................... 6

5.

Risico’s ....................................................................................................................................................... 7

Toelichting jaarverantwoording 2020 ............................................................................................................... 9 BIJLAGE: Overzichtskaart per 01-01-2021...................................................................................................... 12

1

Inleiding Zwijndrecht en Hendrik-Ido-Ambacht hebben jarenlang intensief samen gewerkt aan de realisatie van De Volgerlanden. In de laatste twee jaar werd regelmatig gesproken over een mogelijke beëindiging van de samenwerking. De wijk is voor een groot deel gerealiseerd; circa 80% van de woningen is gebouwd. Het laatste deel van de ontwikkeling in De Volgerlanden betreft met name de realisatie van De Volgerlanden-Oost. Een groot deel van de planvorming van dit gebied is door de beide gemeenten gezamenlijk uitgevoerd. Het stadium van daadwerkelijke realisatie van dit laatste deel is inmiddels bereikt. De beide gemeenten zijn het met elkaar eens dat de belangrijkste doelen van de samenwerking zijn behaald; er is een grote bijdrage geleverd aan de woningbouwopgave in de Drechtsteden en de herstructureringsopgave in Zwijndrecht. Daarnaast hebben beide partijen geconstateerd dat de belangen van de samenwerking tussen de twee gemeenten zijn veranderd. De balans tussen stedenbouwkundige kwaliteit, gebruikskwaliteit en financiën wordt steeds lastiger gevonden en dit heeft er mede toe geleid dat de grondexploitatie al twee jaar niet is vastgesteld. Verder leiden de gemaakte afspraken tot onvoorziene vertragingen in de planvorming en de verdere ontwikkeling van de wijk.

Bestuurlijk is in 2020 een traject gestart om te onderzoeken of de samenwerking beëindigd kan worden en onder welke voorwaarden dit kan gebeuren. In 2021 zal dit traject voortgezet worden. Daarnaast stond het afgelopen jaar wereldwijd in het teken van het coronavirus. Ook in Nederland zijn er verschillende maatregelen getroffen om verspreiding van het virus te beperken. Bij het opstellen van de grondexploitatie 2020 was het nog onduidelijk wat de economische consequenties van deze maatregelen waren, net als de gevolgen ervan voor de woningmarkt. De verkoop van de eerste fase van de woningen in De Laantjes was al voor de coronacrisis gestart, maar ook bij het in verkoop gaan van de tweede fase, was de vraag onverminderd groot. Op één appartement in De Residentie en enkele grote vrije sector kavels na, zijn alle woningen inmiddels verkocht. De woningprijzen blijven stijgen en het aanbod droogt op. Het lijkt er dan ook op dat de crisis op de woningmarkt (vooralsnog) geen boodschap heeft aan de economische onzekerheid als gevolg van de corona-crisis. Wanneer medio 2021 de woningen in De Straatjes in verkoop gaan, zal duidelijk worden of dit daadwerkelijk zo is. Hendrik-Ido-Ambacht, maart 2021 A.J. Flach Projectwethouder De Volgerlanden

2

Voortgang De Volgerlanden 1. Voortgang projecten Bij de ontwikkeling en uitvoering van de clusters worden verschillende fasen doorlopen. Voor een groot gedeelte gebeurt dit successievelijk maar een aantal fasen kunnen ook gelijktijdig doorlopen worden. Onderstaande fasen zijn in ieder geval per cluster te onderscheiden: -

Planvorming en voorbereiding Voorbelasting en bouwrijp maken Overdracht gronden Bouw woningen Woonrijp maken en groenaanleg Beheerfase en overdracht aan afdeling Beheer Openbare Ruimte (BOR)

Bij deze fasering wordt actief gestuurd op het minimaliseren van de termijn tussen investeringen en het terugverdienen daarvan via de verkoop van bouwkavels. Er vindt veel overleg plaats met marktpartijen om inzicht in de planning van de realisatie van woningbouw te verkrijgen en de planning van civieltechnische werken daarop af te stemmen. Uitgangspunt is dat de clusters woonrijp zijn gemaakt, voordat de woningen worden opgeleverd. Hierna volgt nog een onderhoudsperiode van gemiddeld één jaar, voordat de openbare ruimte overgedragen wordt aan de afdeling Beheer Openbare Ruimte van de gemeente Hendrik-IdoAmbacht. De voortgang van de projecten die in voorbereiding dan wel in uitvoering zijn wordt hieronder kort beschreven. 1.1. De Volgerlanden-West Waterhof (Fase 6) Project Waterhof is zo goed als gereed. Er zijn door BPD circa 260 woningen gerealiseerd in de clusters 2.4, 2.5, 6.2, 6.3 en 6.5. Het openbare gebied is aangelegd en overgedragen aan BOR. Wel zijn er het afgelopen jaar nog acht extra parkeerplaatsen in het projectgebied aangelegd en is de speelplaats aan de Sophialaan op verzoek van de bewoners nog aangepast. Dit, omdat diverse toestellen vrij dicht op de woningen waren geplaatst. Als gevolg hiervan wordt de bosschage ook nog aangepast. Verder zal er voor de bereikbaarheid van het speelterrein nog een voetgangersbrug vanaf de Bongerd aangelegd worden.

4.10 Noord : 'Onder de Perenboom' Dit betreft de verkoop van een zelfbouwkavel, welke in 2020 onder optie is gegeven. De optant heeft een schetsplan ingediend. Wanneer de optie toch nog wordt ingeleverd, staan er nog enkele andere geïnteresseerden op de reservelijst. Voorn-Stekelbaars Dit project omvat de realisatie van 10 twee-onder-een-kap woningen en 10 zelfbouwkavels aan de oostzijde van het projectgebied, de aanpassing van de Rietlaan aan de westzijde van het projectgebied en de aanleg van een parkje in het middengebied. Figuur 1 herontwikkeling zone Rietlaan

Alle zelfbouwkavels zijn verkocht en notarieel overgedragen. Acht woningen zijn opgeleverd, één woning is in aanbouw en één kavelkoper heeft er, na betaling van een contractueel vastgelegde

3

boete, voor gekozen de kavel door te verkopen. De twee-onder-een-kapwoningen zijn begin 2020 opgeleverd. Ook het openbaar gebied is in 2020 gerealiseerd. Wel moeten er nog zes extra openbare parkeerplaatsen aangelegd worden, omdat het in de praktijk niet mogelijk blijkt te zijn om de geplande twee auto's op de oprit van de twee-onder-een-kapwoning te parkeren. De aanplant van de bomen en het groen in het hele plangebied zal in het huidige plantseizoen (november 2020 tot en met april 2021) afgerond worden, waarna de openbare ruimte per 1-1-2022 overgedragen kan worden aan BOR. 1.2. De Volgerlanden-Oost Onder de Linden (A1) In project Onder de Linden zijn inmiddels alle woningen op de 42 zelfbouwkavels en de 6 tweeonder-een-kap woningen opgeleverd. Ook het openbaar gebied is aangelegd en ingericht. Alleen de aansluitingen van de Zilverreiger op de Vrouwgelenweg, ter hoogte van de Brasem en van de Steur moeten nog gerealiseerd worden. Deze werkzaamheden zullen gecombineerd worden met de door BOR uit te voeren reconstructiewerkzaamheden van de Vrouwgelenweg en nadat de kabels & leidingen van het zuidelijke gedeelte van de Vrouwgelenweg door de nutsbedrijven vervangen zijn. Wanneer dit gebeurt is nog niet bekend omdat deze werkzaamheden door de nutsbedrijven geïnitieerd worden.

Watervogels (B1) Alle 146 (sociale) projectmatige woningen in dit deelgebied zijn opgeleverd, net als de 9 woningen op zelfbouwkavels in De Rietkraag. Op Het Eiland komen 14 woningen op zelfbouwkavels. Er zijn er inmiddels 10 gereed, 3 in aanbouw en 1 kavel moet nog notarieel overgedragen worden. Dit zal naar verwachting in 2021 gebeuren. Het openbare gebied ten zuiden van Het Eiland is aangelegd en ingericht, net als een deel van Het Eiland zelf. Het laatste gedeelte zal in 2021 al definitief aangelegd worden. De Laantjes (C1) In De Laantjes worden 282 woningen gebouwd. De gemeente verkoopt 19 zelfbouwkavels en de projectmatige woningen worden ontwikkeld door Blauwhoed (39 woningen in project Lof & Loof), BPD Ontwikkeling (116 woningen in project De Laantjes), VolkerWessels Vastgoed (77 woningen in project Buytengewoon) en Stemar Projectontwikkeling (8 woningen in project De Laantjes en 23 appartementen in De Residentie). Begin 2020 is gestart met de woningbouw en inmiddels zijn de eerste woningen op zelfbouwkavels opgeleverd. Vanaf maart 2021 zullen de eerste woningen in project Buytengewoon opgeleverd worden en naar verwachting zullen, met de oplevering van de appartementen van De Residentie eind 2021, alle projectmatige woningen nog in 2021 gerealiseerd zijn. Het openbaar gebied zal vanaf februari 2021 woonrijp gemaakt worden.

De Straatjes (C2) Voor De Straatjes is een programma van 197 woningen beoogd, waarvan 24 op een zelfbouwkavel, 3 waterwoningen en 28 sociale huurwoningen. In 2020 is het SMP2 (Stedenbouwkundig MatenPlan) opgesteld en door de ontwikkelende partijen ondertekend. Het woningbouwprogramma zal hierdoor niet (veel) meer wijzigen. In het jaarverslag over 2019 was nog sprake van de realisatie van een gezondheidscentrum in dit dorp. Na enkele gesprekken met de gemeente heeft de betreffende huisarts besloten een andere vestigingsplaats binnen de gemeente te zoeken. Op de beoogde locatie (nabij de rotonde Jacobuslaan/Dubbele Wetering) zullen naar verwachting 6 patiowoningen gerealiseerd worden. Om dit mogelijk te maken, zal het uitwerkingsplan herzien moeten worden. Dan wordt ook gelijk de realisatie van 3 waterwoningen en een ophoging van het aantal woningen in het dorp mogelijk gemaakt. Naar verwachting wordt het uitwerkingsplan na de zomer van 2021 vastgesteld. De voorbelasting heeft gedurende 2020 op het gebied gelegen en wordt vanaf begin 2021 afgegraven en naar De Erfjes-Zuid en De Hofjes verplaatst. Naar verwachting zijn de gronden begin december 2021 bouwrijp, waarna de woningbouw begin januari 2022 kan starten. De Erfjes (B2) Het dorp De Erfjes bestaat uit twee delen, De Erfjes-Noord en De Erfjes-Zuid, gelegen respectievelijk te noorden en ten zuiden van het Perenlaantje.

Voor het hele dorp is een SMP1 opgesteld en door de ontwikkelende partijen ondertekend. Het SMP1 dient als uitgangspunt voor het nog in procedure te brengen uitwerkingsplan. Momenteel worden de benodigde onderzoeken met

4

betrekking tot stikstof en flora en fauna uitgevoerd. De verwachting is dat het uitwerkingsplan na de zomer van 2021 vastgesteld kan worden. In 2020 is gestart met het graven van de watergang rondom de Burgemeester van Akenwijk en het plaatsen van de benodigde damwanden en beschoeiing. Vooruitlopend op de voorbelasting hebben op twee locaties in De Erfjes saneringswerkzaamheden plaatsgevonden. Verder is ter behoud van de notenboom een tijdelijk damwandscherm aangebracht, welke gedurende de duur van de voorbelasting de boom zal beschermen. Begin 2021 wordt de voorbelasting van De Erfjes-Noord afgegraven en verplaatst naar De Erfjes-Zuid en De Hofjes. Vanaf januari 2023 kan in De ErfjesNoord gestart worden met de woningbouw. In De Erfjes-Zuid kan dat vanaf december 2023. De Hofjes (A2) De Hofjes is het laatste dorp dat ontwikkeld wordt. De eerste stap is gezet om de stedenbouwkundige opzet uit te werken in een stedenbouwkundig plan. Momenteel worden en gesprekken gevoerd voor de vestiging van basisschool De Klimboom in dit dorp. Verder worden er gesprekken gevoerd met de ontwikkelaar van de HAP Foods locatie aan de Vrouwgelenweg 84, om een deel van dit dorp bij de ontwikkeling van die locatie te betrekken. Voor wat betreft de civieltechnische werkzaamheden wordt de voorbelasting van de Straatjes en De Erfjes-Noord vanaf begin 2021 naar onder ander De Hofjes verplaatst.

Vooruitlopend hierop hebben op twee locaties in De Hofjes saneringswerkzaamheden plaatsgevonden. De beoogde locatie van de school is al voorbelast, zodat de bouw hiervan in de zomer van 2023 kan starten. Met de woningbouw in de restant van het dorp kan vervolgens in 2024 gestart worden. Hoofdstructuur Oost (D) De hoofdstructuur Oost bestaat uit vier verbindingen die vanaf de Vrouwgelenweg in de richting van de Onderdijkse Rijweg/Veersedijk lopen, te weten de Dorpsweide, het Perenlaantje, de Jacobuslaan en het Appellaantje. De Dubbele Wetering, welke vanaf Kruiswiel tot de Dorpsweide loopt, behoort ook tot de hoofdstructuur van De Vier Dorpjes. Voor de gehele hoofdstructuur is in 2019 een Voorlopig Ontwerp van het InrichtingsPlan Openbare Ruimte opgesteld. Naar gelang de aangrenzende dorpen uitgewerkt worden, zal ook de hoofdstructuur voor de betreffende delen in een Definitief Ontwerp uitgewerkt worden. Voor de Jacobuslaan is dit gebeurd en het openbaar gebied is in 2019 aangelegd. Wel dienen er nog geluidschermen geplaatst te worden. De Dorpsweide is ook uitgewerkt en het openbaar gebied is in 2020 aangelegd. Dit is inclusief de fietsverbinding tussen de Karper en de Forel, ter hoogte van de Vrouwgelenweg. Wel zal er nog een fietsbrug geplaatst worden die de Scholekster met de Dorpsweide zal verbinden.

De uitwerking van het Appellaantje en het noordelijke deel van de Dubbele Wetering is opgenomen in de uitwerking van De Laantjes en De Straatjes. De watergang en het middenpad van het noordelijke deel van de Dubbele Wetering zijn inmiddels aangelegd. Aan de noordkant, waar de Dubbele Wetering naar Kruiswiel ontsloten wordt, is de voorbelasting aangebracht. 2.

Woningbouwprogramma

Woningen Per 31 december 2020 zijn in De Volgerlanden (cumulatief) 4.086 woningen opgeleverd, waarvan 18 in 2020. Naar verwachting worden er nog ongeveer 924 woningen gebouwd, waardoor er in De Volgerlanden uiteindelijk rond de 5.000 woningen gerealiseerd zullen zijn. Tabel 1 Opgeleverde woningen Totaal opgeleverde woningen

t/m 2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

Cumulatief

3.258

106

75

63

116

271

110

69

18

4.086

Sociale woningbouw Tot op heden zijn er in De Volgerlanden 1.182 sociale huur- en koopwoningen gerealiseerd. In De Vier Dorpjes zal dit aantal met nog 96 huurwoningen uitgebreid worden. Projectmatige woningbouw In 2019 zijn alle projectmatige woningen in De Laantjes (fase 1 en 2) in verkoop gegaan. Eind 2019 hebben, na een verkooptijd van ongeveer een half jaar, alle projecten uit fase 1 een verkooppercentage van 70% gehaald. De projecten uit fase 2 hebben in 2020, ook binnen een half

5

jaar na het in verkoop gaan, een verkooppercentage van 70% gehaald. In de loop van 2020 zijn, op 1 appartement na, alle resterende woningen verkocht. Dit, ondanks het grote aandeel van woningen uit het hogere segment. Naar verwachting zullen alle projectmatige woningen in De Laantjes in 2021 opgeleverd worden. Begin 2020 zijn de 10 twee-onder-een-kap woningen in project Stekelbaars opgeleverd. Zelfbouwkavels In 2020 zijn er geen nieuwe kavels in verkoop gegaan. De volgende zelfbouwkavels waren in 2020 beschikbaar: -

Onder de Perenboom; De vrije sector kavel in dit project (1.455 m2) is in 2020 opnieuw onder optie gegeven. Het Eiland; De verkoopovereenkomst van kavel 4 is in 2020 ontbonden, waardoor de kavel opnieuw in verkoop is gegaan. Eind 2020 was deze kavel nog beschikbaar. De Laantjes; Van de 17 kavels in De Laantjes die in 2019 in verkoop zijn gegaan, waren er begin 2020 10 verkocht, 3 onder optie gegeven en 4 nog vrij. Eind 2020 zijn de drie opties omgezet in verkoopovereenkomsten en is 1 vrije kavel onder optie gegeven. De overige 3 kavels zijn (weer) beschikbaar. De beschikbare kavels variëren in grootte van 973 m2 tot 1.228 m2.

In 2020 zijn er 8 woningen op zelfbouwkavels opgeleverd, 4 in project Stekelbaars, 2 op Het Eiland, 1 in De Rietkraag en 1 in De Laantjes. 3.

Ruimtelijke Ordening en Milieu

Zoals aangegeven in de paragraaf over De Straatjes zal het uitwerkingsplan voor C1 en C2 (De Laantjes en De Straatjes) in 2021 herzien worden. Hiermee wordt het woningaantal voor deze twee dorpen verhoogd en worden 6 patiowoningen en 3 waterwoningen in De Straatjes mogelijk gemaakt. Verder zal het bestemmingsplan De Volgerlanden-Oost voor het dorp De Erfjes uitgewerkt worden. Ook dit uitwerkingsplan zal naar verwachting na de zomer van 2021 vastgesteld worden. Ten slotte moet ook het bestemmingsplan De Volgerlanden-Oost voor De Hofjes nog uitgewerkt worden. Omdat de ontwikkelingen van de school en van de HAP Foods locatie mogelijk eerder in uitvoering gebracht gaan worden, wordt onderzocht of er een uitwerkingsplan/bestemmingsplanherziening voor het hele dorp in procedure gebracht wordt, of dat dit in delen gebeurt. Ervan uitgaande dat de nieuwe omgevingswet op 1 januari 2022 in werking treedt, wordt onderzocht of op basis van de huidige regelgeving, het juridisch/planologisch regime kan worden vastgesteld. Hiervoor dient het ontwerp-uitwerkingsplan voor 1 januari 2022 door het college van B&W in procedure te zijn gebracht. 4.

Marketing en Communicatie

Als gevolg van de getroffen maatregelen om de verspreiding van COVID-19 te voorkomen, is persoonlijk contact met geïnteresseerden en bewoners zo veel mogelijk beperkt. Feestelijke bijeenkomsten (zoals het feest in het park in 2019) of een woonbeurs zijn hierdoor niet mogelijk. De nadruk heeft in 2020 dan ook gelegen op online communicatie. Hieronder wordt toegelicht hoe de communicatie met potentiele kopers en bewoners in 2020 verlopen is. Communicatie geïnteresseerde kopers De communicatie met geïnteresseerde mensen is bedoeld om het (toekomstige) aanbod duidelijk te maken en potentiele kopers geïnteresseerd te houden. Dit wordt gedaan door ervaringen van eerdere kopers te delen en te informeren over verschillende werkzaamheden in de wijk. Geïnteresseerden worden hierover op de hoogte gehouden door het versturen van digitale nieuwsbrieven (inmiddels 2.300 abonnees) en het informeren via de website, lokale advertenties in onder andere BrAM Magazine en via sociale media. Daarnaast wordt periodiek een woonbeurs georganiseerd. De in 2018/2019 gemaakte filmpjes over de werkzaamheden van het projectbureau worden nog steeds goed bekeken op het YouTube kanaal van De Volgerlanden. De communicatie over het

6

nieuwe aanbod in De Vier Dorpjes vermelden we op de website van De Volgerlanden en volgt ook via www.devierdorpjes.nl en sociale media @devierdorpjes. Deze kanalen worden ingezet op de verkoop van de woningen en zelfbouwkavels. We maakten in 2020 diverse videobeelden van het gebied De Vier Dorpjes. Updates met beelden uit de lucht om het gebied goed in beeld te kunnen brengen en uit te leggen. Verder zijn de ontwikkelingen van de woningbouw in De Laantjes In De Vier Dorpjes is in 2020 gestart met bouwen. Het hele jaar volgden we de ontwikkelingen met video's en foto's en startten we een besloten Facebookgroep voor de toekomstige bewoners van De Laantjes. Woonbeurs In april 2021, bij de start van de verkoop van de woningen en zelfbouwkavels in De Straatjes, vindt de Woonbeurs 2021 in digitale vorm plaats. De voorbereidingen hiervoor zijn eind 2020 begonnen. Communicatie bewoners De communicatie met bewoners is gericht op het informeren van de bewoners over verschillende werkzaamheden en activiteiten in de wijk. Hierdoor worden de bewoners van de wijk ook gelijk geïnformeerd over nieuwe (toekomstige) projecten, zodat zij hun wooncarrière in de wijk kunnen voortzetten. De communicatie over de werkzaamheden in de wijk verloopt nog steeds via de gemeentecommunicatie.

Het nieuws vanuit De Volgerlanden wordt, indien interessant voor de inwoners, opgenomen in het gemeentenieuws en het nieuws vanuit de gemeente wordt gedeeld via de sociale media van De Volgerlanden. Via dit medium informeren we de bewoners bijvoorbeeld over de ontwikkelingen in de Dorpsweide en de speeltuinen die worden gerealiseerd. Dit jaar is meer aandacht gegeven aan Instagram en YouTube. In 2020 startten we ook met een nieuw Instagramaccount, namelijk @volgerlanden_voordeur. Hier kunnen bewoners een foto van hun voordeur in de wijk naar toesturen. Af en toe wint een bewoners een cadeaubon van een lokale winkelier. Doel is om een leuk beeld te geven van de wijk. Om het jaar, ondanks corona, toch ook met een positief gevoel af te sluiten organiseerden we de actie #Volgerlanden2020. We schreven: "Ook in Hendrik-Ido-Ambacht en Zwijndrecht zijn we door alle maatregelen veel meer thuis dan ooit. Onze vakantie, onze boodschappen en de wandelingen doen we veel meer in de buurt. Helaas zien we elkaar minder of moeten we afstand houden van elkaar. Om dit jaar toch ook met een positief beeld af te sluiten, willen we een overzicht maken met plaatjes uit de wijk." 20 bewoners wonnen een cadeaubon van EUR 20,- van de bakker in winkelcentrum Hoogambacht. Tot slot namen we een podcast op met wethouder André Flach. Titel: "De Volgerlanden 2020 in 20 minuten".

De wethouder vertelde over een bewogen jaar en gaf een doorkijk naar de toekomst. 5.

Risico’s

Het voeren van de grondexploitatie De Volgerlanden brengt risico's met zich mee, zowel financieel als kwalitatief. Elk jaar worden de risico’s benoemd, net als de maatregelen om de risico's te kunnen beheersen. Ook in 2020 zijn de beheersmaatregelen zo veel mogelijk toegepast. Enkele risico’s zijn nauwelijks beïnvloedbaar, zoals het (macro-economisch) marktrisico. Na het treffen van beheersmaatregelen blijft er bij dit soort risico’s onvermijdelijk een restrisico over. Over deze restrisico’s wordt een gewogen risicobedrag berekend. Vervolgens wordt geadviseerd over het benodigde weerstandsvermogen waarmee geacht wordt voldoende gedekt te zijn voor de financiële risico’s die de grondexploitatie De Volgerlanden met zich meebrengt. In 2020 is het risicoprofiel afgenomen, voornamelijk doordat het risico voor geluid reducerende maatregelen in de buitenruimte, het risico op kostenoverschrijdingen van het voorbelasten en het risico op een tekort aan uitgeefbare vierkante meters zijn komen te vervallen. In alle gevallen vanwege het verwerken van de risicobedragen in de grondexploitatie. De algemene projectrisico's geven een bandbreedte op de te verwachten kosten. Doordat de nog te realiseren kosten, ten opzichte van de vorige grex, zijn afgenomen, zijn de risicobedragen ook lager.

7

Het verwerken van het gescheiden kostenverhaal voor De Erfjes heeft een negatief effect op het risicoprofiel, net als het toevoegen van een algemeen risico op een afwijking van de uitgeefbare oppervlakte.

8

Toelichting jaarverantwoording 2020 Elk jaar wordt de grondexploitatie integraal herzien en vervolgens vastgesteld. De grondexploitatie 2020 is niet door de gemeenteraad vastgesteld maar de cijfers zijn wel opgenomen op de balans per 31-12-2019. Deze grondexploitatie dient daarom als uitgangspunt voor de verantwoording. In deze toelichting worden de werkelijke uitgaven en inkomsten afgezet tegen de ramingen zoals opgenomen in de grondexploitatie. Tabel Realisatie 2020 Boekwaarde 1-1-2020

Begroting 2020

UITGAVEN Plankosten en VTU Verwervingen Sloop Milieukosten Bouwrijp maken Woonrijp maken Groen/water Openbare verlichting en brandkranen Hoofdplanstructuur Excessieve bovenwijks Tijdelijk beheer en onderhoud Infocentrum Stortingen in reserve bovenwijks Stortingen in reserve kunst Niet verrekenbare BTW Verkoopkosten Regionalisering Overige goederen en diensten Financieringslasten Totaal UITGAVEN

58.137.401 92.467.643 3.600.651 6.454.922 27.883.041 28.381.438 4.116.672 2.028.457 27.802.349 11.709.601 516.456 670.734 1.965.354 719.679 1.113.316 345.443 126.986 1.993.453 48.956.026 318.989.623

INKOMSTEN Woningbouw Winkels/Horeca Bijzondere bebouwing Bijdrage VINEX Overige subsidies en bijdragen Overige opbrengsten Bijdrage marktpartijen Renteopbrengsten Totaal INKOMSTEN

Totaal 188.510.054 8.371.815 636.662 6.550.478 22.069.324 4.694.025 10.180.663 1.259.121 242.272.142

10.207.191 0 0 0 19.428.695 115.926 44.639 0 29.796.451

Saldo nominaal

76.717.481

-21.837.691

1.759.416 400.000 0 404.421 2.349.181 1.264.932 526.294 152.961 0 0 243.111 0 0 0 0 0 0 250.000 608.445 7.958.760

Werkelijk in 2020 1.819.343 0 0 289.964 2.353.967 716.681 417.215 169.415 0 0 161.432 0 0 0 0 2.236 0 133 564.957 6.495.345

Verschil

Boekwaarde 31-12-2020

59.928 -400.000 0 -114.457 4.786 -548.251 -109.079 16.454 0 0 -81.679 0 0 0 0 2.236 0 -249.867 -43.488 -1.463.415

59.956.744 92.467.643 3.600.651 6.744.886 30.237.008 29.098.120 4.533.887 2.197.872 27.802.349 11.709.601 677.889 670.734 1.965.354 719.679 1.113.316 347.680 126.986 1.993.587 49.520.983 325.484.969

9.928.820 0 0 0 19.658.662 147.456 82.583 0 29.817.520

-278.372 0 0 0 229.967 31.530 37.944 0 21.069

Totaal 198.438.874 8.371.815 636.662 6.550.478 41.727.986 4.841.481 10.263.246 1.259.121 272.089.662

-23.322.174

-1.484.484

53.395.307

Boekwaarde Per 1 januari 2020 had de grondexploitatie De Volgerlanden een boekwaarde van € 76.717.481,-. Voor 2020 stond er € 8,0 miljoen aan uitgaven en € 29,8 miljoen aan inkomsten geraamd. In werkelijkheid is er in 2020 € 6,5 miljoen aan uitgaven en € 29,8 miljoen aan inkomsten gerealiseerd. De boekwaarde neemt hierdoor met € 23,3 miljoen af tot € 53.395.307,-. Planontwikkelingskosten en VTU (voorbereiding, toezicht en uitvoering) De gerealiseerde plankosten zijn € 60.000,- hoger uitgevallen dan geraamd. Een groot aandeel in de overschrijding heeft de premie van de Constructie All Risk (CAR) verzekering. Voorheen viel deze

9

premie onder de gemeentelijke overhead, maar omdat deze specifiek voor de gemeentelijke bouwwerkzaamheden is afgesloten, wordt deze direct ten laste van de projecten gebracht. In de grex 2020 was hier geen rekening mee gehouden. Het budget voor Stedenbouw en planologie is ook overschreden. Met name in De Erfjes heeft de discussie met de ontwikkelaars over de parkeerschuren ertoe geleid dat het plan enkele keren aangepast moest worden. Verder bleek de beoogde locatie van de school in De Erfjes niet geschikt en diende de bebouwing nabij de rotonde op de kruising van de Jacobuslaan en de Dubbele Wetering aangepast te worden. De kosten voor bestekken en voorbereiding, toezicht en uitvoering (VTU) zijn hoger uitgevallen dan geraamd. Er zijn veel projecten in voorbereiding en uitvoering. Zo wordt er volop gebouwd in De Laantjes, wordt de voorbelasting verplaatst van De Straatjes en De Erfjes-Noord naar De Erfjes-Zuid en De Hofjes. De damwanden langs de randen van het plangebied zijn en worden geplaatst en de dorpsweide en het noordelijke deel van de Dubbele Wetering zijn aangelegd. Het gevolg hiervan is dat de inzet van de toezichthouders verhoogd moest worden. De ramingen voor marketing en communicatie en landmeetkundige werkzaamheden zijn lager uitgevallen dan geraamd, al betreffen dit voornamelijk verschuivingen van kosten in de tijd.

Grondverwerving Alle geplande verwervingen zijn inmiddels afgerond. Onderdeel van de laatste verwerving was een vergoeding van belastingschade (als onderdeel van de schadeloosstelling), welke als kostenpost voor 2020 was opgenomen. De eventuele belastingschade is nog niet bij de gemeente geclaimd, waardoor deze doorgeschoven is naar 2021. Milieukosten De gerealiseerde milieukosten zijn ca. € 114.000,- lager uitgevallen dan geraamd. Dit komt voornamelijk doordat diverse werkzaamheden zijn doorgeschoven in de tijd. Aan de begeleiding van bodemonderzoeken door de Omgevingsdienst Zuid-Holland-Zuid is ca. € 65.000,- meer uitgegeven. Bouwrijp maken Per saldo zijn de gerealiseerde kosten voor bouwrijp maken zo goed als overeen gekomen met de geraamde kosten. Per deelgebied zitten er wel verschillen tussen raming en realisatie. In West zijn de kosten lager uitgevallen dan geraamd. Voor een deel zijn deze kosten verantwoord onder woonrijp maken, waardoor het een verschuiving van kosten is. In Oost zijn er veel deelgebiedoverstijgende kosten gemaakt, zoals voor voorbelasten en gesloten frontboringen. Deze kosten hebben betrekking op meerdere deelgebieden, waardoor deze niet altijd goed zijn toe te bedelen aan het deelgebied waar de kosten geraamd stonden, met over- en onderschrijdingen tot gevolg.

Per saldo gaat het om een verschuiving van kosten, en niet om werkelijke over- en onderschrijdingen. Woonrijp maken De kosten voor woonrijp maken zijn ca. € 548.000,- lager uitgevallen dan geraamd. In West zijn de kosten ca. € 200.000,- lager uitgevallen. Dit komt voornamelijk doordat diverse werkzaamheden nog niet uitgevoerd zijn, zoals het woonrijp maken van Onder de perenboom, omdat de kavel nog niet verkocht is, en de aanleg van de fietsbrug in de Parkzone-West. De werkzaamheden van het woonrijp maken van project Stekelbaars zijn nog niet afgerond, al zijn de kosten ook hoger uitgevallen dan geraamd. De kosten voor Oost zijn ca. € 350.000,- lager uitgevallen dan geraamd, ook hier omdat verschillende werkzaamheden nog niet (volledig) uitgevoerd zijn. Dit geldt bijvoorbeeld voor Onder de Linden, waar de aansluitingen op de Vrouwgelenweg nog niet volledig afgerond zijn. Ook is er een extra aansluiting (op de Zilverreiger en de Brasem) bijgekomen. Ook het openbaar gebied in Watervogels is nog niet volledig woonrijp. Door de hogere inrichtingskosten van Het Eiland zijn deze kosten ook hoger uitgevallen dan geraamd. Daarnaast zullen er werkzaamheden aan de Jacobuslaan en het Perenlaantje pas later uitgevoerd worden. In De Laantjes zijn enkele werkzaamheden juist eerder uitgevoerd dan geraamd. Groenvoorziening De kosten voor de aanleg van groen zijn ca.

€ 109.000,- lager uitgevallen dan geraamd. Dit komt doordat er verschillende werkzaamheden nog niet afgerond zijn. Groenaanleg gebeurt in het plantseizoen (november tot en met april), waardoor diverse verstrekte opdrachten per 31 december nog niet (volledig) uitgevoerd zijn. Dit geldt bijvoorbeeld voor de aanplant in de projecten

10

Stekelbaars en Watervogels en op de Dorpsweide, de Jacobuslaan en de Dubbele Wetering. Verder zijn er extra werkzaamheden aan de speeltuin langs de Sophialaan benodigd geweest. Openbare verlichting en brandkranen De gerealiseerde kosten voor de aanleg van openbare verlichting en brandkranen zijn hoger uitgevallen dan geraamd. De kosten voor de openbare verlichting in de Parkzone-West zijn hoger uitgevallen en een deel van de voorbereidingswerkzaamheden voor De Laantjes zijn eerder dan gepland uitgevoerd. Tijdelijk beheer en onderhoud De beheerkosten worden geraamd op basis van een percentage van de kosten van de nog uit te voeren civieltechnische werkzaamheden. Vervolgens worden deze kosten evenredig over de resterende looptijd verspreid. De kosten voor beheer en onderhoud zijn in 2020 lager uitgevallen dan geraamd. Dit betreft een verschuiving van kosten. Verkoopkosten Verkoopkosten worden geraamd onder 'Plankosten en VTU'. Een deel van de gemaakte verkoopkosten is in 2020 echter op verkoopkosten geboekt. Overige goederen en diensten In 2020 werd de eerste bijdrage aan de tijdelijke warmtevoorziening van het warmtenet verwacht. Deze bijdrage is nog niet gedaan maar doorgeschoven naar 2021. Financieringslasten De financieringslasten zijn lager uitgevallen dan geraamd doordat de werkelijk omslagrente lager is uitgevallen.

Grondverkopen woningbouw De in 2020 gerealiseerde opbrengsten uit woningbouw zijn iets lager dan geraamd, doordat er één verkoopovereenkomst van een kavel op Het Eiland ontbonden is en er een kavel minder in De Laantjes notarieel overgedragen is. Overige subsidies en bijdragen Net als de opbrengsten uit woningbouw zijn de exploitatiebijdragen van een kavel op Het Eiland en een in De Laantjes doorgeschoven naar 2021. Wel zijn er meer exploitatiebijdragen voor projectmatige woningen in De Laantjes ontvangen. Overige opbrengsten Een kavelkoper in project Voorn heeft de kavel doorverkocht en heeft de hierdoor verschuldigde boete voldaan. Verder zijn er legesinkomsten voor de aanleg van nutsvoorzieningen geboekt, welke niet waren geraamd. Bijdrage marktpartijen Dit betreft de bijdrage in de kosten voor marketing en communicatie door projectontwikkelaars. Deze kosten zijn eerder voldaan dan geraamd.

11

BIJLAGE: Overzichtskaart per 01-01-2021

12